Νέα από όλον τον Κόσμο

Γιάννα στις 26 Αυγούστου 2019

Η τεχνολογία αλλάζει σταδιακά το νόημα των λέξεων που σχετίζονται με τη φύση

Η σημασία πολλών βρετανικών λέξεων (tweet, web, stream, cloud) που σχετίζονται με τη φύση έχει αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον χρησιμοποιούνται ως τεχνολογικοί όροι, αποκαλύπτει νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στον Guardian

Η σημασία πολλών βρετανικών λέξεων (tweet, web, stream, cloud) που σχετίζονται με τη φύση έχει αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον χρησιμοποιούνται ως τεχνολογικοί όροι, αποκαλύπτει νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στον Guardian.

Ο δρ Ρόμπι Λοβ, απόφοιτος Γλωσσολογίας από το Πανεπιστήμιο του Λιντς, που διεξήγαγε τη μελέτη για τον οργανισμό National Trust -οργανισμός για τη διαχείριση προστατευόμενων τοποθεσιών-, εξηγεί ότι η γλώσσα αναπαριστά αυτό που είναι σημαντικό για μια κουλτούρα και μια κοινωνία.

«Το γεγονός ότι οι έννοιες που σχετίζονται με τη φύση αντικαθίστανται ή χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά δείχνει ότι η φύση σταδιακά γίνεται λιγότερο σημαντική ή αντικαθίσταται από άλλα πράγματα» δηλώνει ο ίδιος.

Η παρούσα μελέτη χρησιμοποίησε αρχεία ανεπίσημων συνομιλιών σε διαφορετικές δεκαετίες, για να διερευνήσει με ποια σημασία χρησιμοποιούνται ορισμένες λέξεις που αρχικώς σχετίζονταν με τη φύση.

Διαπιστώθηκε ότι η έννοια της λέξης tweet (τιτίβισμα) έχει αλλάξει δραματικά. Το 1990 όλες οι αναφορές που βρέθηκαν αφορούσαν τον ήχο των πουλιών, ενώ το 2010 μόνο μία στις 100 περιπτώσεις διατηρούσε αυτήν τη σημασία. Όλες οι υπόλοιπες αναφορές σχετίζονται με δημοσιεύσεις (posts) στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media).

Επιπροσθέτως, το 1990 η λέξη ιστός (web) αναφερόταν στον ιστό της αράχνης, ενώ το 2010 μόνο μία στις 10 αναφορές φάνηκε να σχετίζεται με την αράχνη, με όλες τις άλλες να αφορούν το διαδίκτυο. Το 40% των παιδιών που χρησιμοποιούν τη λέξη web αναφέρονται στο διαδίκτυο.

Η λέξη stream (ρυάκι) το 1990 χρησιμοποιούνταν πράγματι με τη σημασία του τρεχούμενου νερού, ενώ το 2010 μόνο το 36% των αναφορών της είχαν να κάνουν με τη φύση. Το ίδιο παρατηρήθηκε και για τις λέξεις branch (κλαδί), field (αγρός), net (δίχτυ), fibre (ίνα) και cloud (σύννεφο).

Βρέθηκε, επίσης, ότι η σχετική συχνότητα χρήσης πολλών λέξεων που αφορούν τη φύση (lawn-γρασίδι, snow-χιόνι, , picnic- πικνίκ, jungle-ζούγκλα, pond-λίμνη, mountain-βουνό, soil-χώμα, rock-πέτρα, bird-πουλί, garden-κήπος και shell-κοχύλι) μειώθηκε, κυρίως μεταξύ των νέων, από το 1990 έως το 2010.

Οι γονείς και οι παππούδες αναγνωρίζουν αυτήν την τάση, με το 50% να θεωρεί ότι είναι πιθανότερο τα παιδιά ή τα εγγόνια τους να προσλάβουν τη λέξη web ως διαδίκτυο και όχι ως ιστό αράχνης.

Ο οργανισμός National Trust προτείνει μια λίστα με 50 πιθανούς τρόπους που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να έρθουν σε επαφή με τη φύση.

Ανάμεσα στις προτάσεις που έγιναν με στόχο τα παιδιά να μάθουν τις φυσικές έννοιες των λέξεων ήταν η ενθάρρυνση του παιχνιδιού σε εξωτερικούς χώρους (74%), το να γίνονται τα μαθήματα σε εξωτερικούς χώρους (56%), η διδασκαλία της φύσης στο σχολείο (54%), το να συμπεριληφθεί η γλώσσα της φύσης όπως οι σύγχρονες ξένες γλώσσες στο σχολικό πρόγραμμα, το να βλέπουν τα παιδιά τα σύννεφα, το ηλιοβασίλεμα ή την ανατολή.

Ο  Άντι Μπιρ, τοπικός διευθυντής του οργανισμού στα Μίντλαντς, εξηγεί ότι η σχέση με τη φύση δεν αφορά μόνον το παιχνίδι στο ύπαιθρο, αλλά και την πραγματική παρατήρηση της φύσης, και θέτει ένα ερώτημα: «Αν τα σημερινά παιδιά δεν συνδέονται με τη φύση, ποιος θα προστατεύσει το ύπαιθρο και την άγρια φύση στο μέλλον;»

Από ΤΑ ΝΕΑ

Γιάννα στις 4 Αυγούστου 2019

Οι τεχνολογικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών έχουν προκαλέσει μεγάλες αλλαγές στον τρόπο ζωής και εργασίας. Είναι θέμα χρόνου προτού όλοι οι Δήμοι, οι Περιφέρειες και οι επιχειρήσεις αξιοποιήσουν τόσο τις τεχνολογίες Internet of Things όσο και τα σύγχρονα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα για να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους, να κάνουν καλύτερη χρήση των πόρων τους και να διευρύνουν τον θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον. Πώς μπορεί να γίνει αυτό;

Ας δούμε τα παραδείγματα κάποιων έξυπνων πόλεων και πώς έχουν ενσωματώσει τις ψηφιακές τεχνολογίες στην κουλτούρα τους.

Στο Όσλο της Νορβηγίας για να επιτύχουν τη μείωση των εκπομπών άνθρακα  κατά 50% ως το 2020, επανασχεδίασαν το σύνολο του δικτύου μέσων μαζικής μεταφοράς, ενσωματώνοντας ένα καινοτόμο σύστημα ΙοΤ αυτοματισμών που φροντίζει ώστε τα μέσα να επικοινωνούν τόσο μεταξύ τους όσο και με κεντρικά σημεία διαχείρισης. Το νέο σύστημα  καλύπτει κάθε ανάγκη μετακίνησης και στηρίζεται στη γρήγορη και ασφαλή μεταφορά δεδομένων μέσω σύγχρονων τηλεπικοινωνιακών δικτύων. Παράλληλα, η κυκλοφορία των ΙΧ αυτοκινήτων εντός της πόλης σταδιακά θα απαγορευθεί. Μοναδική εξαίρεση θα είναι εκείνα τα οχήματα που είναι προηγμένης περιβαλλοντικής τεχνολογίας κι εκπέμπουν μηδενικούς ρύπους!

Τον τίτλο της πιο λειτουργικής πόλης κερδίζει μια άγνωστη, πολύ μικρότερη πόλη, η Καλασατάμα, που βρίσκεται υπό κατασκευή σήμερα στην Φινλανδία. Σε αυτό το νέο προάστιο του Ελσίνκι οι κάτοικοι θα απολαμβάνουν κατά μέσο όρο μια επιπλέον ωφέλιμη ώρα κάθε μέρα. Και αυτό θα γίνει εφικτό χάρη στη σωστή πολεοδόμησή της, η οποία εξασφαλίζει εύκολη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες, σχολεία, νοσοκομεία, καθώς και τεχνολογικές καινοτομίες. Για παράδειγμα, δημιουργείται ένα νέο σύστημα αποκομιδής απορριμμάτων, στο οποίο οι πολίτες ρίχνουν τα σκουπίδια τους σε μια ειδική θύρα που τα απορροφά άμεσα και τα μεταφέρει σε ένα υπόγειο σύστημα διαλογής. Έτσι, κανένας κάτοικος της Καλασατάμα δεν θα χάσει χρόνο κολλημένος πίσω από κάποιο απορριμματοφόρο! Η Καλασατάμα στηρίζει την ανάπτυξή της στο Internet of Things, ένα δίκτυο έξυπνα συνδεμένων συσκευών και μηχανημάτων.

Υπολογίζεται ότι ως το 2020, 50 δισεκατομμύρια αντικείμενα θα «μιλούν» μεταξύ τους, ενώ με τη μετάβαση στα δίκτυα 5G, που θα φέρουν υπερυψηλές ταχύτητες, το IoT θα δώσει τη δυνατότητα στις πόλεις να γίνουν ακόμη πιο βιώσιμες και λειτουργικές. Για παράδειγμα η Ματέρα στη νότια Ιταλία, δεν χρειάζεται να ξαναγίνει από την αρχή για να το πετύχει αυτό. Αυτή η αρχαία πόλη, θα είναι μια από τις πρώτες πόλεις με 5G στην Ευρώπη. Η τοπική κυβέρνηση στηρίζεται στην τεχνολογία για να προβάλλει την πολιτιστική και καλλιτεχνική κληρονομιά της πόλης που ανακηρύχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2019.

Όσον αφορά τα.. δικά μας, η Ελλάδα ήδη από το 2004 κάνει τα πρώτα της βήματα στον ψηφιακό μετασχηματισμό εστιάζοντας σε τεχνολογίες κι εφαρμογές που σχετίζονται τόσο με την αγροτική παραγωγή όσο και με τον αστικό ιστό, σημειώνοντας εντυπωσιακά αποτελέσματα. Δεν είναι τυχαίο που ακόμα και ο Guardian σε ρεπορτάζ του εκθείασε τα Tρίκαλα «τον πιο high tech δήμο της Ελλάδας» παρουσιάζοντας τις καινοτόμες λύσεις που έχουν εφαρμοστεί, όπως τo λεωφορείο χωρίς οδηγό. Τα «ψηφιακά» βήματα των Τρικάλων ακολουθούν κι άλλες μεγάλες ελληνικές πόλεις όπως τα Ιωάννινα, η Λάρισα, η Βέροια, το Ηράκλειο αξιοποιώντας τεχνολογίες IoT ενώ και η Αθήνα ήδη έχει θέσει σε λειτουργία σύστημα έξυπνης αποκομιδής απορριμμάτων στο εμπορικό κέντρο και σύντομα θα διαθέτει έξυπνο οδοφωτισμό, εξοικονομώντας σημαντικούς πόρους, μειώνοντας τις εκπομπές CΟ2 και τη φωτορύπανση, ακολουθώντας τα πρότυπα άλλων Ευρωπαϊκών πόλεων.

Οι πόλεις μας γίνονται πιο λειτουργικές, ανθρώπινες και βιώσιμες χάρη στον ψηφιακό μετασχηματισμό, ο οποίος θα δώσει στους πολίτες τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στη βελτίωση των υπηρεσιών, των υποδομών και της ποιότητας ζωής γενικότερα.

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

Γιάννα στις 4 Αυγούστου 2019

 

Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν μάθει τις τεχνικές της καρδιοαναπνευστικής ανάνηψης- CPR- σώζοντας τη ζωή, υποθετικά, της άψυχης Resusci Anne, το πρόσωπο της οποίας έχουν οι περισσότερες «κούκλες» που χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση πρώτων βοηθειών.

Η ιστορία της άγνωστης καλλονής- ή μάλλον μία από τις πιθανές ιστορίες της, και είναι αρκετές- μας μεταφέρει στο Παρίσι στα τέλη του 19ου αιώνα. Η σορός μιας γυναίκας που πνίγηκε ανασύρεται από τα νερά του Σηκουάνα. Όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή, σημειώνει το BBC, το νεκρό σώμα εκτέθηκε στο νεκροτομείο της πόλης με την ελπίδα κάποιος να αναγνωρίσει την άτυχη γυναίκα. Ο παθολογοανατόμος που εργαζόταν όταν η κοπέλα μεταφέρθηκε εκεί, λέει η ιστορία, γοητεύτηκε από το πρόσωπο της, με το αινιγματικό μειδίαμά της, και ζήτησε να αποτυπωθεί σε γύψο.

Η «μάσκα» που δημιουργήθηκε με καλούπι την «άγνωστη του Σηκουάνα» άρχισε να πωλείται σε πολλά καταστήματα αγγειοπλαστών στην Αριστερή Όχθη του ποταμού και να κοσμεί πολλά σπίτια, ενώ η «Άγνωστη» έγινε και μούσα πολλών καλλιτεχνών, λογοτεχνών, συγγραφέων και ποιητών, όπως οι Rilke, Louis Aragon, Man Ray και Vladimir Nabokov.

Μια από τις πρώτες ιστορίες με πρωταγωνίστρια την «Άγνωστη» είναι η νουβέλα «The Worshipper of the Image» του Richard le Gallienne, του 1899, στην οποία η μάσκα φέρει κακές δυνάμεις και καταστρέφει έναν νεαρό ποιητή. Άλλοι συγγραφείς φέρθηκαν πιο ευγενικά στην «Άγνωστη» και αφηγήθηκαν την ιστορία μιας αθώας νεαρής γυναίκας από την επαρχία που ταξίδεψε στο Παρίσι και γοητεύτηκε από έναν πλούσιο γυναικά ο οποίος την εγκατέλειψε όταν έμεινε έγκυος. Απελπισμένη και μόνη, πήδηξε στα νερά του Σηκουάνα σαν σύγχρονη Οφηλία.

Είναι ωστόσο ένα άλλο περιστατικό παραλίγο πνιγμού που χάρισε στην «Άγνωστη» μια θέση στην ιατρική ιστορία.

Το 1955 ο Asmund Laerdal έσωσε τη ζωή του μικρού γιου του Tore αρπάζοντάς τον από το νερό, όπου είχε χάσει τις αισθήσεις του, και καθαρίζοντας τους αεραγωγούς του. Κατασκευαστής παιχνιδιών με ειδικότητα στις κούκλες από το νέο- για την εποχή- μαλακό πλαστικό, ο Laerdal θέλησε να φτιάξει μία κούκλα για να χρησιμοποιείται στη διδασκαλία της νέας τεχνικής CPR. Έφτιαξε τότε τον κορμό ανθρώπου σε φυσικό μέγεθος και αποφάσισε το πρόσωπο να έχει επίσης φυσική απεικόνιση και να είναι πρόσωπο γυναίκας, εκτιμώντας πως αυτό θα διευκολύνει τους εκπαιδευόμενους. Θυμήθηκε τότε τη μάσκα που έβλεπε κρεμασμένη στο σπίτι των παππούδων του πολλά χρόνια πριν, και μεταμόρφωσε την «Άγνωστη του Σηκουάνα» στη Resusci Anne.

Υπάρχουν ωστόσο και απόψεις που αμφισβητούν αυτή την εκδοχή, τονίζει το BBC, καθώς πολλοί υποστηρίζουν πως ένας άνθρωπος που έχει πνιγεί είναι αδύνατον να έχει αυτή την ήρεμη και χαλαρή όψη- αντιθέτως η εικόνα τους είναι τρομακτική.

Άλλοι «μύθοι» θέλουν το πρόσωπο να ανήκει σε ένα κορίτσι από το Λίβερπουλ, που είχε παρόμοια ιστορία με την «Άγνωστη» καθώς λέγεται πως ερωτεύτηκε και κλέφτηκε με τον αγαπημένο της στο Παρίσι και η οικογένειά της δεν την ξαναείδε ποτέ. Όταν ωστόσο η δίδυμη αδελφή της ταξίδεψε στο Παρίσι, σοκαρισμένη είδε το πρόσωπο της αδελφής της στις μάσκες που πωλούνταν στην Αριστερή Όχθη. Της έμελλε να μείνει για πάντα νέα.

Αλλά, όπως καταλήγει το BBC, η αξία της «μάσκας» κρύβεται ακριβώς σε αυτό το μυστήριο. Τη στιγμή που αυτή η πνιγμένη Μόνα Λίζα θα αποκτήσει όνομα και ιστορία, το μυστήριο θα έχει χαθεί

Γιάννα στις 10 Ιουλίου 2019

H ανθρωπότητα έχει εξαλείψει το 60% των θηλαστικών, των πτηνών, των ψαριών και των ερπετών από το 1970, οδηγώντας τους εμπειρογνώμονες του κόσμου στην εξής παραδοχή: η εξόντωση της άγριας ζωή, πλέον είναι μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που απειλεί τον πολιτισμό.

Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι έχει αρχίσει μια έκτη μαζική εξαφάνιση, η πρώτη που προκαλείται από ένα είδος, τον Homo sapiens Η εκτίμηση αποτυπώνεται σε μεγάλη έκθεση του WWF και περιλαμβάνει συμπεράσματα από 59 επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Η έρευνα διαπιστώνει ότι η τεράστια και αυξανόμενη κατανάλωση τροφίμων και πόρων από τον παγκόσμιο πληθυσμό καταστρέφει τον ιστό της ζωής, ο οποίος δημιουργήθηκε σε διάστημα δισεκατομμυρίων ετών. Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι έχει αρχίσει μια έκτη μαζική εξαφάνιση, η πρώτη που προκαλείται από ένα είδος, τον Homo sapiens.

Ο δείκτης Living Planet, που συντάσσεται για το WWF από τη Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου, χρησιμοποιεί δεδομένα για 16.704 πληθυσμούς θηλαστικών, πουλιών, ψαριών, ερπετών και αμφιβίων, που αντιπροσωπεύουν περισσότερα από 4.000 είδη, για την παρακολούθηση της μείωσης της άγριας πανίδας. Τα στοιχεία δείχνουν πως μεταξύ του 1970 και του 2014, οι πληθυσμοί μειώθηκαν κατά μέσο όρο κατά 60%.

«Η συγκλονιστική αλήθεια είναι ότι η συντριβή της άγριας ζωής συνεχίζεται αμείωτη», λένε οι επιστήμονες σε άρθρο του Guardian ενώ ακόμα και αν η καταστροφή τερματιστεί τώρα, θα χρειαστούν 5-7 εκατομμύρια χρόνια για να ανακάμψει ο φυσικός κόσμος.

Στην τροπική σαβάνα της Βραζιλίας που ονομάζεται cerrado, μια περιοχή με μέγεθος όσο το Λονδίνο καταστρέφεται κάθε δύο μήνες Η μεγαλύτερη αιτία απώλειας άγριας πανίδας είναι η καταστροφή φυσικών οικοτόπων για τη δημιουργία γεωργικών εκτάσεων. Η θανάτωση για φαγητό σε στεριά και θάλασσα είναι η επόμενη μεγαλύτερη αιτία. Οι βιότοποι που υποφέρουν από τη μεγαλύτερη ζημιά είναι τα ποτάμια και οι λίμνες, όπου οι πληθυσμοί άγριων ζώων έχουν μειωθεί κατά 83%. Η χειρότερα πληγείσα περιοχή είναι η Νότια και Κεντρική Αμερική, που κατέγραψε μείωση 89% στους πληθυσμούς των σπονδυλωτών. Η καταστροφή αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα εξορύξεων σε δάση.

«Στην τροπική σαβάνα της Βραζιλίας που ονομάζεται cerrado, μια περιοχή με μέγεθος όσο το Λονδίνο καταστρέφεται κάθε δύο μήνες», αναφέρουν οι επιστήμονες. Ο δείκτης Living Planet έχει επικριθεί ως υπερβολικός. Ωστόσο, όλοι οι δείκτες δείχνουν κολοσσιαίες απώλειες. «Είμαστε η πρώτη γενιά που γνωρίζουμε ότι καταστρέφουμε τον πλανήτη μας» λέει η Tanya Steele, διευθύνουσα σύμβουλος του WWF «και η τελευταία που μπορεί να κάνει τίποτα γι” αυτό». Ο Marco Lambertini, γενικός διευθυντής του WWF International, δυποστηρίζει ότι το θεμελιώδες ζήτημα είναι η κατανάλωση: «Δεν μπορούμε πλέον να αγνοούμε τον αντίκτυπο των σημερινών μη βιώσιμων μοντέλων παραγωγής και των άχρηστων τρόπων ζωής».

Aπό octv.gr

Γιάννα στις 5 Μαΐου 2019

«Bella Ciao»: O αντιφαστικός ύμνος που τραγουδάνε ακόμη και στα μπαρ

Ενα παραδοσιακό τραγούδι - που έγινε σύμβολο αντίστασης γυναικών, που πέρασε στα χείλη ανταρτών, που τραγουδήθηκε στα γήπεδα παραλλαγμένο, χορεύτηκε στα μπαρ παραλιακών μαγαζιών και τώρα γίνεται υπόκρουση προεκλογικών αγώνων

 

«Αντίο, όμορφη!

Ενα πρωί ξύπνησα

Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
ένα πρωί ξύπνησα και βρήκα τον εισβολέα.

Ω! αντάρτη πάρε με μακριά
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
ω! αντάρτη πάρε με μακριά γιατί αισθάνομαι ότι θα πεθάνω
Και αν πεθάνω σαν αντάρτης
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
και αν πεθάνω σαν αντάρτης, εσύ πρέπει να με θάψεις
Να με θάψεις εκεί, στο βουνό
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
να με θάψεις εκεί στο βουνό
κάτω από τη σκιά ενός υπέροχου λουλουδιού
Και οι άνθρωποι που θα περνούν
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
και οι άνθρωποι που θα περνούν
θα λένε «ω! τι όμορφο λουλούδι!»
Αυτό εδώ είναι το λουλούδι του αντάρτη
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
αυτό εδώ είναι το λουλούδι του αντάρτη
που πέθανε για τη λευτεριά μας»

Το ακούσαμε σε πρόσφατες προεκλογικές εκδηλώσεις τόσο της Φώφης Γεννηματά όσο και του Αλέξη Τσίπρα. Το ακούμε στο εξωτερικό ως μουσική υπόκρουση σε εκδηλώσεις μιας μεγάλης γκάμας κομμάτων, το ακούμε και στα μπαρ - το «Bella Ciao», ο αντιφασιστικός ύμνος των ιταλών παρτιζάνων, έχει φθάσει σήμερα να χρησιμοποιείται ακόμα και από λαϊκιστικά και ξενοφοβικά κόμματα. Η μελωδία του γνωστή και ξεσηκωτική έρχεται από τις αρχές του 20ού αιώνα και ίσως και παλαιότερα. Ενα παραδοσιακό τραγούδι - που έγινε σύμβολο αντίστασης γυναικών, που πέρασε στα χείλη ανταρτών, που τραγουδήθηκε στα γήπεδα παραλλαγμένο, χορεύτηκε στα μπαρ παραλιακών μαγαζιών και τώρα γίνεται υπόκρουση προεκλογικών αγώνων. Τι έχουν πάθει όλοι και τραγουδάνε το «Bella Ciao»;

Θα μας βοηθήσει ο Φάουστο Τζιοβανάρντι, ιταλός μηχανικός που βρέθηκε το καλοκαίρι του 2006 ως τουρίστας στο Παρίσι. Μπαίνοντας σε δισκοπωλείο του Καρτιέ Λατέν είδε ένα CD με τίτλο «Κλέζμερ – εβραϊκή μουσική» - ήταν 20 κομμάτια παιγμένα από διάφορες ορχήστρες. Επειτα από λίγες εβδομάδες το άκουγε μέσα στο αυτοκίνητό του και ξαφνικά συνειδητοποίησε πως ήταν η μουσική του πασίγνωστου «Bella Ciao», γνωστού ως το τραγούδι των ιταλών παρτιζάνων. Εψαξε τα στοιχεία: «Κόιλεν» έγραφε. «Από τον Μίσκα Ζιγκανόφ, 1919».

Ας πάμε στις αρχές του 20ού αιώνα, τότε που στην Οδησσό η εβραϊκή κοινότητα ακολουθούσε τη μουσική παράδοση κλέζμερ. Ο καθηγητής Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας Μάρτιν Σβαρτζ θεωρεί πως η μελωδία του Κόιλεν έχει ξεκάθαρα ρωσικό ήχο και μάλλον πρέπει να ήταν ένα παραδοσιακό «γίντις» τραγούδι. Στη Βρετανική Βιβλιοθήκη ο Μίσκα Ζιγκανόφ αναφέρεται ως Εβραίος από την Ανατολική Ευρώπη, πιθανώς τη Ρωσία, και το τραγούδι του Κόιλεν ως η εκδοχή του τραγουδιού των Ασκενάζι «Dus Zekele Koilen» (ένα σακί με κάρβουνα). Υπάρχουν τουλάχιστον δύο παλιές ηχογραφήσεις - του Αμπρααμ Μόσκοβιτς το 1921 και του Μόρις Γκόλντσταϊν το 1922 -, αλλά η πρώτη ήταν από τον Μίσκα Ζιγκανόφ τον Οκτώβριο του 1919 στη Νέα Υόρκη.

Ο Μίσκα φαίνεται από το επίθετό του ότι ήταν Τσιγγάνος. Οπως έγινε γνωστό, ήταν ένας χριστιανός τσιγγάνος ακορντεονίστας που γεννήθηκε στην Οδησσό και κάποια στιγμή μετανάστευσε στη Νέα Υόρκη και άνοιξε εστιατόριο, ενώ εργαζόταν και ως μουσικός της κλέζμερ - της μουσικής παράδοσης των Ασκενάζι. Θα χρειαστεί να περάσουν δύο δεκαετίες και άλλος ένας παγκόσμιος πόλεμος για να γίνει το «Bella Ciao» ο «ύμνος» της ιταλικής αντίστασης.

«Βέβαια, το «Bella Ciao» το τραγουδούσαν και πριν από το 1945 στην Ιταλία» εξηγεί ο Λουτσιάνο Γκρανόζι, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κατάνια. Προφανώς κάποιος ιταλός μετανάστης έφερε μαζί του εκείνο το δισκάκι της πρώτης ηχογράφησης επιστρέφοντας από τις ΗΠΑ και η μελωδία εξαπλώθηκε στην Ιταλία. Αρχικά στη Μόντενα και γύρω από την Μπολόνια. Το τραγουδούσαν οι γυναίκες που εργάζονταν στους ορυζώνες της Νοβάρα, εκφράζοντας τον πόνο τους για τα σκληρά αφεντικά και την ακόμα πιο σκληρή δουλειά στους αγρούς. Alla mattina appena alzata - περιγράφει τις δύσκολες συνθήκες υπό τις οποίες εργάζονταν οι γυναίκες στους ορυζώνες της επαρχίας Terre d” Acqua, κοντά στην Μπολόνια. Μια κραυγή απέναντι στα αφεντικά, τα οποία «μ” ένα ραβδί στο χέρι» παρακολουθούν τις εργάτριες να δουλεύουν ακατάπαυστα κάτω από τον καυτό ήλιο. Η μέρα της ελευθερίας όμως, τραγουδάνε, πλησιάζει.

Οταν ξεκινάει η ιταλική αντίσταση, το τραγούδι που αγαπούσαν οι παρτιζάνοι είχε τίτλο «Σφυρίγματα στον άνεμο». Ομως θεωρούνταν πολύ «κομμουνιστικό» καθώς ήταν γραμμένο πάνω στη μουσική του πασίγνωστου σοβιετικού τραγουδιού του 1938 «Κατιούσα». Αλλωστε και τα λόγια δεν άφηναν περιθώριο: «Ο άνεμος σφυρίζει / μαίνεται η καταιγίδα / κατέκτησε την κόκκινη άνοιξη / όπου υψώνεται ο ήλιος του μέλλοντος». Και τότε εμφανίζεται το «Bella Ciao» με στίχους που μιλούν για εισβολείς και αντάρτες. Ηταν ένα τραγούδι αποδεκτό από όλους - από τα κόμματα έως τις ένοπλες δυνάμεις. Αυτήν τη «νίκη» του «Bella Ciao» την έχει μελετήσει εκτενώς ο Τσέζαρε Μπερμάνι, συγγραφέας ενός πρωτοποριακού έργου για το κοινωνικό τραγούδι στην Ιταλία, που έκανε λόγο για την «εφεύρεση μιας παράδοσης».

Και τότε ήρθε η φωνή της Τζιοβάνα Νταφίνι για να καθαγιάσει τα πάντα. Ηταν «η φωνή της αγροτιάς» που στάθηκε μπροστά στο μικρόφωνο του εθνομουσικολόγου Ρομπέρτο Λεϊντί και τραγούδησε μια εκδοχή του «Bella Ciao» όπου δεν γινόταν αναφορά σε εισβολείς και αντάρτες αλλά σε μια σκληρή μέρα δουλειάς στους ορυζώνες. Είπε ότι το είχε μάθει στο Βερτσέλι και τη Νοβάρα και ήξερε ότι το σιγομουρμούριζαν οι εργάτριες πολύ πριν από τον Β” Παγκόσμιο Πόλεμο. «Το πρωί, μόλις σηκωθούμε / εκεί πέρα στους ορυζώνες πρέπει να πάμε» έλεγαν οι στίχοι. Οι ερευνητές σχεδόν δεν το πίστευαν, λέει ο καθηγητής Γκρανόζι. Είχαν βρει τη σύνδεση μεταξύ ενός ύμνου για τον αγώνα, μιας έκφρασης της αντιφασιστικής συνείδησης και ενός παλαιότερου τραγουδιού που ερχόταν από την αγροτιά, πριν από τον πόλεμο.

Οι αντάρτες

Πέρασε κι ο πόλεμος, πέρασε και η αντίσταση, οι αντάρτες παρέδωσαν τα όπλα τους και το «Bella Ciao» συνέχισε να τραγουδιέται πέρα και από τα σύνορα της Ιταλίας. Γνώρισε πολλές βερσιόν και προσαρμόστηκε σε πολλές συνθήκες. Το 2013 το τραγούδι ακούστηκε στις μεγάλες διαδηλώσεις της πλατείας Ταξίμ στην Κωνσταντινούπολη όταν οι αστυνομικές δυνάμεις διέλυσαν βίαια τους συγκεντρωμένους που αντιδρούσαν στην καταστροφή του πάρκου Γκεζί και στη μετατροπή του σε εμπορικό κέντρο.

Χωρίς να έχει ξεχαστεί ουσιαστικά ποτέ, γίνεται γνωστό στη νέα γενιά μέσα από μια ισπανική τηλεοπτική σειρά, το «Casa de Papel». Ο Professor, ο εγκέφαλος μιας ληστείας στο Νομισματοκοπείο της Μαδρίτης, το τραγουδά δίνοντας μια ταξική διάσταση στο θέμα, με τους χαρακτήρες να έρχονται αντιμέτωποι με ένα σάπιο σύστημα. Η σειρά ξεκίνησε να παίζεται στα τέλη του 2017 και το τραγούδι σύντομα βρέθηκε στα χείλη πολλών.

Τον Απρίλιο του 2018, στην Πορτογαλία, οι οπαδοί της Πόρτο τραγούδησαν μια διασκευή έπειτα από τη νίκη της ομάδας τους επί της Μπενφίκα, με τους στίχους να λένε «Penta Xau» (αντίο πέμπτο). Χλεύασαν έτσι τις ελπίδες των αντιπάλων τους να κερδίσουν για πέμπτη συνεχόμενη φορά το πορτογαλικό πρωτάθλημα. Το τραγούδι πέρασε και από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού και προσαρμόστηκε από βραζιλιάνους οπαδούς στη διάρκεια του περσινού Μουντιάλ για να κοροϊδέψουν την αποστολή της Αργεντινής και το ενδεχόμενο αποκλεισμού της από τον πρώτο γύρο, κάτι που τελικά δεν έγινε.

Κατά τη διάρκεια των εκλογών του 2018 στην Ιταλία, οι οπαδοί του Ματέο Σαλβίνι χρησιμοποίησαν μια άλλη βερσιόν του «Bella Ciao» στη διάρκεια πολιτικών εκδηλώσεων, γεγονός που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων. Το τραγούδι που κάποτε ήταν αντιφασιστικός ύμνος έγινε εγκώμιο της ξενοφοβίας από τη Λέγκα.

Το καλοκαίρι του 2018 οι DJ Hardwell και Maddix πήραν το επαναστατικό τραγούδι και του έδωσαν χορευτικό ρυθμό - το «Bella Ciao» ανέβηκε στα μουσικά charts και χορεύτηκε από ημίγυμνους νέους σε παραλίες και beach bars, με τους περισσότερους εξ αυτών να μην έχουν ακούσει ποτέ ούτε για τον Μίσκα Ζιγκανόφ ούτε για τους ορυζώνες της Νοβάρα ούτε για τους ιταλούς παρτιζάνους.

 

Αντίο, όμορφη!

Ενα πρωί ξύπνησα

Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
ένα πρωί ξύπνησα και βρήκα τον εισβολέα.

Ω! αντάρτη πάρε με μακριά
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
ω! αντάρτη πάρε με μακριά γιατί αισθάνομαι ότι θα πεθάνω
Και αν πεθάνω σαν αντάρτης
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
και αν πεθάνω σαν αντάρτης, εσύ πρέπει να με θάψεις
Να με θάψεις εκεί, στο βουνό
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
να με θάψεις εκεί στο βουνό
κάτω από τη σκιά ενός υπέροχου λουλουδιού
Και οι άνθρωποι που θα περνούν
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
και οι άνθρωποι που θα περνούν
θα λένε «ω! τι όμορφο λουλούδι!»
Αυτό εδώ είναι το λουλούδι του αντάρτη
Ω! αντίο όμορφη, αντίο όμορφη, όμορφη αντίο, αντίο, αντίο
αυτό εδώ είναι το λουλούδι του αντάρτη
που πέθανε για τη λευτεριά μαςΑπό ΤΑ ΝΕΑ

Γιάννα στις 15 Απριλίου 2019

Το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε – Η φτώχεια «κόβει» 18,1 χρόνια ζωής

Το προσδόκιμο ζωής στον κόσμο αυξήθηκε κατά 5,5 χρόνια από το 2000 μέχρι το 2016, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας που επισημαίνει ωστόσο ότι οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών επιμένουν. Οι φτωχοί ζουν 18,1 χρόνια λιγότερα

Το προσδόκιμο ζωής στον κόσμο αυξήθηκε κατά 5,5 χρόνια από το 2000 μέχρι το 2016, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας που επισημαίνει ωστόσο ότι οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών επιμένουν.

Ένας άνθρωπος που γεννήθηκε το 2000 έχει, κατά μέσο όρο, προσδόκιμο ζωής 66,5 χρόνια. Όμως για όσους γεννήθηκαν το 2016 το προσδόκιμο αυτό φτάνει τα 72 χρόνια, όπως συμπεραίνεται από τα παγκόσμια στατιστικά στοιχεία για την υγεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα ο οργανισμός.

Η αύξηση αυτή εξηγείται εν μέρει από την εντυπωσιακή μείωση των θανάτων των παιδιών κάτω των 5 ετών, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική όπου έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στην αντιμετώπιση της ελονοσίας, της ιλαράς και άλλων μεταδοτικών ασθενειών.

Μια άλλη αιτία είναι η πρόοδος στην αντιμετώπιση του AIDS, μιας ασθένειας που έπληξε μεγάλο μέρος της αφρικανικής ηπείρου τη δεκαετία του 1990.

Επιμένουν οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών

Οι διαφορές πάντως μεταξύ των αναπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων χωρών παραμένουν σημαντικές: στις χώρες όπου τα εισοδήματα είναι χαμηλά, οι άνθρωποι ζουν 18,1 χρόνια λιγότερα σε σύγκριση με τους πολίτες άλλων χωρών, με υψηλό εισόδημα.

Για πρώτη φορά, τα στατιστικά στοιχεία του ΠΟΥ λαμβάνουν υπόψη το φύλο. Φέτος ο Οργανισμός αναμένει ότι θα γεννηθούν 73 εκατομμύρια αγόρια αλλά μόνο 68 εκατομμύρια κορίτσια.

Οι γυναίκες όμως ζουν περισσότερο από τους άνδρες: 74,2 χρόνια εκείνες, έναντι 69,8 ετών για εκείνους.

Στην έκθεση γίνεται αναφορά και στις αιτίες θανάτου στους άνδρες και στις γυναίκες: ορισμένοι παράγοντες είναι βιολογικοί, άλλες αιτίες σχετίζονται με περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Ωστόσο, όταν άνδρες και γυναίκες πάσχουν από την ίδια ασθένεια, παρατηρείται ότι οι άνδρες δεν ζητούν τη βοήθεια των υπηρεσιών υγείας στον ίδιο βαθμό με τις γυναίκες.

Για παράδειγμα, στις χώρες όπου είναι πολύ διαδεδομένος ο ιός HIV, οι άνδρες είναι λιγότερο πιθανό να ζητήσουν να γίνει εξέταση για να διαπιστωθεί αν είναι οροθετικοί, σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Το μικρότερο προσδόκιμο ζωής των ανδρών εξηγείται επίσης από το γεγονός ότι το ποσοστό αυτοκτονιών στους άνδρες το 2016 ήταν κατά 75% υψηλότερο απ’ ότι στις γυναίκες.

Επίσης, διπλάσιοι άνδρες σκοτώνονται σε τροχαία δυστυχήματα ενώ άνδρες είναι και τα τέσσερα στα πέντε θύματα ανθρωποκτονιών.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP

Γιάννα στις 31 Μαρτίου 2019

 

Για πρώτη φορά στην ιστορία, εμφανίστηκαν ντοκουμέντα της καταγραφής του Ηροδότου από τον πέμπτο αιώνα π.Χ., σχετικά με τα ιδιαίτερα ποταμόπλοια στο Νείλο της Αιγύπτου. Ο Ηρόδοτος είχε εντυπωσιαστεί από τα ποταμόπλοια και αφιέρωσε 23 γραμμές της Ιστορίας του στην περίπλοκη περιγραφή της κατασκευής τους. Τα ιδιαίτερα αυτά ποταμόπλοια ονομάζονταν «Μπάρις».

Οι μελετητές, για πολλούς αιώνες είχαν σημαντικές αμφιβολίες για την ύπαρξή τους καθώς δεν υπήρχαν αρχαιολογικά στοιχεία που να στοιχειοθετούν την ύπαρξή τους ως τώρα. Όμως, ακόμη και τόσες εκατοντάδες χρόνια μετά, ο Ηρόδοτος δικαιώθηκε καθώς ήρθε στο φως ένα εκπληκτικά συντηρημένο αρχαίο ναυάγιο στα νερά γύρω από το βυθισμένο λιμάνι της πόλης Ηράκλειο.

Η πόλη αυτή είναι γνωστή και ως Θώνις. Ο διευθυντής του κέντρου ναυτικής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Δρ. Damian Robinson, ανέφερε ότι μόλις είδαν το ναυάγιο κατάλαβαν αμέσως ότι επρόκειτο για αυτά που αναφερόταν ο Ηρόδοτος.

Το 450 π.Χ. ο Ηρόδοτος παρακολούθησε την κατασκευή ενός τέτοιου πλοίου και περιγράφει με λεπτομέρεια τις εργασίες, ακόμη και τα υλικά και την τεχνική κατασκευής. Η ανεύρεση ενός ναυαγίου που ονομάζεται «Πλοίο 17», έχει αποκαλύψει ένα άγνωστο τύπο κατασκευής ο οποίος έμοιαζε πολύ με αυτά περιέγραψε ο Ηρόδοτος. Το πλοίο είχε μήκος έως 28 μέτρα και είναι ένα από τα πρώτα αρχαία αιγυπτιακά εμπορικά σκάφη που έχουν βρεθεί ποτέ.

Σύμφωτνα με τον Ηρόδοτο, τα σκάφη έχουν μακρά εσωτερικά πλευρά ενώ κανείς ως τώρα δεν μπορούσε να καταλάβει ακριβώς τι σήμαινε αυτό. Περίπου το 70% του σκάφους έχει επιβιώσει καλά διατηρημένο και ο επικεφαλής της έρευνας, δρ, Robinson υποστηρίζει πως πρόκειται για μια εντελώς ιδιαίτερη μορφή κατασκευής την οποία δεν συναντάμε πουθενά αλλού.

Το πιο συγκλονιστικό από όλα είναι ότι ο Alexander Belov, του οποίου το βιβλίο για το ναυάγιο δημοσιεύεται σύντομα, δείχνει ότι η ναυτική κατασκευή του είναι τόσο κοντά στην περιγραφή του Ηροδότου, που το πλοίο αυτό θα μπορούσε να είναι το ίδιο που περιγράφει κατά την επίσκεψή του σε ναυπηγείο. Η ανάλυση λέξη προς λέξη του ιστορικού κειμένου καταδεικνύει ότι σχεδόν κάθε λεπτομέρεια αντιστοιχεί ακριβώς στα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν τώρα, οπότε αυτό το ενδεχόμενο δεν είναι καθόλου απίθανο.

Γιάννα στις 17 Μαρτίου 2019
Πέντε εκατομμύρια παιδιά ηλικίας μικρότερης των 5 ετών πέθαναν στην Αφρική από ασθένειες που μπορούσαν να προληφθούν ή να ιαθούν, από πείνα, από τραύματα και άλλες άμεσες και έμμεσες συνέπειες ένοπλων συρράξεων στην ήπειρο από το 1995 ως το 2015, τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lance.

Τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να κάνουν περισσότερα ώστε να προστατεύσουν χιλιάδες παιδιά από το να πέσουν στα χέρια δουλεμπόρων που δρουν σε εγκληματικά δίκτυα ή ακόμα και στις ίδιες τους τις οικογένειες, προειδοποιεί η Europol, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν αγόρια και νεαροί πρόσφυγες. Οι δουλέμποροι στοχοθετούν ολοένα και περισσότερο παιδιά από χώρες όπως η Νιγηρία και το Βιετνάμ και τα εξαναγκάζουν να εργάζονται σε αγροκτήματα και εργοστάσια ή τα πουλάνε για σεξουαλική εκμετάλλευση, επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία.

Τουλάχιστον 4 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως πέφτουν θύματα εξαναγκαστικής εργασίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Αυτά τα παιδιά τα αναγκάζουν να επαιτούν, να κλέβουν στον δρόμο ή από καταστήματα, ενώ τα δίνουν σε παράνομες υιοθεσίες και τα υποχρεώνουν σε ψεύτικους γάμους, σύμφωνα με την έκθεση. Εξάλλου, η εμπορία ανθρώπων για εργασιακή εκμετάλλευση καταγράφει άνοδο στην Ευρώπη και υπερτερεί της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ως κυρίαρχη μορφή της σύγχρονης δουλείας σε αρκετές χώρες, μεταξύ αυτών της Βρετανίας, του Βελγίου και της Πορτογαλίας, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το μέλλον των εκατομμυρίων παιδιώνπου ζουν σε χώρες που πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις κινδυνεύει, καθώς τα εμπόλεμα μέρη εξακολουθούν να διαπράττουν σοβαρά εγκλήματα κατά των παιδιών και οι ηγέτες του κόσμου απλώς παρακολουθούν – λέει η Unicef. «Τα παιδιά που ζουν σε ζώνες σύγκρουσης σε όλο τον κόσμο συνέχισαν να υποφέρουν από ακραίες βιαιότητες τους τελευταίους 12 μήνες και ο κόσμος εξακολουθεί να αποτυγχάνει. Διαπράττονται βίαιες πράξεις με ατιμωρησία και η κατάσταση χειροτερεύει», λέει ο Manuel Fontaine, διευθυντής προγραμμάτων έκτακτης ανάγκης της Unicef. Τα παιδιά που ζουν σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο χρησιμοποιούνται ως ανθρώπινες ασπίδες, συλλαμβάνονται, στρατολογούνται για να πολεμήσουν, σκοτώνονται, πεθαίνουν από πείνα, από δίψα, από αρρώστιες. Επίσης, ο βιασμός, ο αναγκαστικός γάμος και η απαγωγήέχουν γίνει συνηθισμένες τακτικές στη Συρία στην Υεμένη, στο Κονγκό, στη Νιγηρία, στο Νότιο Σουδάν και στη Μιανμάρ.

Στο Αφγανιστάν, η βία και η αιματοχυσία είναι καθημερινότητα, ενώ περίπου 6.000 παιδιά βρήκαν το θάνατο το 2018. Σχεδόν τα μισά παιδιά στο Αφγανιστάν δεν πηγαίνουν σχολείο εξαιτίας των συγκρούσεων, της φτώχειας, των γάμων ανηλίκων και των διακρίσεων εις βάρος των κοριτσιών. Και βέβαια, όταν τα παιδιά δεν είναι στα σχολεία, κινδυνεύουν περισσότερο να κακοποιηθούν, να πέσουν θύματα εκμετάλλευσης και στρατολόγησης.

Πριν λίγους μήνες, σοκ προκάλεσε βίντεο που δείχνει μια ομάδα στρατιωτών στο Καμερούν να εκτελεί εν ψυχρώ δύο μητέρες με τα δύο παιδιάς τους. Οι εκτελεστές ήταν άνδρες του στρατού του Καμερούν. Στο βίντεο ακούγονται να φωνάζουν στους τέσσερις προς εκτέλεση «είστε μέλη της Μπόκο Χαράμ, θα πεθάνετε». Τον Νοέμβριο, επίσης, περισσότεροι από 80 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πολλών παιδιών, απήχθησαν από σχολείο στο Nkwen, στα βορειοδυτικά της χώρας και απελευθερώθηκαν λίγες μέρες αργότερα. Μέχρι σήμερα, 93 χωριά φέρονται να έχουν καεί εν μέρει ή εξ ολοκλήρου εξαιτίας συγκρούσεων στις περιοχές, ενώ πολλά παιδιά βιώνουν ακραία βία.

Πέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η κατάσταση είναι απελπιστικά σκληρή για τα παιδιά στη χώρα. Περίπου 1,5 εκατομμύριο αγόρια και κορίτσια, δηλαδή τα δύο τρίτα των παιδιών στη χώρα των περίπου 4,5 εκατομμυρίων κατοίκων, χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια. Πάνω από 43.000 παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών προβλέπεται να αντιμετωπίσουν πολύ υψηλό κίνδυνο θανάτου από ακραίο οξύ υποσιτισμό μέσα στο 2019, προειδοποιεί η υπηρεσία του ΟΗΕ. Το ένα στα τέσσερα παιδιά είτε έχει εκτοπιστεί, ή ζει στην προσφυγιά. Χιλιάδες παιδιά ζουν παγιδευμένα στις τάξεις ένοπλων ομάδων, χρησιμοποιούνται σαν στρατιώτες και βοηθητικοί, ενώ χιλιάδες άλλα είναι θύματα σεξουαλικής βίας. «Τα σκελετωμένα σώματα των παιδιών που ήταν αρκετά τυχερά για να καταφέρουν να φθάσουν στην πτέρυγα του μοναδικού παιδιατρικού νοσοκομείου της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας που είναι αφιερωμένη στην αντιμετώπιση του υποσιτισμού ουσιαστικά ουρλιάζουν «λιμός»», τονίζει η UNICEF. Κι όλα αυτά στη χώρα, που διαθέτει πλούσια κοιτάσματα διαμαντιών αλλά παραμένει βυθισμένη στην απόλυτη φτώχεια.

Περίπου 700.000 παιδιά υποφέρουν από υποσιτισμό στην Κασάι, 400.000 από τα οποία «κινδυνεύουν να πεθάνουν» σε αυτή την περιοχή της κεντρικής Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, θύματα μιας σύγκρουσης από τον Σεπτέμβριο του 2016 έως τα μέσα του 2017, ανέφερε η Unicef. Η ενδοεθνική βία και οι συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και των ένοπλων ομάδων-πολιτοφυλακών έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στα παιδιά. Επιπλέον, περίπου 4,2 εκατομμύρια παιδιά διατρέχουν τον κίνδυνο σοβαρού υποσιτισμού ενώ η χώρα πλήττεται από την επιδημία «Έμπολα» Η κατάσταση εντείνεται από τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της αναγκαστικής στρατολόγησης από ένοπλες ομάδες και της σεξουαλικής κακοποίησης.

Στο Ιράκ, ακόμη και αν οι συγκρούσεις έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό, τέσσερα παιδιά σκοτώθηκαν το Νοέμβριο στο βόρειο τμήμα της χώρας, όταν το φορτηγό που ταξίδευαν στο σχολείο δέχθηκε σε επίθεση. Τα παιδιά και οι οικογένειες που επιστρέφουν στα σπίτια τους σε περιοχές που είχαν προηγουμένως πληγεί από ακραία βία συνεχίζουν να εκτίθενται στον κίνδυνο μη εκραγέντων πυρομαχικών. Χιλιάδες οικογένειες παραμένουν εκτοπισμένες και τώρα αντιμετωπίζουν τις πρόσθετες απειλές των χειμερινών θερμοκρασιών και των πλημμυρών.

Στη Συρία, από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2018, ο ΟΗΕ επαλήθευσε τη δολοφονία 870 παιδιών – τον υψηλότερο αριθμό που σημειώθηκε ποτέ στους πρώτους εννέα μήνες κάθε έτους από την έναρξη της σύγκρουσης το 2011.

Ο ανταρτοπόλεμος των τζιχαντιστών της Μπόκο Χαράμ, που άρχισε το 2009 στη βορειοανατολική Νιγηρία, έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 27.000 ανθρώπους, ανάμεσά  τους χιλιάδες παιδιά και έχει προκαλέσει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, με τον εκτοπισμό 2,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Μετά τη μαζική απαγωγή των νεαρών κοριτσιών στην Τσιμπόκ τον Απρίλιο του 2014, η πόλη και αρκετά κοντινά χωριά έχουν υποστεί επανειλημμένα επιθέσεις από τους τζιχαντιστές της Μπόκο Χαράμ και βέβαια τα σχολεία αποτελούν απαγορευμένη ζώνη. Οι ένοπλες ομάδες συνεχίζουν να στοχεύουν τα κορίτσια, τα οποία βιάζονται, αναγκάζονται να γίνουν σύζυγοι μαχητών ή να χρησιμοποιηθούν ως «ανθρώπινες βόμβες».

«Η γενοκτονία» των μουσουλμάνων Ροχίνγκια στη Μιανμάρ συνεχίζεται, κατήγγειλε ο επικεφαλής της αποστολής έρευνας του ΟΗΕ. Ο εξοστρακισμός, οι διακρίσεις σε βάρος μιας εθνοτικής ομάδας, η προσπάθεια παρεμπόδισης των γεννήσεων, ο εγκλεισμός των μειονοτικών σε στρατόπεδα συνεχίζουν να είναι παρόντα. Τα ίδια και όσον αφορά τα δικαιώματα στην ελεύθερη κυκλοφορία και τα εμπόδια πρόσβασης στην υγεία και την εκπαίδευση.

Στην Παλαιστίνη, σκοτώθηκαν πάνω από 50 παιδιά και το 2018 και τραυματίστηκαν εκατοντάδες, πολλά από τα οποία καταδεικνύουν την επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης στη Γάζα. Τα παιδιά στην Παλαιστίνη αλλά και στο Ισραήλ είναι μόνιμα εκτεθειμένα στο φόβο, στη βία και τους τραυματισμούς. Ειδικά στη Γάζα η ζωή για τα παιδιά είναι ένας περιορισμός.

Δύο χρόνια μετά την ανεξαρτησία του από το Σουδάν, το Νότιο Σουδάνβυθίστηκε το 2013 σε έναν εμφύλιο πόλεμο που έχει προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, τον εκτοπισμό έξι εκατομμυρίων και μια καταστροφική ανθρωπιστική κρίση. Ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας Μάρκ Λόουεκ, είπε ότι στο Νότιο Σουδάν βρίσκονται στο στάδιο 5 (δηλαδή πεθαίνουν της πείνας) περίπου 25.000 άνθρωποι, τα περισσότερα παιδιά.

Στην Υεμένη, ο ΟΗΕ έχει επαληθεύσει ότι 1.427 παιδιά σκοτώθηκαν τους τελευταίους μήνες. Τα σχολεία και τα νοσοκομεία δέχονται επίθεση ή χρησιμοποιούντα για στρατιωτικούς σκοπούς, αρνούμενα την πρόσβαση των παιδιών στο δικαίωμά τους στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη. Αυτό προκαλεί περαιτέρω κρίση σε μια χώρα όπου κάθε 10 λεπτά, ένα παιδί πεθαίνει λόγω ασθενειών που μπορούν να προληφθούν και 400.000 παιδιά υποφέρουν από έντονο υποσιτισμό. Η πείνα που μαστίζει την Υεμένη είναι δέκα φορές χειρότερη από εκείνη στο Νότιο Σουδάν, εκτίμησε ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας Μάρκ Λόουεκ.

Η εύθραυστη εκεχειρία που επιτεύχθηκε στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι της Χοντέιντα και σε άλλα μέτωπα γέννησε ελπίδες για μια πολιτική διευθέτηση της κρίσης, παρότι συνοδεύθηκε από καταγγελίες των κυβερνητικών ότι οι αντάρτες Χούτι λυμαίνονται την ανθρωπιστική βοήθεια και από κατηγορίες των ανταρτών ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις (μαζί με τους Άραβες και δυτικούς συμμάχους τους) χρησιμοποιούν την πείνα ως όπλο.

Τις παραμονές της πρωτοχρονιάς η εφημερίδα New York Times ανέδειξε μια άλλη διάσταση της ανθρωπιστικής κρίσης που… ενώνει τις μοίρες των φτωχών της Υεμένης και του Νότιου Σουδάν. Τις φέρνει τόσο πολύ κοντά, ώστε η επιβίωση των μεν να εξαρτάται από τον θάνατο των δε, καθώς η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στρατολογούν μαχητές από το Σουδάν και τους βάζουν να πολεμήσουν για λογαριασμό τους στην Υεμένη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, μεταξύ των μισθοφόρων είναι ανήλικα αγόρια καθώς και βετεράνοι πολεμιστές της διαβόητης πολιτοφυλακής Τζαντζαουίντ ή μέλη οικογενειών που καταστράφηκαν από τον πόλεμο του Νταρφούρ, μίας από τις πολλές συγκρούσεις στο εσωτερικό του Σουδάν, που έχει στοιχίσει τη ζωή 300.000 ανθρώπων και τον εκτοπισμό περισσότερων από 1 εκατομμύριο.

Οι μισθοφόροι μεταφέρονται αεροπορικώς στη Σαουδική Αραβία, όπου λαμβάνουν μια στοιχειώδη στρατιωτική εκπαίδευση τεσσάρων εβδομάδων πριν ριχτούν στις μάχες κατά των ανταρτών 2.000 χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο τους, με «μηνιάτικα» που κυμαίνονται από 480 δολάρια (για τους άπειρους) μέχρι 530 δολάρια για τους βετεράνους. Εφόσον επιζήσουν, οι Σουδανοί επιστρέφουν στην πατρίδα τους μετά από έξι μήνες, παίρνοντας επίσης ένα «μπόνους» 10.000 δολαρίων ο καθένας, ολόκληρη περιουσία για τα δεδομένα της πάμφτωχης χώρας. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που κατέγραψε ο δημοσιογράφος Ντέιβιντ Κιρκπάτρικ, οι Σουδανοί που πήγαν στον πόλεμο της Υεμένης ανέρχονται σε πολλές χιλιάδες, ίσως και δεκάδες χιλιάδες. Σε αρκετές περιπτώσεις οι επίδοξοι μισθοφόροι χρειάστηκε να «λαδώσουν» αξιωματούχους για να πάνε στην Υεμένη. “Δώσαμε μίζα 1.300 δολάρια”, είπε ο αδελφός ενός Σουδανού αξιωματικού που δεν επέστρεψε ποτέ. Η χήρα του και τα τρία παιδιά τους πήραν αποζημίωση 35.000 δολάρια. «Αυτά έχει η ζωή» είπε ο αδελφός.

Η κυβέρνηση του προέδρου Ομάρ Αλ Μπασίρ, που αποτελεί τμήμα της αραβικής συμμαχίας, αρνείται να δώσει στοιχεία για τους στρατιώτες που έστειλε στην Υεμένη, τις αμοιβές ή τις απώλειες. Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ αρνούνται κατηγορηματικά ότι στρατολογούν παιδιά. Οι ανήλικοι οι οποίοι μίλησαν στον Αμερικανό δημοσιογράφο περιέγραψαν τις μάχες στις οποίες πήραν μέρος και τις τοποθεσίες υποστηρίζοντας ότι έκαναν τη βρόμικη δουλειά για εκείνες τις αραβικές χώρες που δεν αντέχουν να χάσουν δικούς τους πολίτες στον πόλεμο. Όσο για τον Μπασίρ, που κυβερνά το Σουδάν επί τρεις δεκαετίες, κατηγορείται μεν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου στο Νταρφούρ, αλλά αυτό δεν εμποδίζει τις πλούσιες μοναρχίες του Κόλπου και τους δυτικούς συμμάχους τους να τον αντιμετωπίζουν ως έναν σημαντικό εταίρο.

Σημειώνεται ότι το 2019 σηματοδοτεί την 30ή επέτειο της σύμβασης-ορόσημο για τα δικαιώματα του παιδιού και την 70η επέτειο των συμβάσεων της Γενεύης, αλλά σήμερα περισσότερες χώρες εμπλέκονται σε εσωτερικές ή διεθνείς συγκρούσεις σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη στιγμή τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.

Από ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙ

Γιάννα στις 16 Φεβρουαρίου 2019

Στην Ιαπωνία οι άνθρωποι εξαφανίζονται. Δεν πεθαίνουν. Δεν αυτοκτονούν. Δεν απάγονται. Απλώς σκόπιμα εξαφανίζονται μέσα στη νύχτα, χωρίς εξηγήσεις. Κοινώς γίνονται καπνός. Κλονισμένοι από την απώλεια μιας δουλειάς ή από έναν αποτυχημένο γάμο, στιγματισμένοι από χρέη ή εξαντλημένοι από το στρες και την υπερβολική εργασία, χιλιάδες Ιάπωνες έχουν αρχίσει να αφήνουν πίσω τους την επίσημη ταυτότητά τους και να αναζητούν καταφύγιο στον ανώνυμο κόσμο ενός άλλου κοινωνικού δικτύου.  Η πράξη αυτή που έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά φαινομένου λέγεται johatsu, που στα ιαπωνικά σημαίνει «άνθρωπος που εξατμίζεται», αυτό που εμείς λέμε «έγινε καπνός». Τα μυστηριώδη περιστατικά δεν είναι μοναδικά, καθώς ο αριθμός των εξαφανισμένων ολοένα και αυξάνεται. Το φαινόμενο αυτό επιβεβαίωσε και η έρευνα που έκανε ένα ζευγάρι Γάλλων δημοσιογράφων – η Léna Mauger και ο Stéphane Remael – και κατέγραψε στο βιβλίο με τίτλο «The Vanished: The “Evaporated People” of Japan in Stories and Photographs», που δημοσιεύθηκε και κυκλοφόρησε πρόσφατα στις ΗΠΑ. Το βιβλίο περιλαμβάνει μια συλλογή από ιστορίες ανθρώπων που εγκατέλειψαν τη σύγχρονη κοινωνία, αναζητώντας μια πιο μυστική, λιγότερο πιεστική και στιγματισμένη ζωή. Άνθρωποι που για το κράτος είναι άφαντοι. Όλα ξεκίνησαν σε ένα μπαρ στο Παρίσι, το 2008, όταν μια φίλη είπε στην Lena Mauger μια ιστορία για ένα γνωστό της ζευγάρι Ιαπώνων που είχε εξαφανιστεί. Και όπως της εξήγησε αυτό δεν ήταν μόνο ένα μοναδικό, μυστηριώδες περιστατικό αλλά σύμφωνα με την φίλη της Mauger, ήταν ένα φαινόμενο. Οι Mauger και Remael εντυπωσιάστηκαν και αποφάσισαν να ταξιδέψουν στην Ιαπωνία. Όταν έφτασαν για πρώτη φορά στο Τόκιο, η αποστολή τούς φάνηκε αδύνατη. «Αναρωτιόμουνα, πώς μπορώ να βρω σκιές σε μια τόσο μεγάλη και πολυσύχναστη πόλη;» λέει η Mauger. «Και στην Ιαπωνία, το θέμα είναι τόσο ταμπού όσο η αυτοκτονία. Πολλοί άνθρωποι και φορείς αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί μας. Όταν αναφέραμε τη λέξη «johatsu», μας λέγανε ότι ήταν πολύ απασχολημένοι για να μας βοηθήσουν». Τελικά το ζευγάρι των Γάλλων δημοσιογράφων πέρασε πέντε χρόνια ταξιδεύοντας στην χώρα, κερδίζοντας σταδιακά την εμπιστοσύνη των ντόπιων ώστε να μάθουν για την ανησυχητική τάση, τεκμηριώνοντας το johatsu και τα υπόγεια δίκτυα που το στηρίζουν. Συνάντησαν επίσης πολλούς αγαπημένους αυτών που εξαφανίστηκαν: εγκαταλελειμμένοι πατέρες, σύζυγοι και εραστές. Δεν υπάρχουν επίσημα κυβερνητικά δεδομένα σχετικά με την τάση, αλλά από την έρευνα του ζεύγους περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι «εξαφανίζονται» ετησίως.


Γιάννα στις 15 Δεκεμβρίου 2018
 Το «δέντρο της αγάπης» είναι μια βελανιδιά 500 χρόνων που βρίσκεται λίγο έξω από την περιοχή Εϊτούν, στη Γερμανία. Το χαρακτηριστικό που κάνει μοναδική αυτήν τη βελανιδιά είναι ότι έχει δική της ταχυδρομική διεύθυνση και λαμβάνει περίπου 40 γράμματα καθημερινά.


Αποστολείς των γραμμάτων είναι ερωτευμένοι από όλο τον κόσμο, οι οποίοι ευελπιστούν ότι κάποια στιγμή θα λάβουν απάντηση στα γράμματά τους.

Η πληθώρα τεχνολογικών εφαρμογών σήμερα κάνει την αποστολή γραμμάτων σε ένα δέντρο στη Γερμανία να μοιάζει με έναν ουτοπικό τρόπο αναζήτησης της αγάπης, ωστόσο οι ρομαντικοί φαίνεται ότι προτιμούν αυτήν τη διαδικασία από τις οθόνες υπολογιστών και τα κινητά. Ουδείς, όμως, μπορεί να αμφισβητήσει τη γοητεία που συνοδεύει την αποστολή γραμμάτων.

Η περίφημη βελανιδιά δεν έχει επιλεγεί τυχαία σαν σημείο αγάπης, αν αναλογιστεί κάποιος ότι πριν από 100 χρόνια αποτέλεσε το επίκεντρο μιας θρυλικής ιστορίας αγάπης. Το 1890, ένα ντόπιο κορίτσι, που λεγόταν Minna, ερωτεύτηκε έναν νεαρό που ονομαζόταν Wilhelm, αλλά ο πατέρας της, ο οποίος ήταν αντίθετος με τη σχέση τους, της απαγόρευε να δει το αγόρι. Αντί να εγκαταλείψουν ο ένας τον άλλον, οι δυο τους άρχισαν να ανταλλάσσουν κρυφά ερωτικά γράμματα, αφήνοντάς τα στα κλαδιά του δέντρου της θρυλικής αυτής βελανιδιάς. Έπειτα από περίπου έναν χρόνο, ο πατέρας της Minna ανακάλυψε ότι η σχέση τους συνεχιζόταν, αλλά, αντί να τους τιμωρήσει, τους έδωσε την άδεια να παντρευτούν. Οι δυο τους παντρεύτηκαν τελικά στις 2 Ιουνίου του 1891, κάτω από το δέντρο της αγάπης.

Η ιστορία του ζευγαριού μαθεύτηκε πολύ γρήγορα στην ευρύτερη περιοχή και όσοι δεν κατάφερναν να βρουν την αγάπη με τον συμβατικό τρόπο αποφάσιζαν να γράφουν γράμματα αφήνοντάς τα στα κλαδιά του δέντρου και επιτρέποντας στη μοίρα να κάνει το δικό της παιχνίδι. Η ρομαντική αυτή κίνηση εξακολουθεί να συνεχίζεται μέχρι και σήμερα

Γιάννα στις 22 Νοεμβρίου 2018
Άλλη μία αποκαθήλωση πέρασε στην ιστορία: Το «αληθινό» κιλό, ένας κύλινδρος από κράμα πλατίνας και ιριδίου, που εδώ και 130 χρόνια ήταν το παγκόσμιο πρότυπο για τη μέτρηση της μάζας, έπαψε πια να αποτελεί το σημείο αναφοράς για τον ορισμό του κιλού.

Οι αντιπρόσωποι από τα 60 κράτη-μέλη του Διεθνούς Γραφείου Μέτρων και Σταθμών (ΒΙΡΜ), που συνήλθαν αυτήν την εβδομάδα στις Βερσαλλίες της Γαλλίας, στο πλαίσιο της 26ης Γενικής Συνδιάσκεψης για τα Μέτρα και τα Σταθμά (CGPM), αναθεώρησαν ξανά το Διεθνές Σύστημα Μονάδων (SI) και ενέκριναν σήμερα -διά ψηφοφορίας- την αναθεώρηση του ορισμού του κιλού, σύμφωνα με το BBC και τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

H αναθεώρηση -που θα τεθεί επίσημα σε ισχύ στις 20 Μαΐου του 2019- είχε ως στόχο τέσσερις από τις βασικές μονάδες του συστήματος -το χιλιόγραμμο ή κιλό (μονάδα μέτρησης της μάζας), το αμπέρ (μονάδα μέτρησης της έντασης του ηλεκτρικού ρεύματος), το κέλβιν (μονάδα μέτρησης της θερμοκρασίας) και το γραμμομόριο (μονάδα μέτρησης για την ποσότητα ύλης ενός σώματος)- έτσι ώστε να ορίζονται πλέον έμμεσα, με όρους κάποιας φυσικής σταθεράς.

Συγκεκριμένα, το κιλό θα ορίζεται πλέον με βάση την κβαντική Σταθερά Πλανκ, τη μικρότερη δυνατή μονάδα ενέργειας που δεν αλλάζει ποτέ και από την οποία μπορεί να προκύψει η μάζα σύμφωνα με τη θεωρία του Αϊνστάιν για τη σχέση μάζας-ενέργειας.

Το αμπέρ θα ορίζεται με βάση το φορτίο τού ηλεκτρονίου, το κέλβιν με βάση τη Σταθερά Μπόλτζμαν και το γραμμομόριο με βάση τη Σταθερά Αβογκάντρο.

Είχε προηγηθεί τα προηγούμενα χρόνια μία ανάλογη αναθεώρηση για τις άλλες τρεις βασικές μονάδες του συστήματος SI: Το μέτρο (μονάδα μέτρησης της απόστασης), το δευτερόλεπτο (μονάδα μέτρησης του χρόνου) και το κηρίο ή καντέλα (μονάδα μέτρησης της έντασης μίας φωτεινής πηγής).

Μέχρι σήμερα το πρότυπο του κιλού, το λεγόμενο και μόνο «αληθινό» κιλό ή «Το Μεγάλο Κ» (Le Grand K), που χρησιμοποιείται από το 1889, φυλάσσεται σε ένα εργαστήριο στο κτίριο του Διεθνούς Γραφείου Μέτρων και Σταθμών (το οποίο είχε ιδρυθεί το 1875), στις Σέβρες της Γαλλίας.

Ο εν λόγω εμβληματικός λαμπερός κύλινδρος -που διεκδικούσε το δικαίωμα να αποκαλείται το μοναδικό αληθινό κιλό στον κόσμο- αποτελεί το τελευταίο υλικό κατασκεύασμα που ακόμη χρησιμοποιείτο για τον ορισμό μίας μονάδας του συστήματος SI.

Η αναθεώρηση έχει ως στόχο να κάνει τις μονάδες μέτρησης πιο σταθερές και αξιόπιστες σε βάθος χρόνου, συνδέοντας τις μετρήσεις στο μικροσκοπικό επίπεδο (ατομικό και κβαντικό) με τις μετρήσεις στο μακροσκοπικό επίπεδο.

 

Γιάννα στις 9 Νοεμβρίου 2018

Με την πρώτη ματιά μοιάζει με ένα μικρό δάσος από 1.000 έλατα. Βρίσκεται σε απόσταση μόλις μίας ώρας από το Οσλο. Και πιθανότατα θα περνούσε απαρατήρητο αν δεν είχε ημερομηνία λήξης. Θα πεθάνει σε 96 χρόνια, το 2114. Τα δέντρα του θα κοπούν, θα πολτοποιηθούν και θα μετατραπούν σε χαρτί για να τυπωθούν στην επιφάνειά του 100 ανέκδοτα βιβλία που αποτελούν και τον κορμό της Βιβλιοθήκης του Μέλλοντος.

Πίσω από αυτή την αμφιλεγόμενη, κατά ορισμένους, ιδέα βρίσκεται η σκωτσέζα καλλιτέχνις Κέιτι Πάτερσον, η οποία μεταξύ άλλων στο παρελθόν είχε συντάξει έναν χάρτη με 27.000 νεκρά αστέρια. Το ιδιαίτερο αυτό εγχείρημα ξεκίνησε το 2014 και στόχος είναι να προστίθεται στη βιβλιοθήκη ένα βιβλίο κάθε χρόνο, ενώ η επιλογή των συγγραφέων που θα δωρίσουν το ανέκδοτο χειρόγραφό τους στη Βιβλιοθήκη του Μέλλοντος επιλέγεται από το διοικητικό συμβούλιο διορισμένο από τη δημοτική Αρχή του Οσλο.
ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ. Ο αριθμός εισαγωγής τέσσερα δόθηκε το καλοκαίρι που μας πέρασε στο βιβλίο της τουρκάλας συγγραφέως Ελίφ Σαφάκ (η οποία έχει γράψει ήδη 10 μυθιστορήματα, είναι φεμινίστρια και ασκεί κριτική στον τουρκικό εθνικισμό), το οποίο πήρε τη θέση του στο ράφι πλάι στα έργα των Μάργκαρετ Ατγουντ, Ντέιβιντ Μίτσελ και Σον.
Η συγγραφή ενός βιβλίου για τη Βιβλιοθήκη του Μέλλοντος περιγράφεται από τη Σαφάκ ως «μια κοσμική πράξη πίστης» σε έναν κόσμο που μοιάζει να έχει τρελαθεί, έναν κόσμο που εντείνει βίαια τις διαφορές μεταξύ των ανθρώπων. «Οταν γράφεις ένα βιβλίο», λέει, «έχεις την πίστη ότι θα φτάσει σε κάποιον άλλο, σε κάποιον που είναι διαφορετικός από σένα και θα συνδεθείτε μέσω αυτού. Οτι θα μπορέσεις να ξεπεράσεις τα όρια του εαυτού σου, αυτά που σου δόθηκαν όταν γεννήθηκες, ότι θα είσαι σε θέση να αγγίξεις την πραγματικότητα κάποιου άλλου». Αν και σε 96 χρόνια, όταν τα φιντάνια θα έχουν γίνει δέντρα και τα δέντρα θα θυσιαστούν στον βωμό του γραπτού λόγου, είναι αδύνατον να γνωρίζουμε ποιων ανθρώπων την πραγματικότητα θα αγγίξουν αυτά τα βιβλία.
Για την υποδοχή του κάθε νέου συγγραφικού πονήματος στη Βιβλιοθήκη γίνεται ειδική τελετή στο δασάκι, παρουσία λίγων καλεσμένων και υπό τους ήχους μουσικών οργάνων και τραγουδιστών παραδοσιακών τραγουδιών που υμνούν τη γη για τις προσφορές της. Εν συνεχεία το νέο χειρόγραφο τοποθετείται σε ένα ωραίο γκρίζο κουτί, το οποίο δένεται με μια μοβ κορδέλα. «Μην το ανοίξετε και μην μιλήσετε για το περιεχόμενο του» προειδοποιεί η πρόεδρος του ΔΣ Αν Μπεάτε Χόβιντ τη συγγραφέα, στην οποία επιτρέπεται να αποκαλύψει μόνο τον τίτλο του βιβλίου που δώρισε: «Το τελευταίο ταμπού». Τίτλος που σχολιάστηκε ως εύστοχο σχόλιο για το προφίλ της Βιβλιοθήκης του Μέλλοντος, η οποία μπολιάζει ένα περιβαλλοντικό ταμπού με ένα καλλιτεχνικό: δέντρα που φυτεύονται με προοπτική να κοπούν. Βιβλία που γράφονται για να μη διαβαστούν.
«ΣΙΩΠΗΛΟ ΔΩΜΑΤΙΟ». Το εγχείρημα ωστόσο δεν θα περιοριστεί σε ετήσιες τελετές στο δασάκι και σε ανακοινώσεις των επόμενων συγγραφέων που θα αφήσουν το χειρόγραφό τους παρακαταθήκη στη βιβλιοθήκη-χρονοκάψουλα. Παρεμπιπτόντως ο επόμενος συγγραφέας που θα αφήσει το βιβλίο του αδιάβαστο για σχεδόν έναν αιώνα είναι η νικήτρια του Μπούκερ 2016, Χαν Κανγκ (για τον «Χορτοφάγο»). Το 2020 τα βιβλία που θα έχουν ώς τότε συγκεντρωθεί θα μεταφερθούν στην υπό ανέγερση νέα βιβλιοθήκη του Οσλο και θα εκτεθούν στο «Σιωπηλό Δωμάτιο»: μια αίθουσα επενδεδυμένη με ξύλο σε σχήμα μήτρας και θέα στο δάσος. Οι επισκέπτες θα μπαίνουν κατά μόνας ή ανά δυάδες και θα παρατηρούν τα χειρόγραφα τα οποία μέσα στις προστατευτικές γυάλινες προθήκες θα περιμένουν τον χρόνο να περάσει.
Και μόνο η περιγραφή του συγκεκριμένου χώρου καθιστά σαφές ότι πρόθεση της Κέιτι Πάτερσον δεν είναι να διαβαστούν αυτά τα βιβλία ούτε στην εποχή μας, αλλά ούτε και στο μέλλον. Γράφτηκαν για να γίνουν αντικείμενα λατρείας και πόθου. Και όλα δείχνουν πως και η Βιβλιοθήκη του Μέλλοντος επιδιώκει να αποκτήσει έναν χαρακτήρα Κιβωτού του Νώε, σε μια εποχή μάλιστα που το βιβλίο ως αντικείμενο μοιάζει να εντάσσεται στα απειλούμενα είδη λόγω των νέων δυνατοτήτων της τεχνολογίας και των οικολογικών ανησυχιών και παρά το ότι τα πραγματικά δεδομένα θέλουν στην εποχή μας τυπώνονται περισσότερα βιβλία παρά ποτέ. Η δημιουργία της ενδέχεται να εντάσσεται στο πνεύμα της εποχής που δεν κρύβει το άγχος της να διασώσει το παρόν και να του εξασφαλίσει το μέλλον.
ΚΙΒΩΤΟΣ ΣΠΟΡΩΝ. Στη Νορβηγία άλλωστε βρίσκεται και μια άλλη κιβωτός στην οποία φυλάσσονται 4,5 εκατ. διαφορετικοί τύποι σπόρων (500 ανά είδος) από όλον τον κόσμο, ώστε σε περίπτωση πυρηνικής καταστροφής, επί παραδείγματι, να υπάρχει μαγιά για τη διατροφή του ανθρώπινου είδους, ενώ μόλις πέρυσι πολωνοί επιστήμονες έθαψαν ένα κουτί από ανοξείδωτο ατσάλι κάτω από τους πάγους στο ακριτικό νησί Σβάλμπαρντ στο οποίο είχαν τοποθετήσει μεταξύ άλλων μια πιστωτική κάρτα, ένα κινητό τηλέφωνο, μια πυξίδα, αλλά και τα δακτυλικά τους αποτυπώματα.
«Η Βιβλιοθήκη του Μέλλοντος είναι από μόνη της κάτι πολύ ελπιδοφόρο επειδή, πρώτον, προϋποθέτει ότι θα υπάρχουν άνθρωποι σε εκατό χρόνια από τώρα» έλεγε η Μάργκαρετ Ατγουντ πριν από τρία χρόνια. «Δεύτερον, επειδή προϋποθέτει ότι το δάσος θα μεγαλώσει. Και επιπλέον θεωρεί ως δεδομένο ότι οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να διαβάζουν και ότι θα ενδιαφέρονται για την ανάγνωση». Ωστόσο δεν είναι πλέον λίγοι εκείνοι που δεν αμφισβητούν το ρεαλιστικό μέρος του εγχειρήματος – την ύπαρξη των βιβλίων και του δάσους -, αλλά κρίνουν ως ανεδαφικό το ιδεολογικό του αφήγημα

Γιάννα στις 24 Οκτωβρίου 2018
Οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει αυτό που πιστεύεται ότι είναι το αρχαιότερο άθικτο ναυάγιο που έχει βρεθεί στον κόσμο ενώ όπως ανακοίνωσαν είναι αρχαιοελληνικό.
Τα ναυάγιο βρέθηκε στο βυθό της Μαύρης Θάλασσας και φαίνεται να βρίσκεται εκεί για περισσότερα από 2.400 χρόνια.

Το πλοίο, του οποίου το σκαρί έχει μήκος 23 μέτρων, θεωρείται αρχαίο ελληνικό και ανακαλύφθηκε με το κατάρτι, τα πηδάλια και τα κουπιά του να είναι σχεδόν ανέπαφα σε βάθος σχεδόν 2000 μέτρων κάτω από την επιφάνεια. Η έλλειψη οξυγόνου σε αυτό το βάθος το διατήρησε σε τόσο καλή κατάσταση, σύμφωνα με τους ερευνητές.
 «Ένα πλοίο που επιβιώνει άθικτο από τον κλασικό κόσμο και βρίσκεται σε βάθος δύο χιλιομέτρων είναι κάτι που ποτέ δεν θα πίστευα ότι είναι εφικτό να βρούμε», δήλωσε ο καθηγητής Jon Adams, ο επικεφαλής ερευνητής της ομάδας θαλάσσιας αρχαιολογίας της Μαύρης Θάλασσας (MAP). «Αυτό θα αλλάξει όσα γνωρίζουμε για τη ναυπηγική και τη ναυτιλία στον αρχαίο κόσμο», πρόσθεσε.
Το πλοίο πιστεύεται ότι ήταν εμπορικό και ο τύπος του θυμίζει μόνο αντίστοιχα που έχουμε δει σε κεραμικά αγγεία, όπως αυτό που είναι γνωστό ως το «Βάζο των Σειρήνων» που βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.
Το αγγείο αυτό, το οποίο χρονολογείται από περίπου την ίδια περίοδο, απεικονίζει ένα παρόμοιο πλοίο και απεικονίζει τον Οδυσσέα δεμένο στο κατάρτι να αντιστέκεται στα τραγούδια των Σειρήνων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ερευνητές δήλωσαν ότι σκόπευαν να εγκαταλείψουν το σκάφος στο σημείο όπου βρέθηκε, αλλά ένα μικρό τμήμα του είχε χρονολογηθεί με τη μέθοδο του άνθρακα από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον και τα αποτελέσματα «επιβεβαίωσαν ότι είναι το παλαιότερο άθικτο ναυάγιο».
Η ομάδα δήλωσε ότι αναλυτικά τα στοιχεία θα δημοσιευθούν στη διάσκεψη MAP της Μαύρης Θάλασσας στο Λονδίνο αργότερα αυτή την εβδομάδα.
Κοντά στο σημείο, βρέθηκαν περισσότερα από 60 ναυάγια από τη διεθνή ομάδα αρχαιολόγων και επιστημόνων μετά από τριετή αποστολή εξερεύνησης της Μαύρης Θάλασσας.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι τα ευρήματα ποικίλουν σε ηλικία ενώ ένα ντοκιμαντέρ για το ναυάγιο πρόκειται να προβληθεί στο Βρετανικό Μουσείο.

 

Γιάννα στις 19 Αυγούστου 2018

Παρατηρώντας την καθημερινότητα 724 ανθρώπων, επί 75 χρόνια, οι επιστήμονες του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ μελέτησαν τη συνταγή της ευτυχίας.

Το συμπέρασμά τους ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2015: ούτε τα πλούτη ούτε η δόξα αρκούν για να κάνουν κάποιον ευτυχισμένο. Αντίθετα, η ποιότητα των σχέσεων εγγυάται ευτυχία, υγεία και …μνήμη. Τον Νοέμβριο του 2015, σε μια συνέντευξη στο TEDx, ο Robert Waldinger αποκάλυψε ότι τελειώνει μια μακρά, πολύ μακρά μελέτη. Επί 75 χρόνια, οι ερευνητές του Harvard Medical School παρακολούθησαν λεπτομερώς την καθημερινότα 724 ανθρώπων. Ενώ οι έρευνες αυτού του τύπου σταματούν μερικές δεκαετίες αργότερα, αντίθετα, αυτή η μελέτη χρειάστηκε 4 επικεφαλής, από το 1938, για να ολοκληρωθεί. Η μελέτη τιτλοφορείται Study of Adult Development και πέρασε από κόσκινο όλες τις όψεις της ζωής των συμμετεχόντων. Σε σταθερές ημερομηνίες οι ερευνητές έθεταν ερωτήσεις στους συμμετέχοντες για τη δουλειά τους, την οικογένειά τους και την υγεία τους. Πραγματοποίησαν αναλύσεις αίματος, σκάνερ εγκεφάλου, έκαναν ακόμη και αυτοψίες σε νεκρούς που συμμετείχαν στην έρευνα όσο ζούσαν. Το αρχικό σχέδιο ήταν εξαιρετικά φιλόδοξο, τόσο σε επίπεδο συμπερασμάτων όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Επελέγησαν 268 άνδρες Καυκάσιου τύπου οι οποίοι είχαν φοιτήσει στο Χάρβαρντ τις χρονιές 1939-1944. Ανάμεσά τους υπήρχε και κάποιος Τζον Φιτζέραλντ Κέννεντι ο οποίος έγινε ο 35ος πρόεδρος των ΗΠΑ μερικά χρόνια αργότερα. Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες επελέγησαν από τις φτωχογειτονιές της Βοστόνης και ήταν από 11-16 ετών. Οι ερευνητές ενήργησαν σαν πραγματικοί ντετέκτιβ για να διερευνήσουν όλε τις πτυχές της ζωής των συμμετεχόντων στην έρευνα. Μελέτησαν τους ιατρικούς τους φακέλους, ανέλυσαν το αίμα τους, μίλησαν στα παιδιά και στις γυναίκες τους για να παρακολουθήσουν την εξέλιξή τους. Τρία τέταρτα του αιώνα πέρασαν από την αρχή της μελέτης. Η πρώτη διαπίστωση είναι θεμελιώδης: οι ανθρώπινες σχέσεις είναι εξαιρετικές για την ευζωία ενώ η μοναξιά σκοτώνει. Η έρευνα έδειξε ότι τα άτομα που έχουν τις στενότερες σχέσεις με την οικογένειά τους, με τους φίλους τους και με τον κοινωνικό τους κύκλο είναι όχι μόνο πιο ευτυχισμένα αλλά και με καλύτερη υγεία. Αντίθετα, τα άτομα που είναι απομονωμένα είναι λιγότερο ευτυχισμένα και η υγεία τους επιδεινώνεται στη μέση ηλικία, όπως και οι διανοητικές τους ικανότητες. Τα μοναχικά άτομα πεθαίνουν, επίσης, πιο νωρίς. Το δεύτερο συμπέρασμα είναι πως για να είναι κάποιος ευτυχισμένος, η ποιότητα των σχέσεων είναι πιο κρίσιμος παράγοντας από την ποσότητα. Εξάλλου είναι προτιμότερο να είναι κανείς μόνος, παρά δυστυχισμένος από την παρουσία άλλων. Απεδείχθη ότι η υγεία των ανθρώπων που έζησαν μια αντιδικία (έναν δύσκολο γάμο, για παράδειγμα) ήταν κατά μέσο όρο χειρότερη από των άλλων. Επίσης, ένα διαζύγιο είναι λιγότερο νοσηρό για την υγεία από ό,τι μια κακή σχέση. Οι σχέσεις είναι ευεργετικές για το σώμα καθώς και για το μυαλό. Ένα άτομο που επενδύει σε μια σταθερή και καλή σχέση έχει καθαρό μυαλό για περισσότερο διάστημα. Τα ογδοντάχρονα ζευγάρια όπου ο καθένας ήξερε ότι μπορούσε να υπολογίσει στον άλλο σε ενδεχόμενη δυσκολία είχαν καλύτερη μνήμη από τους άλλους. Η μελέτη περιλαμβάνει πάρα πολλές παραμέτρους και βασίστηκε αποκλειστικά σε άνδρες. Μόνο 60 από τους 724 συμμετέχοντες είναι ακόμη εν ζωή. Η δεύτερη γενιά της μελέτης αρχίζει μόλις τώρα, με τα παιδιά των συμμετεχόντων, αγόρια και κορίτσια αυτή τη φορά. Στόχος αυτή τη φορά είναι να μελετηθεί αν η ευτυχία επηρεάζεται από την εκπαίδευση και από τους γονείς.

Από tilestwra.gr

Γιάννα στις 3 Φεβρουαρίου 2018

Μια σκωτσέζικη παμπ διοργανώνει βραδιές ντίσκο για άτομα τρίτης ηλικίας που έχουν ανάγκη από διασκέδαση, είτε επειδή ζουν πολύ μοναχικά και χρειάζονται παρέα, είτε επειδή αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα υγείας όπως άνοια ή Αλτσχάιμερ. Η ιδέα ξεκίνησε από την 63χρονη Anne Duncan η οποία ζει στο Aberdeen της Σκωτίας με τον σύζυγό της, τον 69χρονο Bill, ο οποίος διαγνώστηκε με Αλτσχάιμερ πριν από μερικά χρόνια. Και οι δυο λατρεύουν τον χορό αλλά σε ολόκληρη τη χώρα δεν υπάρχει κάποιος χώρος κατάλληλος και προστατευμένος για να χορέψουν όσοι νοσούν από κάτι τέτοιο.  Έτσι, η κυρία Duncan σκέφτηκε να δημιουργήσει θεματικές βραδιές χορού για άτομα που έχουν την ίδια ή κάποια παρόμοια πάθηση με αυτή που έχει ο άντρας της. «Ο χορός μας μεταφέρει στην κατάσταση που ήμασταν πριν έρθει η ασθένεια, οπότε αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για εμάς», λέει η κα. Duncan, η οποία συζήτησε τη ιδέα της με την Paula Bisset, υπεύθυνη του τομέα ανάπτυξης στο Sport Aberdeen. Η ιδέα δέχτηκε μεγάλη υποστήριξη τόσο από διάφορες εταιρίες όσο και από πολίτες κι έτσι γρήγορα  ξεκίνησε η διοργάνωση των βραδιών «Boogie at the Bar» στην παμπ «Foundry Bar». Πρόκειται για βραδιές ντίσκο που απευθύνονται όχι μόνο σε άτομα με άνοια, αλλά γενικότερα σε άτομα τρίτης ηλικίας που έχουν ανάγκη να διασκεδάσουν, είτε επειδή ζουν μόνα τους είτε επειδή αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας.  Φυσικά οι άνθρωποι που τους φροντίζουν, νοσοκόμοι και μη, είναι ευπρόσδεκτοι.  «Είναι φανταστικό. Οι άνθρωποι εδώ έχουν τόσες ιστορίες. Κι εδώ μπορούν να διασκεδάσουν και να ξεχάσουν τα προβλήματά τους για μερικές ώρες» λέει η κα Duncan. Το μπαρ τους παρέχει ένα ασφαλές περιβάλλον για να διασκεδάσουν. Η μουσική παίζει σε πιο ήπιες εντάσεις και ο καθένας μπορεί να βάλει στο playlist της βραδιάς δύο τραγούδια που σημαίνουν κάτι για αυτόν. Οι παλιές φωτογραφίες της περιοχής που υπάρχουν τοποθετημένες εκεί δημιουργούν ένα οικείο περιβάλλον. Έτσι νιώθουν ταυτόχρονα ασφαλείς αλλά και πως η ηλικία ή η ασθένειά τους δεν τους απομονώνει. Η ήπια αερόβια άσκηση του χορού, η κοινωνικοποίηση, η αίσθηση ξεγνοιασιάς έστω και για λίγες ώρες, είναι πολύτιμες αφού τους ενισχύουν τόσο σωματικά, όσο και ψυχολογικά. Μια μικρή ιδέα με μεγάλα οφέλη που ελπίζουμε να επεκταθεί παντού