Επιστήμες

Γιάννα στις 19 Μαρτίου 2017

«Ζαλισμένο άστρο γυροφέρνει μαύρη τρύπα 2φορές την ώρα»

Πρόκειται για έναν κοσμικό δεσμώτη του ιλίγγου: ένα μικρό, καημένο άστρο εντοπίστηκε να κινείται τόσο κοντά σε μια μαύρη τρύπα ώστε ολοκληρώνει δύο πλήρεις περιφορές κάθε περίπου μία ώρα.

Κανένα άστρο δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα να επιζεί τόσο κοντά σε ένα κοσμικό τέρας, αναφέρουν οι ερευνητές στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

Το ασυνήθιστο ζευγάρι, ή δυαδικό σύστημα όπως το ονομάζουν οι αστρονόμοι, βρίσκεται εντός του Γαλαξία μας σε απόσταση 14.800 ετών φωτός. Πιστεύεται ότι αποτελείται από μια μαύρη τρύπα και έναν λευκό νάνο, ένα μικρό άστρο που έχει εξαντλήσει σχεδόν όλα τα πυρηνικά καύσιμά του.

Κοσμικός ίλιγγος

Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ Chandra της NASA, η ερευνητική ομάδα κατέγραψε μεταβολές της φωτεινότητα του συστήματος με περίοδο 28 λεπτών, κάτι που υποδεικνύει ότι ο λευκός νάνος χρειάζεται 28 λεπτά για να συμπληρώσει μια τροχιά.

Η απόσταση ανάμεσα στα δύο σώματα είναι πολύ μικρή και εκτιμάται στις 2,5 φορές η απόσταση Γης-Σελήνης.

Ο λευκός νάνος είναι φυσικά ο χαμένος της υπόθεσης, αφού η τερατώδης βαρυτική έλξη της μελανής οπής τού αποσπά συνεχώς υλικό, το οποίο σχηματίζει έναν δίσκο καθώς στροβιλίζεται.

«Ευτυχώς, δεν νομίζουμε ότι το άστρο θα πέσει κι αυτό στη μαύρη τρύπα» λέει ο Άρας Μπαχράμιαν του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα στον Καναδά, πρώτος συγγραφέας της δημοσίευσης.

Παραμένει ωστόσο ασαφές πώς ένα άστρο κατέληξε τόσο επικίνδυνα κοντά σε μια μαύρη τρύπα. Μια πιθανότητα είναι ότι το άστρο ήταν αρχικά ένας πολύ μεγαλύτερος κόκκινος γίγαντας, ο οποίος είχε την ατυχία να πλησιάσει και έχασε μεγάλο μέρος του υλικού του.

Περισσότερες πληροφορίες θα μπορούσε να δώσει η ανίχνευση των βαρυτικών κυμάτων (ρυτιδώσεων στο χωροχρόνο που προβλέπει η Σχετικότητα του Αϊνστάιν) που εκπέμπουν τα δύο αντικείμενα καθώς στροβιλίζονται.

Δυστυχώς, όμως, η συχνότητα αυτών των κυμάτων βρίσκεται πέρα από τις δυνατότητες των σημερινών ανιχνευτών, όπως οι ανιχνευτές LIGO που επιβεβαίωσαν την ύπαρξη των βαρυτικών κυμάτων το 2016.

ΑΠΌ » ΤΟ ΒΗΜΑ»

Η εξαίρετη ακουστική για την οποία το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου είναι διάσημο, οφείλεται στα πέτρινα εδώλια του (στα καθίσματα των θεατών), καθώς το σχήμα και η διάταξή τους είναι ιδανικά για το φιλτράρισμα των θορύβων χαμηλής συχνότητας, καταδεικνύει η έρευνα ειδικών επιστημόνων. Ήδη από τον 1ο π.Χ αιώνα, ο Ρωμαίος αρχιτέκτονας Βιτρούβιος θαύμαζε το πώς οι αρχαίοι Ελληνες είχαν διαρυθμίσει τα καθίσματα της Επιδαύρου «σύμφωνα με την επιστήμη της αρμονίας» για να ακούγονται καθαρότερα οι φωνές των ηθοποιών. Ακόμα και ο παραμικρότερος ψίθυρος στη σκηνή του θεάτρου ακούγεται πεντακάθαρα στις τελευταίες θέσεις σε απόσταση 60 μέτρων. Εκτός από τις αρχαίες πηγές, «σύγχρονες ακουστικές έρευνες αποδεικνύουν ότι στα αρχαία θέατρα έχουν εφαρμοστεί βασικές αρχές σχεδιασμού που εξασφαλίζουν ηχοπροστασία, ακουστική ζωντάνια, διαύγεια και καταληπτότητα του θεατρικού λόγου. Μια από τις βασικότερες αρχές είναι η ενίσχυση της φωνής με έγκαιρες, θετικές ηχοανακλάσεις επάνω σε στοιχεία του θεάτρου (δάπεδο ορχήστρας, πρόσοψη κτιρίου σκηνής, λογείο), για την εξασφάλιση ενός φυσικού, αυτοδύναμου (παθητικού) μεγαφώνου, που αναπληρώνει τις ενεργειακές απώλειες, κυρίως στα υψηλότερα καθίσματα του κοίλου». Oι υπολογισμοί τους έδειξαν ότι οι κλιμακωτές θέσεις του θεάτρου λειτουργούν ως ηχητικό φίλτρο, καθώς το σχήμα τους είναι ιδανικό για να καταστέλλει τους ήχους χαμηλής συχνότητας, κύριο συστατικό του θορύβου. Η διάταξη των θέσεων, που θυμίζει τα πάνελ ηχομόνωσης σε σχήμα αβγοθήκης, φιλτράρει τις συχνότητες κάτω από 500 Hertz, όπως το μουρμούρισμα του κοινού και το θρόισμα των φύλλων. Η εξασθένιση των χαμηλών συχνοτήτων επιτρέπει να ακούγονται πλουσιότερες οι φωνές των ηθοποιών, που αποτελούνται κυρίως από υψηλές συχνότητες. Η αφαίρεση των χαμηλών τόνων από τις φωνές δεν δημιουργεί πρόβλημα, καθώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να συμπληρώνει τις συχνότητες που λείπουν – ένα φαινόμενο που αξιοποιείται σε ηχεία μικρού όγκου τα οποία ακούγονται στο αφτί πολύ μεγαλύτερα. Οι ερευνητές παραδέχονται ότι η παρουσία κοινού στο θέατρο πιθανότατα θα άλλαζε την ακουστική του με τρόπο που δεν είναι εύκολο να υπολογιστεί, λόγω του περίπλοκου σχήματος και της ανομοιογένειας του ανθρώπινου σώματος. Υποστηρίζουν όμως ότι τα συμπεράσματά τους για το θέατρο της Επιδαύρου θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στο σχεδιασμό σταδίων με καλύτερη, φυσική ακουστική. Η λέξη Επίδαυρος σημαινει “Δρα Επι της Αυρας”. Δεν είναι τυχαία και η ύπαρξη των Ασκληπιείων εκεί, που έχει να κάνει με τον ήχο, την ακουστική, την επίγεια μουσική αρμονία η οποία συγχρονίζεται με την συμπαντική μουσική αρμονία και την ίαση. Η ακουστική λοιπόν στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου έχει το αξιοπερίεργο, ότι έτσι όπως ακούγονται καθαρά τα Ελληνικά εκεί, δεν μπορούν να ακουστούν άλλες γλώσσες, υπάρχει δηλ. κάποιου είδους συντονισμού του ήχου, της Μαθηματικής Ελληνικής γλώσσας, του χώρου και της ακουστικής, και αυτό γιατί η Ελληνική γλώσσα είναι μουσική γλώσσα. Γνωστή δε η σχέση μεταξύ μουσικής αρμονίας και των μαθηματικών και των μαθηματικών με την αρμονία του σύμπαντος, όπως επίσης γνωστό είναι ότι στην αρχαία Ελλάδα η μουσική, η αριθμητική η γεωμετρία και η αστρονομία ήταν αδελφές επιστήμες.

Tilestwra.gr

Γιάννα στις 28 Ιανουαρίου 2017

Μια σειρά από θεαματικές εικόνες του Ήλιου κατέγραψε το μεγάλο τηλεσκόπιο ALMA του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στην έρημο Ατακάμα της Χιλής. Ανάμεσά τους, είναι μια τεράστια και ασυνήθιστου σχήματος ηλιακή κηλίδα, που μοιάζει με χελώνα και έχει μέγεθος περίπου διπλάσιο από τη διάμετρο της Γης.

 

Το αόρατο φως

Συνήθως οι εικόνες του Ήλιου είναι τραβηγμένες στο ορατό τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος, όμως το ALMA μπορεί να κάνει παρατηρήσεις και πέρα από αυτό. Το ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) συνήθως ανιχνεύει κύματα από μακρινούς γαλαξίες και νεαρά άστρα. Όμως σε αυτή την περίπτωση «έπιασε» το αόρατο φως που απελευθερώνει σε μήκος κύματος χιλιοστόμετρων η καυτή χρωμόσφαιρα του Ήλιου, δηλαδή η περιοχή ακριβώς πάνω από τη φωτόσφαιρα, την ορατή επιφάνειά του άστρου μας.

Η πιο εντυπωσιακή εικόνα του Ήλιου με τη «χελώνα» τραβήχτηκε σε μήκος ραδιοκύματος 1,25 χιλιοστομέτρων. Οι πιο σκούρες επιφάνειες του άστρου είναι κάπως ψυχρότερες από τις γειτονικές. Οι ηλιακές κηλίδες αναπτύσσονται στην επιφάνεια του Ήλιου, όταν οι γραμμές του μαγνητικού πεδίου του άστρου «διπλώνουν» και διαπερνούν την επιφάνεια του ηλιακού πλάσματος, δημιουργώντας έτσι μια συγκριτικά πιο κρύα περιοχή. Η ίδια μαγνητική δραστηριότητα μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία ηλιακών εκλάμψεων και εκτινάξεων στεμματικής μάζας.

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

Γιάννα στις 30 Αυγούστου 2016

 

Αθήνα
Δεκαπέντε λεπτά: τόσος είναι ο μέγιστος χρόνος που μπορεί να περάσει σήμερα κανείς στα περισσότερα σημεία του πλανήτη χωρίς να ακούσει κάποιον ήχο που να είναι προϊόν της ανθρώπινης δραστηριότητας. Κι αν λάβει υπόψη του, ότι πριν από είκοσι χρόνια αυτό το χρονικό διάστημα ήταν μερικές ώρες, δεν μπορεί παρά να καταλήξει σε ένα συμπέρασμα: η σιωπή είναι είδος προς εξαφάνιση. 

Τα μέρη όπου μπορεί κανείς να ξεπεράσει αυτό το τέταρτο της σιωπής δεν είναι περισσότερα από δεκαπέντε σε ολόκληρο τον κόσμο. Τουλάχιστον, σε τόσα τα υπολογίζει ο Γκόρντον Χέμπτον, ο άνθρωπος που έχει κάνει τρεις φορές τον γύρο του κόσμου για να καταγράψει τους ήχους και τη σιωπή της φύσης. Ο Χέμπτον έχει καταρτίσει τη λίστα της σιωπής, η οποία όπως λέει σε συνέντευξή του στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica, μικραίνει συνεχώς. 

Αυτή η μοναδική περιήγηση του ανθρώπου που έχει αφιερωθεί στην υπεράσπιση της σιωπής αποτυπώθηκε στο βραβευμένο με Emmy ντοκιμαντέρ «Vanishing Dawn Chorus» («Η χορωδία της αυγής που σβήνει»). Η κάμερα τον ακολουθεί ενώ εκείνος ηχογραφεί σε διάφορα σημεία του πλανήτη τους ήχους της φύσης καθώς ανατέλλει ο ήλιος. Σήμερα ο Γκόρντον Χέμπτον ζει παράγοντας ηχητικά εφέ για βιντεοπαιχνίδια από τους ήχους που έχει συγκεντρώσει από τη φύση. Ο στόχος του, ωστόσο, παραμένει ένας: Η προστασία της σιωπής. Ή – από την άλλη πλευρά – η καταπολέμηση της ηχορύπανσης. 

Μάχη κατά των θορύβων 

Είναι ένα στοίχημα που ξεκίνησε το 2005 όταν ο Χέμπτον ανέκτησε την ακοή του έπειτα από 18 μήνες ενόχλησης στο εσωτερικό του αυτιού του. Ήταν ένα συνεχές βουητό. Εκείνον τον ενάμιση χρόνο ο Χέμπτον ένιωσε ότι έζησε τον μικρόκοσμό του, αυτό που θα ζήσει η ανθρωπότητα στο μέλλον εάν η ηχορύπανση συνεχιστεί σε αυτούς τους ρυθμούς. Έναν εφιάλτη, με άλλα λόγια. «Ο ακουστικός ορίζοντας – λέει στη Ρεπούμπλικα – σε μέρη όπου υπάρχει σιωπή φτάνει τα 30 χιλιόμετρα. Επομένως, εάν προστατεύσω τη σιωπή σε ένα και μόνο σημείο, προστατεύω μία περιοχή από τον θόρυβο σε ακτίνα τριάντα χιλιομέτρων. Αυτό μεταφράζεται σε μία έκταση 2.800 τετραγωνικών χιλιομέτρων». Είναι μία έκταση, περίπου, όσο ο νομός Ηλείας. Στην περίπτωση του Γκόρντον Χέμπτον είναι το Ολυμπιακό Εθνικό Πάρκο, κοντά στο Σιάτλ. Σε ένα σημείο εκεί έχει τοποθετήσει ο αμερικανός ερευνητής μία κόκκινη πέτρα, ως κέντρο ενός κύκλου ακτίνας τριάντα χιλιομέτρων τον οποίο πρέπει να υπερασπιστεί από τον θόρυβο. 

Με ποιον τρόπο; Ο Χέμπτον επιστρέφει περιοδικά στο σημείο που έχει τοποθετήσει την κόκκινη πέτρα και καταγράφει τους ήχους τους περιβάλλοντος. Εάν διαπιστώσει ότι υπάρχουν οχλήσεις εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, ψάχνει την πηγή τους. Το επόμενο βήμα είναι να γράψει στους υπεύθυνους επισυνάπτοντας πάντα ένα ηχητικό αρχείο με τους φυσικούς ήχους του πάρκου, οι οποίοι διακόπτονται από τον θόρυβο.

Το τζουκμπόξ του πλανήτη 

Ακούγεται πολύ δονκιχωτικό, αλλά δεν είναι και τόσο: Τρεις αεροπορικές εταιρείες άλλαξαν τις πορείες των πτήσεών τους, ενώ η δραστηριότητά τους έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον του Κογκρέσου. Μα δεν αρκούν τα διπλά τζάμια και οι ωτοασπίδες για να προστατευτούμε από τον θόρυβο; «Η σιωπή που πρέπει να προστατεύσουμε – απαντά – δεν είναι απλώς η απουσία των ήχων και των θορύβων. Είναι η φωνή της φύσης. Τα ποτάμια, τα δάση, η θάλασσα εκπέμπουν με διαφορετικό τρόπο και σε διαφορικές συχνότητες τα ηχητικά τους κύματα. Έτσι, ένα σύνολο στατικών ήχων μετατρέπεται σε μια ροή». 

Η Γη – συνεχίζει ο Γκόρντον Χέμπτον – είναι ένα τζουκμπόξ που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια, με το μέγιστο των ήχων στον Ισημερινό και με το ελάχιστο στους δύο πόλους. Η ηχορύπανση διαταράσσει αυτή τη συνεχή ανταλλαγή μουσικής, στίχων, βουητών και ψιθύρων που είναι απαραίτητη στα ζώα για την επιβίωσή τους και σε εμάς τους ανθρώπους για να διατηρούμε τα επίπεδα τους στρες μας σε χαμηλά επίπεδα. Γιατί το σώμα μας δεν σταματάει να ακούει ποτέ.

 
news.in.gr/sciences
Γιάννα στις 12 Ιουνίου 2016

Αν και είναι γνωστό ότι άνδρες και γυναίκες όταν καλούνται να επιλύσουν ένα ζήτημα που απαιτεί συνεργασία, χρησιμοποιούν διαφορετική προσέγγιση, τώρα αμερικανική μελέτη δείχνει για πρώτη πρώτη φορά ότι οι διαφορές αυτές αφήνουν ένα διακριτό νευρωνικό αποτύπωμα στον εγκέφαλο, το οποίο είναι διαφορετικό στα δύο φύλα.

Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνιας, με επικεφαλής τον καθηγητή ψυχιατρικής Αλαν Ράις, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό έντυπο Scientific Reports, πειραματίσθηκαν με 222 εθελοντές, οι οποίοι χωρίστηκαν σε ζεύγη και κλήθηκαν να συνεργασθούν σε μια δραστηριότητα στον υπολογιστή.

Διαφορετικά «αποτυπώματα» εγκεφαλικής δραστηριότητας

Ταυτόχρονα, οι επιστήμονες κατέγραφαν την εγκεφαλική δραστηριότητα των ατόμων και διαπίστωσαν ότι οι άνδρες και οι γυναίκες είχαν διαφορετικά «αποτυπώματα» εγκεφαλικής δραστηριότητας στη φάση της συνεργασίας.

Αυτό κάνει τους ερευνητές να εικάζουν ότι η συνεργατική συμπεριφορά στα δύο φύλα εξελίχθηκε με διαφορετικό τρόπο εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια, πράγμα που συνεχίζει να αντανακλάται στον εγκέφαλό τους μέχρι σήμερα.

«Το θέμα δεν είναι ότι οι άνδρες ή οι γυναίκες είναι καλύτεροι στη συνεργασία ή ότι δεν μπορούν να συνεργαστούν μεταξύ τους, αλλά ότι υπάρχει διαφορά στο πώς συνεργάζονται», εξηγεί ο δρ Ράις.

Οι διαφορές στη συνεργατική συμπεριφορά

Η συνεργασία -μεταξύ των μελών της οικογένειας, των φίλων, των συναδέλφων κ.α.- θεωρείται ακρογωνιαίος λίθος της ανθρώπινης κοινωνίας. Προηγούμενες μελέτες έχουν αναδείξει διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, όπως για παράδειγμα ότι οι γυναίκες συνεργάζονται περισσότερο υπό την επίβλεψη άλλων γυναικών, ενώ οι άνδρες συνεργάζονται καλύτερα σε μεγάλες ομάδες από ό,τι οι γυναίκες. Επίσης, ένα ζευγάρι ανδρών συνεργάζεται καλύτερα από ένα ζευγάρι γυναικών, ενώ σε ένα μεικτό ζευγάρι η γυναίκα δείχνει μεγαλύτερη διάθεση συνεργασίας από τον άνδρα.

Η νέα μελέτη δείχνει ότι αυτές οι διαφορές δεν αφορούν μόνο την ψυχολογία και τη συμπεριφορά, αλλά είναι ορατές και στα ίδια τα εγκεφαλικά κυκλώματα. Επίσης επιβεβαιώθηκε ότι, κατά μέσο όρο, τα ανδρικά ζευγάρια τα πάνε καλύτερα από ό,τι τα γυναικεία. Τέλος, και αυτό θεωρήθηκε πιο απρόσμενο, φάνηκε ότι τα μεικτά ζευγάρια άνδρα-γυναίκας έχουν εξίσου καλές συνεργατικές επιδόσεις με τα αμιγώς ανδρικά.

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

 

 

Γιάννα στις 6 Ιανουαρίου 2016

Κορυφαίοι Έλληνες επιστήμονες της NASA, βραβευμένοι μικροί εξερευνητές, φιλόδοξες ομάδες νεαρών επιστημόνων και ερασιτέχνες αστρονόμοι επιχειρούν να απαντήσουν μερικά από τα πιο δύσκολα ερωτήματα που γεννά το σύμπαν και η ανθρώπινη περιπέτεια της κατάκτησης του διαστήματος στον «Ορίζοντα» του Σωτήρη Δανέζη με τίτλο «Φτιαγμένοι από Αστέρια», αυτήν την Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016 στις 23.10 στο MEGA.

Έχουν περάσει σχεδόν 55 χρόνια από την πρώτη διαστημική πτήση του Γιούρι Γκαγκάριν και η επιστημονική κοινότητα σχεδιάζει την πρώτη επανδρωμένη αποστολή στον πλανήτη Άρη.

Τους τελευταίους μήνες οι ανακοινώσεις της NASA, της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας, είναι καταιγιστικές. Οι διαστημικές ανακαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη. Μερικές οφείλονται στη δουλειά δεκαετιών από διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες που έχουν αφήσει το στίγμα τους στην ιστορία της κατάκτησης του διαστήματος.

Για πρώτη φορά εμφανίζονται και μιλούν μαζί στο νέο επεισόδιο του Ορίζοντα ο ακαδημαϊκός και ομότιμος διευθυντής της Διοίκησης Διαστήματος στο εργαστήριο εφαρμοσμένης φυσικής του πανεπιστημίου John Hopkins, Σταμάτης Κριμιζής, που μετρά περισσότερες από είκοσι συμμετοχές σε καίριες αποστολές της NASA - ανάμεσα στις οποίες και τις αποστολές «Voyager» και «New Horizons»-, ο αστροφυσικός κι ερευνητής Θανάσης Οικονόμου, που εξόπλισε μεταξύ άλλων την αποστολή «Pathfinder» με την οποία η NASA πάτησε για πρώτη φορά στον πλανήτηΆρη, ο καθηγητής Περικλής Παπαδόπουλος που με την ομάδα «Greek Minds At Work» έστειλαν στο διάστημα τον πρώτο ελληνικό δορυφόρο Λ-Sat, αλλά και η διεπιστήμονας Ελένη Αντωνιάδου που με την έρευνά της συνδράμει στη μεγάλη προσπάθεια αποστολής αστροναυτών στον «κόκκινο πλανήτη».

Ο φακός της εκπομπής καταγράφει ακόμη την ελληνική ομάδα του HackerSpace που βραβεύθηκε από τη NASA για την ιδέα της αποστολής ενός διαστημικού θερμοκηπίου στον Άρη, ακολουθεί τον Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας σε μία από τις νυχτερινές εξορμήσεις του κάτω από τον έναστρο ουρανό, ενώ συναντά στο Ζάννειο Πειραματικό Λύκειο τους μαθητές που κατέλαβαν τη δεύτερη θέση στον διεθνή διαγωνισμό που έγινε υπό την εποπτεία του MIT, της ΝΑSΑ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

 

 

 

 

 

Γιάννα στις 12 Δεκεμβρίου 2015

Αίσθηση προκάλεσε πριν από λίγες ημέρες στην κοινότητα των παλαιοντολόγων η ανακάλυψη σε ένα νησί της Σκωτίας ευρημάτων που δείχνουν ότι εκεί ζούσαν δεινόσαυροι. Ενδιαφέρον δεν παρουσιάζει μόνο αυτό καθαυτό το γεγονός ότι υπήρχαν δεινόσαυροι σε ένα μακρινό νησί πολύ βόρεια στον παγκόσμιο χάρτη αλλά και το περιβάλλον του νησιού Skye όπου εντοπίστηκαν τα ευρήματα. Στο νησί εκείνη την εποχή υπήρχε μια μεγάλη λιμνοθάλασσα η οποία, σύμφωνα με τους ειδικούς που μελετούν τα ευρήματα, αποτελούσε πόλο έλξης για τους δεινοσαύρους. Από την πρώτη μελέτη των ευρημάτων οι ειδικοί συμπεραίνουν ότι στο νησί ζούσαν σαυρόποδα, στην οικογένεια των οποίων συγκαταλέγονται τα μεγαλύτερα σε μέγεθος είδη δεινοσαύρων, ορισμένα από τα οποία έφταναν σε μήκος τα 40 μέτρα! Αν και οι τεράστιοι αυτοί δεινόσαυροι δεν κολυμπούσαν, εν τούτοις, όπως φαίνεται, αρέσκονταν στο να ζουν σε ένα υγρό περιβάλλον, κάτι που δεν γνώριζαν ως σήμερα οι επιστήμονες. Ας ρίξουμε όμως μια ματιά και σε πρόσφατες ανάλογες ανακαλύψεις δεινοσαύρων που ζούσαν σε περιοχές της Γης που σε πρώτο άκουσμα θα έλεγε κάποιος ότι δεν ήταν και ιδιαίτερα φιλικές για αυτά τα ζώα.

 

Ο Αρκτικός κύκλος

 

Τα τελευταία χρόνια επιστήμονες που μελετούν απολιθώματα που είτε είναι επί χρόνια ξεχασμένα σε κάποιο κουτί είτε υπάρχει δυσκολία ή διχογνωμία για την ταυτότητά τους διαπιστώνουν ότι ανήκουν σε άγνωστα ως σήμερα είδη. Ετσι συνέβη και με απολιθώματα που είχαν εντοπιστεί πριν από 25 έτη σε μια περιοχή της Βόρειας Αλάσκας. Διαπιστώθηκε ότι ανήκουν σε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον άγνωστο είδος δεινοσαύρων.

 

Ο δεινόσαυρος που έλαβε το όνομα Urgunaaluk kuukpikensis, που σημαίνει «αρχαίο ζώο που βόσκει» στη διάλεκτο της τοπικής φυλής Εσκιμώων Ινούπιατ, είναι ένας δεινόσαυρος που ανήκει στην οικογένεια των αδροσαύρων, που ήταν μεγάλου μεγέθους φυτοφάγα ζώα με χαρακτηριστική… μουσούδα που έμοιαζε με αυτήν της πάπιας. Τα απολιθώματα που μελέτησαν οι επιστήμονες έχουν ηλικία 69 εκατ. ετών, αλλά πιθανώς ο U. kuukpikensis να έχει μεγαλύτερη ηλικία. Ο δεινόσαυρος έφτανε σε μήκος τα 10 μέτρα και την εποχή που ζούσε στην Αλάσκα η περιοχή αυτή είχε πιο θερμό κλίμα και καλυπτόταν από δάση.

Διέθετε μεγάλη σε αριθμό οδόντων οδοντοστοιχία η οποία ήταν ανατομικά σχεδιασμένη για να μπορεί να καταναλώνει εύκολα και γρήγορα μεγάλες ποσότητες φυτών. Την ανακάλυψη έκαναν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μουσείου Αλάσκας και του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Φλόριδας, που εκτιμούν ότι ο δεινόσαυρος ζούσε μεγάλα χρονικά διαστήματα στο αρκτικό σκότος, ενώ πιθανότατα βίωνε και χιονοπτώσεις, δύσκολες συνθήκες στις οποίες όμως είχε καταφέρει να προσαρμοστεί. Η ανακάλυψη δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Acta Palaeontologica Polonic».

 

Ανταρκτική

 

Μια αναπάντεχη ανακάλυψη έκαναν ερευνητές από την Αργεντινή που εντόπισαν σε ένα νησί της Ανταρκτικής απολιθώματα της μεγαλύτερης σε μέγεθος οικογένειας δεινοσαύρων. Οπως φαίνεται, οι τιτανόσαυροι ζούσαν στην Ανταρκτική πριν από 70 εκατ. έτη, γεγονός που προσφέρει σημαντικές πληροφορίες τόσο για τους δεινοσαύρους όσο και για τις κλιματικές αλλαγές στη Γη. Ερευνητές του ερευνητικού ινστιτούτου Conicet της Αργεντινής πραγματοποίησαν ανασκαφές στο νησί Τζέιμς Ρος, που βρίσκεται στην Ανταρκτική Χερσόνησο, το βορειότερο μέρος της Ανταρκτικής. Εντόπισαν ένα κομμάτι 20 εκατοστών από τη σπονδυλική στήλη ενός τιτανοσαύρου και πιο συγκεκριμένα ενός τιτανοσαύρου lithostrotian. Οι τιτανόσαυροι κινούνταν στα τέσσερα πόδια, είχαν μακρείς λαιμούς και ήταν φυτοφάγοι. Ζούσαν στα τέλη του Κρητιδικού πριν από περίπου 70 εκατομμύρια έτη και ανάμεσα στα είδη τους ήταν και ο αργεντινόσαυρος, που θεωρείται το μεγαλύτερο είδος δεινοσαύρων, με το μήκος του να φτάνει τα 40 μέτρα!

 

Ο παγιδευμένος

 

Παλαιοντολόγοι από τις ΗΠΑ ανακάλυψαν στην Τανζανία ένα νέο είδος τιτανοσαύρου. Η ανακάλυψη είναι σημαντική γιατί έχουν εντοπισθεί ελάχιστα απολιθώματα τιτανοσαύρων στην αφρικανική ήπειρο. Επίσης φαίνεται ότι αυτός ο δεινόσαυρος διαθέτει μοναδικά χαρακτηριστικά στον κόσμο των τιτανοσαύρων.

 

Την ανακάλυψη έκαναν παλαιοντολόγοι του Πανεπιστημίου του Οχάιο σε ένα απόκρημνο σημείο του λεκανοπεδίου Rukwa που βρίσκεται στα νοτιοδυτικά της Τανζανίας. Στη συνέχεια την ανάλυση και μελέτη των ευρημάτων ανέλαβε ομάδα ειδικών διαφόρων ειδικοτήτων (βιολόγοι, καθηγητές ανατομίας κ.ά.) του ιδίου πανεπιστημίου.

 

Οι ερευνητές ονόμασαν το νέο είδος Rukwatitan bisepultus. Ζούσε πριν από περίπου 100 εκατ. έτη και ήταν μεσαίου μεγέθους τιτανόσαυρος. Ο συγκεκριμένος δεινόσαυρος παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον επειδή, όπως φαίνεται από τις πρώτες μελέτες των απολιθωμάτων, διέθετε ορισμένα χαρακτηριστικά που δεν διέθεταν οι τιτανόσαυροι που ζούσαν σε άλλες περιοχές του πλανήτη.

 

Οι ερευνητές εικάζουν ότι τα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά και μορφολογικά στοιχεία των περιοχών όπου ζούσε αυτός ο δεινόσαυρος επηρέασαν την εξέλιξή του και ανέπτυξε χαρακτηριστικά διαφορετικά από τους υπολοίπους της οικογένειας των τιτανοσαύρων. Ο Rukwatitan bisepultus ζούσε σε μια περιοχή την οποία περιέβαλλαν έρημοι, οροσειρές και μεγάλα κανάλια νερού, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η κίνησή του, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να προσαρμοστεί εξελικτικά σε αυτές τις συνθήκες… εγκλωβισμού. Η ανακάλυψη δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Vertebrate Paleontology».

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

 

 

Γιάννα στις 28 Νοεμβρίου 2015

Το Νοέμβριο του 2013 στο αρχιπέλαγος του Ογκασαβάρα, γνωστό και ως Μπενίν, περίπου 1.000 χιλιόμετρα από το Τόκιο μέσα από πίδακες τέφρας και λάβας έκανε την εμφάνιση του ένα νησί που κυριολεκτικά κατάπιε το γειτονικό νησί Νισινοσίμα. Η ακτοφυλακή της Ιαπωνίας ανακοίνωσε ότι το νησί έχει γίνει δώδεκα φορές μεγαλύτερο από ότι ήταν όταν αναδύθηκε μέσα από την θάλασσα και συνεχίζει να μεγαλώνει. Το νησί σταδιακά θα αποικιστεί από φυτά και ζώα, μια διαδικασία που οι επιστήμονες θα παρακολουθούν προσεκτικά.

 

Οταν η ηφαιστειακή δραστηριότητα καταλαγιάσει, «το πρώτο που θα συμβεί θα είναι πιθανότατα η άφιξη φυτών που μεταφέρονται από τα ωκεάνια ρεύματα ή ταξιδεύουν προσκολλημένα στα πόδια πτηνών» αναφέρει ο Ναόκι Κάτσι, καθηγητής του Μητροπολιτικού Πανεπιστημίου του Τόκιο και επικεφαλής της Ερευνητικής Επιτροπής Αρχιπελάγους Ογκασαβάρα. Τα θαλασσοπούλια αυτά θα μπορούσαν σταδιακά να εγκατασταθούν στο νησί. Κουτσουλιές, πεσμένα φτερά, νεκρά πτηνά και άλλα παρόμοια «υλικά» θα δημιουργήσουν τελικά γόνιμο έδαφος για τη φύτρωση σπόρων που φτάνουν με τον άνεμο ή επιζούν μέσα στο πεπτικό σύστημα των πουλιών.

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

 

 

Γιάννα στις 12 Σεπτεμβρίου 2015

Ιστορική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί χωρίς υπερβολή η Δευτέρα 10 Αυγούστου αφού εκείνη την ημέρα για πρώτη φορά ο άνθρωπος κατανάλωσε τροφή που είχε δημιουργηθεί σε διαστημικές συνθήκες. Πιο συγκεκριμένα, οι αστροναύτες του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού από εκείνη την ημέρα ξεκίνησαν να συνοδεύουν τα γεύματά τους με μαρούλια που καλλιεργούνται εντός του Σταθμού. Πρόκειται για μια ποικιλία κόκκινου μαρουλιού (romaine), τις μισές ποσότητες του οποίου θα καταναλώσουν οι αστροναύτες και οι υπόλοιπες θα επιστρέψουν στη Γη για αναλύσεις. Τα τελευταία χρόνια έχουν καλλιεργηθεί στον ISS διάφορα φυτά, φρούτα και λαχανικά για να μελετηθεί η ανάπτυξη και εξέλιξή τους στις συνθήκες μηδενικής βαρύτητας. Οι ερευνητές προσπαθούν να διαπιστώσουν αν τα φυτά διαισθάνονται τις αλλαγές στη βαρύτητα και προσαρμόζουν διάφορες παραμέτρους τους, όπως για παράδειγμα τα επίπεδα του ασβεστίου στα κύτταρά τους, οι βιταμίνες και άλλες ουσίες που παίζουν ρόλο στη θρεπτικότητα, στην εμφάνιση και στη γεύση τους. Οι επιστήμονες αναμένουν με μεγάλο ενδιαφέρον τα αποτελέσματα των πειραμάτων αφού μπορεί να αναδειχθούν νέοι τρόποι τόσο για την αποτελεσματικότερη καλλιέργεια φυτών στη Γη όσο και για την καλλιέργεια φυτών σε άλλους πλανήτες, γεγονός που θα διευκολύνει την παρουσία του ανθρώπου εκεί.

 

Σεληνιακά μαρούλια

 

Καλλιέργειες λαχανικών και βοτάνων στη Σελήνη έχει δρομολογήσει η NASA προκειμένου να δει αν θα μπορούσε να ζήσει κάποια στιγμή ο άνθρωπος εκεί καταναλώνοντας… τοπικά προϊόντα. Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία σχεδιάζει να στείλει στον φυσικό μας δορυφόρο σπόρους μέσα σε σφραγισμένα δοχεία, τα οποία θα περιέχουν ό,τι χρειάζεται για να ευδοκιμήσουν. Τα δοχεία θα περιλαμβάνουν δέκα σπόρους από βασιλικό και γογγύλια, καθώς και εκατό σπόρους Arabidopsis, ένα μικρό φυτό που συγγενεύει με το λάχανο και το σινάπι. Κατά την προσεδάφιση των δοχείων θα δοθεί το έναυσμα για την απελευθέρωση μιας μικρής δεξαμενής νερού μέσα στο δοχείο και μια ομάδα πίσω στη Γη θα παρακολουθεί τη διαδικασία βλάστησης των σπόρων όταν αυτοί εκτίθενται στη σεληνιακή βαρύτητα και ακτινοβολία.

 

Το ουίσκι

 

Αφού φάνε τα «διαστημικά» εδέσματά τους οι αστροναύτες και οι κάτοικοι αποικιών και βάσεων σε άλλους πλανήτες θα θέλουν να πιουν και κανένα ουισκάκι για να… ξεδώσουν. Σε αυτή την κατεύθυνση η εταιρεία που παράγει το καλύτερο ουίσκι στον κόσμο απέστειλε έξι δείγματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ώστε να μελετηθούν οι συνέπειες της μηδενικής βαρύτητας στην ωρίμαση του ουίσκι. Ανάμεσα στα δείγματα βρίσκεται ένα single malt 21 ετών και ένα που μόλις απεστάχθη. Στόχος φυσικά η δημιουργία ενός νέου ακόμη καλύτερου ουίσκι. Τα δείγματα έστειλε στον ISS στις 16 Αυγούστου η ιαπωνική εταιρεία Suntory, που είναι η αρχαιότερη εταιρεία παραγωγής ουίσκι στην Ιαπωνία και υπεύθυνη για το ουίσκι Yamazaki, που ανακηρύχθηκε πέρυσι το καλύτερο ουίσκι στον κόσμο. Τα πειράματα θα διεξαχθούν στην ιαπωνική εργαστηριακή μονάδα Kibo.

Aπό ΤΟ ΒΗΜΑ

 

 

Γιάννα στις 3 Ιουλίου 2015

Τα ρολόγια της Γης θα σταματήσουν αναγκαστικά για ένα δευτερόλεπτο τα μεσάνυχτα της Τρίτης 30 Ιουνίου, καθώς οι «φύλακες» του παγκόσμιου χρόνου θα προσθέσουν ένα εμβόλιμο (διορθωτικό) δευτερόλεπτο, με αποτέλεσμα το τελευταίο λεπτό του μήνα να έχει 61 δευτερόλεπτα και όχι 60. Έτσι, στις 23:59:59 ώρα Γκρίνουιτς (02:59:59 ώρα Ελλάδας) η ώρα θα «κολλήσει» για ένα πρόσθετο δευτερόλεπτο (23:59:60), προτού τα ρολόγια δείξουν 00:00:00 (03:00:00 ώρα Ελλάδας) και ξεκινήσει η Τετάρτη 1 Ιουλίου. “Αλλα συστήματα απλώς θα «σβήσουν» για ένα δευτερόλεπτο.

Συνήθης διαδικασία

 

Είναι η 27η φορά που γίνεται κάτι τέτοιο. Η προηγούμενη φορά που είχε γίνει κάτι ανάλογο, ήταν το 2012 (προηγουμένως είχαν γίνει  προσθήκες δευτερολέπτων τα έτη 2008, 2005 και 1998). Και τότε είχαν προκληθεί ορισμένα προβλήματα στις χρηματιστηριακές συναλλαγές και στο διαδίκτυο (καθώς μπερδεύθηκαν οι κεντρικοί υπολογιστές υπηρεσιών όπως το LinkedIn και το Reddit), κάτι που αρκετοί φοβούνται ότι μπορεί να επαναληφθεί και φέτος.

 

Τυπικά, ο πλανήτης μας χρειάζεται 86.400 δευτερόλεπτα για να πραγματοποιήσει μία περιστροφή 360 μοιρών σε ένα 24ωρο. Όμως η Γη δέχεται συνεχώς βαρυτικές επιδράσεις από τον Ήλιο, τη Σελήνη και τους άλλους πλανήτες, με συνέπεια η ταχύτητα περιστροφής της να μην είναι σταθερή, αλλά να επιβραδύνεται ανεπαίσθητα. Έτσι, στην πραγματικότητα, η μέση διάρκεια της μέρας (ο χρόνοας μιας πλήρως περθιστροφής της Γης περί τον εαυτό της) είναι 86.400,002 δευτερόλεπτα.

 

Το αποτέλεσμα είναι να παρατηρείται απόκλιση της τάξης των δύο χιλιοστών του δευτερολέπτου ανάμεσα στον φυσικό (αστρονομικό-ηλιακό) χρόνο και στον Διεθνή Ατομικό Χρόνο, που μετρούν τα ατομικά ρολόγια με ακρίβεια δισεκατομμυριοστού του δευτερολέπτου. Συσσωρευόμενη κάθε μέρα, αυτή η απόκλιση φθάνει περίπου το ένα δευτερόλεπτο μέσα στο έτος. Έτσι, περιοδικά πρέπει να γίνεται μία διόρθωση στον Συγχρονισμένο Παγκόσμιο Χρόνο (UTC), τον διάδοχο της ώρας Γκρίνουιτς (GMT), που μετριέται από τα ατομικά ρολόγια.

7

Ο χρόνος

 

Ο ατομικός χρόνος υπολογίζεται από εκατοντάδες ατομικά ρολόγια σε όλο τον κόσμο, τα οποία μετρούν τους απολύτως προβλέψιμους ηλεκτρομαγνητικούς παλμούς του ατόμου του χημικού στοιχείου καισίου. Τα ατομικά ρολόγια χάνουν μόνο ένα ατομικό δευτερόλεπτο κάθε 300 εκατ. χρόνια.

 

Κατά καιρούς η απόκλιση μεταξύ ατομικού χρόνου και αστρονομικού χρόνου είναι τόση πια, που κρίνεται αναγκαία η προσθήκη ενός εμβόλιμου δευτερολέπτου από τη Διεθνή Υπηρεσία Περιστροφής της Γης και Συστημάτων Αναφοράς (IERS), η οποία εδρεύει στη Γερμανία και δημιουργήθηκε το 1987 από τη Διεθνή Αστρονομική Ένωση και τη Διεθνή Ένωση Γεωδαισίας και Γεωφυσικής.

 

Η IERS παρακολουθεί συνεχώς την περιφορά του πλανήτη μας και εισηγείται στη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών (ITU) του ΟΗΕ πότε πρέπει να «κολλήσει» ο χρόνος. Η τελική απόφαση ανήκει στην ITU. Η πρώτη διόρθωση έγινε το 1972. Μέχρι τότε, ο χρόνος μετριόταν όχι από τα ατομικά ρολόγια, αλλά με βάση την αστρονομική σχέση ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, που ήταν πιο γνωστός ως «Χρόνος Γκρίνουιτς» (GMT).

 

Το έξτρα δευτερόλεπτο ανακοινώνεται μήνες πριν την εισαγωγή του, ώστε να υπάρχει προετοιμασία της διεθνούς κοινότητας, και παραδοσιακά προστίθεται είτε το βράδυ της 31ης Δεκεμβρίου, είτε το βράδυ της 30ής Ιουνίου. Παρόλα αυτά, αρκετά συστήματα δεν έχουν την κατάλληλη προετο8ιμασία για να χειρισθούν σωστά το εμβόλιμο δευτερόλεπτο, καθώς η προσθήκη τους είναι ακανόνιστη.

 

Το πρόβλημα

 

Ο πονοκέφαλος που περιοδικά προκαλεί το εμβόλιμο δευτερόλεπτο, έχει εντείνει τις πιέσεις από διάφορες πλευρές να σταματήσει αυτή η πρακτική, κάτι που θα εξετάσει ξανά η ITU σε συνάντηση στη Γενεύη εντός του 2015. Αυτό σημαίνει ότι πλέον ο χρόνος θα βασίζεται αποκλειστικά στα ατομικά ρολόγια ύψιστης ακρίβειας, χωρίς να γίνεται περιοδική διόρθωση με βάση τον αστρονομικό χρόνο.

 

Η συνέπεια είναι ότι οι δύο χρόνοι, ατομικός και αστρονομικός, θα αποκλίνουν όλο και περισσότερο στο μέλλον (μια διαφορά ενός έως δύο λεπτών στη διάρκεια ενός αιώνα), οπότε σταδιακά θα χαθεί η σύνδεση ανάμεσα στην μέτρηση του χρόνου και στην εμπειρία των ανθρώπων για τον χρόνο γύρω τους.. Έτσι, κάποτε στο μακρινό μέλλον, οι άνθρωποι θα βλέπουν την ώρα 8 το πρωί στο ρολόι τους, αλλά γύρω τους ο ήλιος θα κοντεύει να δύει.

 

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

Ο Θεοφάνης Ματσόπουλος είναι ο νεότερος δημιουργός ψηφιακών παραστάσεων για πλανητάρια παγκοσμίως. Εκατομμύρια θεατές θα παρακολουθήσουν το ντοκιμαντέρ του, το οποίο κατέκτησε τους ειδικούς και επελέγη ως η πρώτη ψηφιακή παράσταση που διανέμεται δωρεάν σε όλο τον κόσμο.

 

Η ελληνική πρεμιέρα της ψηφιακής παράστασης «Από τη Γη στο Σύμπαν» του Θεοφάνη Ματσόπουλου θα γίνει τη Δευτέρα 22 Ιουνίου στις 18.30 και στις 19.30 στο Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου

 

Το έργο του ταξιδεύει στην υφήλιο με όχημα τους εντυπωσιακούς θόλους των ψηφιακών πλανηταρίων του κόσμου.

 

Εκατομμύρια θεατές θα παρακολουθήσουν το ντοκιμαντέρ του που κατέκτησε τους ειδικούς και επελέγη ως η πρώτη ψηφιακή παράσταση που διανέμεται δωρεάν σε πλανητάρια όλης της Γης από το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο, τον κορυφαίο διακρατικό οργανισμό επίγειας αστρονομικής έρευνας. Είναι ο νεότερος δημιουργός ψηφιακών παραστάσεων για πλανητάρια παγκοσμίως και είναι Ελληνας, ο 24χρονος Θεοφάνης Ματσόπουλος.

 

Με αγάπη για τη φωτογραφία από την εφηβική του κιόλας ηλικία, εξειδικεύτηκε τα τελευταία χρόνια στην αστροφωτογραφία και την ψηφιακή επεξεργασία της εικόνας. Φωτογραφίζει τοπία με φόντο τον έναστρο ουρανό, αστρονομικά φαινόμενα και ουράνια αντικείμενα με τη χρήση τηλεσκοπίων, ενώ βίντεο που έχει δημιουργήσει είναι αναρτημένα στις ιστοσελίδες του European Southern Observatory και της ESA-Hubble Space Telescope. Ολα αυτά αυτοδίδακτος. Η συμμετοχή του σε ένα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ για πλανητάρια τον περασμένο Φεβρουάριο ήταν αυτή που, όπως εξηγεί ο ίδιος στο «Εθνος», άνοιξε τον δρόμο για να αλλάξει η ζωή του.

 

Η πρόταση

«Σε ένα από τα φεστιβάλ είδαν τη δουλειά μου άνθρωποι από το Νότιο Ευρωπαϊκό Αστεροσκοπείο (ESO) και επικοινώνησαν μαζί μου» λέει. «Μου πρότειναν να φτιάξω την πρώτη ταινία που θα κυκλοφορήσουν και θα διανείμουν παγκοσμίως σε ψηφιακά πλανητάρια για εκπαίδευση. Μέχρι σήμερα αυτό γίνεται κυρίως από ιδιωτικές εταιρείες παραγωγής. Είναι η πρώτη παράσταση που διανέμεται δωρεάν και η πρώτη που φέρει την υπογραφή ενός μεγάλου επιστημονικού οργανισμού. Και μάλιστα ενός οργανισμού με μεγάλο κύρος. Αρκεί να σημειωθεί ότι εκτός των άλλων το ESO βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης νέας τεχνολογίας και επιστημονικών οργάνων για μελλοντικά ερευνητικά προγράμματα, ενώ σχεδιάζει ήδη τη νέα γενιά τηλεσκοπίων. Υπ” αυτή την έννοια είναι μεγάλη τιμή για μένα το ότι βάσισαν ολόκληρη την πρώτη τους παραγωγή πάνω μου».

 

Η ελληνική πρεμιέρα της παράστασης, η οποία έχει τον τίτλο «Από τη Γη στο Σύμπαν», θα γίνει το απόγευμα της Δευτέρας 22 Ιουνίου στο Νέο Ψηφιακό Πλανητάριο του Ιδρύματος Ευγενίδου. Την ίδια ημέρα η προβολή θα έχει πρεμιέρα και στο Πλανητάριο του Αμβούργου.

 

«Η παραγωγή βασίστηκε στις εξαιρετικές εικόνες που μας έχουν χαρίσει τα διάσημα τηλεσκόπια του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου, εικόνες οι οποίες αποκτούν ιδιαίτερη ένταση αφού ντύνονται με την υπέροχη μουσική του Νορβηγού συνθέτη Joahn B. Monel» λέει ο Θεοφάνης Ματσόπουλος. «Στην ουσία πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ-εισαγωγή στην αστρονομία, ένα πολύχρωμο και συναρπαστικό ταξίδι, τα οπτικά του οποίου είναι καθηλωτικά και κάνουν αντιληπτό το πόσο μακριά μας πάει η φιλοδοξία της ανθρωπότητας όσον αφορά στην κατανόηση του Σύμπαντος. Ξεκινά από το πώς οι άνθρωποι παρατηρούσαν τον ουρανό στην αρχαιότητα, συνεχίζει με τον Γαλιλαίο που έστρεψε για πρώτη φορά το τηλεσκόπιό του στον ουρανό και φτάνει στα σύγχρονα διαστημικά τηλεσκόπια των οκτώ και δέκα μέτρων. Μιλά επίσης για το ηλιακό μας σύστημα, τους πλανήτες, τον ήλιο, για κομήτες, αστεροειδείς, και τέλος για αντικείμενα έξω από το ηλιακό μας σύστημα, νεφελώματα, αστρικά σμήνη, άλλα αστέρια σαν τον ήλιο, άλλους γαλαξίες…».

 

Ο Θεοφάνης Ματσόπουλος είναι σπουδαστής στο ΤΕΙ Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων, όμως σχεδιάζει ήδη τα επόμενα βήματά του στον χώρο των ψηφιακών παραστάσεων για πλανητάρια. Ηδη το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο συζητά μαζί του για την επόμενη συνεργασία τους, στο πλαίσιο της οποίας ο νέος δημιουργός αναμένεται να μεταβεί τους προσεχείς μήνες στη Χιλή.

Από  ΤΟ ΕΘΝΟΣ

 

Γιάννα στις 6 Ιουνίου 2015

Ο στόλος των διαστημικών τηλεσκοπίων αλλά και τα ολοένα και πιο ισχυρά επίγεια τηλεσκόπια, ανάμεσα στα άλλα, εντοπίζουν συνεχώς νέους γαλαξίες, κάποιοι εκ των οποίων είναι πραγματικά ξεχωριστοί. Πρόκειται για σπάνιους γαλαξίες με μοναδικά και εντυπωσιακά χαρακτηριστικά. Ας δούμε ορισμένους από αυτούς.

 

Ο φάρος

 

Πριν από λίγες ημέρες ερευνητές του Εργαστηρίου Αεριώθησης της NASA (το γνωστό JPL) χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο WISE εντόπισαν στις εσχατιές του Σύμπαντος έναν γαλαξία ο οποίος είναι ο πιο φωτεινός που έχει εντοπιστεί ως σήμερα. Ο WISE J224607.57-052635.0 βρίσκεται στην ασύλληπτη απόσταση των 12,5 δισ. ετών φωτός από εμάς και η λέξη «λάμπει» είναι ίσως φτωχή για να τον περιγράψει. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτός ο γαλαξίας έχει φωτεινότητα ίση με εκείνη 300 τρισ. άστρων σαν τον Ηλιο! Ο εντυπωσιακός γαλαξίας ανήκει σε μια σπάνια κατηγορία, που ονομάζεται «υπερβολικά φωτεινοί υπέρυθροι γαλαξίες». Η υπερβολική λαμπρότητά του πιθανώς οφείλεται σε μια κολοσσιαία μελανή οπή στο κέντρο του, η οποία «καταπίνει» μεγάλες ποσότητες αερίων που την περιβάλλουν. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «The Astrophysical Journal».

 

Η δίνη

 

Η NASA έδωσε στη δημοσιότητα μια εντυπωσιακή φωτογραφία του γαλαξία Μ51Α (Whirlpool), στον οποίο οι επιστήμονες έχουν προσδώσει, λόγω του σχήματός του, το όνομα «Γαλαξίας της δίνης». Ο σπειροειδής γαλαξίας διαθέτει ιδιαίτερα καθαρή δομή βραχιόνων, για αυτό και μοιάζει με μια κοσμική δίνη. Νέες παρατηρήσεις στον συγκεκριμένο γαλαξία ανέτρεψαν τα δεδομένα που γνωρίζαμε για αυτόν. Δεν βρίσκεται σε απόσταση 23 εκατομμυρίων ετών φωτός από εμάς, όπως πιστεύαμε, αλλά σε απόσταση 30 εκατομμυρίων ετών φωτός ενώ η διάμετρός του δεν είναι 40 χιλιάδες έτη φωτός αλλά 60 χιλιάδες. Η νέα φωτογραφία αποτελεί σύνθεση εικόνων των διαστημικών τηλεσκοπίων Hubble και Chandra.

 

Ο γυμνός

 

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble προσέθεσε άλλη μια επιτυχία στην τεράστια λίστα των ανακαλύψεων που έχει κάνει στο Σύμπαν από τη στιγμή που τέθηκε σε λειτουργία το 1990. Το Hubble εντόπισε έναν μυστηριώδη γαλαξία σε απόσταση 60 εκατ. ετών φωτός από τη Γη. Ο γαλαξίας που έλαβε την κωδική ονομασία IC 335 δεν διαθέτει σπείρες και σύμφωνα με τους ειδικούς η μελέτη του μπορεί να προσφέρει νέα στοιχεία, όχι μόνο για τη δημιουργία γαλαξιών αλλά και για τον σχηματισμό του Σύμπαντος. Οι πρώτες παρατηρήσεις δείχνουν ότι ανήκει σε σπάνιο τύπο γαλαξιών, τους SO, που είναι ευρύτερα γνωστοί με τον όρο φακοειδείς γαλαξίες. Ενας φακοειδής γαλαξίας είναι η ενδιάμεση μορφή εμφάνισης μεταξύ ελλειπτικού και σπειροειδή γαλαξία.

 

Το πυροτέχνημα

 

Ενα εντυπωσιακό από πολλές πλευρές κοσμικό φαινόμενο εντόπισε ομάδα αστρονόμων από διάφορα μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ, όπως το ΜΙΤ και το Χάρβαρντ. Χρησιμοποιώντας τρία διαστημικά τηλεσκόπια (Hubble, Chandra, Spitzer) οι ερευνητές εντόπισαν μια γαλαξιακή συγχώνευση. Οι γαλαξιακές συγκρούσεις δεν είναι σπάνιες, αλλά η συγκεκριμένη είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή. Παράγει υπέρλαμπρη ακτινοβολία ακτίνων Χ στο Σύμπαν και φυσικά η όλη διεργασία, όπως συμβαίνει συνήθως, εκτός από ακτινοβολία παράγει και χιλιάδες νέα άστρα.

Οι δύο γαλαξίες που συγχωνεύονται είναι ο NGC 2207 και ο IC 2163 οι οποίοι βρίσκονται σε απόσταση 130 εκατ. ετών φωτός από τη Γη στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η υπέρλαμπρη ακτινοβολία προέρχεται από άστρα που βρίσκονται κοντά σε μελανές οπές. Οι ειδικοί έχουν εντυπωσιαστεί από την ένταση του φαινομένου και εικάζουν ότι είναι πιθανό κάποια από τις εμπλεκόμενες μελανές οπές να ανήκει σε έναν άγνωστο μέχρι σήμερα τύπο.

 

Ο Τ-rex

 

Πρόσφατα εντοπίστηκε στα βάθη του Σύμπαντος ένας πανάρχαιος γαλαξίας που δημιουργήθηκε όταν ο κόσμος βρισκόταν ακόμη στην παιδική του ηλικία. Ο γαλαξίας αυτός όμως καλύπτεται εξωτερικά από ένα κοσμικό πέπλο, ένα πυκνό στρώμα σκόνης, και δεν ήταν δυνατή η μελέτη του. Ομάδα αστρονόμων στις ΗΠΑ χρησιμοποιώντας επίγεια και διαστημικά όργανα παρατήρησης κατάφεραν να διεισδύσουν στο εσωτερικό του αποκαλύπτοντας ότι επρόκειτο για ένα γιγάντιο εργοστάσιο παραγωγής άστρων που όμοιό του δεν υπάρχει πλέον στο Σύμπαν. Η επιστημονική κοινότητα έδωσε στον γαλαξία αυτόν το παρατσούκλι «Σπίθα» αλλά κάποιοι έσπευσαν να τον χαρακτηρίσουν ως τον… Τυραννόσαυρο Ρεξ των γαλαξιών.

 

Η Σπίθα βρίσκεται σε απόσταση περίπου 11 δισ. ετών φωτός από εμάς, δημιουργήθηκε δηλαδή περίπου 3 δισ. έτη μετά τη γέννηση του Σύμπαντος. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble και τον υπέρυθρο φασματογράφο του αστεροσκοπείου Keck στη Χαβάη καταφέρνοντας να εισχωρήσουν στο εσωτερικό του αρχαίου γαλαξία. Οπως όλοι οι γαλαξίες της πρώιμης εποχής του Σύμπαντος, έτσι και η Σπίθα είχε μικρό μέγεθος σε σχέση με εκείνους που σχηματίστηκαν αργότερα. Η Σπίθα έχει διάμετρο 6 χιλιάδων ετών φωτός όταν ο δικός μας γαλαξίας (που έχει μεσαίο γαλαξιακό μέγεθος) έχει διάμετρο 100 χιλιάδες έτη φωτός. Ομως η Σπίθα μπορούσε να παράγει περί τα 300 άστρα ετησίως ενώ ο δικός μας γαλαξίας υπολογίζεται ότι παράγει περί τα δέκα άστρα ετησίως.

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

Γιάννα στις 30 Μαΐου 2015

Το Βρετανικό Υπουργείο Επιχειρήσεων, Καινοτομίας και Δεξιοτήτων ζήτησε πρόσφατα από μια ομάδα επιστημόνων που ασχολούνται με τις τεχνολογίες του μέλλοντος να περιγράψουν πώς η τεχνολογική και επιστημονική πρόοδος θα επηρεάσει τα σημερινά επαγγέλματα.

 

Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν από την ομάδα Fast Future Research στην Έκθεση «Shape of Jobs to Come» και ήταν πραγματικά εκπληκτικά. Η μελέτη παρουσίασε 20 επαγγέλματα, που ενδέχεται να θεωρούνται συνηθισμένα το 2020 ή το 2030 σήμερα όμως ακούγονται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας.

 

Χειρουργοί που θα κάνουν επεμβάσεις για να δίνουν μεγαλύτερη χωρητικότητα μνήμης στους ανθρώπους, ελεγκτές καιρού, κατασκευαστές ζωντανών ανθρώπινων μελών και  «κάθετοι» αγρότες είναι μόνο μερικά από τα μελλοντικά επαγγέλματα που παρουσιάστηκαν.

 

Διαβάστε παρακάτω τη λίστα με τα 20 πιο ενδιαφέροντα επαγγέλματα του μέλλοντος:

 

1. Κατασκευαστές μελών του ανθρώπινου σώματος. Η τεχνολογία θα προχωρήσει αρκετά ώστε να δημιουργούνται ζωντανά ανθρώπινα μέλη με αποτέλεσμα να υπάρξει ανάγκη κατασκευαστών μελών του σώματος, καταστήματα που θα τα πωλούν και θα τα επισκευάζουν.

2. Νανο-γιατροί. Πρόοδοι στον τομέα της νανοτεχνολογίας για τη δημιουργία υπο-ατομικών συσκευών και θεραπειών είναι πολύ πιθανόν να φέρουν αλλαγές στην προσωπική περίθαλψη και έτσι θα χρειαστεί μια νέα γενιά νανο-ειδικών ιατρικής που θα διαχειρίζονται τις νέες θεραπείες.

3. Αγρότες γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Οι αγρότες νέας γενιάς θα καλλιεργούν φυτά και θα εκτρέφουν ζώα που θα είναι γενετικά τροποποιημένα έτσι ώστε να παράγουν περισσότερη τροφή και να περιέχουν θρεπτικές πρωτεΐνες.

4. Διαχειριστές/ σύμβουλοι ηλικιωμένων. Θα χρειαζόμαστε ειδικούς οι οποίοι θα διαχειρίζονται την υγεία και τις ανάγκες του πληθυσμού ηλικιωμένων. Θα μπορούν να χρησιμοποιούν μια σειρά από νέες θεραπείες φαρμάκων, ψυχικής υγείας και εκγύμνασης.

5. Χειρούργοι αύξησης της μνήμης. Χειρουργοί θα μπορούν να προσθέσουν επιπλέον μνήμη σε ανθρώπους και να βοηθήσουν αυτούς που είναι υπερβολικά εκτεθειμένοι σε πληροφορίες και χρειάζονται περισσότερη μνήμη για να αποθηκεύουν την ενέργεια.

6. Ηθικιστές της Νέας επιστήμης. Καθώς η επιστημονική πρόοδος επιταχύνεται σε τομείς όπως η κλωνοποίηση, ενδέχεται να χρειαστεί μια νέα γενιά ανθρώπων που θα καταλαβαίνουν την επιστήμη και θα βοηθούν την κοινωνία να κάνει ηθικές επιλογές εξέλιξης. Δεν θα είναι πια ζήτημα το αν μπορούμε να κάνουμε κάτι αλλά το αν πρέπει.

7. Διαστημικοί πιλότοι, τουριστικοί ξεναγοί και αρχιτέκτονες. Με εταιρείες ήδη πολλά υποσχόμενες στον τουριστικό χώρο, θα χρειαστούμε πιλότους και ξεναγούς του διαστήματος καθώς και αρχιτέκτονες που θα σχεδιάζουν που θα ζούμε και θα εργαζόμαστε. Τρέχοντα έργα στο SICSA (Πανεπιστήμιο του Χιούστον) περιλαμβάνουν ένα θερμοκήπιο στον Άρη, σεληνιακά φυλάκια και οχήματα εξερεύνησης του διαστήματος.

8. Κάθετοι αγρότες. Τα κάθετα αγροκτήματα, σε ουρανοξύστες στο κέντρο των πόλεων θα αυξηθούν εντυπωσιακά μέχρι το 2020.

9. Ειδικοί αντιστροφής της κλιματικής αλλαγής. Όσο αυξάνονται οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, θα χρειαστούν μηχανικοί – επιστήμονες για να συμβάλουν στη μείωση ή ανατροπή των αποτελεσμάτων. Το φάσμα των επιστημών και τεχνολογιών που χρησιμοποιούν θα περιλαμβάνει, ενδεχομένως, τη συμπλήρωση των ωκεανών με ρινίσματα σιδήρου και την τοποθέτηση γιγαντιαίων ομπρελών που θα εκτρέπουν τις ακτίνες του ήλιου.

10. Εφαρμοστές καραντίνας. Εάν ένας θανατηφόρος ιός αρχίσει να εξαπλώνεται ταχέως, λίγες χώρες, και λίγοι άνθρωποι, θα είναι έτοιμοι. Οι νοσοκόμες δεν θα επαρκούν. Καθώς τα ποσοστά θνησιμότητας αυξάνονται και οι πόλεις θα κλείνουν, κάποιος θα αναλαμβάνει τη φύλαξη των πυλών.

11. Αστυνομία καιρικών μετατροπών. Η κλοπή σύννεφων για να δημιουργηθεί βροχή, είναι κάτι που ήδη συμβαίνει σε κάποιες γωνιές του πλανήτη και στο μέλλον θα χρειάζονται ειδικά σώματα που θα προστατεύουν τα σύννεφα και θα ελέγχουν ποιος έχει δικαίωμα να ψεκάσει με ιωδίδια (τα ιωδίδια με την πάροδο του χρόνου υφίστανται σε περιορισμένη έκταση διάσπαση, κατά την οποία ελευθερώνεται ιώδιο) αργύρου  για να προκαλέσει βροχή από τα περαστικά σύννεφα.

12. Εικονικοί δικηγόροι. Όσο περισσότερο επικοινωνούμε online, τόσο θα αυξάνεται η ανάγκη για ειδικούς δικηγόρους που θα επιλύουν νομικές διαφορές μεταξύ ατόμων που ζουν σε διαφορετικές χώρες με διαφορετικά νομικά συστήματα.

13. Εικονικοί διαχειριστές / ψηφιακοί καθηγητές. Ευφυή είδωλα ή χαρακτήρες υπολογιστών (avatar) ενδέχεται να βοηθούν ή ακόμα και να αντικαταστήσουν τους εκπαιδευτικούς στις τάξεις.

14. Κατασκευαστές εναλλακτικών οχημάτων. Θα χρειαστούμε σχεδιαστές και κατασκευαστές της επόμενης γενιάς μέσων μεταφοράς, χρησιμοποιώντας εναλλακτικά υλικά και καύσιμα..

15. Προσωπικοί παρουσιαστές ειδήσεων. Καθώς το τηλεοπτικό, ραδιοφωνικό και διαδικτυακό περιεχόμενο γίνεται όλο και περισσότερο εξατομικευμένο, θα υπάρχουν θέσεις εργασίας για ανθρώπους που θα εργάζονται με παραγωγούς και διαφημιστές ώστε να δημιουργούν ειδήσεις και θέματα ανάλογα με τα προσωπικά ενδιαφέροντα του καθενός. Η εξατομίκευση θα γίνεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές ενώ η παρουσίαση των ειδήσεων θα γίνεται από ανθρώπους.

16. Καθαρίστριες δεδομένων. Καθώς αυξάνονται τα ηλεκτρονικά δεδομένα και οι πληροφορίες για τον καθένα μας, θα χρειαζόμαστε οπωσδήποτε μια ειδικές καθαρίστριες – ές που θα ξεφορτώνεται με ασφάλεια ό,τι δεν χρειαζόμαστε.

17. Οικιακή ηλεκτρονική βοηθός. Οι ηλεκτρονικές βοηθοί θα μας βοηθούν να οργανώνουμε την ηλεκτρονική ζωή μας, θα οργανώνουν τα email μας, θα εξασφαλίζουν την σωστή αποθήκευση των προφίλ, των δεδομένων και των passwords μας.

18. Χρηματιστές χρόνου. Ο χρόνος πάντα ήταν χρήμα και υπάρχουν ήδη άνθρωποι που αναλαμβάνουν διαχείριση χρόνου. Στο μέλλον, ενδεχομένως να προκύψουν και αγορές όπου ο χρόνος θα διαπραγματεύεται ως εναλλακτική νομισματική μονάδα.

19. Υπάλληλοι κοινωνικής δικτύωσης. Ενδεχομένως να χρειαστούμε εργαζόμενους που θα αναλάβουν ανθρώπους που έχουν υποστεί τραύματα ή έχουν μπει στο περιθώριο της κοινωνικής δικτύωσης.

20. Προσωπικοί μάνατζερ. Αυτή η δουλειά θα είναι προέκταση του ρόλου που σήμερα παίζουν οι στυλίστες και οι μάνατζερς των διασημοτήτων. Θα είναι ο υπεύθυνος για την δημιουργία της προσωπικής μας «μάρκας» χρησιμοποιώντας κοινωνική δικτύωση και άλλα μέσα.

Πηγή: http://fastfuture.com

 

 

Γιάννα στις 19 Μαΐου 2015

Καθημερινά ανακαλύπτονται άγνωστα ως σήμερα είδη που ζουν στον πλανήτη αλλά και όντα που ζούσαν παλαιότερα στη Γη και την ύπαρξη των οποίων αγνοούσαμε. Τα είδη αυτά βαφτίζονται με σύνθετα ονόματα που έχουν στοιχεία από την περιοχή στην οποία εντοπίστηκαν, το όνομα του ερευνητή που έκανε την ανακάλυψη καθώς και από ανατομικά ή άλλα χαρακτηριστικά τους. Κάποιες φορές όμως οι επιστήμονες δεν ακολουθούν την πεπατημένη και αποφασίζουν να δώσουν σε ένα νέο είδος το όνομα ενός… celebrity. Ετσι εκατοντάδες είδη φέρουν τα ονόματα πολιτικών, καλλιτεχνών, συγγραφέων, ηρώων από βιβλία και ταινίες και πολλών άλλων ανθρώπων που έγιναν διάσημοι στο πέρασμα των αιώνων.

Αρχαίοι Ελληνες

ΘαλήςΟ πρώτος των επτά σοφών έδωσε το όνομά του σε μια αράχνη, την Thalesanna.

ΣαπφώΗ ποιήτρια από τη Λέσβο έδωσε το όνομά της στο πτηνό Sappho.

Ο μαθητής του Σωκράτη με το πλούσιο συγγραφικό έργο έδωσε το όνομά του σε μια αράχνη, την Plato.

Ο πατέρας της Ιστορίας έδωσε το όνομά του στην αράχνη Herodotia.

Ο μεγάλος παραμυθάς έδωσε το όνομά του στο ψάρι Aesopichthys.

Aeschylia.

 

Ιστορικά πρόσωπα

 

Αδόλφος ΧίτλερΟ ηγέτης των ναζί έχει δώσει το όνομά του στην αράχνη Anophthalmus hitleri.

Ο ιδρυτής της βουδιστικής θρησκείας έχει δώσει το όνομά του στο εξαφανισμένο μαλάκιο Buddhaites.

 

Ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα ταξινομήθηκε ως… σκαθάρι

 

Τσε ΓκεβάραΤο σύμβολο των απανταχού επαναστατημένων έδωσε το όνομά του στο σκαθάρι Cheguevaria.

Η βασίλισσα της Αιγύπτου έχει δώσει το όνομά της στο εξαφανισμένο θηλαστικό Cleopatrodon.

Ο κινέζος φιλόσοφος έχει δώσει το όνομά του στο πτηνό Confuciusornis sanctus.

Ο πατέρας της ψυχανάλυσης έδωσε το όνομά του στο σκαθάρι Cyclocephala freudi.

Ο αρχηγός των σκλάβων έδωσε το όνομά του στο μαρσιποφόρο είδος Dasyurus spartacus.

Ο κορυφαίος ιταλός καλλιτέχνης έδωσε το όνομά του στην αράχνη Davincia.

Ο σκληροτράχηλος στρατηγός της Καρχηδόνας που παραλίγο να μπει στη Ρώμη έδωσε το όνομά του στο έντομο Hannibalia.

Ο θρυλικός μάγος έδωσε το όνομά του σε μια μικρή πεταλουδίτσα, τη Houdinia.

Ο μογγόλος στρατηλάτης έδωσε το όνομά του στον δεινόσαυρο Jenghizkhan.

Ο κορυφαίος βρετανός συγγραφέας έδωσε το όνομά του στο μικρόβιο Legionella shakespearei.

Ο μεγάλος έλληνας ζωγράφος έδωσε το όνομά του σε μια μικρή πεταλουδίτσα, τη Microchilo elgrecoi.

 

Πολιτικοί

 

Τζορτζ ΜπουςΟ (υιός) Μπους έδωσε το όνομά του στο σκαθάρι Agathidium bushi.

Στις αράχνες Singafrotypa mandela, Anelosimus nelsoni, Stasimopus mandelai, στον τρυποκάρυδο Australopicus nelsonmandelai, στο θαλάσσιο σαλιγκάρι Mandelia στο οστρακοειδές Munidopsis mandelai έδωσαν το όνομα του Νέλσον Μαντέλα.

Στην αράχνη Aptostichus barackobamai, στη λειχήνα Caloplaca obamae, στο ψάρι Etheostoma obama και στο εξαφανισμένο αμφίβιο Obamadon gracilis

 

Ενα ψάρι που το έλεγαν… Μπιλ Κλίντον. Ομολογουμένως το Etheostoma clinton είναι ένα ξεχωριστό ψάρι, όπως άλλωστε ξεχωριστός είναι και ο αμερικανός πρώην πρόεδρος από τον οποίο έλαβε το όνομά του

 

Μπιλ ΚλίντονΤο ψάρι Etheostoma clinton

Το σκουλήκι Khruschevia ridicula

Το εξαφανισμένο ερπετό Leninia stellans

Ενα είδος πεταλουδίτσας, το Orontobia dalailama,

Ο αμερικανός πρόεδρος που κατήργησε τη δουλεία έδωσε το όνομά του σε δύο αράχνες, τη Lincolna και τη Lincolnanna.

 

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

Γιάννα στις 26 Απριλίου 2015

Από τη λιβελούλη μέχρι τον χρυσό σκαραβαίο, πολλά έντομα, καθώς και μερικά πτηνά, έχουν εξελίξει ιριδίζουσες φορεσιές. Νέα μελέτη υποδεικνύει τώρα ότι τα ζώα που γυαλίζουν και αλλάζουν χρώμα ανάλογα με τη γωνία φωτισμού τρομάζουν και μπερδεύουν τους θηρευτές. Το «δομικό χρώμα» Το περίεργο με τα ιριδίζοντα ζώα είναι ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, ο παρδαλός αυτός χρωματισμός δεν οφείλεται σε χρωστικές ουσίες. Πρόκειται αντίθετα για το λεγόμενο «δομικό χρώμα», το οποίο προκύπτει από την αλληλεπίδραση του φωτός με τη μικροσκοπική δομή της ιριδίζουσας επιφάνειας. Χάρη σε αυτό το τρικ, το οποίο εμπνέει εδώ και χρόνια ερευνητές της νανοτεχνολογίας, τα ζώα αυτά γυαλίζουν και αλλάζουν χρώμα ανάλογα με τον φωτισμό και τη γωνία θέασης. Μέχρι σήμερα, όμως, οι βιολόγοι αδυνατούν να προσφέρουν μια ικανοποιητική εξήγηση για τη χρησιμότητα αυτής της τακτικής, η οποία εμφανίστηκε ανεξάρτητα πολλές φορές στην εξέλιξη -απαντάται εξάλλου όχι μόνο σε αρθρόποδα αλλά και σε πτηνά όπως η αλκυονίδα και το παγόνι. Σε μια προσπάθεια να λύσουν το μυστήριο, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λίνκολν στη Βρετανία πειραματίστηκαν με εντομοφάγα γιαπωνέζικα ορτύκια, τα οποία είχαν εκπαιδευτεί να τσιμπούν μαύρες κουκκίδες που κινούνταν στο ομοιόμορφο γκρίζο φόντο μιας οθόνης. Στη διάρκεια του πειράματος, οι ερευνητές παρουσίασαν στα πτηνά 20 διαφορετικές κουκκίδες, 10 ιριδίζουσες και 10 απλές, οι οποίες περνούσαν διαδοχικά από την οθόνη. Τα ορτύκια χρειάζονταν περισσότερα τσιμπήματα για να πετύχουν τις ιριδίζουσες κουκκίδες, αναφέρει η ερευνητική ομάδα στην επιθεώρηση «Biology Letters». Επιπλέον, οι επιθέσεις τους ήταν λιγότερο πιθανό να πετύχουν το στόχο σε σχέση με τα τσιμπήματα εναντίον των απλών κουκκίδων. Οι θηρευτές δεν βρίσκουν τη θέση της λείας τους Αυτό υποδεικνύει ότι οι μεταβολές στο χρώμα και τη φωτεινότητα που προσφέρει το δομικό χρώμα εμποδίζουν τους θηρευτές να προσδιορίσουν με ακρίβεια τη θέση της λείας τους, συμπεραίνουν οι ερευνητές. Προηγούμενες μελέτες είχαν εξάλλου δείξει ότι «τα ζώα με έντονο χρωματισμό, όπως ρίγες που δημιουργούν αντίθεση, προστατεύονται από τους θηρευτές, ίσως επειδή [οι θηρευτές] δυσκολεύονται να εκτιμήσουν την ταχύτητα και την κίνησή τους» επισημαίνει ο Τόμας Πάικ, συντάκτης της μελέτης. Με άλλα λόγια, ακόμα και οι έντονοι χρωματισμοί που θα περίμενε κανείς ότι τραβούν την προσοχή των κυνηγών μπορούν στην πραγματικότητα να προστατεύουν αυτόν που τους φοράει.

Aπό ΤΟ ΒΗΜΑ