Νέα από όλον τον Κόσμο

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Απριλίου 2024

Οι μπλε ζώνες είναι μέρη που έχουν 10 φορές περισσότερους αιωνόβιους κατά κεφαλήν σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.Οι πέντε αρχικές μπλε ζώνες είναι: η Ικαρία (Ελλάδα), η Οκινάουα (Ιαπωνία), η Νικόγια (Κόστα Ρίκα), η Σαρδηνία (Ιταλία) και η Λόμα Λίντα (Ηνωμένες Πολιτείες) – αλλά η Σιγκαπούρη βρίσκεται σε μια νέα λίστα, που ονομάζεται «μπλε ζώνη 2.0».

«Η Σιγκαπούρη έχει… το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής προσαρμοσμένο στην παγκόσμια υγεία. Έτσι, ό,τι κι αν έκανε η Σιγκαπούρη, λειτούργησε για την παραγωγή της μεγαλύτερης σε διάρκεια, υγιέστερης ζωής στον πλανήτη», δήλωσε στο CNBC ο Νταν Μπούτνερ, ο οποίος επινόησε τον όρο «μπλε ζώνες».

Ενώ οι αρχικές μπλε ζώνες προέκυψαν από φυσικές συνθήκες, οι μπλε ζώνες 2.0 είναι ανθρωπογενείς.

«Οι παλιές μπλε ζώνες εξαφανίζονται επειδή αμερικανοποιούνται», είπε ο Μπούτνερ. «Η μηχανοποίηση αντικαθιστά τη φυσική δραστηριότητα και η τεχνολογία αποσυνδέει τους ανθρώπους από τις διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις».

Το 2004, ο Μπούτνερ ένωσε τις δυνάμεις του με το National Geographic και το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης για να προσπαθήσει να «αντιγράψει δια αντιστροφής» τη μακροζωία. Η ομάδα εντόπισε μέρη του κόσμου όπου οι άνθρωποι ζούσαν περισσότερο και στη συνέχεια εργάστηκε για να ανακαλύψει γιατί οι άνθρωποι σε τέτοιες κοινότητες ζούσαν παραπάνω.

Εννέα βασικοί παράγοντες

Ο Buettner και η ομάδα του εντόπισαν τους «Power 9» – βασικούς παράγοντες που αντιπροσωπεύουν τις συνήθειες των πιο υγιών και μακροβιότερων ανθρώπων στον κόσμο.

Αυτές οι εννέα αρχές είναι: η φυσική κίνηση στην καθημερινή ζωή, η ύπαρξη σκοπού, η τήρηση ρουτίνας για την καταπολέμηση του στρες, η μετριοπαθής κατανάλωση τροφής, η κατανάλωση περισσοτέρων τροφών φυτικής προέλευσης, μέτρια και τακτική κατανάλωση αλκοόλ, η ένταξη σε κοινότητας με συνύπαρξη αγαπημένων προσώπων και ένα περιβάλλον με ανθρώπους με υγιεινές συνήθειες.

Η Σιγκαπούρη είναι ένα «μηχανολογικό hotspot μακροζωίας», είπε ο Μπούντνερ.

Ακολουθούν μερικοί παράγοντες ευεξίας ενσωματωμένοι στον ιστό της πολιτικής της Σιγκαπούρης:

Περπατάτε, μην οδηγείτε

Ενώ οι άνθρωποι σε πολλά μέρη του κόσμου οδηγούν, οι περισσότεροι κάτοικοι της Σιγκαπούρης περπατούν – αλλά αυτό είναι συνήθως από ανάγκη και όχι για λόγους άσκησης.

Η φορολογία όλων των σχετικών με τα αυτοκίνητα παραγόντων και η τεράστια επένδυση στη δυνατότητα πεζοπορίας και ποδηλασίας και στις δημόσιες συγκοινωνίες κατέστησαν αυτό δυνατό, είπε ο Μπούτνερ στο CNBC.

«Αυτό δεν είναι τυχαίο, είναι πολύ καλός σχεδιασμός», πρόσθεσε.

Ξεκινά με τη συνειδητοποίηση ότι οι πολίτες είναι ο πιο πολύτιμος πόρος. Είναι ένα ήθος που δημιουργεί έναν πρίσμα μέσα από τον οποίο βλέπουν την πολιτική.

Κρατήστε τους αγαπημένους σας κοντά

Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι στις μπλε ζώνες τείνουν να δίνουν προτεραιότητα στα αγαπημένα τους πρόσωπα και να τα κρατούν κοντά.

Αυτό φαίνεται στην πολιτική της Σιγκαπούρης γνωστή ως το Proximity Housing Grant που παρέχει οικονομικά κίνητρα στους ανθρώπους να ζουν με ή κοντά στους γονείς και τα παιδιά τους.

Έτσι πιο συχνά, λαμβάνουν καλύτερη φροντίδα από την οικογένεια, και όλο αυτό ευνοεί το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων, τόνισε ο Μπούτνερ.

Αίσθηση του ανήκειν

Το να ανήκεις σε μια κοινότητα που βασίζεται στη θρησκεία μπορεί να συσχετιστεί με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, σύμφωνα με την έρευνα.

«Όλοι, εκτός από πέντε, από τους 263 αιωνόβιους που πήραμε συνέντευξη ανήκαν σε κάποια θρησκευτική κοινότητα», σύμφωνα με τον Μπούτνερ. «Η έρευνα δείχνει ότι η παρακολούθηση θρησκευτικών τελετών τέσσερις φορές το μήνα θα προσθέσει 4-14 χρόνια προσδόκιμο ζωής».

Σχεδόν το 80% των ενηλίκων Σιγκαπούρης είναι θρησκευτικά ενεργοί, σύμφωνα με το Pew Research Center. Επίσης, μια μελέτη της Pew Research του 2014 κατέταξε την πόλη-κράτος ως την πιο θρησκευτικά ποικιλόμορφη χώρα στον κόσμο.

Υγιεινές συνήθειες

Η Σιγκαπούρη τα κατάφερε καλά κάνοντας «το υγιεινό φαγητό φθηνότερο και πιο προσιτό από το πρόχειρο φαγητό», είπε ο Μπούτνερ. Η χώρα έχει δημιουργήσει κίνητρα για τα καταστήματα τροφίμων να παρέχουν πιο υγιεινές επιλογές.

Πιο υγιεινές επιλογές όπως το καστανό ρύζι και τα δημητριακά ολικής αλέσεως προωθούνται από το Συμβούλιο Προαγωγής της Υγείας. Το υπουργείο Υγείας δημιούργησε επίσης ένα σύστημα επισήμανσης που δείχνει στους κατοίκους ποιοι πάγκοι τροφίμων έχουν πιο υγιεινές επιλογές.

Το κάπνισμα έχει γίνει «δύσκολο, μη ελκυστικό και ακριβό», είπε ο Μπούτνερ.

Προσβάσιμη υγειονομική περίθαλψη
Οι κάτοικοι της Σιγκαπούρης απολαμβάνουν καθολική υγειονομική περίθαλψη που σημαίνει ότι οι κάτοικοι έχουν πρόσβαση σε ποιοτική ιατρική περίθαλψη, όπως η πρόληψη, η θεραπεία, η αποκατάσταση και η παρηγορητική φροντίδα. Η κυβέρνηση έχει εργαστεί για να δημιουργήσει πολιτικές που επιδοτούν το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.

Αυστηροί νόμοι

Η Σιγκαπούρη είναι γνωστή για τους αυστηρούς νόμους της. Η απαγόρευση της τσίχλας ή τα βαριά πρόστιμα για φαγητό στα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι δημοφιλή παραδείγματα.

Ωστόσο, η χώρα είναι επίσης γνωστή για το ότι είναι πολύ αυστηρή με όπλα και ναρκωτικά. Ένα αδίκημα και των δύο θα μπορούσε να οδηγήσει σε φυλάκιση, ποινικό ξυλοδαρμό ή θανατική ποινή.

Πηγή: ΟΤ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2024

Νέα αρχαιολογική έρευνα διαπίστωσε ότι η γλώσσα έχει ηλικία οκτώ φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι τώρα. Σύμφωνα με τον Independent, η ανάλυση του Βρετανού αρχαιολόγου Στίβεν Μίθεν, καθηγητή πρώιμης προϊστορίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, υποστηρίζει ότι οι πρώτοι άνθρωποι ανέπτυξαν για πρώτη φορά μια υποτυπώδη γλώσσα πριν από περίπου 1,6 εκατομμύρια χρόνια, κάπου στην ανατολική ή νότια Αφρική.

Μέχρι πρόσφατα, οι περισσότεροι ειδικοί της ανθρώπινης εξέλιξης πίστευαν ότι οι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν μόλις πριν από περίπου 200.000 χρόνια. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα του καθηγητή Μίθεν, η υποτυπώδης ανθρώπινη γλώσσα είναι τουλάχιστον οκτώ φορές παλαιότερη. Η ανάλυσή του βασίζεται σε λεπτομερή μελέτη όλων των διαθέσιμων αρχαιολογικών, παλαιοανατομικών, γενετικών, νευρολογικών και γλωσσολογικών στοιχείων, τα οποία δείχνουν ότι η γέννηση της γλώσσας συνέβη ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού ανθρώπινης εξέλιξης και άλλων παραγόντων μεταξύ δύο και 1,5 εκατομμυρίου ετών πριν.

Οι ενδείξεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι το μέγεθος του ανθρώπινου εγκεφάλου αυξήθηκε ιδιαιτέρως γρήγορα από τα 2 εκατ. χρόνια π.Χ., και κυρίως μετά το 1,5 εκατ. π.Χ.. Μαζί με αυτή την αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου υπήρξε μια αναδιοργάνωση της εσωτερικής δομής του – συμπεριλαμβανομένης της πρώτης εμφάνισης της περιοχής του μετωπιαίου λοβού, που σχετίζεται με την παραγωγή και την κατανόηση της γλώσσας. Γνωστή στους επιστήμονες ως περιοχή Μπροκά, φαίνεται ότι εξελίχθηκε από προηγούμενες δομές που επέτρεπαν στην πρώιμη ανθρωπότητα να επικοινωνεί με χειρονομίες.

Νέες έρευνες δείχνουν ότι η εμφάνιση της περιοχής Μπροκά συνδέθηκε επίσης με βελτιώσεις στη λειτουργική μνήμη – έναν παράγοντα ζωτικής σημασίας για τον σχηματισμό προτάσεων. Αλλά και άλλες εξελίξεις ήταν επίσης καθοριστικές για τη γέννηση της υποτυπώδους γλώσσας. Η εμφάνιση, πριν από περίπου 1,8 εκατομμύρια χρόνια, μιας πιο εξελιγμένης μορφής διποδισμού, σε συνδυασμό με αλλαγές στο σχήμα του ανθρώπινου κρανίου, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ξεκίνησαν τη διαδικασία αλλαγής του σχήματος και της θέσης της φωνητικής οδού, καθιστώντας έτσι δυνατή την ομιλία.

Κυνήγι

Άλλες βασικές ενδείξεις που υποδεικνύουν ότι περίπου το 1,6 εκατ. π.Χ. είναι η κατά προσέγγιση περίοδος κατά την οποία οι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν, προέρχονται από τα αρχαιολογικά αρχεία. Σε σύγκριση με πολλά άλλα ζώα, οι άνθρωποι δεν ήταν ιδιαίτερα δυνατοί. Για να επιβιώσουν και να ευημερήσουν, έπρεπε να αντισταθμίσουν αυτή τη σωματική αδυναμία.

Με εξελικτικούς όρους, η γλώσσα ήταν σχεδόν σίγουρα μέρος αυτής της στρατηγικής αντιστάθμισης της φυσικής δύναμης. Προκειμένου να κυνηγήσουν μεγάλα ζώα (ή να τα απωθήσουν όταν αναζητούσαν τροφή στη φύση), οι πρώτοι άνθρωποι χρειάζονταν μεγαλύτερες ικανότητες ομαδικού σχεδιασμού και συντονισμού – η ανάπτυξη της γλώσσας θα ήταν ζωτικής σημασίας γι’ αυτό. Το κυνήγι ξεκίνησε πριν από περίπου δύο εκατ. χρόνια, αλλά φαίνεται ότι επιταχύνθηκε σημαντικά πριν από 1,5 εκατ. χρόνια. Γύρω στο 1,6 εκατ. π.Χ. παρατηρήθηκε επίσης η γέννηση και η διαγενεακή πολιτιστική μετάδοση της πολύ πιο εξελιγμένης τεχνολογίας των λίθινων εργαλείων. Αυτή η μακροχρόνια μεταφορά πολύπλοκων γνώσεων και δεξιοτήτων από γενιά σε γενιά υποδηλώνει επίσης έντονα την ύπαρξη της ομιλίας

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 3 Μαρτίου 2024

«Κάνε ό,τι μπορείς όσο καλύτερα μπορείς, κι αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως περίμενες, δεν πειράζει». Η Φιλοσοφία του ιαπωνικού Γκάνμπατε δημιουργεί έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής.

Όταν λέμε «καλή τύχη να ’χεις», δίνουμε την εντύπωση ότι το αποτέλεσμα βρίσκεται στα χέρια της μοίρας, πέρα από τον δικό μας έλεγχο. Αντίθετα, στα ιαπωνικά, όταν λέμε σε κάποιον Γκάνμπατε, αυτό που υπονοούμε είναι ότι μεγάλο μέρος όσων πρόκειται να αντιμετωπίσει εξαρτάται από τον ίδιο. Είναι σημαντικό επίσης το τμήμα «όσο καλύτερα μπορείς», που εμπεριέχεται στην έννοια του Γκάνμπατε, αφού αφήνει περιθώριο στην πιθανότητα να μην πάνε τα πράγματα και πολύ καλά, δεδομένου ότι κάποιες πλευρές είναι πέρα από τον δικό μας έλεγχο. Γκάνμπατε σημαίνει πως η προσπάθεια είναι πιο σημαντική από την τύχη.

Πρόκειται για το Ουάμπι Σάμπι στοιχείο της πραγματικότητας. Η προσπάθεια είναι πιο σημαντική από την τύχη. Το φιλοσοφικό μήνυμα του Γκάνμπατε είναι: «Κάνε ό,τι μπορείς όσο καλύτερα μπορείς, κι αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως περίμενες, δεν πειράζει, δε χρειάζεται να αισθάνεσαι άσχημα, επειδή ξέρεις πως έκανες ό,τι περνούσε από το χέρι σου». Μαϊνίτσι γκανμπατεμάσου!

Στην Ιαπωνία χρησιμοποιούμε το Γκάνμπατε καθημερινά. Μια από τις πιο συχνές χρήσεις της λέξης είναι όταν αποχαιρετούμε το πρωί την οικογένειά μας για να πάμε στη δουλειά ή στο σχολείο. Χρησιμοποιούμε επίσης το Γκάνμπατε σε αθλητικούς αγώνες, σε οποιοδήποτε είδος κοινωνικής δραστηριότητας, όταν βρισκόμαστε με έναν φίλο και αισθανόμαστε ότι πρέπει να τον εμψυχώσουμε, όταν μια φυσική καταστροφή πλήττει τα νησιά μας.

Αν έχεις κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσες, δεν έχει σημασία αν το αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο, επειδή μέσα σου ξέρεις πως δε χαράμισες την ευκαιρία. Να ζεις τη ζωή σου κάνοντας τα πράγματα όσο καλύτερα μπορείς, αξιοποιώντας τις ικανότητές σου όσο καλύτερα γίνεται, δείξε επιμονή, μείνε σταθερός, συνέχισε να προχωράς, μην κάνεις πίσω. Κι αν δεν καταφέρεις αυτό που επιδίωκες, μη χάσεις το θάρρος σου, μη νιώσεις άσχημα.  Δεν πειράζει, έκανες ό,τι μπορούσες. Γκάνμπατε! Γκάνμπατε.

Αν δεν μπορείς να σταματήσεις το κύμα, γίνε το κύμα!

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 27 Φεβρουαρίου 2024

Οι κάτοικοι των Μελανησίων, που ζουν στις περιοχές Roviana και Gizo των Νησων Σολομώντος είναι από τους φτωχότερους στον κόσμο. Ζουν με έναν τρόπο που τους εξασφαλίζει τα προς το ζην, καλύπτοντας τις βασικές ανάγκες τους με την αλιεία και τη γεωργία. Περιστασιακά, πωλούν τα προϊόντα τους στην τοπική αγορά για να αγοράσουν επεξεργασμένα τρόφιμα ή να πληρώσουν τα δίδακτρα των παιδιών τους στο σχολείο, ενώ οι πολυτέλειες της σύγχρονης ζωής, όπως smartphones, διαδίκτυο, τηλεόραση, είναι δυσεύρετες. Ωστόσο, παρά αυτόν τον απλοϊκό τρόπο ζωής, οι Μελανήσιοι εκφράζουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους από ό,τι οι κάτοικοι της Φινλανδίας και της Δανίας, οι οποίοι γίνονται τακτικά πρωτοσέλιδα ως οι πιο ευτυχισμένες χώρες στον κόσμο – και οι κάτοικοι τους απολαμβάνουν υψηλούς μισθούς.

Η παραπάνω διαπίστωση, δεν ανήκει σε εμάς, αλλά στην έρευνα που διεξήγαγαν επιστήμονες από το πανεπιστήμιο Autònoma de Barcelona στην Ισπανία και το McGill στον Καναδά, οι οποίοι ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο για να ερευνήσουν σχεδόν 3.000 μέλη 19 φτωχών, μικρής κλίμακας κοινωνιών που βρίσκονται σε 18 διαφορετικές χώρες. Από το Kumbungu της Γκνα στο Laprak του Νεπάλ, τη Vavatenina της Μαδαγασκάρης, έως και το Lonquimay της Χιλής, οι ερευνητές αξιολόγησαν το πόσο ικανοποιημένοι ένιωθαν οι κάτοικοι από τη ζωή τους, με τα αποτελέσματα να είναι σίγουρα απρόσμενα για πολλούς.

Πλούτος και ικανοποίηση από τη ζωή
Η μελέτη φαίνεται να διαψεύδει μια κοινή αντίληψη σχετικά με τον ρόλο που παίζει ο πλούτος στην προσωπική μας ευτυχία  και κυριότερα την αφήγηση «όσο περισσότερα χρήματα έχει κάποιος, τόσο πιο ικανοποιημένος τείνει να είναι από τη ζωή του». Αν και η έρευνα ξεκίνησε με στόχο την κλιματική αλλαγή, οι επιστήμονες τελικά παρατήρησαν ότι άνθρωποι – συχνά ιθαγενείς – που ζουν σε μικρές, απομονωμένες κοινότητες τείνουν να είναι το ίδιο ικανοποιημένοι από τη ζωή τους με τους ανθρώπους που ζουν στις πλουσιότερες χώρες. «Ο μέσος όρος της αναφερόμενης ικανοποίησης από τη ζωή μεταξύ των 19 κοινωνιών μικρής κλίμακας που ερευνήσαμε είναι 6,8 στα 10, παρόλο που οι περισσότερες από τις τοποθεσίες έχουν εκτιμώμενο ετήσιο χρηματικό εισόδημα μικρότερο από 1.000 δολάρια ΗΠΑ ανά άτομο» ανέφεραν οι ερευνητές. Τόσο υψηλές τιμές ικανοποίησης από τη ζωή παρατηρούνται συνήθως μόνο σε χώρες όπου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπερβαίνει τα 40.000 δολάρια ετησίως.

Τι εξηγεί λοιπόν αυτό το φαινόμενο; Για πολλές από αυτές τις κοινωνίες, η ευτυχία φαίνεται πως δεν μετριέται με τη συσσώρευση πλούτου ή αγαθών. Αντίθετα, η ικανοποίησή τους έχει τις ρίζες της στην απλότητα τη ζως , με τον πολιτισμό τους να αγκαλιάζει έναν τρόπο ζωής που εκτιμά τις στενά συνδεδεμένες κοινότητες, τη βιώσιμη διαβίωση και την αρμονική σχέση με τη φύση. Αυτές οι κοινωνίες βρίσκουν χαρά στα ουσιώδη: την οικογένεια, την κοινότητα και τον φυσικό κόσμο. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι ο λαός του Μπουτάν, ο οποίος ως γνωστόν δίνει προτεραιότητα στην Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία έναντι του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Παρά το γεγονός ότι το Μπουτάν είναι μια μικρή, απομονωμένη χώρα με περιορισμένους πόρους, κατατάσσεται σταθερά ψηλά στους παγκόσμιους δείκτες ευτυχίας. Η έμφαση που δίνουν οι κάτοικοι του Μπουτάν στην πνευματική ευημερία, την πολιτιστική κληρονομιά τους και τη προστασία του περιβάλλοντος έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό κοινωνικό μοντέλο που αψηφά τις συμβατικές προσδοκίες.

Αντίστοιχα και τα νησιά Φίτζι, το Βανουάτου και η Σαμόα, που παρά τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, κατατάσσονται σταθερά ψηλά στις έρευνες ευτυχίας. Το ωκεάνιο περιβάλλον τους, οι παραδόσεις και ο πιο αργός ρυθμός ζωής φαίνεται να συμβάλλουν στη ευτυχία των κατοίκων τους, ενώ η απομόνωση τους προάγει την αίσθηση της αυτάρκειας και της αλληλεξάρτησης, ενισχύοντας την ιδέα ότι η ευτυχία μπορεί να ανθίσει ακόμη και ελλείψει υλικής αφθονίας.

Σκέψεις για το μέλλον
Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας από την Ισπανία και τον Καναδά, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι η ικανοποίηση από τη ζωή δεν απαιτεί αυξημένα ποσοστά υλικής κατανάλωσης που συνδέονται με το υψηλό χρηματικό εισόδημα. Φαίνεται, πως μόλις ικανοποιηθούν οι βασικές ανάγκες των ανθρώπων, όπως η στέγαση, η τροφή και η ασφάλεια, η χαρά μπορεί να πηγάζει από τους ανθρώπους και τα μέρη γύρω μας.

Τα χρήματα λοιπόν δεν φέρνουν όντως την ευτυχία για κάποιους ανθρώπους και κοινότητες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι νομιμοποιούνται πολιτικές κυβερνήσεων που οδηγούν τον λαό τους στην εξαθλίωση, προάγουν την ανεργία και “καλλιεργούν” τον εγγενή καπιταλισμό. Η έρευνα αυτή άλλωστε, δεν αποτελεί συγχωροχάρτι εκείνων που στερούν την έννοια της αξιοπρεπούς ζωής από τους ανθρώπους, αλλά μια υπενθύμιση του τι πραγματικά μπορεί να κάνει ευτυχισμένους εμάς που ζούμε στις δυτικές κοινωνίες – αφού πρώτα όμως έχουμε εξασφαλίσει με σιγουριά και ηρεμία τις βασικές μας ανάγκες, χωρίς να αγχωνόμαστε κάθε τέλος του μήνα πώς θα αποπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας και το σούπερ μαρκετ.

Από prothema

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 23 Φεβρουαρίου 2024
Με ένταση ήχου που πλησιάζει τα 200 decibel, η φωνή της μεγάπτερης φάλαινας μπορεί να τραντάξει τα σωθικά όποιου δύτη τύχει να πλησιάσει.

Τα απόκοσμα τραγούδια του μεγαλειώδους κήτους ακούγονται σστον ωκεανό από αποστάσεις εκατοντάδων ή και χιλιάδων χιλιομέτρων.

Το ίδιο ισχύει και για τα υπόλοιπα μυστακοκύτη, όπως ονομάζονται επίσημα οι φάλαινες, θαλάσσια θηλαστικά που αντί για δόντια φέρουν μπαλένες, κεράτινα χτένια με τα οποία φιλτράρουν μικρά ψάρια και πλαγκτόν.

Παρόλο που οι πρώτες ηχογραφήσεις με υδρόφωνα χρονολογούνται στη δεκαετία του 1970, ο μηχανισμός με τον οποίο αυτά τα κήτη παράγουν τόσο δυνατούς ήχους παρέμενε εν πολλοίς μυστηριώδης.H γαλάζια φάλαινα είναι το μεγαλύτερο μυστακοκήτος και το βαρύτερο ζώο που έζησε ποτέ στη Γη (Christian Loader/IFAW)

Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει τις ανατομικές προσαρμογές του λάρυγγα που επιτρέπουν στις φάλαινες να τραγουδούν τόσο δυνατά και χωρίς να πνίγονται: ο αέρας που περνά από τον τροποποιημένο λάρυγγα προκαλεί δονήσεις μιας εξειδικευμένης δομής από λίπος και μύες.

Στη συνέχεια ο αέρας επιστρέφει στους πνεύμονες και «ανακυκλώνεται», χωρίς να απαιτείται εκπνοή όπως στους ανθρώπους όταν τραγουδούν ή μιλούν.

«Τα πειράματά μας έδειξαν για πρώτη φορά πώς οι φάλαινες παράγουν ήχους πολύ χαμηλής συχνότητας» αναφέρει ο Κόεν Έλεμανς του Πανεπιστημίου της Νότιας Δανίας, επικεφαλής της δημοσίευσης στο έγκριτο περιοδικό Nature.

Παράλληλα, όμως, η μελέτη αποκαλύπτει ότι η φωνή των φαλαινών περιορίζεται σε ένα μικρό εύρος συχνοτήτων που επικαλύπτεται με τους ανθρωπογενείς θορύβους –κάτι που σημαίνει ότι τα πλοία και οι κρότοι των σεισμικών ερευνών εμποδίζουν αυτά τα ζώα να επικοινωνήσουν.

Δονήσεις

Ο Έλεμανς και οι συνεργάτες του πειραματίστηκαν με λάρυγγες που αφαιρέθηκαν από τρεις φάλαινες –μια μεγάπτερη, μια πτεροφάλαινα και μια ρυγχοφάλαινα- που είχαν εκβραστεί νεκρές σε Δανία και Σκωτία.

Η ανθρώπινη φωνή παράγεται στον λάρυγγα από ένα ζευγάρι κάθετων πτυχώσεων, τις φωνητικές χορδές, οι οποίες στηρίζονται σε ένα ζευγάρι μικρών κινούμενων χόνδρων, τα αρυταινοειδή.

Οι φάλαινες δεν έχουν φωνητικές χορδές και οι αρυταινοειδείς χόνδροι «μετασχηματίστηκαν σε μεγάλους, μακρείς κυλίνδρους που συγχωνεύτηκαν στη βάση και σχημάτισαν μια μεγάλη, άκαμπτη δομή σε σχήμα U, η οποία καταλαμβάνει σχεδόν όλο το μήκος του λάρυγγα» εξηγεί ο Έλεμανς.

Το σχήμα U επιτρέπει στις φάλαινες να ανακυκλώνουν τον αέρα. «Διαπιστώσαμε ότι αυτή η δομή σε σχήμα Y πιέζει ένα μεγάλο μαξιλάρι από λίπος στο εσωτερικό του λάρυγγα. Όταν η φάλαινα φυσά αέρα από τους πνεύμονες στο μαξιλάρι, αυτό αρχίζει να δονείται και να παράγει ήχους πολύ χαμηλής συχνότητας», αναφέρει ο ερευνητής.

Τα ευρήματα επιβεβαιώθηκαν με ένα τρισδιάστατο υπολογιστικό μοντέλο του λάρυγγα που προσομοίωσε την επίδραση των μυϊκών συσπάσεων στον ήχο.

Απεικόνιση των χόνδρων του λάρυγγα της μεγάπτερης φάλαινας (Patricia Jaqueline Matic)

Στα περισσότερα είδη, η συχνότητα των ήχων γίνεται μετά βίας αντιληπτή από την ανθρώπινη ακοή. Μόνο λίγα ήδη, όπως η μεγάπτερη φάλαινα και η φάλαινα της Γροιλανδίας, παράγουν τους υψίσυχνους ήχους που συνήθως αναγνωρίζουμε ως τραγούδια φαλαινών.

Εκτός όμως από την παραγωγή ήχων, οι ανατομικές προσαρμογές που βρέθηκαν στις φάλαινες προσφέρουν και δομική προστασία στον λάρυγγα κατά τη βίαιη εκπομπή του αέρα όταν το ζώο βγαίνει στην επιφάνεια για να αναπνεύσει.

Ο λάρυγγας εξελίχθηκε όταν τα σπονδυλόζωα βγήκαν στην ξηρά και άρχισαν να αναπνέουν αέρα, οπότε χρειάζονταν έναν δεύτερο σωλήνα για να απομονώνουν την τροφή και να αποφεύγουν τον πνιγμό.

Ο μηχανισμός με τον οποίο οι φάλαινες παράγουν ήχο διαφέρει σε σχέση με τα οδοντοκήτη, θαλάσσια θηλαστικά που φέρουν δόντια, όπως τα δελφίνια, η όρκα και ο φυσητήρας. Σε αυτή την περίπτωση, οι δονήσεις προέρχονται από ένα εξειδικευμένο όργανο, μια μεγάλη μάζα λίπους που βρίσκεται στο ρύγχος.

Η νέα μελέτη έδειξε επίσης ότι οι φωνές των φαλαινών βρίσκονται στο ίδιο εύρος συχνοτήτων με την ηχορύπανση των πλοίων και των σεισμικών ερευνών.

«Δυστυχώς», σχολίασε ο Έλεμανς, «οι φάλαινες έχουν φυσιολογικούς περιορισμούς και δεν μπορούν να τραγουδήσουν ψηλότερα ή χαμηλότερα για να αποφύγουν τους ανθρώπινους θορύβους»

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 10 Φεβρουαρίου 2024

Η υπερανάλυση των προβλημάτων σου, και γενικότερα καταστάσεων που δεν είσαι σε θέση να ελέγξεις, όχι μόνο δεν θα σε οδηγήσει στη λύση τους, αλλά ενδεχομένως να σου δημιουργήσει νέα αδιέξοδα.

Πρόκειται για το λεγόμενο overthinking που εμπεριστατωμένα οδηγεί σε καταστροφή της ψυχικής ηρεμίας σου, της παραγωγικότητας σου και σε αύξηση του στρες.

Προτού πανικοβληθείς περισσότερο, οι φίλοι μας οι Ιάπωνες είναι εδώ για να μας προτείνουν ορισμένες τεχνικές που μπορεί να μειώσουν έως και να εξαφανίσουν το άγχος μας.

Οι 7 τεχνικές

  • Kaizen

Αυτή η φιλοσοφία έχει στο επίκεντρό της την ιδέα της συνεχούς βελτίωσης των ανθρώπων μέσω μικρών και σταδιακών αλλαγών. Η ουσία της φιλοσοφίας «Kaizen» σχετίζεται με τη σταδιακή πρόοδο, η οποία είτε άμεσα είτε έμμεσα σε απομακρύνει από την πίεση της τελειομανίας, η οποία προφανώς οδηγεί στο overthinking.

  • Ikigai

Συχνά περιγράφεται ως ο «λόγος ύπαρξης» ενός ατόμου. Είναι ένας συνδυασμός αυτού που αγαπάει κάποιος, αυτού στο οποίο είναι καλός και αυτού που χρειάζεται. Εάν προσδιορίσεις και ευθυγραμμιστείς με το Ikigai σου, θα απελευθερώσεις τον εαυτό σου από την υπερβολική σκέψη.

  • Kintsugi

Το Kintsugi είναι η ιαπωνική τεχνική που σου διδάσκει πώς να «αγκαλιάζεις» τις ατέλειές σου, αντί να κυνηγάς συνεχώς το απόλυτα ιδανικό. Μαθαίνοντας από τα μικρά λάθη, μπορείς να ξεπεράσεις τον φόβο της αποτυχίας και να καλλιεργήσεις τη νοοτροπία της αποδοχής.

  • Shirin-Yoku

Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι μειώνει τα επίπεδα του στρες, την αρτηριακή πίεση, ενώ ενισχύει την ψυχική ευημερία. Η πρακτική του Shirin-Yoku περιλαμβάνει τη «βύθιση» στη φύση και την εναρμόνιση με τους ήχους και τις αισθήσεις. Η παραμονή στη φύση εξάλλου, είναι γνωστό ότι βελτιώνει την ψυχική υγεία.

  • Zazen

Το Zazen αποτελεί μια διαλογιστική πειθαρχία που αποτελεί συνήθως την πρωταρχική πρακτική της βουδιστικής φιλοσοφίας Ζεν. Ουσιαστικά, περιλαμβάνει το να κάθεσαι ήσυχα και να παρατηρείς τις σκέψεις που σου έρχονται στο μυαλό. Έτσι, μπορείς να μάθεις να αντιδράς λιγότερο στις αρνητικές σκέψεις, επιτρέποντας στον εαυτό σου να αποδεσμευτεί από το overthinking.

  • Wabi-sabi

Σύμφωνα με τη φιλοσοφία Wabi-sabi η ομορφιά βρίσκεται στην παροδικότητα, την ατέλεια και την απλότητα. Με την υιοθέτηση της συγκεκριμένης νοοτροπίας θα ξεφύγεις από τα μη ρεαλιστικά πρότυπα και θα βρεις την ικανοποίηση στη φυσική ροή της ζωής.

  • Shoganai

Δεν μπορείς να ελέγξεις τις καταστάσεις στη ζωή; Πρέπει απλώς να τις αποδεχτείς. Και αυτό δηλώνει το Shoganai. Αγκαλιάζοντας αυτή την αρχή, μπορείς να αφήσεις τις συνεχείς ανησυχίες και τους προβληματισμού για μερικά πράγματα που δεν μπορούν να αλλάξουν, βρίσκοντας γαλήνη στη φυσική ροή των πραγμάτων.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Ιανουαρίου 2024

Oι γλωσσολόγοι έχουν την τάση να ισχυρίζονται ότι όλες οι γλώσσες είναι αξιόλογες, εκφραστικές και πολύπλοκες. Αποδίδουν συνήθως τις αρνητικές τοποθετήσεις στην προκατάληψη και την πολιτική. Ίσως γι’ αυτό κανείς δεν έχει εξετάσει ενδελεχώς το ακανθώδες ζήτημα του ποιες θεωρούνται όμορφες ή άσχημες.

Οι Κινέζοι βαθμολογητές, για παράδειγμα, προτιμούσαν σαφώς τις γλώσσες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την Αμερική ή την Ευρώπη και αξιολογούσαν χαμηλότερα εκείνες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την υποσαχάρια Αφρική

Αυτό ίσχυε έως ότου τρεις μελετητές -ο Andrey Anikin, ο Nikolay Aseyev και ο Niklas Erben Johansson- δημοσίευσαν πέρυσι τη μελέτη τους για 228 γλώσσες. Υλοποίησαν αυτή την ιδέα – της αξιολόγησης των γλωσσών –  αξιοποιώντας μια διαδικτυακή ταινία για τη ζωή του Ιησού την οποία οι διαχειριστές της έχουν μεταφράσει σε εκατοντάδες γλώσσες.

«Νίκησε» η Tok Pisin;

Το σημαντικότερο είναι ότι οι περισσότερες ηχογραφήσεις είχαν τουλάχιστον πέντε διαφορετικούς ομιλητές, καθώς η ταινία έχει τόσο μονόλογο όσο και διάλογο. Η ομάδα προσέλαβε 820 άτομα από τρεις διαφορετικές γλωσσικές ομάδες -κινέζικα, αγγλικά και σημιτικά (ομιλητές αραβικών, εβραϊκών και μαλτέζικων γλωσσών)- για να ακούσουν τα αποσπάσματα και να εκτιμήσουν την ελκυστικότητα των γλωσσών.

Αυτό που ανακάλυψαν ήταν ότι σχεδόν όλες οι 228 γλώσσες είχαν εκπληκτικά παρόμοια βαθμολογία – εφόσον ελέγχθηκαν ορισμένοι παράγοντες. Σε μια κλίμακα από το 1 έως το 100, όλες κυμαίνονταν μεταξύ 37 και 43, και οι περισσότερες βρίσκονταν στην «περιοχή» μεταξύ 39 και 42.

Η ελκυστικότητα μιας γλώσσας θα μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα στην κουλτούρα των ομιλητών της και όχι στην γλώσσα καθαυτή

Η υψηλότερη βαθμολογία; Παρά την υποτιθέμενη γοητεία (τουλάχιστον μεταξύ των αγγλόφωνων) των γαλλικών και των ιταλικών, ήταν η Tok Pisin, μια αγγλική κρεόλη που ομιλείται στην Παπούα Νέα Γουινέα. Η χαμηλότερη; Η Τσετσενική. Οι τρεις γλωσσικές ομάδες συνέκλιναν σε γενικές γραμμές στις προτιμήσεις τους.

Όμως οι αποκλίσεις μεταξύ των γλωσσών με την καλύτερη και τη χειρότερη βαθμολογία ήταν τόσο μικρές -και η διαφοροποίηση μεταξύ των επιμέρους βαθμολογητών τόσο μεγάλη- ώστε κανείς δεν πρέπει να μπει στον πειρασμό να χαρακτηρίσει την Tok Pisin ως την ομορφότερη γλώσσα του κόσμου.

Ποιοι εξωγενείς παράγοντες επηρέασαν τους βαθμολογητές;

Ορισμένοι παράγοντες οδήγησαν τους κριτές στο να δηλώσουν ότι τους άρεσαν πολύ οι γλώσσες που άκουσαν. Αλλά αυτοί δεν φαίνεται να έχουν σχέση με τις εγγενείς ιδιότητες. Πρώτον, η εξοικείωση με μια γλώσσα – ή ακόμη και η σκέψη ότι την γνώριζαν – έκανε τους βαθμολογητές να δώσουν σε μια γλώσσα 12% περισσότερες ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο. Επιπλέον, φάνηκε να υπάρχουν κάποιες επιμέρους περιφερειακές προκαταλήψεις.

Εάν ένας βαθμολογητής έλεγε ότι μια γλώσσα ήταν οικεία, του ζητήθηκε να πει από ποια περιοχή προερχόταν. Οι Κινέζοι βαθμολογητές, για παράδειγμα, προτιμούσαν σαφώς τις γλώσσες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την Αμερική ή την Ευρώπη και αξιολογούσαν χαμηλότερα εκείνες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την υποσαχάρια Αφρική.

Οι άλλοι εξωγενείς παράγοντες που επηρέασαν τις βαθμολογίες ήταν μια ισχυρή προτίμηση στις γυναικείες φωνές και μια ασθενέστερη προτίμηση στις βαθύτερες και πιο λαχανιασμένες φωνές.

Όμως, όσο κι αν προσπάθησαν, οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να βρουν ένα εγγενές φωνητικό χαρακτηριστικό -όπως η παρουσία ρινικών φωνηέντων (όπως στο γαλλικό bon vin blanc) ή φθογγικών συμφώνων (όπως οι ήχοι sh και zh που είναι συνηθισμένοι στα πολωνικά)- που να βαθμολογείται σταθερά ως όμορφη. Στατιστικά σημαντική ήταν μόνον η ελαφριά αντιπάθεια για τις τονικές γλώσσες.

Οι τονικές γλώσσες είναι εκείνες που αξιοποιούν το τονικό ύψος για να ξεχωρίσουν τις κατά τα άλλα ομόφωνες λέξεις. Ακόμη και οι Κινέζοι αντιπαθούσαν ελαφρώς τέτοιες γλώσσες, αν και τα ίδια τα κινέζικα είναι τονικά.

Κουλτούρα ή γλώσσα;

Τέλος, το ηχητικό υλικό ήταν προμελετημένο. Αυτό ήταν καλό από μια άποψη, επειδή οι βαθμολογητές άκουσαν το ίδιο μέρος της ταινίας (με τα ίδια νοήματα) σε κάθε γλώσσα.

Αλλά η αυθόρμητη, φυσική ομιλία θα μπορούσε να προκαλέσει μια εντελώς διαφορετική αίσθηση. Ίσως στους ανθρώπους να αρέσει ή να μην αρέσει η ηχητική απογραφή μιας γλώσσας, αλλά ο τρόπος με τον οποίο οι ομιλητές της τείνουν να την μιλούν.

Αν είναι έτσι, η ελκυστικότητα μιας γλώσσας θα μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα στην κουλτούρα των ομιλητών της και όχι στην γλώσσα καθαυτή.

Τα αρνητικά αποτελέσματα στα πειράματα συνήθως δεν προκαλούν «θόρυβο», αλλά αυτό εδώ είναι τόσο ενδιαφέρον -αφού είναι τόσο έντονα αντίθετο με τα πρωτόγνωρα ένστικτα των ανθρώπων- όσο και χαρμόσυνο.

Ο κόσμος είναι αρκετά διχασμένος. Όπως καταλήγουν οι ερευνητές: «Τονίσαμε τη θεμελιώδη φωνητική και αισθητική ενότητα των παγκόσμιων γλωσσών».

*Με πληροφορίες από Economist | Κεντρική φωτογραφία θέματος: freepik

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 13 Ιανουαρίου 2024

Είτε εγκαινιάζετε το νέο έτος με ένα φιλί τα μεσάνυχτα, είτε παρακολουθείτε πυροτεχνήματα, είτε γράφετε μια λίστα με αποφάσεις για τη ζωή σας, όταν το ρολόι χτυπάει μεσάνυχτα, είναι μια στιγμή μετάβασης από το παλιό στο νέο – και όταν έχουμε δείκτες μετάβασης όπως η παραμονή της Πρωτοχρονιάς, λένε οι παλαιότεροι, συχνά συνοδεύεται από τελετουργίες, προλήψεις και δεισιδαιμονίες.

«Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορείς να κάνεις κάτι κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου που θα έχει αντίκτυπο στο μέλλον, σε αυτό που έρχεται», λέει ο Τζακ Σαντίνο, συγγραφέας πολλών βιβλίων για τις γιορτές και τις τελετουργίες ανά τον κόσμο και πρώην πρόεδρος της Αμερικανικής Λαογραφικής Εταιρείας.

Είτε έχετε ένα δικό σας τελετουργικό που πιστεύετε ολόψυχα, είτε συμμετέχετε απλώς για πλάκα, αυτές οι προλήψεις έχουν να κάνουν με το να βεβαιωθείτε ότι ανοίξατε συμβολικά τον εαυτό σας σε νέες και πιο θετικές εμπειρίες τη νέα χρονιά που μόλις ξεκίνησε.

Ιδού εννέα προλήψεις ανά τον κόσμο, οι οποίες πιστεύεται ότι μας εξασφάλισαν τύχη για όλο το 2024 – εάν βεβαίως εφαρμόσαμε τουλάχιστον μία από αυτές…

Φάγατε 12 ρώγες σταφύλι πριν από τα μεσάνυχτα;

Στην Ισπανία, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα ζευγάρια ταΐζουν 12 ρώγες σταφύλι τον/την σύντροφό τους.

Στην πραγματικότητα, τοποθετούν 12 ρώγες σταφύλι στο στόμα του συντρόφου τους για τις 12 καμπάνες που χτυπούν μεσάνυχτα.

Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι η μακρόχρονη παράδοση έχει εμπορευματοποιηθεί πλέον σε τέτοιο βαθμό, που τα σούπερ μάρκετ πωλούν πλέον κονσέρβες με 12 ρώγες σταφύλι στην Ισπανία!

Αυτή η ισπανική παράδοση, που εφαρμόζεται σε διάφορες μορφές και σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, υποτίθεται ότι σας εξασφαλίζει ένα χρόνο καλής τύχης… αν είστε αρκετά γρήγοροι. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι μπορεί να σας φέρει κακή τύχη αν δεν τελειώσετε και τις 12 εγκαίρως.

Τα κυκλικά ή ημικυκλικά τρόφιμα και αντικείμενα αντιπροσωπεύουν νομίσματα και χρήματα, και σε αυτή την περίπτωση ο αριθμός των σταφυλιών συμβολίζει μια καλή ευχή, κάτι καλό που καταναλώνεται για κάθε μήνα.

Τρώγοντας μαυρομάτικα φασόλια και χόρτα

Ένα κοινό παραδοσιακό φαγητό για πολλούς Αφροαμερικανούς και για τις νότιες ΗΠΑ, τα φασόλια και τα χόρτα πιστεύεται ότι φέρνουν καλή τύχη και χρήματα.

Ιστορικά, τα μαυρομάτικα φασόλια εισήχθησαν στον αμερικανικό Νότο από τη Δυτική Αφρική και οι σκλάβοι στο Νότο συχνά έφτιαχναν πιάτα που τους θύμιζαν την πατρίδα τους – συνήθως ρύζι και φασόλια. Λένε, επίσης, ότι τα χόρτα συνδέονται με το χρώμα του χαρτονομίσματος (δολάριο) και της ευημερίας.

Τα μαυρομάτικα φασόλια μαγειρεύονται με χοιρινό κρέας, συνήθως μπέικον. Το χοιρινό κρέας είναι συνηθισμένο σε πολλές παραδόσεις της Πρωτοχρονιάς σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πολλών ευρωπαϊκών πολιτισμών, επειδή είναι ένα λιπαρό κρέας, και αυτό αντιπροσωπεύει τον πλούτο του νέου έτους, ότι οι άνθρωποι θα είναι καλοταϊσμένοι και θα έχουν ευημερία.

Ξινολάχανο και χοιρινό κρέας την Πρωτοχρονιά

Στις γερμανικές, πολωνικές και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, το ξινολάχανο και το χοιρινό κρέας τρώγονται συνήθως την Πρωτοχρονιά.

Η παράδοση αυτή εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε αρκετά μέρη της Ευρώπης, ενώ η επιρροή της έχει φτάσει και στην Αμερική.

Το χοιρινό κρέας λέγεται ότι είναι τυχερό επειδή τα γουρούνια «ριζώνουν» (γέρνουν) προς τα εμπρός όταν ψάχνουν για τροφή και το λάχανο τουρσί θεωρείται τυχερό λόγω των πλεονεκτημάτων του για την υγεία.

ΔΥΟ ΠΟΡΤΕΣ…

Το άνοιγμα της πίσω και της μπροστινής πόρτας τα μεσάνυχτα – εάν διαθέτετε δύο πόρτες στο σπίτι σας, φυσικά – φέρνει επίσης τύχη.

Τουλάχιστον αυτό πιστεύουν στην Ιρλανδία, όπου η ψύχρα του βορρά δεν τους πτοεί και εφαρμόζουν αυτή την κοινή πρακτική για να βγει ο παλιός χρόνος και να μπει ο καινούργιος.

Το «ποδαρικό»

Πρακτική συνήθης στη χώρα μας, όπως και σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό νότο κι όχι μόνο.

Το ποιον/α θα αφήσουμε να μπει στο σπίτι μας πρώτος/η τη νέα χρονιά, για πολλούς, έχει μεγάλη σημασία.

Πέρα από την Ελλάδα και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, το πρώτο άτομο που περνάει το κατώφλι του σπιτιού το νέο έτος είναι σημαντικό και μπορεί να φέρει καλή τύχη.

Σε κάποιες περιοχές, μάλιστα, αν πρόκειται για μελαχρινό άτομο που φέρνει δώρα, τότε το 2024 μπήκε σίγουρα με «το δεξί».

Κρεμάστε ένα κρεμμύδι στην πόρτα σας

Αν εύχεστε να αποκτήσετε ένα μωρό ή κάτι άλλο σημαντικό, κατεβάστε το στεφάνι των γιορτών σας και κρεμάστε αντ’ αυτού ένα… κρεμμύδι!

Το γούρι της «κρεμμύδας» είναι μια κοινή πρακτική στην Ελλάδα και έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα.

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι τους προστάτευε από κάθε κακό, από καταστροφές, αρρώστιες ή βασκανίες. Τον 6ο π.Χ. αιώνα, ο Πυθαγόρας κρέμμαγε την κρεμμύδα πάνω από την πόρτα του ως σύμβολο καλής υγείας και αναγέννησης.

Η Χρυσοβασιλίτσα, όπως αλλιώς τη λένε, ακόμα και αν βρίσκεται σε κάποια γωνιά του σπιτιού, βγάζει φύλλα τέτοια εποχή και ξαναρχίζει τον κύκλο της ζωής της.

Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική της δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα. Λογικά, λοιπόν, συνδέθηκε με την Πρωτοχρονιά και το ξεκίνημα μιας καινούργιας χρονιάς, γεμάτης ελπίδες και προσδοκίες.

Στις μέρες μας, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας τοποθετείται η κρεμμύδα έξω από το σπίτι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς, ο πατέρας ή η μητέρα της οικογένειας την παίρνει στα χέρια και χτυπώντας ελαφρά με την κρεμμύδια τα κεφάλια, ξυπνά τα μέλη της οικογένειας για να πάνε στην εκκλησία.

Στη συνέχεια, η κρεμμύδα κρεμιέται σε κάποιο σημείο του σπιτιού για να φέρει υγεία και τύχη στην οικογένεια.

Ετοιμάστε τις βαλίτσες σας… ή όχι

Σε όλη τη Λατινική Αμερική, κάποιοι θα σας πουν να ετοιμάσετε τις αποσκευές σας, γεμίζοντάς την με ό,τι σας είναι απαραίτητο για το ταξίδι που επιθυμείτε να κάνετε το νέο έτος.

Άλλοι, όμως, ιδίως στην Κολομβία, θα σας πουν να κάνετε με μια άδεια βαλίτσα το… γύρο του τετραγώνου μερικές φορές, για να είναι η νέα χρονιά γεμάτη ταξίδια.

Σπάστε ένα πιάτο στην εξώπορτα

Στη Δανία, το να σπάτε πιάτα στα κατώφλια των αγαπημένων σας προσώπων γίνεται με χαρά την Πρωτοχρονιά και αυτό γιατί έτσι συμβάλλετε στην τύχη τους.

Λένε ότι όσο περισσότερα σπασμένα πιάτα έχετε έξω από το σπίτι σας, τόσο περισσότερη τύχη θα έχετε το νέο έτος.

Η παράδοση αυτή στη Δανία εντάσσεται στην περίοδο του νέου έτους, όπου επιτρέπεται επισήμως από τις αρχές να κάνουν υπερβολές, ακόμα και να παραβιάζουν κάθε είδους κανόνες – είτε πρόκειται για θόρυβο, είτε για καταστροφή πραγμάτων.

Το φιλί της Πρωτοχρονιάς

Αυτή η πλέον κλασσική παράδοση, που τηρείται σχεδόν σε όλο τον δυτικό κόσμο, υποτίθεται ότι εξασφαλίζει καλή τύχη και στα δύο πρόσωπα, ενώ αντίθετα, το να μην έχεις κάποιον να φιλήσεις μπορεί να σημαίνει μια χρονιά μοναξιάς…

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Δεκεμβρίου 2023

Ένας Δανός Βίκινγκ βασιλιάς, ο Χάραλντ Γκόρμσον, του οποίου το παρατσούκλι Γαλαζοδόντης ή Κυανόδους (Bluetooth) δόθηκε στην ευρέως χρησιμοποιούμενη ασύρματη τηλεπικοινωνιακή τεχνολογία μικρών αποστάσεων που εφευρέθηκε από τη σουηδική εταιρεία Εricsson και στη συνέχεια έγινε παγκόσμιο πρότυπο, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας διένεξης που έχει να κάνει με τον τόπο της ταφής του.

Ο βασιλιάς πέθανε το 985 μ.Χ. και το επίμαχο ζήτημα είναι αν έχει ταφεί στη Δανία ή στην Πολωνία (και πού ακριβώς στην τελευταία). Μεσαιωνικά χρονικά αναφέρουν ότι ο Χάραλντ είχε ένα δόντι γαλαζωπό (πιθανώς επειδή ήταν χαλασμένο), εξ ου και πήρε το ανάλογο προσωνύμιο. Ένα χρονικό τοποθετεί την ταφή του στο Ροσκίλντε της Δανίας, αλλά δύο νέες ανεξάρτητες δημοσιεύσεις ενός Σουηδού και ενός Πολωνού ερευνητή, σύμφωνα με το Associated Press, υποστηρίζουν ότι έχει ταφεί πιθανότατα στο χωριό Βιέκοβο της σημερινής βορειοδυτικής Πολωνίας, που είχε στενούς δεσμούς με τους Βίνγκ εκείνης της εποχής.

Η έμπνευση για την ασύρματη τεχνολογία

Η εταιρεία Ericsson επέλεξε το παρατσούκλι Bluetooth για τη νέα τεχνολογία της στα τέλη της δεκαετίας του 1990, θέλοντας να σηματοδοτήσει την ικανότητά της να συνδέει ασύρματα διάφορες συσκευές, με το σκεπτικό ότι ο συγκεκριμένος «Γαλαζοδόντης» βασιλιάς είχε ενώσει μεγάλο μέρος της Σκανδιναβίας. Μάλιστα το λογότυπο του Bluetooth σχεδιάστηκε με βάση τα σκανδιναβικά ρουνικά γράμματα για τα αρχικά ΗΒ του βασιλιά.

Ο Μάρεκ Κρίντα, συγγραφέας του φετινού βιβλίου «Πολωνία των Βίκινγκ», υποστηρίζει ότι τα λείψανα του βασιλιά βρίσκονται κάτω από μια ρωμαιοκαθολική εκκλησία του 19ου αιώνα στο πολωνικό χωρίο Βιέκοβο. Βασίζει την πεποίθησή του στο ότι δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν έναν αφανή στρογγυλό ταφικό τύμβο που παραπέμπει σε ταφικά έθιμα των Βίκινγκ.

Τα έργα και οι ημέρες του Bluetooth

Όμως ο Σουηδός αρχαιολόγος Σβεν Ρόσμπορν σε δικό του βιβλίο, που εκδόθηκε το 2021 («Ο χρυσός θησαυρός του Βίκινγκ βασιλιά Χάραλντ»), θεωρεί ότι ο Χάραλντ, ο οποίος είχε μεταστραφεί από τον παγανισμό στον Χριστιανισμό και ίδρυσε στη συνέχεια εκκλησίες στην Πολωνία, έχει ταφεί σε κανονικό χριστιανικό τάφο κάπου αλλού στην περιοχή, πιθανότατα στο προαύλιο κάποιας εκκλησίας αφιερωμένης στην Παναγία. Από την πλευρά τους, οι ιστορικοί του Δανικού Εθνικού Μουσείου στην Κοπεγχάγη μάλλον προτιμούν την εκδοχή ότι ο βασιλιάς αναπαύθηκε οριστικά στο δικό τους έδαφος.

Ο Χάραλντ ήταν ένας από τους τελευταίους Βίκινγκ βασιλιάδες που κυβέρνησε τη σημερινή Δανία, τη βόρεια Γερμανία και τμήματα της Σουηδίας και της Νορβηγίας, παίζοντας σημαντικό ρόλο στην εξάπλωση του Χριστιανισμού στην επικράτειά του. Ασφαλώς δεν θα μπορούσε να διανοηθεί ότι έμελλε να δώσει το όνομά του σε μια καινοτόμα ασύρματη τεχνολογία!

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 26 Νοεμβρίου 2023

Στην Ιαπωνία οι άνθρωποι εξαφανίζονται. Δεν πεθαίνουν. Δεν αυτοκτονούν. Δεν απάγονται. Απλώς σκόπιμα εξαφανίζονται μέσα στη νύχτα, χωρίς εξηγήσεις. Κοινώς γίνονται καπνός.

Κλονισμένοι από την απώλεια μιας δουλειάς ή από έναν αποτυχημένο γάμο, στιγματισμένοι από χρέη ή εξαντλημένοι από το στρες και την υπερβολική εργασία, χιλιάδες Ιάπωνες έχουν αρχίσει να αφήνουν πίσω τους την επίσημη ταυτότητά τους και να αναζητούν καταφύγιο στον ανώνυμο κόσμο ενός άλλου κοινωνικού δικτύου.

 Η πράξη αυτή που έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά φαινομένου λέγεται johatsu, που στα ιαπωνικά σημαίνει «άνθρωπος που εξατμίζεται», αυτό που εμείς λέμε «έγινε καπνός».

Τα μυστηριώδη περιστατικά δεν είναι μοναδικά, καθώς ο αριθμός των εξαφανισμένων ολοένα και αυξάνεται.

Το φαινόμενο αυτό επιβεβαίωσε και η έρευνα που έκανε ένα ζευγάρι Γάλλων δημοσιογράφων – η Léna Mauger και ο Stéphane Remael – και κατέγραψε στο βιβλίο με τίτλο «The Vanished: The ‘Evaporated People’ of Japan in Stories and Photographs», που δημοσιεύθηκε και κυκλοφόρησε πρόσφατα στις ΗΠΑ. Το βιβλίο περιλαμβάνει μια συλλογή από ιστορίες ανθρώπων που εγκατέλειψαν τη σύγχρονη κοινωνία, αναζητώντας μια πιο μυστική, λιγότερο πιεστική και στιγματισμένη ζωή. Άνθρωποι που για το κράτος είναι άφαντοι.

Όλα ξεκίνησαν σε ένα μπαρ στο Παρίσι, το 2008, όταν μια φίλη είπε στην Lena Mauger μια ιστορία για ένα γνωστό της ζευγάρι Ιαπώνων που είχε εξαφανιστεί. Και όπως της εξήγησε αυτό δεν ήταν μόνο ένα μοναδικό, μυστηριώδες περιστατικό αλλά σύμφωνα με την φίλη της Mauger, ήταν ένα φαινόμενο.

Οι Mauger και Remael εντυπωσιάστηκαν και αποφάσισαν να ταξιδέψουν στην Ιαπωνία. Όταν έφτασαν για πρώτη φορά στο Τόκιο, η αποστολή τούς φάνηκε αδύνατη. «Αναρωτιόμουνα, πώς μπορώ να βρω σκιές σε μια τόσο μεγάλη και πολυσύχναστη πόλη;» λέει η Mauger. «Και στην Ιαπωνία, το θέμα είναι τόσο ταμπού όσο η αυτοκτονία. Πολλοί άνθρωποι και φορείς αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί μας. Όταν αναφέραμε τη λέξη «johatsu», μας λέγανε ότι ήταν πολύ απασχολημένοι για να μας βοηθήσουν».

Τελικά το ζευγάρι των Γάλλων δημοσιογράφων πέρασε πέντε χρόνια ταξιδεύοντας στην χώρα, κερδίζοντας σταδιακά την εμπιστοσύνη των ντόπιων ώστε να μάθουν για την ανησυχητική τάση, τεκμηριώνοντας το johatsu και τα υπόγεια δίκτυα που το στηρίζουν. Συνάντησαν επίσης πολλούς αγαπημένους αυτών που εξαφανίστηκαν: εγκαταλελειμμένοι πατέρες, σύζυγοι και εραστές. Δεν υπάρχουν επίσημα κυβερνητικά δεδομένα σχετικά με την τάση, αλλά από την έρευνα του ζεύγους περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι «εξαφανίζονται» ετησίως.

Κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν εξαφανίζεται φυσικά. Η «εξάτμιση» είναι περισσότερο μια διοικητική εξαφάνιση. Με τρόπο παρόμοιο με αυτόν του Προγράμματος προστασίας των μαρτύρων στις ΗΠΑ, ο johatsu επιλέγει να αλλάξει όνομα, διεύθυνση και προσωπικά στοιχεία. Μπορούν ουσιαστικά να σκουπίσουν το προφίλ τους.

Στην Ιαπωνία, αυτή η εξαφάνιση ευνοείται, γιατί οι ιαπωνικοί νόμοι περί ιδιωτικού απορρήτου δίνουν στους πολίτες μεγάλη ελευθερία ώστε να το διατηρούν πράγματι το απόρρητο, περιγράφει η Léna Mauger στο Public Radio International Reports.Μόνο στις ποινικές υποθέσεις η αστυνομία μπορεί να προβαίνει σε προσωπικά δεδομένα των ανθρώπων ενώ οι συγγενείς δεν μπορούν να αναζητήσουν οικονομικά αρχεία.

Κάθε χώρα έχει τους δραπέτες και τα αγνοούμενα πρόσωπα, αλλά οι νόμοι περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής της Ιαπωνίας καθιστούν σχεδόν αδύνατο τον εντοπισμό του johatsu. Για παράδειγμα, αν ένα άτομο δεν καταχωρίσει τη διεύθυνσή του στο δημαρχείο, ακόμη και η κυβέρνηση δεν ξέρει πού βρίσκονται, λέει ο Goro Koyama, ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ στην Ιαπωνία.

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, είναι σχεδόν αδύνατο να έχει κανείς πρόσβαση στα δημόσια αρχεία στην Ιαπωνία. Τα προσωπικά δεδομένα είναι προσπελάσιμα από την αστυνομία και μόνο σε ποινικές υποθέσεις. Οι περισσότεροι johatsu είναι αστικές υποθέσεις, που σημαίνει ότι τα μέλη της οικογένειας που ελπίζουν να εντοπίσουν έναν συγγενή, ας πούμε, εντοπίζοντας τις συναλλαγές με χρεωστικές κάρτες τους, δεν έχουν τύχη.

Όπως ανέφερε η Mauger στο The New York Post«Το johatsu είναι τόσο ταμπού, είναι κάτι για το οποίο δεν μπορεί εύκολα να μιλήσει κάποιος, αλλά οι άνθρωποι μπορούν να εξαφανιστούν επειδή υπάρχει και μπορούν να βρουν μια άλλη κοινωνία κάτω από την κοινωνία της Ιαπωνίας. Όταν οι άνθρωποι εξαφανίζονται, ξέρουν ότι μπορούν να βρουν έναν τρόπο να επιβιώσουν. Εξαφανίζονται σε ένα “διοικητικό κενό”».

Ο Mikio είναι ένας από τους εξαφανισμένους ανθρώπους που συμφώνησαν να φωτογραφηθούν. «Τώρα, δεν φοβάμαι τίποτα», λέει.

Οι περιπτώσεις Johatsu εμφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ενισχυμένες από μια ταινία του 1967 με τίτλο «A Man Vanishes» από τον σκηνοθέτη Shohei Imamura. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ, στο οποίο ο σκηνοθέτης επιλέγει μία από τις εκατοντάδες αναφορές αγνοουμένων που κατατίθενται κάθε εβδομάδα και προσπαθεί να εντοπίσει ένα πραγματικό johatsu. Ήταν ένας μέσος Ιάπωνας μισθωτός που είχε εξαφανιστεί με τη βοήθεια της αρραβωνιαστικιάς του και ήταν αληθινή ιστορία.

Στη δεκαετία του 1970, εμφανίστηκαν πολλές περιπτώσεις κυρίως νεαρών αγροτών που υφίσταντο μεγάλη εκμετάλλευση και πολύ σκληρές συνθήκες εργασίας, οι οποίοι «εξαφανίστηκαν» σε μεγάλες πόλεις, λέει ο Hikaru Yamagishi, πολιτικός επιστήμονας στο Yale.

Η Mauger και ο Remael, βρήκαν και συνομίλησαν με ανθρώπους που η δουλειά τους ήταν να μεταφέρουν τους johatsu σε μακρινές πόλεις κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990. Αυτοί αποκαλούνται «νυχτερίδες» διότι η δουλειά αυτή γίνεται τη νύχτα. Δουλειά τους είναι να μεταφέρουν τους ανθρώπους σε νέες, μυστικές «αχαρτογράφητες διοικητικά» τοποθεσίες. Η μεταφορά και εξαφάνιση κόστιζε $ 3,400. Η δεκαετία του ’90 ήταν μια περίοδος άνθησης για τέτοιες νυχτερινές κινήσεις, καθώς η οικονομία μόλις είχε καταρρεύσει και πολλοί άνθρωποι αναζητούσαν διέξοδο.

«Είναι ένα τρελό πράγμα, αλλά η εξαφάνιση έγινε μια επιχείρηση εκείνη την εποχή», δήλωσε η Mauger στο PRI.

Ένας από αυτούς, ο Shou Hatori, ο οποίος βοηθάει – επί αμοιβή βέβαια – ανθρώπους να «εξαφανιστούν» έγραψε κι ένα βιβλίο για την επιχείρησή του, το «Night Time Movers».

Για εννέα χρόνια, ο Shou Hatori βοηθά τους ανθρώπους να εξαφανιστούν

«Υπάρχουν γειτονιές όπου ένα εξαφανισμένο άτομο μπορεί να μείνει ανώνυμο», λέει ο Shou Hatori, όπως η Sanya στο Τόκιο και το Καμαγκασάκι στην Οζάκα, δύο γειτονιές όπου μπορεί κάποιος να ζήσει χωρίς ταυτότητα.

Η Mauger λέει ότι αυτές οι κοινότητες είναι τα οχυρά της Yakuza, της ιαπωνικής μαφίας, όπου οι θέσεις εργασίας που πληρώνουν μετρητά – χωρίς ερωτήσεις – μπορούν εύκολα να βρεθούν.

Kabukicho, μια τέτοια περιοχή

Το βιβλίο των Mauger και Remael φωτίζει αυτήν την σκιώδη οικονομία (αφού κέρδισαν την εμπιστοσύνη ενός διακινητή, μπόρεσαν μάλιστα να παρακολουθήσουν μια τέτοια κίνηση εξαφάνισης). Όμως, οι πιο συναρπαστικές ιστορίες είναι αυτές των johatsu, οι οποίες συνήθως συνδέονται με αποτυχίες, κοινωνικό στιγματισμό, πίεση, ντροπή κ.ά.

Στο βιβλίο τους, η Mauger και ο Remael ρίχνουν επίσης φως στους αγαπημένους που μένουν πίσω. Συχνά, οι οικογένειες των johatsu δήλωναν ότι το μόνο που επιθυμούν είναι ο αγνοούμενός τους να μην αισθάνεται πλέον πιεσμένος ή ντροπιασμένος.

«Απλά θέλουμε να τον ακούσουμε, δεν χρειάζεται να επιστρέψει σπίτι του, αν χρειαστεί χρήματα, θα του στείλουμε», είπε ο γονέας ενός johatsu στους Mauger και Remael.

Είναι γεγονός πως η πίεση που αισθάνονται οι άνθρωποι στην Ιαπωνία εκδηλώνεται και με άλλους τρόπους.

Για παράδειγμα, οι Ιάπωνες έχουν μια λέξη που περιγράφει τις αυτοκτονίες που προκαλούνται από υπερβολική εργασία: karoshi. Τον περασμένο Οκτώβριο, μια έκθεση διαπίστωσε ότι πάνω από το 20% των ατόμων που συμμετείχαν σε μια έρευνα των 10.000 δήλωσαν ότι εργάζονταν τουλάχιστον 80 ώρες υπερωριών το μήνα.

Το φαινόμενο «καρόσι», δηλαδή θάνατος από εξαντλητική δουλειά, έχει προκαλέσει τεράστια ανησυχία στη χώρα. Η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να λάβει μέτρα και όρισε ανώτατο όριο για υπερωριακή απασχόληση τις 60 ώρες, με εξαίρεση 100 ώρες τους μήνες που υπάρχει μεγάλη ζήτηση στην παραγωγή. Τα μέτρα προβλέπουν ανάπαυση 11 ωρών από την ώρα που ο εργαζόμενος θα φύγει από την δουλειά του έως την επομένη που θα πάει ξανά. Μέχρι σήμερα, ένας εργαζόμενος που παρέμενε έως τις 11 το βράδυ στο γραφείο του ήταν υποχρεωμένος την επομένη ημέρα, στις 8 το πρωί, να πιάσει πάλι δουλειά. Με το νέο μέτρο, θα έχει την ευκαιρία να ξεκουρασθεί για 11 ώρες.

Οι Mauger και Remael κατάφεραν τελικά να εντοπίσουν την αρχική οικογένεια για την οποία έμαθαν στο μπαρ στο Παρίσι και η οποία τούς αφηγήθηκε την ιστορία τους. Στη δεκαετία του ’80, είχαν ανοίξει ένα εστιατόριο ζυμαρικών, λαμβάνοντας ένα μεγάλο δάνειο που δεν μπορούσαν να επιστρέψουν όταν ήρθε η ύφεση. Έτσι μια μέρα, κάλεσαν τις «νυχτερίδες». Ο σύζυγος εργάζεται ως οικοδόμος τώρα. Η σύζυγος σε ταχυδρομείο. Από τους τρεις γιους τους, μόνο ένας από αυτούς γνωρίζει το μυστικό της πραγματικής ταυτότητας της οικογένειας.

Ήταν η πρώτη φορά που η οικογένεια είχε επιτρέψει σε οποιονδήποτε να δει και να πει την ιστορία τους, αλλά οι άνθρωποι στην Ιαπωνία πιθανότατα δεν θα το ακούσουν. Το βιβλίο «The Vanished: The ‘Evaporated People’ of Japan in Stories and Photographs» δεν έχει δημοσιευθεί εκεί.

Από tvxs

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 26 Νοεμβρίου 2023
Με τρομερή ενέργεια, aνοόγει νέα σελίδα στην αστρολογία και στον πλανήτη μας.

Έχει ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από τον πιο ισχυρό επιταχυντή που δημιούργησε ποτέ ο άνθρωπος, ο οποίος πιστεύεται ότι μπορεί να δημιουργήσει μόνο φαινόμενα όπως γιγάντιες μαύρες τρύπες σε μακρινούς γαλαξίες.

Το δεδομένο είναι ότι μια κοσμική ακτίνα, ένας κοσμικός κεραυνός εξαιρετικά υψηλής ενέργειας έχει χτυπήσει τη Γη. Έχει ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από τον πιο ισχυρό επιταχυντή στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Οι αστρονόμοι έχουν παρατηρήσει την τροχιά του, αλλά δεν έχουν βρει κανένα αντικείμενο στον γαλαξία μας ή έξω από αυτόν που θα μπορούσε να εξηγήσει την προέλευσή του. Η ανακάλυψη από το Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο της Οσάκα, που μόλις δημοσίευσε το Science, μοιάζει με την αρχή μιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας στην οποία οι ερευνητές, προς το παρόν, έχουν καταφέρει να της δώσουν μόνο έναν αποκαλυπτικό τίτλο: Amaterasu, η θεά του ήλιου της ιαπωνικής μυθολογίας.

Οι κοσμικές ακτίνες είναι φορτισμένα σωματίδια ενέργειας που διασχίζουν το σύμπαν με ταχύτητες κοντά σε αυτή του φωτός. Αυτά με τις χαμηλές ενέργειες παράγονται από τον ήλιο, αλλά αυτά με τις υψηλές ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνια, με αποτέλεσμα οι αστρονόμοι να προτείνουν ότι μπορούν να προέρχονται μόνο έξω από τον γαλαξία μας, καθώς θα απαιτούσε πιο ενεργητικά περιβάλλοντα, όπως το περιβάλλον των μαύρων τρυπών στα κέντρα των μακρινών γαλαξιών.

«Είναι γνωστό ότι προέρχονται από πολύ βίαια φαινόμενα, όπως η έκρηξη ενός σουπερνόβα, η σύγκρουση δύο αστέρων ή όταν μια μαύρη τρύπα καταβροχθίζει ένα σύννεφο αερίου, αλλά πολλά είναι ακόμα άγνωστα για τη φύση και τις ιδιότητές τους», εξηγεί ο αστρονόμος και διευθυντής του ισπανικού Εθνικού Αστρονομικού Αστεροσκοπείου, Rafael Bachiller.

Όταν μιλάμε για υψηλή ενέργεια, μιλάμε για περισσότερο από 10 στην ισχύ των 18 ηλεκτρον βολτ ή, το ίδιο, ένα βολτ εξαηλεκτρονίου (EeV), που είναι περίπου ένα εκατομμύριο φορές περισσότερο από αυτό που μπορεί ο Μεγάλος Επιταχυντής στο CERN στη Γενεύη. Το Amaterasu είχε ενέργεια 244 EeV

Εφόσον πρόκειται για ιονίζουσα ακτινοβολία, σημαίνει ότι έχουν αρκετή ενέργεια για να σχίσουν τα ηλεκτρόνια από τα άτομα και να τα ιονίσουν. Εάν φτάσουν σε δορυφόρους ή στη Γη, ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός μπορεί να καταστραφεί. Αλλά αν χτυπήσει ένα ζωντανό ον, μπορεί να του βλάψει τον βιολογικό ιστό, προκαλώντας μια μετάλλαξη στο DNA.

Ο καθηγητής Toshihiro Fujii, από το Graduate School of Science και το Nambu Yoichiro Institute of Theoretical and Experimental Physics στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο της Οσάκα, και μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, ανιχνεύουν αυτές τις ακτίνες από το 2008 μέσω του πειράματος Telescope Array. Ένας ανιχνευτής που αποτελείται από 507 σταθμούς που καλύπτουν μια έκταση 700 τετραγωνικών χιλιομέτρων στη Γιούτα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ηταν στις 27 Μαΐου 2021 όταν εντόπισαν το Amaterasu.

«Όταν το ανακάλυψα σκέφτηκα ότι πρέπει να ήταν λάθος, καθώς έδειξε ένα επίπεδο ενέργειας πρωτόγνωρο εδώ και δεκαετίες», λέει ο καθηγητής Fujii. Ένα τέτοιο επίπεδο ενέργειας είναι συγκρίσιμο με αυτό της πιο ενεργητικής κοσμικής ακτίνας που έχει παρατηρηθεί ποτέ στην ιστορία, που βαφτίστηκε από επιστήμονες με το καθόλου καθησυχαστικό όνομα Oh-My-God, που χτύπησε τη Γη το 1991 με ενέργεια 320 EeV.

Στις 7 Αυγούστου 1912, ο φυσικός Victor Hess πέταξε ένα μπαλόνι στα 5.300 μέτρα και ανακάλυψε ότι σε αυτό το ύψος υπήρχε τρεις φορές περισσότερη ιονίζουσα ακτινοβολία από ό,τι στη Γη, επομένως η ακτινοβολία έπρεπε να προέρχεται από το διάστημα. Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα πώς παράγονται ή τις πηγές από τις οποίες προέρχονται.

Το Amaterasu, αυτή τη στιγμή, είναι τόσο μυστηριώδες όσο και η ίδια η Ιαπωνική θεά, αλλά υπάρχει ελπίδα ότι η ανίχνευσή του θα ανοίξει το δρόμο για τους επιστήμονες.

«Δεν έχει εντοπιστεί ένα πολλά υποσχόμενο αστρονομικό αντικείμενο που να ταιριάζει με την κατεύθυνση από την οποία έφτασε, γεγονός που τροφοδοτεί την ύπαρξη άγνωστων ακόμη αστρονομικών φαινομένων με φυσική προέλευση πέρα από το τυπικό μοντέλο», τόνισε ο καθηγητής Fujii.

Αποτελούμενες από φορτισμένα σωματίδια, οι ακτίνες που φτάνουν στη Γη αλλάζουν κατεύθυνση ακολουθώντας τις ιδιότροπες γραμμές των μαγνητικών πεδίων που διαπερνούν το διαστρικό μέσο. Επομένως, για να μάθουμε την προέλευσή τους, αντί να εντοπίζουμε απευθείας τις κοσμικές ακτίνες, μπορούμε να προσπαθήσουμε να παρατηρήσουμε μερικά από τα αποτελέσματα που προκαλούν», εξηγεί ο Bachiller.

Όταν μια ενιαία ενεργειακή κοσμική ακτίνα χτυπά τη Γη, τυπικά αλληλεπιδρά ψηλά στην ατμόσφαιρα της Γης, υφίσταται μια φυσική αντίδραση σωματιδίων με ένα άτομο αέρα, διασπώντας το άτομο. Τα θραύσματα του ατόμου που αναδύονται έχουν συνήθως αρκετή ενέργεια για να θρυμματίσουν, με τη σειρά τους, πρόσθετα άτομα και ούτω καθεξής, σχηματίζοντας μια βροχή από ενεργητικά υποατομικά σωματίδια.

Πέρα από κάθε φαντασία και με την Επιστήμη να πηγαίνει πιο μακριά από ποτέ.

Από in.gr

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Νοεμβρίου 2023

Στοιχεία τα οποία προέρχονται από το αρχείο του BBC Future που περιγράφουν γιατί ο χρόνος είναι κάτι περισσότερο από ό,τι φαίνεται με το μάτι.

1. Η γλώσσα σας επηρεάζει την αντίληψή σας για τον χρόνο

Σκεφτείτε τον χρόνο ως μια γραμμή. Προς ποια κατεύθυνση ρέει; Είναι οριζόντια ή κάθετη; Ή μήπως δεν είναι καθόλου γραμμή για εσάς. Οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις μπορεί κάλλιστα να εξαρτώνται από τη γλώσσα που μιλάτε.

Για παράδειγμα, οι αγγλόφωνοι περιγράφουν τον χρόνο ως μπροστά ή πίσω τους ή ως οριζόντια γραμμή που κινείται από αριστερά προς τα δεξιά. Οι ομιλητές της Μανδαρινικής γλώσσας οραματίζονται τον χρόνο ως μια κάθετη γραμμή, όπου το κάτω αντιπροσωπεύει το μέλλον, ενώ οι Έλληνες τείνουν να βλέπουν τον χρόνο ως μια τρισδιάστατη οντότητα που είναι «μεγάλη» και όχι «μακρά». Στο Pormpuraww, μια απομακρυσμένη κοινότητα ιθαγενών της Αυστραλίας, ο χρόνος είναι τοποθετημένος σύμφωνα με την ανατολή και τη δύση.

2. Όταν το σύμπαν τελικά πεθάνει, δεν θα υπάρχει ούτε μέλλον ούτε παρόν

Όπως κι εμείς, έτσι και ο τρόπος που περνάει ο χρόνος θα αλλάξει καθώς το Σύμπαν θα γερνάει. Το «βέλος του χρόνου», το οποίο δείχνει από το παρελθόν προς το μέλλον, πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στη Μεγάλη Έκρηξη. Το βρεφικό Σύμπαν πιστεύεται ότι είχε πολύ χαμηλή εντροπία – ένα μέτρο αταξίας ή τυχαιότητας. Από τότε, η εντροπία αυξάνεται – αυτή η αλλαγή είναι που δίνει στο βέλος του χρόνου την πορεία του. Είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο είναι εύκολο να σπάσεις ένα φρέσκο αυγό, αλλά εξαιρετικά δύσκολο να πάρεις ένα χάος από θραύσματα και κρόκο και να δημιουργήσεις ένα ολόκληρο φρέσκο αυγό.

Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί στο τέλος του Σύμπαντος, αλλά ένας ισχυρός υποψήφιος είναι ο «θερμικός θάνατος», όπου η εντροπία θα έχει φτάσει στο μέγιστο και το βέλος του χρόνου θα χάσει την κατεύθυνσή του. Σκεφτείτε το σαν όλα τα αυγά του Σύμπαντος να έχουν ήδη συντριβεί, και μετά από αυτό τίποτα ενδιαφέρον δεν θα ξανασυμβεί.

Η αντίληψη του χρόνου μας ριζώνει στη νοητική μας πραγματικότητα. Ο χρόνος δεν βρίσκεται μόνο στο επίκεντρο του τρόπου με τον οποίο οργανώνουμε τη ζωή μας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο τον βιώνουμε.

3. Μπορεί να μην είναι δυνατή η συνειδητή εμπειρία χωρίς χρόνο

Μετράμε, άρα είμαστε. Ο χτύπος του χρόνου είναι ο αόρατος, καρδιακός παλμός της ζωής μας και επηρεάζει κάθε στιγμή της συνείδησής μας. Ο χρόνος και ο εαυτός μας βρίσκονται σε διαρκή χειραψία – ακόμη και ένας άνθρωπος παγιδευμένος σε μια εντελώς σκοτεινή σπηλιά θα εξακολουθούσε να διέπεται από τους κιρκάδιους ρυθμούς των εσωτερικών μας ρολογιών.

Η Holly Andersen, η οποία σπουδάζει φιλοσοφία της επιστήμης και μεταφυσική στο Πανεπιστήμιο Simon Fraser στο Burnaby της Βρετανικής Κολομβίας, προειδοποιεί για το τι θα μπορούσε να κάνει η απώλεια της αίσθησης του χρόνου στην αίσθηση του εαυτού μας. Πιστεύει ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε συνειδητή εμπειρία χωρίς το χρόνο και το πέρασμα του χρόνου. Σκεφτείτε πώς η προσωπική σας ταυτότητα χτίζεται με την πάροδο του χρόνου, αρχειοθετημένη ως αναμνήσεις.

«Αυτές οι αναμνήσεις σας συγκροτούν με την πάροδο του χρόνου» λέει η Andersen. «Αν χάσετε ένα μέρος του χρόνου θα είστε πλέον ένα διαφορετικό άτομο».

4. Δεν υπάρχουν ρολόγια με 100% ακρίβεια

Οι μετρολόγοι εργάζονται πολύ σκληρά για να κρατήσουν τον χρόνο, χρησιμοποιώντας ολοένα και καλύτερη τεχνολογία για να μετρήσουν το πέρασμα των λεπτών, των δευτερολέπτων και των ωρών. Ωστόσο, ενώ τα ατομικά τους ρολόγια είναι απίστευτα ακριβή, δεν είναι τέλεια. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει κανένα ρολόι στη Γη που να είναι απολύτως «σωστό».

Η πραγματική διαδικασία καθορισμού της ώρας που είναι – αυτή τη στιγμή – βασίζεται σε πολλά ρολόγια, που όλα διατηρούν την ώρα σε όλο τον κόσμο. Όλα τα εθνικά εργαστήρια στέλνουν τις μετρήσεις τους στο Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών στο Παρίσι, το οποίο στη συνέχεια δημιουργεί έναν σταθμισμένο μέσο όρο. Η ώρα, επομένως, είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα.

5. Η εμπειρία του χρόνου δημιουργείται ενεργά, από το μυαλό μας

Διάφοροι παράγοντες έχουν καθοριστική σημασία για την κατασκευή της αντίληψης του χρόνου – η μνήμη, η συγκέντρωση, το συναίσθημα και η αίσθηση που έχουμε ότι ο χρόνος βρίσκεται κατά κάποιον τρόπο στο χώρο. Η αντίληψη του χρόνου μας ριζώνει στη νοητική μας πραγματικότητα. Ο χρόνος δεν βρίσκεται μόνο στο επίκεντρο του τρόπου με τον οποίο οργανώνουμε τη ζωή μας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο τον βιώνουμε.

Το θετικό είναι ότι αυτό μας δίνει κάποιο μέτρο ελέγχου του τρόπου με τον οποίο τον βιώνουμε. Για παράδειγμα, αν θέλετε να νιώσετε ότι η ζωή σας δεν περνάει γρήγορα από μπροστά σας, το κλειδί είναι η καινοτομία: Η έρευνα δείχνει ότι μια ζωή με επαναλαμβανόμενες και ρουτινιάρικες δραστηριότητες θα νιώσετε, καθώς θα την αναλογίζεστε, ότι ο χρόνος περνάει πιο γρήγορα.

Ο χρόνος, όπως φαίνεται, είναι μια εύθραυστη ψευδαίσθηση. Σε μια στιγμή μπορεί να βρεθούμε σε μια αλλοιωμένη πραγματικότητα

6. Υπάρχουν ήδη πολίτες του 22ου αιώνα ανάμεσά μας αλλά δεν είναι χρονοταξιδιώτες

Ο επόμενος αιώνας μπορεί συχνά να μοιάζει πολύ μακρινός: Μια μακρινή χώρα, όπου ζουν υποθετικά αγέννητες γενιές. Ωστόσο, υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι στη Γη αυτή τη στιγμή που θα είναι εκεί όταν τα πυροτεχνήματα θα εκραγούν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2099. Ένα παιδί που γεννήθηκε το 2023 θα είναι στη δεκαετία των 70 του, τότε. Είμαστε πολύ περισσότερο συνδεδεμένοι σε μεγάλα χρονικά διαστήματα απ’ ό,τι ίσως συνειδητοποιούμε. Μέσω των οικογενειακών μας δεσμών, είμαστε όλοι ένα βήμα πριν από τους προηγούμενους και τους μελλοντικούς αιώνες.

7. Μπορούμε όλοι να βιώσουμε μια χρονική μεταβολή

Ο χρόνος δεν κυλάει πάντα με τον ίδιο ρυθμό για όλους. Μήπως ο χρόνος βρίσκεται μόνο στο μυαλό; Ένα αυτοκίνητο γλιστράει για κάτι που μοιάζει με αιωνιότητα, εκτοξεύοντας χαλίκια στον αέρα όπου αιωρούνται ακίνητα. Ο χρόνος επιβραδύνεται σχεδόν μέχρι να σταματήσει και, εκείνη τη στιγμή, αντιδράτε για να προστατευθείτε. Σε τέτοιες καταστάσεις, το άγχος μπορεί να ωθήσει τον εγκέφαλο να επιταχύνει την εσωτερική του επεξεργασία – για να σας βοηθήσει να χειριστείτε μια κατάσταση ζωής ή θανάτου.

Διαταραχές του εγκεφάλου, όπως η επιληψία ή το εγκεφαλικό επεισόδιο, μπορούν επίσης να προκαλέσουν χρονικά τεχνάσματα του μυαλού – επιταχύνοντας τον χρόνο ή σταματώντας τον. Ορισμένοι άνθρωποι, όπως οι αθλητές, μπορούν ακόμη και να εκπαιδεύσουν τον εγκέφαλό τους να δημιουργεί μια χρονική στρέβλωση κατά παραγγελία- ένας σέρφερ που πιάνει ένα κύμα την τέλεια στιγμή, ένας ασταμάτητος ποδοσφαιριστής.

Ο χρόνος, όπως φαίνεται, είναι μια εύθραυστη ψευδαίσθηση. Σε μια στιγμή μπορεί να βρεθούμε σε μια αλλοιωμένη πραγματικότητα.

8. Όταν αλλάζουν τα ρολόγια για τη θερινή ώρα, πρέπει να ευχαριστήσουμε (ή να κατηγορήσουμε) έναν κατασκευαστή

Η αλλαγή των ρολογιών για το καλοκαίρι -για να εκμεταλλευτούμε στο έπακρο τις μεγάλες ώρες της ημέρας στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη- δεν αγκαλιάζεται καθολικά από όλους. Αλλά είτε το αγαπάτε είτε το μισείτε, υπάρχει ένας πεισματάρης Βρετανός αγωνιστής που μπορείτε να ευχαριστήσετε. Χωρίς έναν οικοδόμο που ονομάζεται William Willett, το ένα τέταρτο του κόσμου – συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ – ίσως να μην είχε υιοθετήσει ποτέ τη θερινή ώρα.

Αφού ο Willett κατάφερε να πείσει τους πολιτικούς ηγέτες, η Βρετανία έκανε την αλλαγή κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η κίνηση αυτή έγινε λόγω της έλλειψης άνθρακα – και οι μεγαλύτερες ώρες της ημέρας σήμαιναν λιγότερη ανάγκη για ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα για να διατηρούνται τα φώτα αναμμένα. Η ιδέα ήταν τόσο αποτελεσματική που στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Βρετανία την προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και έτρεξε προσωρινά σε διπλή θερινή ώρα, δύο ολόκληρες ώρες μπροστά από την ώρα GMT, για να εξοικονομήσει βιομηχανικό κόστος.

Για πολλούς Νεπαλέζους, αυτό το άρθρο δεν δημοσιεύτηκε το 2023. Στο ημερολόγιο Bikram Sambat του Νεπάλ, είναι στην πραγματικότητα το έτος 2080

9. Δεν ζεις πραγματικά στο παρόν

Καθώς διαβάζετε αυτές τις λέξεις, είναι εύκολο να υποθέσετε ότι πρόκειται για το «τώρα». Ωστόσο, δεν είναι.

Πάρτε την απλή πράξη να κοιτάξετε ένα άτομο που σας μιλάει απέναντι από ένα τραπέζι. Η επιβεβαίωση της κίνησης των χειλιών του φτάνει στα μάτια μας πριν από τον ήχο της φωνής του (επειδή το φως ταξιδεύει ταχύτερα από τον ήχο), αλλά ο εγκέφαλός μας τα συγχρονίζει για να τα κάνει να ταιριάζουν.

Και αυτό δεν είναι καν το πιο περίεργο πράγμα σχετικά με τον χρόνο. Οι νόμοι της φυσικής υποδηλώνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να ρέει και προς τα πίσω.

10. Οι μέρες μας γίνονται μεγαλύτερες λόγω της βαρύτητας του φεγγαριού

Μπορεί να σας εκπλήσσει το γεγονός ότι η Σελήνη – ο σταθερός τροχιακός σύντροφος του πλανήτη μας στο αστρομπαλέτο που εκτελούμε γύρω από τον Ήλιο – απομακρύνεται όλο και περισσότερο από εμάς. Κάθε χρόνο η απόσταση μεταξύ της Γης και της Σελήνης αυξάνεται κατά 3,8 εκατοστά. Και καθώς το κάνει αυτό, κάνει τις μέρες μας λίγο μεγαλύτερες.

Αυτό οφείλεται στην έλξη της βαρύτητας της Σελήνης στον πλανήτη μας. Η βαρυτική έλξη της Σελήνης δημιουργεί παλίρροιες, οι οποίες είναι ένα «εξόγκωμα» νερού που εκτείνεται σε ελλειπτικό σχήμα τόσο προς όσο και μακριά από τη βαρύτητα της Σελήνης. Όμως η Γη περιστρέφεται στον άξονά της πολύ πιο γρήγορα από ό,τι η Σελήνη περιστρέφεται γύρω της, πράγμα που σημαίνει ότι η τριβή από τις ωκεάνιες λεκάνες παρασύρει το νερό μαζί της. Αυτό προκαλεί το εξόγκωμα να κινείται ελαφρώς μπροστά από τη Σελήνη στην τροχιά της, η οποία με τη σειρά της προσπαθεί να την τραβήξει προς τα πίσω. Αυτό σταδιακά απορροφά την περιστροφική ενέργεια του πλανήτη μας, επιβραδύνοντας την περιστροφή του, ενώ η Σελήνη κερδίζει ενέργεια, με αποτέλεσμα να κινείται σε υψηλότερη τροχιά και να απομακρύνεται από τη Γη.

Η σταδιακή επιβράδυνση της περιστροφής του πλανήτη μας έχει προκαλέσει την αύξηση της διάρκειας μιας μέσης γήινης ημέρας κατά περίπου 1,09 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα από τα τέλη της δεκαετίας του 1600. Άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό λίγο ψηλότερα, στα 1,78 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα, βασιζόμενες σε πιο αρχαίες παρατηρήσεις εκλείψεων. Αν και τίποτα από αυτά δεν ακούγεται πολύ, κατά τη διάρκεια της ιστορίας της Γης των 4,5 δισεκατομμυρίων ετών, αθροίζονται.

11. Πολλοί άνθρωποι ζουν εκτός συμβατικού χρόνου –Για αυτούς δεν είναι 2023

Για πολλούς Νεπαλέζους, αυτό το άρθρο δεν δημοσιεύτηκε το 2023. Στο ημερολόγιο Bikram Sambat του Νεπάλ, είναι στην πραγματικότητα το έτος 2080. Τουλάχιστον τέσσερα ημερολόγια χρησιμοποιούνται μεταξύ διαφορετικών εθνοτικών ομάδων εκεί, en;v το Νεπάλ είναι ακόμη και 15 λεπτά εκτός συγχρονισμού με τις συνήθεις ζώνες ώρας.

Αποδεικνύεται ότι πολλοί πολιτισμοί είναι εντάξει με το να βιώνουν πολλά έτη ταυτόχρονα. Στη Μιανμάρ είναι επίσης το 1384, στην Ταϊλάνδη το 2566 και στην Αιθιοπία το 2016, όπου το έτος διαρκεί 13 μήνες. Το ισλαμικό ημερολόγιο, εν τω μεταξύ, σηματοδότησε την άφιξη του έτους 1445 τον Ιούλιο.

*Με στοιχεία από bbc.com

Από in.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Νοεμβρίου 2023

Η σουηδική κυβέρνηση περιορίζει την ψηφιακή μάθηση στο δημοτικό, θα την τερματίσει εντελώς για παιδιά κάτω των 6 ετών, ενώ θα επενδύσει σε βιβλία

Τυπωμένα βιβλία, εξάσκηση στην ανάγνωση και στο γράψιμο. Ο χρόνος σε tablets, έρευνα στο διαδίκτυο και εξάσκηση πληκτρολόγησης περιορίζεται. Έγιναν Νέο Λουδίτες οι Σοιηδοί; Όχι. Η υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων μάθησης έχει προκαλέσει την ανησυχία του ΟΗΕ για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό: Σε έκθεση της UNESCO υπήρξε επείγουσα έκκληση: η τεχνολογία στην εκπαίδευση θα πρέπει να εφαρμόζεται με τρόπο που να μην αντικαθιστά την προσωπική διδασκαλία και να υποστηρίζει την ποιοτική εκπαίδευση για όλους. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, η επιστροφή σε παραδοσιακούς τρόπους μάθησης έρχεται ως απάντηση στον προβληματισμό ειδικών για την υπερψηφιοποιημένη προσέγγιση της Σουηδίας στην εκπαίδευση με εισαγωγή tablets στα νηπιαγωγεία διακρίνοντας μείωση βασικών δεξιοτήτων.

«Τα φυσικά βιβλία είναι σημαντικά για τη μάθηση των μαθητών». Παρόλο που οι μαθητές της Σουηδίας σημειώνουν βαθμολογία πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην ανάγνωση, μια διεθνής έρευνα από την Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) έδειξε πτώση της ανάγνωσης μεταξύ της περιόδου 2016 και 2021. «Μαθησιακά ελλείμματα μπορεί να οφείλονται φυσικά στην πανδημία του κορωνοϊού αλλά η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να προκαλέσει την υστέρηση των νέων στα βασικά μαθήματα» Η Σουηδία αποφάσισε να κινηθεί γρήγορα και ανακοίνωσε επενδύσεις 57,5 εκατ. ευρώ για σχολικά βιβλία φέτος και άλλα τόσα για την επόμενη σχολική χρονιά.

Από doctv

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 21 Οκτωβρίου 2023

Αστρονόμοι εντόπισαν μια τεράστια  έκρηξη ραδοοκυμάτων που το φως χρειάστηκε περίπου 8 δισεκατομμύρια χρόνια για να φτάσει στη Γη. Πρόκειται για μία από τις πιο μακρινές και πιο ενεργητικές εκρήξεις που έχουν παρατηρηθεί ποτέ, καθώς απελευθέρωσε το ισοδύναμο της συνολικής εκπομπής του Ήλιου για 30 χρόνια. 

Παρά την τεράστια ισχύ της, η έκρηξη, που ονομάστηκε FRB 20220610A, διήρκησε λιγότερο από ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου. Η πηγή της έκρηξης εντοπίστηκε από το «Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο» (VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητηρίου (ESO) και διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για μία ομάδα δύο ή τριών γαλαξιών που συγχωνεύονται. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Science».

Οι ταχείες εκρήξεις ραδιοκυμάτων, ή αλλιώς FRBs, αποτελούν φευγαλέες εκρήξεις ενέργειας που είναι φωτεινότερες από ολόκληρους γαλαξίες και μπορούν να εκπέμψουν τόση ενέργεια σε χιλιοστά του δευτερολέπτου όση εκπέμπει ο Ήλιος σε μερικές ημέρες. Μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί περίπου 50 τέτοιες εκρήξεις.

Ακόμα δεν είναι γνωστό τι προκαλεί αυτές τις τεράστιες εκρήξεις ενέργειας, ωστόσο η ανακάλυψη προσφέρει νέες πληροφορίες για το μακρινό σύμπαν. Παράλληλα, επιβεβαιώνεται ότι οι FRBs μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μέτρηση της «χαμένης» ύλης μεταξύ των γαλαξιών και να παρέχουν έναν νέο τρόπο για την εκτίμηση της μάζας του σύμπαντος. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τρέχουσες μέθοδοι εκτίμησης της μάζας του σύμπαντος δίνουν αντικρουόμενες απαντήσεις.

«Αν μετρήσουμε την ποσότητα της κανονικής ύλης στο σύμπαν -τα άτομα από τα οποία είμαστε όλοι φτιαγμένοι- διαπιστώνουμε ότι λείπει περισσότερο από το μισό από αυτό που θα έπρεπε να υπάρχει σήμερα. Πιστεύουμε ότι η ύλη που λείπει κρύβεται στον χώρο μεταξύ των γαλαξιών, αλλά μπορεί να είναι τόσο θερμή και διάχυτη που είναι αδύνατον να τη δούμε με τις συνήθεις τεχνικές», εξηγεί ο καθηγητής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Swinburne της Αυστραλίας, Ράιαν Σάνον, ένας από τους διευθυντές της μελέτης. «Οι ταχείες εκρήξεις ραδιοκυμάτων ανιχνεύουν αυτό το ιονισμένο υλικό», πρόσθεσε ο επιστήμονας

Από Kathimerini

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Οκτωβρίου 2023

Το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που διαβάζει ακόμα και «βουλωμένο γράμμα» αναπτύχθηκε από αμερικανό φοιτητή, ο οποίος κατάφερε έτσι να κερδίσει διαγωνισμό που διοργάνωσαν αρχαιολόγοι για την αποκρυπτογράφηση καμένων παπύρων από το Ερκολάνο (γνωστό και ως Ηράκλεια), πόλη που καταστράφηκε μαζί με την Πομπηΐα στην έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ.

Το επίτευγμα ανοίγει το δρόμο για την αποκρυπτογράφηση κειμένων σε εκατοντάδες ακόμα πάπυρους από το Ερκολάνο, τη μόνη βιβλιοθήκη της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας που επιζεί ως σήμερα, έστω και καμένη.

Το κείμενο έγινε ορατό από το ανάγλυφο της σελίδας, το χαραγμένο ίχνος της αρχαίας πένας

Ο Λιουκ Φάριτορ, 21 ετών, φοιτητής Επιστήμης Υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα στο Λίνκολν, κέρδισε χρηματικό έπαθλο 40.000 δολαρίων για την ανάγνωση τουλάχιστον 10 χαρακτήρων από καμένο πάπυρο της αρχαίας ιταλικής πόλης, στο πλαίσιο του διαγωνισμού Vesuvius Challenge.

in.gr