Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 8 Μαρτίου 2025

Το 1994, ο Στ.Καζαντζίδης στον δίσκο του «Και που Θεός» ερμήνευε σε μουσική του Τάκη Σούκα και στίχους του Νίκου Λουκά έναν ύμνο για τη γυναίκα.

Γυναίκα μάνα κι ερωμένη, χίλια κομμάτια μοιρασμένη,

γεμάτη αγάπη και στοργή,

γυναίκα μάνα κι ερωμένη, ακούραστη, βασανισμένη,

σ’ όλο το κόσμο είσ’ εσύ.

Είσαι ανάστασης καμπάνα,

όλου του κόσμου είσαι η μάνα, είσαι η ίδια η ζωή,

κάνεις θυσίες νύχτα μέρα, και η ζωή δε πάει πιο πέρα

αν λείψεις μόνο μια στιγμή.

Γυναίκα μάνα κι ερωμένη, μια θάλασσα γαληνεμένη,

είν’ η δική σου η αγκαλιά,

γυναίκα μάνα κι ερωμένη, ανώνυμη και πονεμένη,

που μένεις πάντα στη σκιά.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Μαρτίου 2025

 

Πόσο ψύχραιμοι θα ήσασταν εάν ερχόταν στο τραπέζι σας κάτι άλλο από αυτό που παραγγείλατε; Ίσως καθόλου, ίσως αρκετά, σίγουρα όμως δεν θα ήσασταν χαρούμενοι.

Στην Ιαπωνία  λοιπόν, τα πράγματα λειτουργούν ανάποδα ή μάλλον… πιο σωστά από ποτέ.

Συγκεκριμένα στο «Εστιατόριο των Λανθασμένων Παραγγελιών» που βρίσκεται στο Κιότο εργάζονται άνθρωποι με άνοια η οποία αποτελεί το κύριο προσόν για τη δουλειά.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του εστιατορίου είναι πως οι πιθανότητες να σας έρθει λανθασμένη παραγγελία είναι 37%, αλλά το 99% των πελατών είναι χαρούμενο με αυτή την εξέλιξη.

Η ευχάριστη έκπληξη από τα ακούσια λάθη έχει γίνει, με κάποιο τρόπο, το πραγματικό προϊόν του εστιατορίου, παρά η γιαπωνέζικη κουζίνα του. Δεν είναι λίγες οι στιγμές που ξαφνικά η ατμόσφαιρα γεμίζει με γέλια που προκαλεί το ευχάριστο σοκ που παθαίνουν οι πελάτες βλέποντας τα πιάτα μπροστά τους.

Οι πελάτες ανυπομονούν να δουν τι θα έρθει στο τραπέζι τους

Δεν είναι λίγες οι στιγμές που η ατμόσφαιρα γεμίζει με γέλια από το ευχάριστο σοκ βλέποντας τα πιάτα μπροστά τους

Εμπνευστής και ιδιοκτήτης της επιχείρησης ο τηλεοπτικός σκηνοθέτης Shiro Oguni. Σκοπός του να ευαισθητοποιήσει την κοινωνία γύρω από τη γήρανση και την άνοια.

Η ιδέα για το πρόγραμμά του του ήρθε όταν του σέρβιραν ένα ντάμπλινγκ αντί για μπιφτέκι, ενώ επισκεπτόταν ένα γηροκομείο.

Στην αρχή, επρόκειτο να στείλει πίσω το ντάμπλινγκ, αλλά στη συνέχεια συνειδητοποίησε ότι βρισκόταν σε έναν διαφορετικό κόσμο, με διαφορετικά επίπεδα λειτουργικότητας, συμπεριλαμβανομένων λαθών που δεν τον έβλαπταν πραγματικά.

Γιατί να μην αποδεχτεί αυτό που έλαβε ως έναν τρόπο σεβασμού των δυσκολιών που αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι γύρω του, ως μια πράξη καλοσύνης και ταπεινότητας, σκέφτηκε τότε ο Oguni.l

Ο ίδιος μάλιστα έχει δημιουργήσει μια ιστοσελίδα μέσω της οποίας μοιράζεται τις γνώσεις του σχετικά με το πρωτοπόρο εγχείρημά του και ενθαρρύνει όποιον ενδιαφέρεται να δημιουργήσει κάτι αντίστοιχο να επικοινωνήσει μαζί του.

Μέσω του εστιατορίου οι άνθρωποι με άνοια παρουσιάζονται χαρούμενοι, επικοινωνιακοί και ευγενικοί

Το αξιοσημείωτο της υπόθεσης είναι πως οι άνθρωποι με άνοια παρουσιάζονται μέσω του εστιατορίου ως χαρούμενοι, εργατικοί, επικοινωνιακοί και ευγενικοί.

Το ηλικιωμένο προσωπικό με τις απλές, χαρούμενες στολές του, φαίνεται τόσο αφοσιωμένο και παραγωγικό όσο και άνθρωποι που έχουν το ένα τρίτο της ηλικίας τους.

Η χαρά προσωπικού και πελατών δεν κρύβεται

Αντί να αντιδρούν στην άνοια ως τρομακτική, καταθλιπτική και τρομερά απομονωτική, οι αντιδράσεις είναι σχεδόν ακριβώς το αντίθετο: οι πελάτες περιγράφουν την εμπειρία ως χαριτωμένη, χαρούμενη, αστεία, κοινωνική και άνετη.

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

Το «Brain Rot» ανακηρύχθηκε ως η λέξη της Οξφόρδης για το 2024, σε μία εποχή έντονης ανησυχίας για το συνεχές σκρολάρισμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με ένα περιεχόμενο που κουράζει το μυαλό.

Η φράση που ορίζεται ως «η επιδείνωση της ψυχικής ή διανοητικής κατάστασης ενός ατόμου, ιδίως ως αποτέλεσμα της υπερκατανάλωσης υλικού (τώρα κυρίως διαδικτυακού περιεχομένου) που θεωρείται ασήμαντο ή μη προκλητικό», σημείωσε αύξηση 230% στη χρήση της μέσα σε ένα χρόνο.

Περισσότεροι από 37.000 άνθρωποι ψήφισαν ανάμεσα σε ένα κατάλογο έξι λέξεων που καταρτίστηκε από το Oxford University Press, το οποίο εκδίδει το Oxford English Dictionary, ένα από τα παλαιότερα λεξικά του πλανήτη που ανανεώνεται κάθε χρόνο με όρους που γίνονται μέρος της καθημερινότητας σε όλον τον κόσμο

Ο πρόεδρος της Oxford Languages, Casper Grathwol, υπογράμμισε ότι ο κατάλογος επιλογής για το 2024 αντικατοπτρίζει ένα «στιγμιότυπο των θεμάτων που μας κέντρισαν το ενδιαφέρον και τη φαντασία και μας έκαναν να μιλάμε για αυτά».

Σύμφωνα με το Oxford University Press, ο όρος «έγινε περισσότερο γνωστός το 2024 ως μία έννοια που χρησιμοποιείται για να αποτυπώσει τις ανησυχίες σχετικά με τον αντίκτυπο της κατανάλωσης υπερβολικών ποσοτήτων διαδικτυακού περιεχομένου χαμηλής ποιότητας ιδίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

Ωστόσο, όπως αναφέρει ο Guardian η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση του ήταν στο βιβλίο «Walden» του Henry David Thoreau, το 1854

«Το ‘Brain Rot’ μιλάει για έναν από τους αντιληπτούς κινδύνους της διαδικτυακής δραστηριότητας και για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε τον ελεύθερο χρόνο μας. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι τόσοι πολλοί ψηφοφόροι αγκάλιασαν τον όρο, υποστηρίζοντάς τον ως επιλογή μας φέτος», δήλωσε ο Grathwohl.

«Βρίσκω επίσης συναρπαστικό το γεγονός ότι η λέξη έχει υιοθετηθεί τόσο από τη γενιά Z όσο και τη γενιά Alpha, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό είναι υπεύθυνες για τη χρήση και τη δημιουργία του ψηφιακού περιεχομένου στο οποίο αναφέρεται ο όρος», πρόσθεσε ο ίδιος.

Σημειώνεται ότι το 2023 το «Rizz» (ρομαντική έλξη, ή γοητεία) ήταν η λέξη της χρονιάς, το 2021 στο αποκορύφωμα της πανδημίας η λέξη «Vax» (εμβόλιο, εμβολιασμός), το 2019 η φράση «Climate Emergency» (κλιματική έκτακτη ανάγκη) ενώ το 2015 το emoji που έκλαιγε με γέλιο έγινε το μοναδικό σύμβολο που πήρε το βραβείο.

πηγή: ΑΠΕ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

Πώς μπορεί κανείς να μεταφέρει το ακριβότερο υλικό του κόσμου χωρίς καν να το αγγίξει; Αυτός είναι είναι ο γρίφος που πιστεύουν ότι έλυσαν ερευνητές του CERN, προκειμένου να φορτώσουν σε φορτηγάκια μια απειροελάχιστη ποσότητα αντιύλης.

Οι υπεύθυνοι δύο διαφορετικών πειραμάτων, με τις ονομασίες PUMA και BASE-TEST, ελπίζουν να πετύχουν την παγκόσμια πρωτιά το 2025, μεταφέροντας αντιπρωτόνια σε δύο διαφορετικά εργαστήρια που βρίσκονται εντός του κτηριακού συγκροτήματος του CERN σε απόσταση μερικών εκατοντάδων μέτρων.

Το πρώτο πείραμα θέλει να μελετήσει με ακρίβεια την αντιύλη σε έναν χώρο απαλλαγμένο από πειραματικό θόρυβο, ενώ το δεύτερο σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τα αντιπρωτόνια για να προσδιορίσει τις ιδιότητες εξωτικών βαρέων στοιχείων

Το πείραμα ALPHA του CERN όπου παράγονται αντιπρωτόνια (Maximilien Brice/CERN)

Οι φυσικοί γνωρίζουν εδώ και δεκαετίες ότι για κάθε σωματίδιο κανονικής ύλης υπάρχει ένα αντίστοιχο αντισωματίδιο με αντίθετο φορτίο.

Όταν ένα σωματίδιο αντιύλης συναντήσει οποιοδήποτε σωματίδιο ύλης, και τα δύο καταστρέφονται απελευθερώνοντας μεγάλες ποσότητες ενέργειας.

Το CERN είναι σήμερα το μόνο εργαστήριο που μπορεί να αποθηκεύει αντιύλη, αναμφίβολα το πιο ακριβό υλικό του κόσμου, με τιμή που εκτιμάται σε τρισεκατομμύρια δολάρια ανά γραμμάριο.

Κανείς όμως δεν έχει φτάσει αυτό το επίπεδο παραγωγής: μόλις 18 νανογραμμάρια, ή δισεκατομμυριοστά του γραμμαρίου, είχαν παραχιεί σε όλο τον κόσμο μέχρι το 2018.

Στο CERN, τα αντιπρωτόνια που προορίζεται να μεταφερθούν σε γειτονικά εργαστήρια διατηρούνται μετέωρα μέσα σε μαγνητικές παγίδες σε θερμοκρασίες κοντά στο απόλυτο μηδέν, έτσι ώστε να μην μπορούν να έρθουν σε επαφή με τα τοιχώματα και να καταστραφούν.

Τον Οκτώβριο, οι υπεύθυνοι του BASE-STEP πραγματοποίησαν την πρώτη πρόβα φορτώνοντας σε φορτηγάκι μια μαγνητική παγίδα που περιείχε κανονική ύλη.

Και τον περασμένο μήνα, η ομάδα του PUMA σχεδίαζε να παραλάβει μια άδεια παγίδα για να αρχίσει τις δοκιμές. Και στις δύο περιπτώσεις, μια φορητή γεννήτρια θα τροφοδοτεί τους μαγνήτες.

Η μαγνητική παγίδα του BASE-TEST (πάνω δεξιά) φορτώνεται σε φορτηγάκι (κάτω αριστερά) σε πρόβα της μεταφοράς (CERN)

H επιχείρηση θα είναι πιο εύκολη στην περίπτωση του BASE-STEP, το οποίο σκοπεύει να μεταφέρει περίπου 1.000 αντιπρωτόνια σε μια παγίδα βάρους ενός τόνου.

Το PUMA, όμως, χρειάζεται γύρω στα ένα δισεκατομμύριο αντιπρωτόνια και η παγίδα του φτάνει τους δέκα τόνους.

Το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί κατά τη μεταφορά θα ήταν να έρθουν τα αντιπρωτόνια σε επαφή με τα τοιχώματα των παγίδων, οπότε θα καταστρέφονταν ακαριαία.

Κίνδυνος όμως δεν υπάρχει: ακόμα και αν όλα τα αντιπρωτόνια του CERN καταστρέφονταν όλα ταυτόχρονα, είπαν οι ερευνητές, η ενέργεια που θα απελευθερωνόταν είχε την ενέργεια ενός μολυβιού που πέφτει από το τραπέζι.

Ειδήσεις Σήμερα:

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

 

To «Year in Search» της Google διερευνά τα θέματα με τις περισσότερες αναζητήσεις της χρονιάς, αποκαλύπτοντας τα συλλογικά μας ενδιαφέροντα και ανησυχίες.

Από τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα, όπως το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα UEFA και οι Ολυμπιακοί Αγώνες μέχρι τα πιεστικά κλιματικά ζητήματα που αναδεικνύονται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τα δεδομένα αντικατοπτρίζουν μια κοινωνία που παλεύει με σημαντικές προκλήσεις.

Οι εκλογές στις ΗΠΑ, οι τάσεις της ψυχαγωγίας και η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης κυριάρχησαν στις αναζητήσεις, παρουσιάζοντας ένα μείγμα πολιτιστικής δέσμευσης και τεχνολογικής περιέργειας.

Αυτή η επισκόπηση αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο τα τρέχοντα γεγονότα διαμορφώνουν τη ζωή μας και τα ερωτήματα που αναζητούμε να απαντήσουμε σε έναν εξελισσόμενο κόσμο.

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ

Οι πρωτοφανείς καύσωνες που έκαψαν διάφορα μέρη του κόσμου το 2024 οδήγησαν σημαντικά τις αναζητήσεις που αφορούσαν τις κλιματικές ανησυχίες.

Οι άνθρωποι στράφηκαν στο Google για να αναζητήσουν συμβουλές ασφαλείας για την αντιμετώπιση της ακραίας ζέστης, να κατανοήσουν τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με την άνοδο της θερμοκρασίας και να συμμετάσχουν σε συζητήσεις σχετικά με την κλιματική αλλαγή.

Οι αναζητήσεις περιλάμβαναν συχνά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο ενυδάτωσης, την πρόληψη ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη και την προστασία ευάλωτων πληθυσμών όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι κατά τη διάρκεια καύσωνα.

Πέρα από την άμεση ασφάλεια, οι χρήστες έδειξαν βαθύτερο ενδιαφέρον για την κατανόηση των ευρύτερων αιτιών και συνεπειών της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Αυτή η έξαρση της δραστηριότητας αναζήτησης υπογράμμισε την αυξανόμενη ανησυχία γύρω από τις άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τα ερωτήματα σχετικά με τις λύσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις κυβερνητικές πολιτικές και τις ατομικές δράσεις για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη ήταν διαδεδομένα, αντανακλώντας τη συλλογική παρόρμηση για προσαρμογή και μετριασμό των κλιματικών προκλήσεων.

Κατά την προετοιμασία των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, ένας από τους όρους με τις περισσότερες αναζητήσεις σχετιζόταν αναμφίβολα με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Οι στρατηγικές της προεκλογικής του εκστρατείας, οι πολιτικές του θέσεις και οι δημόσιες δηλώσεις του προκάλεσαν σημαντικό ενδιαφέρον και συζητήσεις μεταξύ των ψηφοφόρων.

Η προσέγγιση του Τραμπ στην προεκλογική εκστρατεία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των συγκεντρώσεων και των δημόσιων εμφανίσεών του, προσέλκυσε την προσοχή.

Η ικανότητά του να επικοινωνεί με το κοινό του, παρακάμπτοντας συχνά τα παραδοσιακά κανάλια των μέσων ενημέρωσης, αποτέλεσε μείζον θέμα συζήτησης.

Επίσης, οι αναζητήσεις που σχετίζονται με τις προτάσεις πολιτικής του Τραμπ – από τη μεταρρύθμιση της μετανάστευσης έως τις περικοπές φόρων – ήταν διαδεδομένες.

Μετά τις εκλογές, οι αναζητήσεις συνεχίστηκαν γύρω από τα αποτελέσματα των εκλογών, τις επανακαταμετρήσεις και τις επιπτώσεις για το μέλλον της χώρας, αντανακλώντας το έντονο ενδιαφέρον και την ανησυχία για το πολιτικό τοπίο.

Οι αναζητήσεις σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τις εφαρμογές της αποκάλυψαν ένα σημαντικό ενδιαφέρον για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτή η μετασχηματιστική τεχνολογία αναδιαμορφώνει την καθημερινή ζωή και τους κλάδους.

Από τα εργαλεία με τεχνητή νοημοσύνη στον οικιακό αυτοματισμό και τους εικονικούς βοηθούς μέχρι τις προηγμένες εφαρμογές στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τα οικονομικά, οι άνθρωποι διερεύνησαν πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει την ευκολία και την αποτελεσματικότητα.

Αυτή η έξαρση του ενδιαφέροντος σηματοδοτεί την αυξανόμενη συνειδητοποίηση της δύναμης της τεχνολογίας να οδηγεί σε αλλαγές και των ερωτημάτων που εγείρει σχετικά με τη δεοντολογία, την προσβασιμότητα και τον κοινωνικό αντίκτυπο.

ΠΡΩΤΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

  • Εκλογές ΗΠΑ
  • Καύσωνας
  • Ολυμπιακοί αγώνες
  • Τυφώνας Μίλτον, ΗΠΑ
  • Τυφώνας νο. 10, Ιαπωνία

ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΘΗΚΑΝ

  • Ντόναλντ Τραμπ
  • Κάθριν, πριγκίπισσα της Ουαλίας
  • Καμάλα Χάρις
  • Ιμάνε Κελίφ
  • Τζο ΜΠΆΝΤΕΣ

ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΤΟΡ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ

Το «Έτος αναζήτησης 2024» της Google υπογραμμίζει την ποικιλομορφία της ανθρώπινης περιέργειας.

Από παγκόσμια γεγονότα όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και οι εκλογές μέχρι τα προσωπικά ενδιαφέροντα για τις σχέσεις και τις τάσεις του σχεδιασμού, η έκθεση αποκαλύπτει τι είχε μεγαλύτερη σημασία για τους ανθρώπους.

Αυτό το ετήσιο στιγμιότυπο όχι μόνο αναδεικνύει τις κοινές μας εμπειρίες, αλλά προσφέρει επίσης πληροφορίες για τις εξελισσόμενες προτεραιότητες ενός συνδεδεμένου κόσμου.

Είτε καθοδηγούνται από πάθος, είτε από ανησυχία, είτε από την αναζήτηση της γνώσης, αυτές οι αναζητήσεις αντικατοπτρίζουν τις ιστορίες και τα ερωτήματα που καθόρισαν το 2024.

Από in.gr

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

Νυκτοτουρισμός» ή αλλιώς «Nocturism» αποτελεί τη νέα ανερχόμενη τάση στον τουρισμό για το 2025, που καλεί τους ταξιδιώτες να ανακαλύψουν τη μαγεία της νύχτας και να ζήσουν μοναδικές εμπειρίες κάτω από το φως των αστεριών.

Η συγκεκριμένη τάση επικεντρώνεται στη γοητεία του νυχτερινού ουρανού, προσφέροντας ευκαιρίες για δραστηριότητες όπως η παρατήρηση των αστεριών, η εξερεύνηση κοσμικών φαινομένων και η παρακολούθηση σπάνιων φυσικών φαινομένων όπως το Βόρειο Σέλας.

Οι νυχτερινές εμπειρίες επεκτείνονται πέρα από την αστροπαρατήρηση. Οι ταξιδιώτες μπορούν να απολαύσουν νυχτερινές καταδύσεις στα πλούσια οικοσυστήματα του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Ύφαλου ή της Ερυθράς Θάλασσας, να συμμετάσχουν σε σαφάρι άγριας ζωής σε μέρη όπως η Ζάμπια και η Κένυα ή να βιώσουν την απόλυτη ηρεμία και δέος που προσφέρει η έρημος Ατακάμα στη Χιλή. Η εμπειρία όμως δεν σταματά στη φύση, καθώς πολλές δραστηριότητες οργανώνονται και σε αστικά περιβάλλοντα.

Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ

Νυχτερινές περιηγήσεις στις πόλεις, κυνήγι τρούφας υπό το φως της σελήνης ή ακόμα και πικνίκ με πανσέληνο στις παραθαλάσσιες περιοχές της Ιταλίας, προσφέρουν μια διαφορετική διάσταση στα ταξίδια.

Η δημοφιλία του νυκτοτουρισμού ή Nocturism συνεχώς αυξάνεται, καθώς πολλοί ταξιδιώτες επιθυμούν να ξεφύγουν από τα πλήθη και τον θόρυβο της ημέρας, αναζητώντας πιο ήσυχες και αυθεντικές εμπειρίες.

Αυτή η τάση προσελκύει όσους θέλουν να έρθουν πιο κοντά στη φύση και στα μυστήρια του σύμπαντος, αποδεικνύοντας ότι η νύχτα κρύβει απεριόριστες δυνατότητες για εξερεύνηση και μαγεία. Καθώς αναδεικνύεται ως κορυφαία ταξιδιωτική προτίμηση για το μέλλον, ο νυκτοτουρισμός φέρνει έναν νέο τρόπο αντίληψης των ταξιδιών, όπου το σκοτάδι μετατρέπεται σε σκηνικό για ανεπανάληπτες εμπειρίες.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

Ερευνητές του Βρετανικού Μουσείου ενδέχεται να έχουν ανακαλύψει την τοποθεσία της Κιβωτού του Νώε, βασιζόμενοι σε μια βαβυλωνιακή πήλινη πινακίδα ηλικίας περίπου 3.000 ετών, γνωστή ως «Imago Mundi».

Αυτή η πινακίδα, που θεωρείται ο αρχαιότερος χάρτης του κόσμου, ανακαλύφθηκε το 1882 στο Ιράκ και φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο.

Η «Imago Mundi» απεικονίζει έναν κυκλικό χάρτη με τη Μεσοποταμία στο κέντρο, περιβαλλόμενη από έναν «πικρό ποταμό» Αυτός υποδηλώνει τα όρια του γνωστού κόσμου για τους Βαβυλώνιους.

Στην πίσω πλευρά της πινακίδας, υπάρχει κείμενο σε σφηνοειδή γραφή που περιγράφει μια διαδρομή προς μια περιοχή που ονομάζεται «Urartu».

Ο όρος αυτός είναι το ασσυριακό ισοδύναμο του εβραϊκού «Ararat». Του βουνού όπου, σύμφωνα με τη Βίβλο, κατέληξε η Κιβωτός του Νώε μετά τον Κατακλυσμό.

Το κείμενο αναφέρει ότι ένας ταξιδιώτης πρέπει να διανύσει «επτά λεύγες» για να φτάσει σε μια δομή που περιγράφεται ως «parsiktu». Ο όρος «parsiktu» χρησιμοποιείται σε βαβυλωνιακά κείμενα για να περιγράψει σκάφη ικανά να επιβιώσουν από έναν μεγάλο κατακλυσμό. Ακριβώς όπως αυτό που κατασκεύασε ο Utnapishtim, μια μορφή παρόμοια με τον Νώε στη βαβυλωνιακή παράδοση.

Ο Δρ. Irving Finkel, επιμελητής του Βρετανικού Μουσείου και ειδικός στη σφηνοειδή γραφή, δήλωσε: «Αυτό δείχνει ότι η ιστορία ήταν η ίδια και, φυσικά, ότι η μία οδήγησε στην άλλη, αλλά επίσης ότι, από βαβυλωνιακή άποψη, αυτό ήταν ένα πραγματικό γεγονός»

Η βαβυλωνιακή εκδοχή της ιστορίας του Κατακλυσμού παρουσιάζει ομοιότητες με τη βιβλική αφήγηση. Σύμφωνα με τον βαβυλωνιακό μύθο, οι θεοί αποφάσισαν να καταστρέψουν την ανθρωπότητα με έναν μεγάλο κατακλυσμό.

Όμως ο θεός Ea προειδοποίησε τον Utnapishtim, ο οποίος κατασκεύασε ένα μεγάλο σκάφος και διέσωσε την οικογένειά του και ζεύγη ζώων.

Μετά από έξι ημέρες και νύχτες καταιγίδας, το σκάφος προσάραξε σε ένα βουνό που ονομάζεται Nisir. Στη βιβλική αφήγηση, ο Νώε λαμβάνει εντολή από τον Θεό να κατασκευάσει την Κιβωτό για να σώσει την οικογένειά του και τα ζώα από τον Κατακλυσμό. Μετά από 150 ημέρες, η Κιβωτός προσάραξε στα βουνά του Αραράτ.

Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει μια ενδιαφέρουσα σύνδεση μεταξύ των βαβυλωνιακών και βιβλικών αφηγήσεων του Κατακλυσμού. Υποδηλώνει ότι η ιστορία αυτή ήταν διαδεδομένη σε διάφορους πολιτισμούς της αρχαιότητας.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν η Κιβωτός του Νώε υπήρξε πραγματικά ή αν πρόκειται για έναν μύθο που αντανακλά κοινές πολιτισμικές  παραδόσεις.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, παρά τις πολυάριθμες έρευνες και αποστολές, δεν έχουν βρεθεί απτές αποδείξεις για την ύπαρξη της Κιβωτού του Νώε.

Η ιστορία του Κατακλυσμού παραμένει ένα από τα πιο γοητευτικά και μυστηριώδη αφηγήματα της ανθρώπινης ιστορίας. Διαχρονικά προκαλεί το ενδιαφέρον τόσο των επιστημόνων όσο και του ευρύτερου κοινού.

Η «Imago Mundi» αποτελεί ένα σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα που προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την κοσμοθεωρία και τις γεωγραφικές γνώσεις των Βαβυλωνίων.

Η σύνδεση της με την ιστορία του Κατακλυσμού υπογραμμίζει την αλληλεπίδραση και την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των αρχαίων πολιτισμών της Μεσοποταμίας και της περιοχής της Εγγύς Ανατολής.

Παρά τις προόδους στην κατανόηση των αρχαίων κειμένων και χαρτών, η ακριβής τοποθεσία της Κιβωτού του Νώε παραμένει άγνωστη.

Η ιστορία συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο μελέτης, συζήτησης και έμπνευσης, αντανακλώντας την ανθρώπινη ανάγκη για κατανόηση του παρελθόντος και των μύθων που διαμορφώνουν την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

 Όσον αφορά στη μακροζωία, οι ειδικοί πάνω στο θέμα, δηλαδή οι Ιάπωνες, έχουν βρει μια προπόνηση που διαρκεί μόνο 3 λεπτά και προσφέρει μακροχρόνια οφέλη: Το «rajio taiso» («άσκηση με ραδιόφωνο»), είναι μια σειρά από απλές, ρυθμικές γυμναστικές ασκήσεις χαμηλής έντασης, που συνήθως εκτελούνται με τη συνοδεία μουσικής ή ραδιοφωνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με το Harvard Health, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ασκήσεις που εστιάζουν στην ευλυγισία, την κινητικότητα και την ενδυνάμωση του σώματος. Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά το 1928 ως μια πρωτοβουλία για να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να γυμνάζονται καθημερινά.

Είναι εξαιρετικά δημοφιλές μέχρι και σήμερα. Θεωρείται, μάλιστα, μέρος της ιαπωνικής καθημερινότητας και έχει ιδιαίτερη πολιτιστική αξία, καθώς προάγει τη συντροφικότητα και την κοινωνικότητα.

Οι ασκήσεις είναι σχεδιασμένες για να είναι προσβάσιμες σε άτομα όλων των ηλικιών. Συνήθως εκτελούνται το πρωί, σε ομαδικά περιβάλλοντα, όπως στα σχολεία πριν χτυπήσει το κουδούνι και τις επιχειρήσεις πριν την έναρξη της βάρδιας. Πλέον, είναι διαθέσιμες μέσω τηλεόρασης, διαδικτύου και άλλων ψηφιακών μέσων, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους ανθρώπους να τις παρακολουθήσουν και να συμμετάσχουν από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου:

Τα οφέλη του «rajio taiso»

  • Καλύτερη κυκλοφορία του αίματος.
  • Περισσότερη αντοχή.
  • Λιγότερο του άγχος.
  • Ανεβασμένη διάθεση και ενέργεια.
  • Βελτιωμένη ισορροπία και στάση σώματος.
  • Ανακούφιση από μυϊκό πιάσιμο.
  • Διαχείριση βάρους.
  • Πρόληψη χρόνιων παθήσεων.

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του «rajio taiso» είναι η απλότητά του. Δεν απαιτεί πολύ χρόνο ούτε πολύπλοκες κινήσεις. Αυτό το καθιστά ιδανικό για καθημερινή εξάσκηση, καθώς η συνέπεια είναι το κλειδί για μέγιστα οφέλη.

Ερευνητές του University of New South Wales (UNSW) υποστηρίζουν ότι όταν κάνεις κάτι τακτικά, ο συνολικός όγκος της προσπάθειάς σου είναι τελικά μεγαλύτερος, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για να έχεις μόνιμα αποτελέσματα.

Το να δημιουργείς μια νέα συνήθεια είναι σαν να χαράζεις ένα νέο μονοπάτι. Τα πρώτα βήματα μπορεί να είναι δύσκολα. Ωστόσο, στο τέλος – με υπομονή και επιμονή –  το σώμα και το μυαλό σου θα επιλέγουν αυτόματα το νέο μονοπάτι αντί για το παλιό, επειδή θα έχει γίνει πιο εύκολο. Η συνέπεια μπορεί, επίσης, να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή σου. Όταν τηρείς τις υποσχέσεις που δίνεις στον εαυτό σου, αρχίζεις να τον εμπιστεύεσαι περισσότερο.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Φεβρουαρίου 2025

Δε θέλει Φώτα η αλήθεια
να βαδίσει
δεν θέλει παρακάλια
να φανεί
είναι αυτό που οι δειλοί
φοβούνται

είναι φωνή χωρίς φωνή

κοιτάζει ίσια μες στα μάτια
και δεν μπορείς
να της κρυφτείς
όταν θελήσει να ρωτήσει
το πως το που
και το γιατί

Λουδοβίκος των Ανωγείων

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Φεβρουαρίου 2025
Ο Ισαάκ Νεύτων ήταν μαθηματικός, αστρονόμος, φιλόσοφος, αλχημιστής και θεολόγος γεννήθηκε το 1643 και πέθανε το 1726 ή το 1727.

Έμεινε γνωστός στην ιστορία για το ότι  εισήγαγε στις φυσικές επιστήμες την έννοια της βαρύτητας.

Ωστόσο, μία από τις πτυχές της έρευνάς του, που ίσως δεν είναι τόσο γνωστή σε εμάς, είναι ότι είχε την ικανότητα να κρατά σημειώσεις σε άπταιστα ελληνικά.

Οι σημειώσεις του Νεύτωνα

Ανάμεσα στα κείμενά του, κρατούσε και σημειώσεις τις οποίες έγραφε στα ελληνικά καθότι ήταν λάτρης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Αγαπούσε μάλιστα τόσο πολύ την ελληνική γλώσσα σε σημείο που να είναι γνωστή η φράση του «Amicus Plato, amicus Aristoteles, magis amica veritas» (Ο Πλάτων είναι φίλος μου, ο Αριστοτέλης είναι φίλος μου, αλλά η μεγαλύτερη φίλη μου είναι η αλήθεια).

Τα κείμενα του Σερ Ισαάκ Νεύτωνα είναι όλα αναρτημένα στη σελιδα  του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ από το 2011.

Μεταξύ αυτών υπάρχει και ένα το οποίο είναι γραμμένο στα ελληνικά.

Την εποχή που ήταν ενεργός ως επιστήμονας και φιλόσοφος οι καλλιεργημένοι της Δύσης γνώριζαν πρωτίστως λατινικά αλλά και ελληνικά.

Πολλοί από αυτούς γνώριζαν καλά την αρχαία ελληνική ιστορία, τέχνη, λογοτεχνία και δράμα.

Ένας από αυτούς ήταν και ο Νεύτωνας.

Πολλά από τα πολύτιμα σημειωματάρια του Ισαάκ Νεύτωνα, στα οποία κατέγραφε τις πρωτοποριακές του θεωρίες για τον κόσμο ήταν στα ελληνικά.

Παρά το γεγονός ότι οι τίτλοι και τα θέματα, στα οποία εργαζόταν παρουσιάζονται στα λατινικά, η ανάλυση των θεμάτων δίνεται σε σύντομα, καλογραμμένα στην ελληνική γλώσσα, γραμμένα με πεζά και χρησιμοποιώντας δασείες και περισπωμένες.

Λόγω του τρόπου γραφής του, με κάποιες διορθώσεις, διαγραφές και γραμμές που έχουν χαραχθεί, το

Το 1872, όμως, τα χειρόγραφα του Ισαάκ Νεύτωνα, συμπεριλαμβανομένων των σημειώσεών του στα ελληνικά, παραδόθηκαν στη Βιβλιοθήκη του Κέιμπριτζ.

Σήμερα, το Κέιμπριτζ διαθέτει τη μεγαλύτερη και πιο σημαντική συλλογή χειρογράφων του Νεύτωνα. Η συλλογή των εγγράφων του μεγάλου στοχαστή ψηφιοποιήθηκε και αναρτήθηκε στο διαδίκτυο από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ το 2011.

Πολλές από αυτές τις σημειώσεις περιλαμβάνουν τη μελέτη του Αριστοτέλη (Όργανον και Ηθικά), την Εισαγωγή του Πορφυρίου κ.α.

Στο σημειωματάριο, κάτω από τον τίτλο στα λατινικά «Amicus Plato, amicus Aristoteles, magis amica veritas», ο Νεύτωνας κατέγραψε τις σκέψεις του, ξεκινώντας μια διάσημη ενότητα του χειρογράφου με τίτλο «Quaestiones Quaedam Philosophiae» , δηλαδή «Ορισμένα Φιλοσοφικά Ερωτήματα».

Εδώ, έγραφε για θέματα που τον ενδιέφεραν και σχεδίαζε να μελετήσει σε μεγαλύτερο βάθος, όχι μόνο μέσω της ανάγνωση. αριστοτελικών, αλλά και μέσω πειραμάτων.

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Φεβρουαρίου 2025

Το να μην κάνεις τίποτα μπορεί να φαίνεται εγωιστικό ή βαρετό με μια πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια «υπηρεσία» που προσφέρεις στον εαυτό σου και στην κοινωνία. Αυτό που οι Ολλανδοί ονομάζουν «niksen»

Όταν κάποιος σε ρωτά τι κάνεις, κατά τη διάρκεια του niksen σου, απάντησέ του απλά: «Τίποτα».  Μην απολογείσαι γιατί κάνεις ένα διάλειμμα ή διακοπές. Μην βλέπεις το niksen σαν σημάδι τεμπελιάς, αλλά σαν μια σημαντική δεξιότητα της ζωής, που θα σε βοηθήσει να βρεις την ηρεμία και να αποφύγεις το burnout.

Η τεμπελιά έχει να κάνει με την απροθυμία να κάνουμε κάτι, συχνά πηγάζει από το αίσθημα της ανίας και ως επί τω πλείστον, είναι παροδική. Αντίθετα, το burnout χαρακτηρίζεται από μια κατάσταση συναισθηματικής ή σωματικής εξάντλησης και μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σοβαρές για την συνολική υγεία επιπτώσεις.

ΠΞΓΑΙΝΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΣΟΥ

Με την πάροδο των ετών, η εργασία για τους περισσότερους υπαλλήλους συνδέεται όλο και περισσότερο με αυστηρές προθεσμίες και υπέρμετρη πίεση. Ο ανταγωνισμός, η αγωνία να αποδείξεις και να αποδώσεις, η  οικονομική ανασφάλεια και μια κουλτούρα απαιτήσεων που διαμορφώνουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής, δεν μπορεί να αφήσει τον τρόπο λειτουργίας μας και την υγεία μας ανεπηρέαστα.

Η εργασία αργά τη νύχτα, η παράλειψη γευμάτων, η καθιστική ζωή, οι πολλές ώρες μπροστά στις οθόνες, η κακή στάση του σώματος και η κοινωνική αποσύνδεση είναι μερικοί από τους κινδύνους μιας κακής εταιρικής κουλτούρας για την υγεία μας.

Οι Ολλανδοί αναγνωρίζουν ότι ο καθένας έχει διαφορετικό χρονότυπο. Οι άνθρωποι κοιμούνται και δουλεύουν διαφορετικές ώρες της ημέρας για να επιτύχουν τη μέγιστη παραγωγικότητα. Κάποιοι αποδίδουν καλύτερα το πρωί και άλλοι είναι πιο παραγωγικοί το απόγευμα.

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να βρει πότε είναι πιο δημιουργικός, πιο παραγωγικός.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΝΙΚSEN

Οι στιγμές του niksen όπου δεν κάνεις τίποτα είναι πιο ιδιαίτερες όταν τις μοιράζεσαι με τα αγαπημένα σου άτομα.

Εάν μπορείς να ολοκληρώσεις μια εργασία την επόμενη ημέρα αντί να τη φέρεις μαζί σου στο σπίτι, για να περάσεις λίγο παραπάνω χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σου, μην αμελήσεις να το κάνεις.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Φεβρουαρίου 2025

Σύμφωνα,με έρευνα που έχει δημοσιευτεί στην εκπαιδευτική πλατφόρμα Britannica Education, η περιέργεια βοηθάει τον εγκέφαλόμας να είναι πιο δεκτικός σε νέες πληροφορίες. Στην εν λόγω έρευνα, αναφέρεται συγκεκριμένα ότι το να είμαστε περίεργοι απελευθερώνει στον οργανισμό μας την «ορμόνη της ανταμοιβής», που δεν είναι άλλη από την ντοπάρισμα, ενεργοποιώντας έτσι το λεγόμενο «σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου».

Πώς η περιέργεια ενθαρρύνει τη μάθηση

Με αυτό εννοούμε το σύνολο των εγκεφαλικών μας κυττάρων που ενεργοποιούνται όταν βιώνουμε θετικές εμπειρίες, όπως είναι η ευχαρίστηση ή η επιτυχία. Χάρη στον μηχανισμό του εγκεφάλου μας που σχετίζεται με την ανταμοιβή, ενισχύεται η επιθυμία μας για επανάληψη συμπεριφορών που μας προσφέρουν απόλαυση ή μας ανταμείβουν, ενθαρρύνοντας έτσι τη μάθηση και την επιβράβευση.

Για παράδειγμα, όταν ένας μαθητής είναι περίεργος για ένα ζήτημα, είναι πιο πιθανό να θέλει να το εξετάσει πιο βαθιά, να προσπαθήσει να βρει περισσότερες πληροφορίες που αφορούν σε αυτό και αργότερα ενδεχομένως και να μπορεί να επινοήσει δημιουργικούς τρόπους για να εφαρμόσει τη γνώση του για το εν λόγω ζήτημα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ενήλικες που προσεγγίζουν την εργασία τους με περιέργεια. Ο ερευνητές υποστηρίζουν ότι με τον τρόπο αυτό ίσως να καταφέρουν να καινοτομήσουν και να προσαρμοστούν καλύτερα σε όποια αλλαγή.

Πόσο βοηθάει στην επικοινωνία και τη σύνδεση

Όταν δείχνουμε ενδιαφέρον για τις εμπειρίες των άλλων, για τις σκέψεις και για τα συναισθήματά τους, καλλιεργούμε βαθύτερη σύνδεση μαζί τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούμε πιο ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις, που βασίζονται στη εμπιστοσύνη και την επικοινωνία. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί ενισχύει την ενσυναίσθηση. Όταν έχουμε περιέργεια, δίνουμε χώρο στον διάλογο και στην αμοιβαία κατανόηση. Ακόμη και οι διαφωνίες, πολλές φορές, είναι δυνατόν να μετατραπούν σε εμπειρίες που θα συμβάλουν στην εξέλιξη και των δύο συνομιλητών.

Η περιέργεια είναι στη φύση μας και αυτό εξηγείται, αφού μας ελκύει το άγνωστο  και θέλουμε να έρθουμε σε επαφή με αυτό για να το κατακτήσουμε και να μην μας τρομάζει. Για να μάθουμε ό,τι δεν γνωρίζουμε, το εργαλείο μας είναι να κάνουμε ερωτήσεις. Και το όφελος είναι ξεκάθαρο. Μέσω των ερωτήσεων, είναι πιθανόν να μάθουμε πράγματα, που αλλιώς δεν θα μαθαίναμε ποτέ!

Με ποιο τρόπο ενισχύει τη δημιουργικότητα και την καινοτομία

Πολλές ανακαλύψεις στην επιστήμη και την τεχνολογία, καθώς και διάφορες αξιοθαύμαστες καινοτομίες στον τομέα της τέχνης, δεν θα είχαν συμβεί αν κάποιος δεν είχε κάνει μία ερώτηση ή δεν είχε επιμείνει σε μια ιδέα, που οι άλλοι δεν της είχαν δώσει τόση σημασία. Για παράδειγμα, η ανακάλυψη της πενικιλίνης από τον Άγγλο ερευνητή Αλεξάντερ Φλέμινγκ ήταν αποτέλεσμα της περιέργειάς του. Παρατήρησε ότι η πράσινη μούχλα παρήγαγε μια ουσία που ανέστελλε τη δραστηριότητα μερικών βακτηρίων, κάτι που άλλοι επιστήμονες ενδέχεται να είχαν αγνοήσει.

Πώς μας μαθαίνει να αποδεχόμαστε την αποτυχία και την αβεβαιότητα

Στη ζωή μαθαίνουμε πως δεν έχουν όλες οι ερωτήσεις απάντηση και πως αυτό είναι εντάξει! Με το να είμαστε περίεργοι, συνηθίζουμε στην αβεβαιότητα και δεν την αφήνουμε να μας αναστατώνει, αποδεχόμαστε το γεγονός ότι είναι απόλυτα φυσιολογικό να μην τα ξέρουμε και να μην τα ελέγχουμε όλα. Δεν πρέπει να μετανιώνουμε για την περιέργειά μας, για τις προσπάθειες που κάνουμε, αναζητώντας την αλήθεια, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Άλλωστε, ακόμη και οι αποτυχίες μπορούν να αποτελέσουν βήματα προς την επιτυχία.

Περιέργεια και πώς να την καλλιεργήσουμε προς όφελός μας

  • Συλλέγοντας εμπειρίες. Ταξιδεύοντας, γνωρίζοντας διαφορετικούς ανθρώπους από εμάς ή δοκιμάζοντας νέες δραστηριότητες, μπορούμε να πυροδοτήσουμε την περιέργειά μας.
  • Κάνοντας περισσότερες ερωτήσεις. Είτε πρόκειται για επαγγελματικό περιβάλλον, είτε για την προσωπική μας εξέλιξη, το να μην ντρεπόμαστε να ρωτήσουμε, θα μας βοηθήσει να μάθουμε.

Η περιέργεια δεν έχει να κάνει μόνο με τις προσωπικές μας αναζητήσεις ή τις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Μπορεί να έχει αντίκτυπο και σε άλλους είδους σχέσεις, αλλά και στην κοινωνία γενικότερα, καθώς είναι δυνατόν να εμπνεύσει τη συλλογική πρόοδο. Για παράδειγμα, όσον αφορά στις εργασιακές σχέσεις, σε οργανισμούς που δίνουν αξία στην περιέργεια, ενθαρρύνονται περισσότερο η συνεργασία, η καινοτομία και η διαρκής ανάπτυξη.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα είμαστε περίεργοι για το πώς και το γιατί, δεν χρειάζεται να καταπιέσουμε αυτή την έμφυτη ανάγκη μας για εξερεύνηση και μάθηση. Αντιθέτως, θα πρέπει να ρωτήσουμε και όλο και κάτι θα μάθουμε!

* Πηγή: Vita

Ειδήσεις Σήμερα:
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Όταν γεράσεις κι ασπρίσεις και στον ύπνο βυθιστείς
Καθισμένη δίπλα στη φωτιά, μ’ ένα βιβλίο στο χέρι
Να το διαβάζεις αργά, ν’ αφήνεσαι στων ματιών τις θύμησες
Στο βλέμμα τους, στις χαρακιές σκιές τους

Τόσοι πολλοί αγαπήσανε τις ροδαλές στιγμές σου
Την ομορφιά σου αγάπησαν στ’ αλήθεια ή σαν ψέμα
Ένας, όμως, αγάπησε τη συντροφιά ψυχή σου
Τις παλλόμενες πτυχώσεις θλίψης στην όψη τη δική σου

Κι έτσι σκυμμένη στη σιδηρά εστία την πυρωμένη
Να ψιθυρίζεις, δίχως χαρά, πώς πέταξε η Αγάπη
Και δρασκελώντας τα βουνά, ένα έγινε με δαύτα
Το πρόσωπό του κρύβοντας ανάμεσα στα άστρα

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Απόσπασμα

Το ξέρω πως θα ’ρθει ένας καιρός, που οι άνθρωποι θα θαυμάζουν, ο ένας τον άλλον, όπου καθένας τους θα λάμπει σαν αστέρι στα μάτια του άλλου, όπου όλοι θ’ ακούνε το διπλανό τους σα να ’τανε μουσική η φωνή του.

Θα υπάρχουν άνθρωποι ελεύθεροι στη γη, όλοι θα ’χουν ανοιχτή καρδιά, εξαγνισμένοι από κάθε απληστία και φθόνο.

Και τότε η ζωή δε θα ’ναι πια η ζωή, μα ένας ύμνος στον άνθρωπο, η μορφή του θα πάει ψηλά, γιατί οι ελεύθεροι άνθρωποι μπορούν να φτάσουν όλα τα ύψη!

Θα ζούνε τότε μες στην ελευθερία και στην ισότητα, θα ζούνε για την ομορφιά.

Τότε οι καλύτεροι θα ’ναι εκείνοι που θα μπορούν ν’ αγκαλιάσουν περισσότερο τον κόσμο μέσα στην καρδιά τους, εκείνοι που θα τον αγαπήσουν πιο βαθιά, εκείνοι πού θα ’ναι οι πιο ελεύθεροι… γιατί μέσα σ’ εκείνους θα υπάρχει η περισσότερη ομορφιά!

Τότε η ζωή θα ’ναι μεγάλη και μεγάλοι θα ’ναι εκείνοι που θα τη ζούνε!…

Σώπασε στάθηκε ορθός, κ’ εξακολούθησε με μια φωνή όπου αντιλαλούσε όλη η δύναμή του:

Στο όνομα αυτής της ζωής, είμαι έτοιμος για όλα… θα ξεριζώσω την καρδιά μου, αν χρειάζεται, και θα την ποδοπατήσω χάμω εγώ ο ίδιος.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Συνέβη μόλις πριν από εξήντα χρόνια, στην παγκόσμια έκθεση του 1958, όταν το Βέλγιο παρουσίασε μεταξύ άλλων εκθεμάτων, ανθρώπους. Εν προκειμένω, Αφρικανούς. Πώς ήταν ο τελευταίος «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» στην καρδιά της Ευρώπης και για ποιούς λόγους οι Βέλγοι δεν τολμούν ακόμη να κοιτάξουν το εφιαλτικό αποικιακό παρελθόν τους στην Αφρική. Η παγκόσμια έκθεση του 1958, ήταν μια λαμπρή γιορτή της μεταπολεμικής Ευρώπης με ό,τι αυτό συνεπάγεται όσον αφορά τα επιτεύγματα της τεχνολογικής κυρίως, προόδου. Σύμφωνα με τον Guardian, το γεγονός αυτό, του «ανθρώπινου ζωολογικού κήπου» διατηρεί μέχρι σήμερα μια «σημαντική θέση στη συλλογική μνήμη του βελγικού λαού». Εξού και σε μία προσπάθεια επαναπροσέγγισης, επαναπροσδιορισμού του αποικιακού παρελθόντος του, το Βέλγιο οργανώνει σειρά εκδηλώσεων στο φουτουριστικό τοπόσημο των Βρυξελλών, το Atomium*. Η έκθεση μαύρων ανδρών, γυναικών και παιδιών σε «φυσικές συνθήκες» για την «εκπαίδευση και διασκέδαση» των λευκών Ευρωπαίων, έμελε να είναι ο τελευταίος «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» στον κόσμο. Το 1958, το Βέλγιο εξακολουθούσε να διαφεντεύει το Κονγκό** -μια χώρα περίπου 80 φορές μεγαλύτερη από το μέγεθος του και την ίδια στιγμή, πηγή μεγάλης εθνικής υπερηφάνειας. Το πλούσιο σε ορυκτά κράτος της Κεντρικής Αφρικής δεν ήταν «μόνο» εξαιρετικά προσοδοφόρο οικονομικά, αλλά το γεγονός ότι ήταν αποικία του Βελγίου, του μικρού ευρωπαϊκού κράτους που ζούσε στη σκιά της Βρετανίας και της Γαλλίας, προσέδιδε στη χώρα κύρος. Ο πολιτικός κόσμος του Βελγίου έβλεπε την Expo ’58 σαν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να παρουσιάσει στον πλανήτη μια καλογυαλισμένη εικόνα του Βελγικού Κονγκό. «Kongorama». Στην είσοδο του Ατόμιουμ -που στήθηκε ως «απάντηση» στον γαλλικό Πύργο του Άιφελ- οι Βέλγοι είχαν στήσει επτά περίπτερα αφιερωμένα στο Κονγκό -στις εξορύξεις, τις μεταφορές και τη γεωργία- γνωστό ως «Kongorama». Κάπου εκεί, μέσα σε «τροπικούς κήπους», «τοποθετούσαν» καθημερινά άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ντυμένους με παραδοσιακές φορεσιές, σαν σε βιτρίνα, η οποία χωριζόταν από τους επισκέπτες με μία περίφραξη από μπαμπού. Δεν επρόκειτο για κάποια καινοτομία. Ανθρώπινοι ζωολογικοί κήποι παρουσιάζονταν σε τακτική βάση στη Δύση ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, στο Λονδίνο, το Όσλο και το Αμβούργο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι ότι το 1906 στη Νέα Υόρκη, ένας νεαρός Κονγκολέζος με ακανόνιστα δόντια εκτέθηκε στον ζωολογικό κήπο του Μπρονξ, στο σημείο που ήταν οι πίθηκοι. Το καλοκαίρι του 1897, ο βασιλιάς Λεοπόλδος ο ΙΙ, έφερε στις Βρυξέλλες 267 Κονγκολέζους. Τους έβαλε να κωπηλατούν με τα κανό τους στις βασιλικές λίμνες του αποικιακού Μουσείου Tervuren, ανατολικά των Βρυξελλών και οι Βέλγοι έσπευσαν: 1,3 εκατ. άτομα -από τα 4 εκατ. του συνολικού πληθυσμού- πήγαν να απολαύσουν το «σόου» περπατώντας πάνω σε μία γέφυρα από σχοινιά προκειμένου να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή θέα. Το καλοκαίρι εκείνο ήταν ιδιαιτέρως ψυχρό. Επτά από τους Κονγκολέζους πέθαναν από πνευμονία και γρίπη. Οι Βέλγοι πέταξαν τα σώματα τους σε ένα μαζικό τάφο στο τοπικό νεκροταφείο, χωρίς καμία σήμανση. Αλλά ήταν τόσο μεγάλη η δημοφιλία του «ζωολογικού κήπου» και άλλων παρόμοιων «εκθεμάτων» ώστε λίγο αργότερα δημιουργήθηκε στο ίδιο σημείο μόνιμη έκθεση. Αρχικά έλαβε το όνομα Μουσείο του Κονγκό, πλέον ονομάζεται Βασιλικό Μουσείο για την Κεντρική Αφρική. Η έκθεση του 1958 ήταν μικρότερης κλίμακας, αλλά παρόμοιου περιεχομένου. Οι Βέλγοι έστησαν ένα «τυπικό» χωριό, στο οποίο υποτίθεται ότι οι Κονγκολέζοι περνούσαν τις μέρες τους φτιάχνοντας χειροποίητες κατασκευές στις αχυρένιες καλύβες τους, ενώ οι λευκοί άνδρες και γυναίκες περνούσαν, τούς χάζευαν και ως επί το πλείστον, τούς χλεύαζαν. Όπως έγραφε ένας δημοσιογράφος της εποχής «στην περίπτωση κατά την οποία δεν υπήρχε αντίδραση, τους έριχναν νομίσματα ή περνούσαν από τα ανοίγματα της περίφραξης, μπανάνες». Σύμφωνα με άλλο δημοσίευμα «οι νέγροι στους ζωολογικούς κήπους» ήταν προσφιλές θέμα συζήτησης. Για τις ανάγκες της έκθεσης έφεραν από την Αφρική 598 Κονγκολέζους: 273 άνδρες, 128 γυναίκες και 197 παιδιά (συνολικά 183 οικογένειες). Η δρ Sarah Van Beurden, ιστορικός με πεδίο έρευνας την Κεντρική Αφρική, σημειώνει μάλιστα ότι, η αρμόδια υπηρεσία ήταν «ιδιαιτέρως ανήσυχη όσον αφορά την παραμονή ενός τόσο μεγάλου αριθμού Κονγκολέζων στο Βέλγιο». Στο απομονωμένο κτίριο που τους κρατούσαν -και από το οποίο τους πήγαιναν και τους έφερναν από την Έκθεση- οι Αφρικανοί διαμαρτυρήθηκαν τόσο για την καθημερινή κακοποίηση την οποία υφίσταντο, ως εκθέματα, όσο και για επιμέρους θέματα όπως η στέγαση τους στον περιορισμένο χώρο που τους είχαν στοιβάξει. Μέχρι τον Ιούλιο, οι περισσότεροι δεν άντεξαν και γύρισαν στην πατρίδα τους. Ο «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» έκλεισε και η έκθεση συνεχίστηκε. Έμελε να είναι ο τελευταίος, καθώς το 1960 το Κονγκό απέκτησε την ανεξαρτησία του. Αλλά για τον Guido Gryseels, γενικό διευθυντή του Βασιλικού Μουσείου για την Κεντρική Αφρική (RMCA), η μάχη κατά των προκαταλήψεων που ήταν στον πυρήνα της ιδέας του «ζωολογικού κήπου» βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων του. Θέλουν να ξεχάσουν το Ολοκαύτωμα στο Κονγκό. Την 1η Δεκεμβρίου, μετά από μια ανακαίνιση που κόστισε 75 εκατ. ευρώ, το RMCA θα ανοίξει ξανά τις πύλες του στο κοινό μετά από πέντε χρόνια. Το Μουσείο διαθέτει ένα νέο κέντρο επισκεπτών και ένα τεράστιο υπόγειο που διπλασίασε τον εκθεσιακό χώρο του σε 11.000 τετραγωνικά μέτρα. Αλλά πέρα από τον κτιριακό μετασχηματισμό, μια πολύ πιο σημαντική αλλαγή είναι προ των πυλών. Όταν το 2001, ο Gryseels ανέλαβε τη διεύθυνση του Μουσείου, η μόνιμη έκθεση ελάχιστα είχε αλλάξει από τη δεκαετία του 1920. Που σημαίνει ότι επί της ουσίας, παρουσίαζε το αφήγημα μίας αποικιοκρατικής χώρας που «έφερε το φως εκεί που πριν υπήρχε σκοτάδι». «Επί 100 χρόνια είμαστε ένα ίδρυμα για την αποικιοκρατία. Για τους περισσότερους Βέλγους η πρώτη γνωριμία τους με την Αφρική γίνεται στο μουσείο μας και η αρχική εικόνα είναι ότι ο λευκός άνθρωπος είναι ανώτερος από τον μαύρο άνθρωπο. Ότι δηλαδή, πήγαμε εκεί για να τους εκπολιτίσουμε. Οι Αφρικανοί παρουσιάζονται στο μουσείο γυμνοί με ένα δόρυ στο χέρι, χωρίς καμία αναφορά στον δικό τους πολιτισμό» λέει ο Gryseels. Η αδράνεια του μουσείου οφείλεται, κατά τον διευθυντή της, στο γεγονός ότι οι Βέλγοι στην πραγματικότητα αρνούνται να κοιτάξουν στο αποικιακό παρελθόν τους. «Πρόκειται για ένα πολύ ευαίσθητο θέμα. Κάθε βελγική οικογένεια έχει τουλάχιστον ένα μέλος της που έχει εργαστεί στο Κονγκό. Μπορεί να ήταν ιεραπόστολος, μπορεί δάσκαλος, μπορεί υπάλληλος της δημόσιας διοίκησης. Όποιον Βέλγο και να ρωτήσετε θα σας απαντήσει ότι κάποιος δικός του ήταν στο Κονγκό. Είναι μια συζήτηση έντονα συναισθηματικά φορτισμένη». Ο Gryseels εξηγεί ότι ο δημόσιος διάλογος για το αποικιακό παρελθόν ξεκίνησε στο Βέλγιο πολύ αργά, με τη δημοσίευση του βιβλίου του καθηγητή Δημοσιογραφίας στο Μπέρκλεϊ, Adam Hochschild, με τίτλο «King Leopold’s Ghost» το 1998. Πρόκειται για το χρονικό ενός Ολοκαυτώματος, από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των λευκών στην Αφρική, που ξεχάστηκε σκοπίμως. «Η συζήτηση άνοιξε σιγά σιγά. Όμως ακόμα και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα βελγικά σχολεία μέχρι πρόσφατα ήταν στη γραμμή ότι ‘εμείς πήγαμε τον πολιτισμό’» λέει ο Gryseels. * Το Ατόμιουμ που κατασκευάστηκε το 1958 -σχεδιασμένο αρχικά για να διαρκέσει μόνο έξι μήνες, όσο η Εxpο 1958- είναι ένα μνημείο με ύψος 103 μ. που αναπαριστά την κυψελίδα ενός κρυστάλλου σιδήρου, μεγεθυμένη κατά 165 δισεκατομμύρια φορές, που τελικώς επέζησε και κατέστη δημοφιλές τουριστικό θέλγητρο, σε σημείο που κατά κάποιους συγκαταλέγεται στα εθνικά σύμβολα του Βελγίου. Στα τέλη του 1950, καθώς η υφήλιος εισερχόταν στην εποχή των διαστημικών ταξιδιών, το σχέδιο του αρχιτέκτονα Αντρέ Ουότερκιν αποτελούσε τον τέλειο αντικατοπτρισμό της νέας εποχής. Καθεμιά από τις εννέα σφαίρες που το αποτελούν είναι ένα μουσείο με διάμετρο 18 μέτρα. Όλες οι σφαίρες συνδέονται με ανελκυστήρες. ** Οι Βέλγοι άρχισαν να εξερευνούν το Κονγκό τη δεκαετία του 1870, αρχικά με τον Σερ Χένρι Μόρτον Στάνλεϊ, ο οποίος ανέλαβε το «εγχείρημα» με επιχορήγηση του βασιλιά Λεοπόλδου ΙΙ του Βελγίου. Ο Λεοπόλδος σχεδίαζε να γίνει το Κονγκό αποικία. Απέκτησε επισήμως τα δικαιώματα του Κονγκό στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1885, το μετέτρεψε σε ιδιόκτητη έκταση -σήμερα θα το λέγαμε, προσωπική εταιρεία- και το ονόμασε Ελεύθερο Κράτος του Κονγκό. Το 1908, το Βελγικό Κοινοβούλιο, αν και δίστασε αρχικά, λύγισε από την διεθνή πίεση (ιδιαίτερα της Βρετανίας) και κατέλαβε το ελεύθερο κράτος από τον βασιλιά Λεοπόλδο. Τις 18 Οκτωβρίου, το Βελγικό Κοινοβούλιο υπερψήφισε την προσάρτηση του Κονγκό ως βελγική αποικία. Την περίοδο 1885-1908, πέντε έως οκτώ εκατομμύρια Αφρικανοί πέθαναν εξαιτίας της απάνθρωπης εκμετάλλευσής τους από τους αποικιοκράτες Βέλγους.

Από doctv