Η Ζωή μας σήμερα

Γιάννα στις 14 Ιανουαρίου 2018

Ένας πανάρχαιος μύθος των ινδιάνων Σιου, λέει πως ήρθαν κάποτε στη σκηνή του γέρου μάγου της φυλής, πιασμένοι χέρι χέρι, ο Άγριος Ταύρος, ο πιο γενναίος και τιμημένος νέος πολεμιστής, και το Ψηλό Σύννεφο, η κόρη του αρχηγού, μια από τις ωραιότερες γυναίκες της φυλής.

“Αγαπιόμαστε” αρχίζει ο νέος.

“Και θα παντρευτούμε” λέει εκείνη.

“Και αγαπιόμαστε τόσο που φοβόμαστε…”

“Θα θέλαμε κάποιο μαγικό, ένα χαϊμαλί, ένα φυλαχτό…”

“Κάτι που θα μας εγγυάται ότι θα είμαστε για πάντα μαζί.”

“Που θα μας εξασφαλίσει ότι θα είμαστε ο ένας στο πλευρό του άλλου, ώσπου να συναντήσουμε τον Μανιτού, την ημέρα του θανάτου”.

“Σε παρακαλούμε” ικετεύουν, “πες μας τί μπορούμε να κάνουμε…”

Ο μάγος τους κοιτάζει και συγκινείται που τους βλέπει τόσο νέους, τόσο ερωτευμένους, να λαχταρούν τόσο μια του λέξη.

“Υπάρχει κάτι …” λέει τελικά ο σοφός μάγος μετά από αρκετή ώρα. “Αλλά δεν ξέρω…είναι ένα έργο πολύ δύσκολο και απαιτεί θυσίες.”

“Δεν μας πειράζει” λένε και οι δύο.

“Ό,τι και να’ ναι” επιβεβαιώνει ο Άγριος Ταύρος.

“Ωραία” λέει ο μάγος. “Ψηλό Σύννεφο, βλέπεις το βουνό που είναι βόρεια από το χωριό μας; Πρέπει να το ανέβεις μόνη σου, χωρίς τίποτα άλλο εκτός από ένα δίχτυ και τα χέρια σου, και να κυνηγήσεις το πιο όμορφο και δυνατό γεράκι του βουνού. Αν το πιάσεις, πρέπει να το φέρεις εδώ ζωντανό την τρίτη μέρα μετά την πανσέληνο. Κατάλαβες;”

Η νεαρή κοπέλα συγκατανεύει σιωπηλά.

“Κι εσύ Άγριε Ταύρε” συνεχίζει ο μάγος, “πρέπει να ανέβεις το βουνό του κεραυνού, κι όταν φτάσεις στην κορυφή, τον πιο άγριο απ’ όλους τους αετούς, και με τα χέρια σου μόνο κι ένα δίχτυ να τον πιάσεις χωρίς να τον τραυματίσεις και να τον φέρεις μπροστά μου, ζωντανό, την ίδια μέρα που θα έρθει και το Ψηλό Σύννεφο….Πηγαίνετε τώρα.”

Οι δυο νέοι κοιτάζονται με τρυφερότητα, κι ύστερα από ένα φευγαλέο χαμόγελο φεύγουν για να εκπληρώσουν την αποστολή που τους ανατέθηκε. Εκείνη πάει προς το βορρά, εκείνος προς το νότο…

Την καθορισμένη ημέρα, μπροστά στη σκηνή του μάγου, περιμένουν οι δυο νέοι, ο καθένας με μια πάνινη τσάντα, που περιέχει το πουλί που του ζητήθηκε.

Ο μάγος τους λέει να βγάλουν τα πουλιά από τις τσάντες με μεγάλη προσοχή. Οι νέοι κάνουν αυτό που τους λέει, και παρουσιάζουν στο γέρο για να τα εγκρίνει τα πουλιά που έπιασαν Είναι πανέμορφα, χωρίς αμφιβολία, τα καλύτερα του είδους τους.

“Πετούσαν ψηλά;” ρωτάει ο μάγος.

“Ναι, βέβαια. Κι εμείς, όπως μας ζητήσατε….Και τώρα;” ρωτάει ο νέος. “Θα τα σκοτώσουμε και θα πιούμε την τιμή από το αίμα τους;”

“Όχι” λέει ο γέρος.

“Να τα μαγειρέψουμε και να φάμε τη γενναιότητα από το κρέας τους;” προτείνει η νεαρή.

“Όχι” ξαναλέει ο γέρος. “Κάντε ότι σας λέω. Πάρτε τα πουλιά και δέστε τα μεταξύ τους από τα πόδια μ’ αυτές τις δερμάτινες λωρίδες…Αφού τα δέσετε, αφήστε τα να φύγουν, να πετάξουν ελεύθερα.”

Ο πολεμιστής και η νεαρή κοπέλα κάνουν ό,τι ακριβώς τους έχει πει ο μάγος, και στο τέλος ελευθερώνουν τα πουλιά.

Ο αετός και το γεράκι προσπαθούν να πετάξουν, αλλά το μόνο που καταφέρνουν είναι να στριφογυρίζουν και να ξαναπέφτουν κάτω. Σε λίγα λεπτά, εκνευρισμένα που δεν καταφέρνουν να πετάξουν, τα πουλιά επιτίθενται με τσιμπήματα το ένα εναντίον του άλλου, μέχρι που πληγώνονται.

“Αυτό είναι το μαγικό. Μην ξεχάσετε ποτέ αυτό που είδατε σήμερα. Τώρα, είστε κι εσείς ένας αετός κι ένα γεράκι. Αν δεθείτε ο ένας με τον άλλον, ακόμα κι αν το κάνετε από αγάπη, όχι μόνο θα σέρνεστε στη ζωή σας, αλλά επιπλέον, αργά ή γρήγορα, θα αρχίσετε να πληγώνετε ο ένας τον άλλον. Αν θέλετε η αγάπη σας να κρατήσει για πάντα, να πετάτε μαζί, αλλά ποτέ δεμένοι.”

Γιάννα στις 14 Ιανουαρίου 2018

Για μια ακόμη χρονιά, με το ξεκίνημα του νέου έτους, αμέτρητοι άνθρωποι παίρνουν «ηρωικές» αποφάσεις ότι επιτέλους αυτή τη φορά θα κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν: να χάσουν κιλά, να τρώνε πιο υγιεινά, να πληρώσουν τα χρέη τους και να βάλουν χρήματα στην άκρη, να σταματήσουν το κάπνισμα και τόσα άλλα, ων ουκ έστι αριθμός. Το αν θα τηρήσουν τις υποσχέσεις στον εαυτό τους, αυτό είναι άλλο θέμα!

Μια νέα δειγματοληπτική έρευνα που έγινε από το Κολλέγιο Μάριστ της Νέας Υόρκης, αποκάλυψε ότι σχεδόν οι μισοί άνθρωποι (το 44%) έχουν ήδη πάρει ή σχεδιάζουν να πάρουν κάποια σημαντική απόφαση στην προσωπική ζωή τους το 2018.

Οι δύο συχνότερες αποφάσεις είναι «να γίνω καλύτερος άνθρωπος» (12%) και «να χάσω βάρος» (10%). Ακολουθούν (με 9% η κάθε μία) οι αποφάσεις «να τρώω πιο υγιεινά», «να ασκούμαι περισσότερο» και «να βρω κάποια καλύτερη δουλειά».

Ίσως όσοι σχεδιάζουν τρόπους για να αλλάξουν τη ζωή τους να μη το γνωρίζουν, αλλά οι σκέψεις τους εντάσσονται σε μια μακραίωνη ιστορική παράδοση, καθώς ήδη προ χιλιάδων ετών οι άνθρωποι υπόσχονταν -συνήθως φωναχτά- στους εαυτούς τους και στους γύρω τους διάφορα πράγματα με την αρχή κάθε νέας χρονιάς, όπως την αφοσίωσή τους στο βασιλιά, την πίστη τους στους θεούς ή το σεβασμό τους στους νόμους.

Στη σύγχρονη πιο ατομικιστική εποχή οι περισσότεροι άνθρωποι παίρνουν αποφάσεις που αφορούν την αυτοβελτίωσή τους. Μελέτες έχουν δείξει όμως ότι λιγότερο από ένας στους δέκα ανθρώπους (8%) καταφέρνει να τηρήσει τις υποσχέσεις στον εαυτό του για περισσότερους από λίγους μήνες.

Οι ψυχολόγοι γνωρίζουν πολύ καλά πόσο εύκολα οι άνθρωποι επιστρέφουν στις παλιές κακές συνήθειές τους. Όσο πιο φιλόδοξη είναι μια απόφαση, τόσο δυσκολότερο είναι να τηρηθεί, γι’ αυτό οι ειδικοί συμβουλεύουν τους ανθρώπους να θέτουν ρεαλιστικούς και άρα πιο επιτεύξιμους στόχους στην αρχή κάθε χρονιάς. Κι ακόμη, να εστιάζουν σε ένα μόνο πράγμα που θέλουν να αλλάξουν και όχι σε πολλά μαζί, γιατί τότε αυξάνει ο κίνδυνος ο εαυτός τους να τους προδώσει.

Δύο άλλες συμβουλές των ψυχολόγων είναι να ανακοινώνει κανείς την απόφασή τους σε άλλους (π.χ. συγγενείς ή φίλους) και να βρίσκει παρέα για συμπαράσταση στην αλλαγή της συνήθειάς του. Όταν κάποιος παίρνει μια σιωπηλή απόφαση και επιπλέον προσπαθεί μόνος του να την τηρήσει, χρειάζεται περισσότερη δύναμη θέλησης.

Παρόλο που όλα αυτά δεν ακούγονται ρόδινα, μελέτες έχουν δείξει ότι οι αποφάσεις της Πρωτοχρονιάς έχουν περίπου δεκαπλάσια πιθανότητα να υλοποιηθούν από ό,τι οι αποφάσεις που παίρνονται σε άλλες στιγμές του έτους. Συνεπώς αξίζει μια προσπάθεια!

Από ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙ

_______________________

Γιάννα στις 14 Ιανουαρίου 2018

«ΚΑΠΟΤΕ ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΓΑ ΠΕΡΙΕΡΓΑ ΤΥΠΑΚΙΑ να δηλώνουν ότι προτιμούν να περάσουν μόνοι τους την παραμονή των Χριστουγέννων και ακόμα χειρότερα της Πρωτοχρονιάς και μόνο με την ιδέα με έπιανε ένας φόβος ανείπωτος. Τώρα όχι πια. Νομίζω ότι έχω κάνει μεγάλα άλματα στο χρόνο και στο προσωπικό θέλω του άλλου για να αρνούμαι μετά βδελυγμίας την ανάγκη και επιθυμία σου να περάσεις αυτές τις μέρες όπως επιθυμείς. Καμιά φορά και χωρίς να επιθυμείς. ΚΙ ΑΝ ΕΙΧΑΜΕ ΜΝΗΜΕΣ από την παιδική μας ηλικία με μοσχοβολιστά γλυκά, ζεστασιά, στολισμένο δέντρο και δώρα από κάτω, τότε αυτή η ανάμνηση θα μας συντροφεύει σε όλη μας τη ζωή. Κι αν δεν είχαμε, είναι τόσο ισχυρή η εικόνα που πάλι μια πανομοιότυπη σκηνή στήνουμε στο μυαλό μας. ΜΟΝΟΣ ΣΟΥ, ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΟΥ, ΜΕ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΛΟΥΣ, με παρέα -δεν τους γνωρίζεις όλους-, βρέθηκες μάλλον ξώφαλτσα την τελευταία στιγμή, σε σπίτι, σε μπαρ, σε πολύβουο κλαμπ, στο χωριό, στην πόλη, ίσως κοιμηθείς, ίσως παραπιείς, ίσως ερωτευτείς, ίσως χωρίσεις, ίσως συγχωρέσεις, ίσως αρχίσεις να ελπίζεις, ίσως ονειρευτείς, ίσως αφεθείς στην αγάπη των ημερών. ΓΙΑΤΙ ΑΝ ΤΟ ΚΑΛΟΣΚΕΦΤΕΙΣ πέρα από το γραφικό και το δυτικότροπο φολκλόρ των ημερών το μήνυμα είναι παντοδύναμο και περνάει ακόμα. Ευτυχώς! Κι αν σέρναμε φάτσες βλοσυρές και κουρασμένες όλη την προηγούμενη χρονιά, τούτο είναι το άλλοθι που ψάχνουμε, προτού ο χρόνος κόψει νήμα. Το δικό μας τέλειο, καλοστημένο άλλοθι. Τα πρόσωπα γλυκαίνουν, τα βλέμματα συναντιούνται, τα σώματα λύνονται, οι καρδιές ζεσταίνονται. ΧΑΜΟΓΕΛΑ. Λέξεις-ευχές κι ας πιάσουν τόπο για μια φορά, κάθε φορά τέτοιες μέρες. Δώρα όχι άδωρα, δώρα συμβολικά, κάτι από μένα για σένα, κάτι από σένα για μένα. ΕΛΑ ΝΑ ΣΤΟΛΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ, να βάλουμε μπάλες, λαμπιόνια και αστέρι στην κορυφή και με τα φώτα κλειστά να το κοιτάμε όλη νύχτα όπως κάναμε μικροί. Έλα να βάλουμε δώρα από κάτω και να περιμένουμε με καρδιοχτύπι ανυπόμονα τη στιγμή που θα τα ανοίξουμε. ΕΛΑ ΝΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΓΛΥΚΑ, κουραμπιέδες και μελομακάρονα χωρίς να ξέρουμε και να πασαλειφτούμε με αλεύρι και ζάχαρη. Έλα να χορέψουμε, να αγκαλιαστούμε, να φιληθούμε χωρίς γκι. Έλα, τι περιμένεις! Κι αν μόνος σου θέλεις να είσαι γιατί δεν αντέχεις το επιβεβλημένο βάρος τούτων των ημερών, θα το καταλάβω. Και θα σου ετοιμάσω Χριστούγεννα μόνο για σένα μια ζεστή καλοκαιρινή νύχτα. ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙΣ ΟΠΩΣ ΕΠΙΘΥΜΕΙΣ. Κι ας είναι αυτή η ευχή μου για φέτος. Η σύντομη, η βραχυπρόθεσμη. Η εφικτή .

Από doctv.gr Δήμητρα Χατζημαγιόγλου

Μαράκι στις 9 Ιανουαρίου 2018
Καταλαβαίνεις αµέσως ότι κάτι δεν πάει καλά όταν ακούς από αμετροεπώς χαμογελαστά ζευγάρια σχόλια του τύπου: «Πήγαμε ένα υπέροχο φθινοπωρινό διήμερο στο εξοχικό μας στη Χ. Από τη χαρά του ο (σ.σ. τρίχρονος) Γιάννης δεν κοιμόταν πριν από τις 12 το βράδυ», «Ηταν πολύ ωραία στα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής του Χ. Εδωσα στη μικρή τη φρουτόκρεμα από νωρίς και κάθισε ήσυχη στο καρότσι. Οταν άρχισε τα ουρλιαχτά, φύγαμε» ή «Εχουμε σχεδόν μισό χρόνο να βγούμε οι δυο μας. Αλλά είναι τόσο χαριτωμένα όταν τα παρατηρείς να φτιάχνουν τα πρώτα τους σκραμπλ». Κάτι πολύ σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της τέλειας πυρηνικής οικογένειας.
.
Eίναι η λαίλαπα της σημερινής παιδοκεντρικής φαμίλιας. Γονείς που δεν κάνουν απολύτως τίποτα χωρίς τα παιδιά ή τίποτα που να μην έχει σχέση με τα παιδιά. Οχι (απαραιτήτως) επειδή συντρέχουν πρακτικοί και οικονομικοί λόγοι (π.χ. «δεν έχουμε ποιος να το κρατήσει»), αλλά επειδή οι ίδιοι έχουν αναγάγει την ανατροφή των τέκνων τους στο ύψιστο, στο υπέρτατο, στο πανίερο και μοναδικό καθήκον τους απέναντι στον εαυτό τους και στην ανθρωπότητα. Το αποτέλεσμα; Γονείς παντελώς αποστραγγισμένοι από ενέργεια και προσωπικό χρόνο, χωρίς ψήγμα ιδιωτικότητας, που βρίσκουν ευκαιρία για ένα ποτήρι κρασί μόνο στο παιδικό πάρτι, που δεν θα διαβάσουν ποτέ ένα «ενήλικο» βιβλίο, που θα οργανώσουν ευλαβικά το τέλειο playdate αλλά ποτέ ένα boys’ ή ένα girls’ night out, που θα χύσουν αίμα για να μη χάσει ο μικρός τον αγώνα ποδοσφαίρου το πρωί της Κυριακής και ας έχουν γίνει οι ίδιοι μια θλιβερή, πλαδαρή σκιά του παλιού εαυτού τους (μπιροκοιλιά, παντελώς ασεξουαλική περιβολή μέσα και έξω από το σπίτι κ.ά.).
.
Ταξινοµούνται χονδρικά σε τέσσερις συνοµοταξίες. Στους ρέποντες προς τη συστηματική, ηδονική σχεδόν, αυτοθυματοποίηση: «Δεν έχω ποτέ χρόνο… Οι παππούδες μένουν μακριά…». Στους νέας κοπής new age, που θεωρούν ότι η μύηση στο «attachment parenting» («γονεϊκότητα της προσκόλλησης») είναι κάτι σαν PhD. Στους εθισμένους / οκνηρούς με το σταθερό, σιωπηρό μότο: «Εχω συνηθίσει πια να μη βγαίνω ποτέ έξω». Αυτοί έχουν, βέβαια, ένα ελαφρυντικό: τα πρώτα χρόνια που γίνεσαι γονιός είναι αναπόφευκτα δύσκολα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οφείλεις να απολέσεις διά παντός τον προ-του-τέκνου εαυτό σου και βίο σου. Και, τέταρτον, στους ανεπίδεκτους μαθήσεως, που συνειδητά επιλέγουν το παιδί αντί μιας κανονικής ζωής. Γι’ αυτούς η γονεϊκότητα έχει σχεδόν μετατραπεί στο τέλειο άλλοθι για την απουσία ενδιαφερόντων, σεξουαλικής ζωής, κοινωνικών συναθροίσεων κ.λπ. Και όταν έρθει η ώρα για την «άδεια φωλιά» (όταν δηλαδή το παιδί εγκαταλείψει την οικογενειακή εστία για σπουδές, εργασία ή σύντροφο), η κατάσταση είναι ήδη προκεχωρημένη: «Φωλιά του κούκου».
.
Οι έρευνες καταδεικνύουν πως όταν η γονεϊκότητα γίνεται αυτοσκοπός, η ψυχική υγεία ολισθαίνει. Εν έτει 2012, έρευνα του Πανεπιστημίου Μέρι Ουάσιγκτον της Βιρτζίνια σε γυναίκες ως επί το πλείστον της μεσαίας τάξης, ηλικίας 18-49 ετών, παντρεμένες ή σε μακροχρόνιες σχέσεις, επιβεβαίωσε ακριβώς αυτό.
.
Οι μητέρες που αντιμετωπίζουν τη μητρότητα ως μια κούρσα αντοχής, την οποία μόνο εκείνες μπορούν να φέρουν εις πέρας και από την οποία κανείς και τίποτα δεν πρέπει να τις αποσπά, είχαν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν αγχώδεις διαταραχές και κατάθλιψη. Οι συντάκτες της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε online στην επιθεώρηση «Journal of Child and Family Studies», κατέληξαν να διερωτηθούν: «Αν η υπερεντατική μητρότητα συνδέεται με τόσο αρνητικές για την ψυχική υγεία τους συνέπειες, τότε γιατί οι γυναίκες επιμένουν να την υιοθετούν;».
.
Oι γονείς της νέας χιλιετίας πνίγουν εαυτόν στον υπερβάλλοντα ζήλο τους να μεγαλώσουν μικροδιαχειριζόμενα, παραχαϊδεμένα, επιτυχημένα παιδιά. Δεν χρειάζονται όμως ενοχές, ούτε αυτομαστίγωμα για να διεκδικήσεις (και να πάρεις) ένα ρεπό. Οπως έγραφε προ μηνών η Λίντσεϊ Ρόμπερτς στην «Washington Post» (σε ένα άρθρο με τίτλο «Why self-care is an important part of parenting, and how to make time for it»): «Το να φροντίζεις τον εαυτό σου δεν είναι εγωιστικό· είναι ό,τι καλύτερο μπορείς να κάνεις για τα παιδιά σου».
πηγή : http://www.themamagers.gr
Γιάννα στις 26 Δεκεμβρίου 2017

doct Τα νέα αποκτήματα του ΕΜΣΤ

Η πρώτη έκθεση νέων αποκτημάτων του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης μας υποδέχεται με 39 έργα από 33 καλλιτέχνες να παρουσιάζονται για πρώτη φορά και να αυξάνουν την συνολική συλλογή του στα 1.150 έργα. Τα δημιουργήματα προέκυψαν από δωρεές και αγορές, ενώ η έκθεση συμπληρώνει ακόμα ένα κομμάτι του παζλ στη συνολική εικόνα του νέου και πολύπαθου ελληνικού μουσείου.

Έως 28 Ιανουαρίου 2018.

Science Fiction στη Στέγη

Μετά το Digital Revolution, η Στέγη συνεργάζεται για δεύτερη φορά με τον πολιτιστικό χώρο Barbican του Λονδίνου και μας ξεναγεί σε άγνωστα μέρη του Science Fiction πλανήτη που μας διακτίνισαν έτη φωτός εμπρός ή πίσω στο χρόνο. Η έκθεση περιλαμβάνει πάνω από 800 εκθέματα ενώ πλαισιώνεται από μια σειρά συναυλιών, συζητήσεων, εργαστηρίων και προβολών.

Έως 14 Ιανουαρίου.

Η Μαγεία των κεραμικών Ιζνίκ, Μουσείο Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης

Η έκθεση είναι αφιερωμένη στα περίφημα κεραμικά του 16ου αιώνα στην πόλη Ιζνίκ της Μ. Ασίας. Το πρώτο σκέλος της έκθεσης είναι επικεντρωμένο στο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων για τα κεραμικά Ιζνίκ τον 19ο αιώνα. Το δεύτερο σκέλος της έκθεσης είναι αφιερωμένο στα ελληνικά κεραμικά του 20ού αιώνα και στη σχέση τους με την αισθητική των Ιζνίκ. Εδώ παρουσιάζονται για πρώτη φορά επιλεγμένα κεραμικά από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη και σπάνιες εκδόσεις από την προσωπική συλλογή του ιδρυτή του, Αντώνη Μπενάκη.

Έως 21 Ιανουαρίου 2018

Van Gogh Alive, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Οι πίνακες του μεγάλου ζωγράφου ζωντανεύουν κι εμείς γινόμαστε ένα με αυτούς. Το Μέγαρο φιλοξενεί την διαδραστική έκθεση Van Gogh Alive, που ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο και ήδη έχουν επισκεφτεί πάνω από 10.000.000 θεατές. Η έκθεση αφηγείται το συνολικό έργο του μεγάλου ζωγράφου. Μέσα από 40 ταυτόχρονες προβολές και ήχο υψηλής ευκρίνειας, ζωντανεύουν τα τοπία, τα λουλούδια, τα ταξίδια, τα συναισθήματα και τους έναστρους ουρανούς του, κι εμείς περπατάμε μέσα τους.

Έως 4 Μαρτίου 2018.

Αδριανός κι Αντίνοος: 19 αιώνες μετά, Κύκλος Αθέατο Μουσείο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Το Αθέατο Μουσείο είναι ένας κύκλος του ΕΑΜ που μας παρουσιάζει επιλεγμένα αριστουργήματα από τον κόσμο των αποθηκών του. Αυτή τη φορά υποδέχεται τον Αδριανό και τον Αντίνοο σε μια συνάντηση 19 αιώνες μετά: πρόκειται για την έκθεση της ενεπίγραφης βάσης μνημείου προς τιμή του αυτοκράτορα Αδριανού και ενός αριστουργηματικού πορτραίτου του ακόλουθου και ευνοούμενού του, Αντίνοου. τα έργα παρουσιάζονται για πρώτη φορά 19 αιώνες μετά από την επίσκεψη του αυτοκράτορα στην Αθήνα. Η έκθεσή τους στο Αθέατο Μουσείο πλαισιώνει την περιοδική έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, «Αδριανός και Αθήνα. Συνομιλώντας με έναν ιδεατό κόσμο», που θα διαρκέσει ως τα τέλη του 2018

Έως 25 Φεβρουαρίου.

Μια έκθεση για τον Σεφέρη, Ίδρυμα Θεοχαράκη: Ο Γιώργος Σεφέρης και η ποίησή του παρουσιάζεται μέσα από τη ζωγραφική και τη φωτογραφία, στα πλαίσια της έκθεσης «Όταν το φως χορεύει, μιλώ δίκαια». Χειρόγραφα, προσωπικά αντικείμενα, έργα και αντικείμενα που ο ίδιος ζωγράφισε, το Νόμπελ που του απονεμήθηκε το 1963, πρωτότυπα έργα κορυφαίων Ελλήνων καλλιτεχνών,που εμπνεύστηκαν ή εμπνέονται από την ποίηση του Σεφέρη, καθώς και φωτογραφίες που τράβηξε ο ίδιος ο ποιητής από την περίοδο των φοιτητικών του χρόνων στο Παρίσι έως τα τελευταία του ταξίδια στην Ελλάδα και το εξωτερικό και οι οποίες ανήκουν στις συλλογές του ΜΙΕΤ, απαρτίζουν την έκθεση. Παράλληλα, εκθέτονται έργα των Παναγιώτη Ζωγράφου και Θεόφιλου Χατζημιχαήλ σε αντιστοιχία με τα σχόλια του ποιητή για τη ζωγραφική τους.

Έως 21 Ιανουαρίου.

Νέο Μουσείο Παιχνιδιών Μπενάκη: Το Μουσείο Μπενάκη στεγάζει τη μεγάλη και φημισμένη συλλογή του από παιχνίδια στο νέο Μουσείο Παιχνιδιών Μπενάκη στον Πύργο Κουλούρα. 2.000 παιχνίδια και αντικείμενα της παιδικής μας ηλικίας από την Ελλάδα και την ευρύτερη περιφέρεια του Ελληνισμού, από την αρχαιότητα μέχρι το 1960, αλλά και από την Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Κίνα θα συγκατοικήσουν στο νέο τους σπίτι.

Όλο το χρόνο.

Θρησκευτική Τέχνη από τη Ρωσία στην Ελλάδα, Μουσείο Μπενάκη: Στο Μουσείο Μπενάκη, ρωσικές εικόνες και λειτουργικά σκεύη από τα μέσα του 16ου έως τα τέλη του 19ου αιώνα (πολλά από τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά), αναδεικνύουν την ιστορία της θρησκευτικής τέχνης στην Ελλάδα όσο και τις πολιτιστικές επαφές και πολιτικές σχέσεις της Ρωσίας με τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο.

Έως 11 Φεβρουαρίου 2018. 

Γιάννα στις 24 Δεκεμβρίου 2017

Τα Χριστουγεννιάτικα έθιμα ποικίλουν από χώρα σε χώρα. Ο εορτασμός των Χριστουγέννων για αρκετά έθνη περιλαμβάνει το στήσιμο και το άναμμα του χριστουγεννιάτικου δέντρου, το κρέμασμα των χριστουγεννιάτικων στεφανιών, χριστουγεννιάτικα στολίδια, ζαχαρωτά και την δημιουργία της σκηνής της Γέννησης που περιγράφει την γέννηση του Ιησού Χριστού. Ψάλλονται τα χριστουγεννιάτικα κάλαντα και διηγούνται ιστορίες με θέμα τους το μωρό Ιησού, τον Άγιο Νικόλαο, τον Άγιο Βασίλη και τον Πατέρα των Χριστουγέννων. Επίσης τα Χριστούγεννα πραγματοποιείται η ανταλλαγή χριστουγεννιάτικων ευχετήριων καρτών, το κάψιμο των κούτσουρων και η ανταλλαγή δώρων. Μαζί με το Πάσχα, τα Χριστούγεννα είναι μια από τις πιο σημαντικές περιόδους στο χριστιανικό ημερολόγιο και συχνά συνδέεται στενά με άλλες εορτές όπως η εορτή του Αγίου Νικολάου, η εορτή του Αγίου Στεφάνου, η Πρωτοχρονιά και η εορτή των Θεοφανείων.

Αγγλία

Η Αγγλική κλασσική διακόσμηση περιλαμβάνει φωτεινά κόκκινα Αλεξανδρινά γύρω από το τζάκι, καθώς και κλαδιά «γκι» που κρέμονται από την οροφή που σύμφωνα με τη παράδοση όποιος στέκεται κάτω απ΄ αυτό πρέπει να ανταλλάξει φιλιά με αγαπημένα πρόσωπα. Για τους Άγγλους δεν νοείται εορταστικό χριστουγεννιάτικο τραπέζι χωρίς γαλοπούλα, κρεατόπιτα και χριστουγεννιάτικη πουτίγκα για καλή τύχη,οπως και μπιφτέκια με σάλτσα από γουρούνι.

Βέλγιο

Το Βέλγιο μπαίνει στο πνεύμα των Χριστουγέννων από νωρίς με την ημέρα του Sinterklaas και με τον πολύτιμο βοηθό του Zwarte Piet που μοιράζει τα δώρα από σπίτι σε σπίτι. Τα παιδιά κρεμάνε τις κάλτσες των δώρων στο τζάκι και αφήνουν σανό και ζάχαρη για το άλογο του Sinterklaas. Ο Sinterklaas είναι ο Santa Claus ή αλλιώς Άι Βασίλης.

Στο Βέλγιο τα Χριστούγεννα εορτάζονται και με πλήθος παραστάσεων που αποδίδονται καλλιτεχνικά σκηνές από τη Θεία Γέννηση καθώς και λιτανείες και ακόμη υπαίθριες αγορές.

Γαλλία

Τα Χριστούγεννα στη Γαλλία αποτελούν την εορταστική κορύφωση του έτους. Σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες η εποχή προ των Χριστουγέννων είναι αρκετά σημαντική και πολύ οικογενειακή. Η παραμονή των Χριστουγέννων εδώ είνα εργάσιμη μέρα, οπως και τώρα άρχισε και στην Ελλάδα. Το βράδυ όμως η οικογένεια συγκεντρώνεται για ένα ολοκληρωμένο χριστουγεννιάτικο δείπνο. Ο Père Noël (Ο πατέρας των Χριστουγέννων), ο κατά τους Γάλλους Άγιος Βασίλης, δίνει τα δώρα του στίς 24 Δεκεμβρίου .

Μεγάλη σημασία στους εορτασμούς των Χριστουγέννων έχουν οι γαστρονομικές απολαύσεις. Το παραδοσιακό εορταστικό τραπέζι, το «Reveillon» (ρεβεγιόν) αποτελείται προπαντός από θαλλασσινά και κυρίως τα στρείδια, ολες οι αγορές γεμίζουν στρείδια επίσης μια πλούσια γκάμα διαφορετικών πιάτων. Ανημερα στις 25 τρώνε την γαλοπούλα Και αυτό το έθιμο έχει περάσει σήμερα στα προγράμματα όλων των ξενοδοχειακών μονάδων της Ευρώπης και όχι μόνο αλλά και επί πλέον και την Πρωτοχρονιά.

Οι Γάλλοι τα Αλεξανδριανά τα γνωστά κόκκινα λουλούδια τα αποκαλούν Le poinsettia ou étoile de Noël (Αστέρια των Χριστουγέννων) και τα χρησιμοποιούν για διακόσμηση εσωτερικών χώρων καθώς και ως δώρο σε όλη τη διάρκεια των εορτών.

Γερμανία

Στη Γερμανία το διάστημα που προηγείται των Χριστουγέννων είναι πολύ σημαντικό. Για τις οικογένειες τα χριστουγεννιάτικα μπισκότα, το χριστουγεννιάτικο κέικ αποτελούν τα παραδοσιακά έθιμα της περιόδου. Χαρακτηριστικές είναι και οι χριστουγεννιάτικες αγορές στο κέντρο κάθε πόλης που εμφανίζονται από το πρώτο Σαββατοκύριακο του Δεκεμβρίου και τελειώνουν την παραμονή των Χριστουγέννων. Οι πάγκοι της Χριστουγεννιάτικης αγοράς έχουν γλυκά, στολίδια και ζεστό κόκκινο γλυκό κρασί με μπαχαρικά. Στις 6η Δεκεμβρίου γιορτάζεται ο Ζανκτ Νίκολαους (ο Άγιος Νικόλαος) που είναι παρόμοιος του Άγιου Βασιλείου ως προς το έθιμο των δώρων. Στην λαογραφική του έκδοση φέρνει δώρα στα καλά παιδιά, αλλά και ένα δεματάκι βέργες για να δείρει τα παιδάκια που δεν ήταν φρόνιμα.

Οι Γερμανοί δίνουν μεγάλο βάρος στη διακόσμηση των σπιτιών τους την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων. Γύρω από τα παράθυρα βάζουν ηλεκτρικά κεράκια ή λαμπιόνια και στα τζάμια τοποθετούν πολύχρωμες χριστουγεννιάτικες φιγούρες, ενώ στον κήπο στολίζουν ένα αληθινό φυτεμένο έλατο με λαμπάκια.

Επίσης, στη Γερμανία συναντάται συχνά το έθιμο του λεγόμενου Adventskranz. Πρόκειται για ένα κηροπήγιο από κλαδιά ελάτου που είναι πλεγμένα έτσι ώστε να σχηματίζουν ένα στεφάνι. Στο στεφάνι απάνω είναι τέσσερις θέσεις με κεριά, που συμβολίζουν τις τέσσερις τελευταίες εβδομάδες πριν τα Χριστούγεννα. Κάθε Κυριακή ανάβουν ένα κερί παραπάνω, μετρώντας αντίστροφα το χρόνο που απομένει για τον ερχομό των Χριστουγέννων. Δηλαδή τέσσερις βδομάδες πριν τα Χριστούγεννα ανάβουν ένα κερί, την επόμενη βδομάδα δύο, την μεθεπόμενη τρία και τελικά την τελευταία Κυριακή πριν τα Χριστούγεννα ανάβουν τέσσερα κεριά.

Σε όλα τα σχολεία από το νηπιαγωγείο ως το γυμνάσιο γίνεται Χριστουγεννιάτικη εορτή με θεατρική παράσταση, ενώ τα παιδιά ανταλλάζουν δώρα. Το έθιμο αυτό ονομάζεται Wichteln και είναι αγαπητό και στις Χριστουγεννιάτικες γιορτές των μεγάλων. Κάθε ένας φέρνει ένα ή παραπάνω δωράκια τυλιγμένα στο χαρτί και τα βάζει μαζί με τα άλλα κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Όταν έρθει η ώρα, ένας ένας με την σειρά περνάνε όλοι κάτω από το δέντρο και παίρνουν από ένα δωράκι μέχρι που να τελειώσουν. Οι εταιρείες διοργανώνουν Χριστουγεννιάτικο τραπέζι για όλους τους εργαζομένους. Το ίδιο και οι όμιλοι, και οι παρέες, οι οποίες συναντιούνται για την παραδοσιακή Χριστουγεννιάτικη εορτή.

Ένα άλλο έθιμο της εποχής πριν τα Χριστούγεννα είναι το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο Adventskalender. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο με 24 θέσεις αριθμημένες από το 1 μέχρι το 24 και συμβολίζουν τις ημέρες του Δεκεμβρίου πριν από τα Χριστούγεννα. Οι θέσεις είναι κλεισμένες με πορτάκια. Κάθε μέρα ανοίγουν το αντίστοιχο πορτάκι και βρίσκουν μια έκπληξη που μπορεί να είναι ένα σοκολατάκι, ζαχαρωτό, παιχνίδι, κλπ…
Τα δώρα φέρνει το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων ο Βάιναχτσμαν (Weihnachtsmann) ή ο «Χριστούλης» (Christkind). Το έθιμο αυτό ξεκίνησε από την Μεταρρύθμιση του Λούθηρου για να δώσουν μια πιο γιορταστική μορφή στην ημέρα της γέννησης του Χριστού.

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο το στολίζουν την παραμονή των Χριστουγέννων. Στα περισσότερα σπίτια κάτω από το δέντρο υπάρχει και η παραδοσιακή φάτνη. Το δέντρο είναι στολισμένο με φιγούρες (αγγελάκια κλπ), ή με μπαλίτσες και φωτίζεται με κεράκια αναμμένα ή με λαμπάκια. Τα δώρα τα βάζουν κρυφά κάτω από το δέντρο και δίπλα στην φάτνη, για να τα βρουν τα παιδιά επιστρέφοντας από την εκκλησία. Την ημέρα των Χριστουγέννων η οικογένεια γιορτάζει γύρω από το πλούσιο τραπέζι, ενώ την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων οι συγγενείς μαζεύονται όλοι και γιορτάζουν όλοι μαζί το απόγευμα. Παραδοσιακό Χριστουγεννιάτικο φαγητό είναι η ψητή χήνα (Weihnachtsganz) με κόκκινο λάχανο (Rotkohl) και μπαλάκια από πατάτες (Klösse). Άλλα παραδοσιακά φαγητά είναι η πέστροφα και ο κυπρίνος.

Αμέσως μετά τα Χριστούγεννα συναντάμε το έθιμο των τριών μάγων. Από τις 27 Δεκεμβρίου μέχρι και τις 6 Ιανουαρίου, παιδάκια που είναι ντυμένα τρεις μάγοι πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν. Παριστάνουν τους τρεις μάγους που επιστρέφουν από την Βηθλεέμ. Όποιος ανοίξει την πόρτα τους δωρίζει γλυκά και ξηρούς καρπούς, ενώ δίνει λεφτά για τον έρανο που κάνουν. Σε αντάλλαγμα οι τρεις μάγοι γράφουν με κιμωλία τα αρχικά τους (δηλαδή Κάσπαρ, Μέχιορ και Μπαλτάζαρ) και το τρέχον έτος, π.χ. 20 * C + M + B + 08. Το γκράφιτι αυτό θεωρείται ότι φέρνει γούρι και γι” αυτό δεν το σβήνουν, έτσι ώστε σε μερικά σπίτια συναντάμε τις υπογραφές των μάγων ολόκληρων δεκαετιών.

Δανία

Στη Δανία την περίοδο πριν από τα Χριστούγεννα φτιάχνονται πολλά χειροποίητα στολίδια για τη διακόσμηση των σπιτιών. Οι περισσότερες οικογένειες φτιάχνουν μόνες τους το παραδοσιακό Αλεξανδριανό στεφάνι με τέσσερα κεριά που συμβολίζουν τις τέσσερις Κυριακές μέχρι την ημέρα των Χριστουγέννων.

Εκτός από το στεφάνι για τη σύνθεση του οποίου χρησιμοποιούνται μικρά κόκκινα ή μπεζ Αλεξανδριανά, κλαδιά και λαμπερά στολίδια υπάρχει και το «έθιμο του κεριού» που είναι ιδιαίτερα αγαπητό στα παιδιά και χρησιμεύει σαν ημερολόγιο. Κάθε παιδί έχει ένα κερί το οποίο χωρίζεται με οριζόντιες γραμμές ή νούμερα στις μέρες που αντιστοιχούν μέχρι τα Χριστούγεννα. Κάθε μέρα το κερί ανάβεται μέχρι να πλησιάσει η επόμενη γραμμή. Έτσι φθάνει η μέρα που θα πάρει και το δώρο του.

Η περίοδος των Χριστουγέννων στη Δανία συνοδεύεται και από τα απαραίτητα και πολύ σκανταλιάρικα καλικαντζαράκια τα «Julenisser».

Η παραμονή των Χριστουγέννων γιορτάζεται με το παραδοσιακό τραπέζι μεταξύ των συγγενών. Ένα μεγάλο αμύγδαλο κρύβεται μέσα στο δανέζικο γλυκό. Ο τυχερός που θα το βρει ανταμείβεται με το λεγόμενο «δώρο του αμύγδαλου».

Ελβετία

Στην Ελβετία οι τέσσερις εβδομάδες προ των Χριστουγέννων εορτάζονται με πλούσια παραδοσιακά έθιμα, όπως το γιορτινό στεφάνι και το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο.

Ο «Samichlaus» όπως ονομάζεται στη γερμανική πλευρά της Ελβετίας ο Άγιος Νικόλαος μοιράζει γλυκά και δώρα στα παιδιά στις 6 Δεκεμβρίου. Η παραμονή των Χριστουγέννων χαρακτηρίζεται από διάφορα έθιμα, όπως αυτό του Δένδρου, των καλάντων, του γιορτινού τραπεζιού και της λειτουργίας των Χριστουγέννων.

 

καλή, θα πάει καλά και η χρονιά.

Ισπανία

Η Χριστουγεννιάτικη περίοδος ξεκινάει στην Ισπανία με τη μεγάλη κλήρωση της 22ης Δεκεμβρίου. Για τους Ισπανούς τα Χριστούγεννα είναι η πιο σημαντική εορτή του χρόνου και ακολουθείται από την Πρωτοχρονιά, η οποία ονομάζεται «Noche Vieja», και την 6η Ιανουαρίου την «Dia de Reyes».

Η παραμονή των Χριστουγέννων ή αλλιώς «Noche Buena» είναι το βράδυ που μαζεύεται όλη η οικογένεια. Τα δωμάτια διακοσμούνται με κλαδιά από πεύκα, μπεζ και κόκκινα αλεξανδριανά και αναμμένα κεριά δίνοντας μια κατάνυξη και ένα χρώμα στην ατμόσφαιρα. Μετά το τραπέζι των Χριστουγέννων στο οποίο προσφέρονται τοπικές σπεσιαλιτέ, ακολουθεί η Λειτουργία των Χριστουγέννων.

Ο διάσημος πετεινός Misa del Gallo υπενθυμίζει τον αλέκτορα που σύμφωνα με τη παράδοση, ήταν ο πρώτος που ανακοίνωσε το χαρμόσυνο μήνυμα της Γέννησης του Ιησού. Στις 5 Ιανουαρίου στη διάρκεια μιας μεγάλης παρέλασης της «Cabalgata de Reyes» άνθρωποι ντυμένοι σαν τους Τρεις Μάγους και άλλες μορφές της Θρησκείας πετάνε γλυκά στα παιδιά. Η εορταστική περίοδος ολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου την μέρα των Θεοφανίων κατά τη διάρκεια της οποίας οι Τρεις Μάγοι φέρνουν τα δώρα στα παιδιά, πάντα σύμφωνα με την παράδοση.

Ιταλία

Στην Ιταλία η περίοδος των Χριστουγέννων έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια από όλες τις άλλες των χριστιανικών χωρών. Αρχίζει από τις 8 Δεκεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου ημέρα των Θεοφανίων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα σπίτια διακοσμούνται με Αλεξανδρινά, χριστουγεννιάτικα δένδρα τη παραδοσιακή Φάτνη και άλλα πολύχρωμα διακοσμητικά στολίδια. Κάποιοι συνηθίζουν να νηστεύουν στις 23 και 24 Δεκεμβρίου και κατόπιν εορτάζουν με ένα παραδοσιακό γεύμα αμέσως μετά τη Λειτουργια. Στις 25 Δεκεμβρίου μετά το παραδοσιακό μεσημεριανό γεύμα, τα παιδιά συνηθίζουν να απαγγέλλουν ποιήματα στην οικογένεια και στους συγγενείς τους και ανταμείβονται με μικρά χρηματικά δώρα.

Μια άλλη σημαντική ημερομηνία των εορτών είναι η 6η Ιανουαρίου κατά την οποία καταφθάνει τη νύκτα (μεταξύ 5-6 Ιανουαρίου) η διάσημη Befana η παλιά καλή και φτωχή μάγισσα, έρχεται και τρώει καρύδια και μπισκότα που της άφησαν τα παιδιά και πριν πετάξει μακριά, τους αφήνει δώρα μέσα στις κάλτσες των δώρων, κάρβουνα για τα άτακτα παιδιά και γλυκά και παιχνίδια για τα φρόνιμα.

Εκτός από το χριστουγεννιάτικο δένδρο, σημαντικό σύμβολο των Ιταλών στον εορτασμό των Χριστουγέννων αποτελεί και η Φάτνη της Γεννήσεως που υπενθυμίζει τον Φραγκίσκο της Ασίζης, που ήταν ο πρώτος που δημιούργησε αναπαράσταση της ιστορίας των Χριστουγέννων με αγαλματίδια. Όλοι οι χαρακτήρες εκτός από το Θείο Βρέφος τοποθετούνται στη φάτνη από τις 8 Δεκεμβρίου, ενώ το νεογέννητο τοποθετείται αμέσως μετά τα μεσάνυχτα της 24ης Δεκεμβρίου.

Νορβηγία

Τα Σκανδιναβικά «Jul» (Χριστούγεννα) έχουν τις ρίζες τους σε αρχαία γεωργικά έθιμα του Χειμώνα και της εποχής της συγκομιδής. Ο Julenissen όπως ονομάζεται ο Νορβηγός Άγιος Βασίλης, μαζί με τους βοηθούς του φέρνει δώρα και καλή τύχη στο σπίτι και στο στάβλο.

Τη νύχτα των Χριστουγέννων τα παιδιά βάζουν μπολ με κουρκούτι από αλεύρι σαν προσφορά στον Julenissen που επισκέπτεται τα παιδιά της Νορβηγίας, ολοκληρώνοντας το μακρινό του ταξίδι από τη Λαπωνία πάνω στο έλκηθρο που το σέρνουν τάρανδοι.

Η ημέρα των Χριστουγέννων ονομάζεται Julbrod κατά τη διάρκεια της οποίας τα παλιά χρόνια ετοιμάζονταν μέχρι και 60 διαφορετικά πιάτα για το τραπέζι των φίλων, των συγγενών και φυσικά της οικογένειας.

Ολλανδία

Η περίοδος των Χριστουγέννων στην Ολλανδία ξεκινάει με μια παράδοση η οποία αρχικά δεν είχε καμία σχέση με τα Χριστούγεννα. Η ημέρα εορτής του Αγίου Νικολάου αποτελεί τη κορύφωση της εορταστικής περιόδου. Σύμφωνα με το θρύλο, ο Άγιος Νικόλαος, ο οποίος ονομάζεται «SinterKlaas» καταφθάνει στην Ολλανδία το Νοέμβριο, τρεις βδομάδες πριν τα γενέθλιά του. Το πλοίο του είναι φορτωμένο με δώρα, το υποδέχεται στο λιμένα η Βασίλισσα Βεατρίκη συνοδευόμενη από πλήθος κόσμου. (Βέβαια αυτό το έθιμο ανάγεται στην εποχή που η Ολλανδία ήταν αποικιοκρατική και έρχονταν τα χριστουγεννιάτικα προϊόντα από τις αποικίες της).

Τις ημέρες που ακολουθούν ο SinterKlaas γυρίζει όλη τη Χώρα μαζί με τον βοηθό του τον Zwarten Piet (Μπλακ Πιτ ή Μαύρο Πιτ). Τα παιδιά στην Ολλανδία παίρνουν τα δώρα τους στις 5 Δεκεμβρίου. Τα Χριστουγεννιάτικα δένδρα στολίζονται παντού αφού έχει φύγει από τη χώρα ο SinterKlaas.

Τα Αλεξανδριανά αποτελούν και εδώ μέρος της εορταστικής διακόσμησης.

Πολωνία

Στην Πολωνία η περίοδος που προηγείται των Χριστουγέννων είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς νέοι και μεγάλοι απέχουν συνειδητά από πειρασμούς (κυρίως από γλυκά) στη προσπάθειά τους να έχουν εσωτερική γαλήνη και αρμονία.

Τα σπίτια και τα δωμάτιά τους φαντάζουν υπέροχα με πλούσιες χριστουγεννιάτικες διακοσμήσεις. Και εδώ κόκκινα ή μπλε αλεξανδριανά χρησιμοποιούνται στη παραδοσιακή διακόσμηση της Πολωνίας σε συνδυασμό με κλαδιά από πεύκα.
Η παραμονή των Χριστουγέννων θεωρείται η πιο σημαντική ημέρα των εορτών. Μετά από μια ημέρα νηστείας η οικογένεια από τους γηραιότερους μέχρι τα παιδιά συγκεντρώνονται στο γιορτινό τραπέζι που ειδικά για τη περίσταση είναι περίτεχνα διακοσμημένο ενώ το λευκό τραπεζομάντιλο θεωρείται πλέον απαραίτητο.

Μόλις το πρώτο αστέρι εμφανισθεί στον ουρανό η εορτή μπορεί να ξεκινήσει. Η έναρξη της εορτής γίνεται με το μοίρασμα του χριστουγεννιάτικου μπισκότου, ως ένδειξη αγάπης και συμφιλίωσης που συνοδεύεται με την ανταλλαγή θερμών ευχών.
Στο τραπέζι υπάρχει πάντα και ένα πιάτο άδειο σε περίπτωση που κάποιος επισκέπτης εμφανιστεί αναπάντεχα. Τα δώρα τοποθετούνται κάτω από το δένδρο των Χριστουγέννων και προσφέρονται από τον νεαρότερο σε ηλικία.

Σε αντίθεση με την αγγλοσαξονική παράδοση, τα δώρα δεν απευθύνονται σε καθορισμένα πρόσωπα έτσι αυτά επιλέγονται να είναι γενικού ενδιαφέροντος ή χρήσης.

Σουηδία

Οι γιορτές στην Σουηδία αρχίζουν στις 13 Δεκεμβρίου με την ημέρα της Lucia, που σύμφωνα με τον θρύλο, είναι η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου και άρα άνθρωποι και ζώα χρειάζονται περισσότερη τροφή.

Στο σπίτι, η Lucia (Βασίλισσα του Φωτός) βρίσκει την έκφρασή της στο πρόσωπο της μεγαλύτερης κόρης της οικογένειας. Φοράει ένα μακρύ άσπρο φόρεμα και ένα στέμμα με κεριά στα μαλλιά της. Ξυπνάει τους γονείς της, τραγουδώντας το παραδοσιακό ιταλικό τραγούδι «Santa Lucia» και τους πάει καφέ, κουλουράκια και κάποτε glogg (ζεστό κρασί με μπαχαρικά).

Επίσης διοργανώνονται εκλογές για την επιλογή της Lucia που θα ηγηθεί στην μεγάλη παρέλαση στη Στοκχόλμη.

Το έθιμο του Xριστουγεννιάτικου δέντρου, ήρθε στην Σουηδία από την Γερμανία, ήδη, από τα 1700, αλλά γενικεύτηκε σε όλη την χώρα τον τελευταίο αιώνα. Πάντως, σήμερα σε όλα τα νοικοκυριά στολίζεται δέντρο.

Το αποκορύφωμα των εορτασμών είναι και στην Σουηδία, η παραμονή των Χριστουγέννων.Το Xριστουγεννιάτικο τραπέζι απαρτίζουν παραδοσιακά πιάτα όπως χοιρομέρι, ζελέ από γουρουνοπόδαρα, lutfisk και χυλός ρυζιού. Το lutfisk (λιαστός μπακαλιάρος που σερβίρεται σε κρεμώδη σάλτσα) αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα κατάλοιπο της νηστείας πριν από τη Μεταρρύθμιση.

Επίσης, ενδιαφέρον είναι το έθιμο του doppa i grytan (βούτηγμα στην κατσαρόλα), κατά το οποίο όλα τα μέλη της οικογένειας βουτάνε μαύρο ψωμί σε μια κατσαρόλα με ζουμί από χοιρινό, λουκάνικο και μοσχάρι. Σε συμβολικό επίπεδο πρόκειται για τον αναλογισμό -μέσα στην αφθονία- όσων βρίσκονται σε ανάγκη και πεινάνε.

Μετά το φαγητό, όλοι συγκεντρώνονται γύρω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο για να ανοίξουν τα δώρα τους. Τα δώρα τα φέρνει ο Jultomten, ένα ξωτικό που μένει στη σοφίτα, αν υπάρχει, και είναι ανάλογο του Nisse της Δανίας. Ο Jultomten προστατεύει την οικογένεια και το βιός της. Σήμερα, σε πολλά νοικοκυριά κάποιος μεταμφιεσμένος σε ξωτικό επισκέπτεται το σπίτι φορτωμένος με ένα πελώριο σάκο γεμάτο δώρα.

Παραδοσιακά, οι Σουηδοί μένουν στην εκκλησία μέχρι τα ξημερώματα των Χριστουγέννων, ενώ παλιότερα ήταν έθιμο ο αγώνας δρόμου προς ή από την εκκλησία και ο νικητής θεωρούνταν ο τυχερός της χρονιάς…

Οι γιορτές στην Σουηδία λήγουν επίσημα στις 13 Ιανουαρίου. Ο λόγος είναι ότι όταν βασιλιάς της χώρας ήταν ο Κνούτος, περίπου πριν από 1000 χρόνια, αποφάσισε πως ο εορτασμός των Χριστουγέννων πρέπει να κρατάει 20 ημέρες αντί για 12!!!

Τσεχία

Στην Τσεχία η 4η Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής της Αγίας Βαρβάρας είναι αφιερωμένη στη μάρτυρα της περιόδου των πρώτων διωγμών των Χριστιανών. Από άκρη σε άκρη της Χώρας κόβονται κλαδιά κερασιάς και διατηρούνται στο νερό. Εάν έχουν ανθίσει μέχρι τα Χριστούγεννα φέρνουν καλή τύχη και πιθανόν ευνοϊκές προοπτικές για γάμο μέσα στην επόμενη χρονιά.

Τα κλαδιά της κερασιάς μαζί με μικρά φυτά Αλεξανδριανών και άλλα γιορτινά στολίδια τοποθετούνται μέσα σε ψάθινα καλάθια, συνθέτοντας δημιουργίες παραδοσιακού και μοντέρνου στυλ που κοσμούν το γιορτινό τραπέζι!

Φινλανδία

Στη Φινλανδία η 24η Δεκεμβρίου είναι η σημαντικότερη ημέρα της περιόδου των Χριστουγέννων. Οι εορτασμοί αρχίζουν το μεσημέρι, οπότε σύμφωνα με τη μεσαιωνική παράδοση η ειρήνη των Χριστουγέννων καλείται να ξεπροβάλει με κάθε επισημότητα στη πόλη «Turku» της Φινλανδίας.

Τα κεριά και τα εποχικά φυτά διακόσμησης όπως το «αλεξανδριανό» δημιουργούν τη κατάλληλη ατμόσφαιρα για τον εορτασμό των Χριστουγέννων σε οικογενειακό πάντα περιβάλλον.

Παραδοσιακά η μέρα αυτή είναι αφιερωμένη στη μνήμη των νεκρών και μια επίσκεψη στο νεκροταφείο την παραμονή των Χριστουγέννων αποτελεί πατροπαράδοτο έθιμο. Κατά τη διάρκεια εκείνης της νύχτας τα καλυμμένα από χιόνι νεκροταφεία μετατρέπονται σε εντυπωσιακές φωτεινές θάλασσες από κεριά.

Γιάννα στις 17 Δεκεμβρίου 2017

Τον Νίκο τον γνώριζα από τότε που γεννήθηκε, ο μπαμπάς του Σαββας είναι καρδιακός μου φίλος  επί 25 χρόνια. Επέλεξε να φύγει από την ζωή..επέλεξε να φύγει στην θάλασσα που τόσο αγαπούσε…Πονάω για τον χαμό του…απύθμενος ο πόνος των γονιών του…Καλό ταξείδι Νίκο μου…

 

….»Ο Νίκος Χατζηνικολάου ήταν ένα πανέξυπνο παιδί που πέρασε τρίτος στο τμήμα εφαρμοσμένων μαθηματικών του Πολυτεχνείου και τις τελευταίες ημέρες βρισκόταν στη Ρόδο για να περάσει μαζί με την οικογένειά του τις ημέρες των γιορτών.

Ο φοιτητής αγνοείτο από τα ξημερώματα της Τρίτης καθώς είχε φύγει από το σπίτι του στην περιοχή Τριαντών Ρόδου με αυτοκίνητο. Βρέθηκε νεκρός μέσα στο αυτοκίνητό του στον πυθμένα της Καμείρου  ΣκΣκάλας.

Ο Νίκος Χατζηνικολάου ήταν γιος της Αντιδημάρχου Τουρισμού του Δήμου Ρόδου, Μαρίζας Χατζηλαζάρου και του Σάββα Χατζηνικολάου, που είναι δημιουργός του μεγάλου καταδυτικού κέντρου με την επωνυμία «Blutopia Marine Park».»…

 

Η «ΕΞΙΣΩΣΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΓΝΩΣΤΟ Χ

ΤΖΙΝΑ ΔΑΒΙΛΑ (ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΟ)

Γεννιέσαι και κλαις, γιατί βγήκες από την κοιλιά της μάνας σου.

Περπατάς και κλαίς, γιατί επιμένουν να σε κρατούν στα χέρια ή να σε κρατούν από το χέρι.

Πας στο σχολείο και κλαις, γιατί σε αφήνουν σύξυλο σ’ένα άγνωστο περιβάλλον που θέλει να σου επιβάλλει κανόνες και χρονόμετρα στο παιχνίδι, στα κινούμενα σχέδια, στη διασκέδαση της παιδικής χαράς.

Μπαίνεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και κλαις – κρυφά και φανερά – γιατί τελείωσαν τα ψέματα της παιδικής ασφάλειας και αφέλειας, τα ανέμελα όνειρα… πρέπει να μάθεις να σκέφτεσαι σαν «κανονικός» άνθρωπος, να ανταγωνίζεσαι, να προσπαθείς να είσαι ο καλύτερος σε όλα, να βάζεις τρικλοποδιές αν χρειαστεί για να γίνεις ο πρώτος των πρώτων

Μπαίνεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και αρχίζεις να σκέφτεσαι σαν κανονικός άνθρωπος… να πειραματιστείς σε ό,τι δεν πρόφτασες να γνωρίσεις καθώς γινόσουν ο «κανονικός» άνθρωπος που ήθελε η κοινωνία σου.

Αναμετριέσαι με τον εαυτό σου, τις αντοχές σου, τις ισχυρές εμμονές σου, την ματαιότητα και την ματαιοδοξία σου.

Αναμετριέσαι με τον ίδιο σου τον εαυτό. Τον πιο σκληρό, τίμιο και υπολήψιμο αντίπαλό σου.

Αναζητάς τις λύσεις στους δικούς σου γρίφους. Βάζεις τον ένα άγνωστο χ πλάϊ στον άλλο άγνωστο χ και ψάχνεις τη λύση.

Κι εσύ που έχεις λύσει άριστα όλες τις επίγειες εξισώσεις της Άλγεβρας και της Γεωμετρίας… να’σου και μια που υπολόγισες λάθος. Δεν σου βγήκε το αποτέλεσμα που περίμενες. Ο άγνωστος, αστάθμητος παράγοντας Χ που σου.. βγήκε με κόκκινο.

Απέτυχε η οργάνωση; Η προετοιμασία; Το αποτέλεσμα; Απλώς η εξίσωση δεν είχε τη λύση που υπολόγισες. Και έφυγες. Ποιος ξέρει ποιοι ήταν οι άγνωστοι χ και ψ; Ποιος μπορεί να βρει τη λύση και να πει με βεβαιότητα ότι ήταν αυτό ή το άλλο συμβαίνει.

Τους ανθρώπους, τους αγαπάμε και όταν φεύγουν μακρυά.

Είτε τους είδαμε να μεγαλώνουν, να γελούν, να δακρύζουν, να θυμώνουν, να ονειρεύονται  ότι σε όλα τα στοιχήματα της ζωής το κέρδος θα ήταν με το μέρος μας, είτε όχι.

Αιώνιο, ζεστό, γαλήνιο Φως, Νίκο, εκεί που γαληνεύει η ψυχούλα σου.

Στην άβυσσο του Καζαντζάκη, που εγώ λέω Φως.

Ταξίδι στο Φως ήταν η δική σου βουτιά στη θάλασσα, εκείνης της «εξίσωσης» που δεν σου βγήκε γιατί ένας Θεός ξέρει γιατί…. Που σου την έσκασε αυτός ο άγνωστος, μοιραίος, απρόβλεπτος συντελεστής χ όλων των μαθηματικών εξισώσεων.

Τα βαθιά και ειλικρινή μου συλλυπητήρια στη Μαρίζα, τον Σάββα, τον Λάζαρο, τον Χρήστο, στις γιαγιάδες και παππούδες.

Με μεγάλο σεβασμό και εκτίμηση υποκλίνομαι σε όλους όσους απέδειξαν ότι το παράστημά τους ωχριά μπρος στο μεγαλείο της ψυχής τους.

Εκείνοι ξέρουν.

 

 

Γιάννα στις 16 Δεκεμβρίου 2017

Η αρρώστια, σου κόβει τη μαγκιά. Η δράση αλλάζει διαδρομή. Δεν τρέχεις προς έξω σου αλλά μέσα σου πισωγυρίζεις. Και σε ανακαλύπτεις, άλλες σου πτυχές, και παρασκευάζεις άλλη δύναμη και σε βλέπεις αλλιώς και σε γλυκοπονάς και σε νοιάζεσαι και σε συνοψίζεις και σε μελετάς, όσο δεν σε μελέτησες ποτέ

«Τα πάντα ρει» είπε ο Μιχάλης και χαμογέλασε ενθαρρυντικά. Στον Ηράκλειτο αποδίδουν τη φράση. Αλλά εγώ, από τον Μιχάλη την εμπέδωσα, γιατί την είπε τη σωστή μου στιγμή. (Πολλά ετούτες τις μέρες θα εμπέδωνα).

Κι έτσι, σε δευτερόλεπτα, δεν ήμουν εγώ και μια αρρώστια απέναντί μου, αλλά ήταν η ζωή μου εν ροή και μαζί οι σημαντικοί μου και το πόσο ωραία μεγαλώνουμε μαζί και τα ταξίδια που αξιωθήκαμε και τα άλλα που ονειρευόμαστε και οι μουσικές που μου μίλησαν κατάστηθα και με δάκρυσαν και οι σελίδες των βιβλίων που κοντοστάθηκα και με μολύβι κάτι υπογράμμισα και τα μεγάλα φιλιά και οι μεγάλες στιγμές και οι τοσοδούλικες και η αρρώστια που ήρθε κάτι για να μου πει και η θάλασσα που λατρεύω και με περιμένει και το χαμόγελο των ματιών και η σφιχτή αγκαλιά και εκείνη η γεύση και η άλλη κι εκείνη η συζήτηση που μου σπινθηροβόλησε σκέψεις και εκείνα τα μάτια του, τα δικά του, όταν, και τ΄ άλλα, όταν, και το βαθύ μουντό πορτοκαλί χρώμα των φύλλων και το πράσινο των δασών και οι αφίξεις και οι απουσίες και το κενό και το ολόκληρο και το σώμα στον έρωτα και η ποίηση και οι γιατροί (οι αληθινά ωραίοι!) και μια συνάντηση από το πουθενά και, και, και… Ζωή!

Δεν ήταν αίφνης αντίπαλός μου η αρρώστια που προέκυψε… Μπορεί, ένας σοφός συναγερμός στην ροή. Που τον «παρήγαγα», ερήμην μου και όχι. Γιατί γνωρίζω-υποψιάζομαι, ότι οι ψυχές μας παράγουν τις αρρώστιες μας. Νομίζω. Αυτό τον καιρό πολλά νομίζω. Και μ΄ αρέσει ότι νομίζω, ότι δηλαδή χρησιμοποιώ το μυαλό μου για να νομίζω. Ακόμα κι αυτό, ένα ταξίδι σε πρωτόγνωρα.

Για παράδειγμα, μαθαίνεις-μαθαίνεις (προσέξατε το διπλό «μαθαίνεις-μαθαίνεις») ότι δεν είσαι από σίδερο. Μη σε πονάς, ότι ήσουν αναιδής και σε θεωρούσες σιδερένια… Άνθρωποι, μωρέ! Μπορεί έτσι να παίζεται το παιχνίδι της ζωής. Ενώ το μόνο δεδομένο που έχουμε είναι ότι θα πεθάνουμε, ζούμε παρακάμπτοντάς το, παιδικά, γενναιόψυχα αστεία.

Αυτές τις μέρες ένοιωσα κι άλλα πρωτόγνωρα που θα ήθελα να σας μιλήσω. Το ένα είναι ο «φόβος» . Αλλά, άλλος φόβος, ετούτος ο φόβος. Τον ονόμασα «μαστίχα» μαστιχόδεντρου. Γιατί στάζει από μια αναγκαστική εσωτερική διεργασία. Ξέρετε, όλη μας τη ζωή ο φόβος ξετινάζει αντανακλαστικά. Λες, θα τρέξω, «θα κόψω πέρα» (λατρεύω τον τρόπο που το λέει η μάνα μου), θα φωνάξω… Δράση εξωστρεφής, δυναμική.

Ενώ ο φόβος που εκβράζει η αρρώστια… Δεν έχει τέτοια. Δεν έχει μαγκιές. Η αρρώστια, σου κόβει τη μαγκιά. Η δράση αλλάζει διαδρομή. Δεν τρέχεις προς έξω σου αλλά μέσα σου πισωγυρίζεις. Και σε ανακαλύπτεις, άλλες σου πτυχές, και παρασκευάζεις άλλη δύναμη και σε βλέπεις αλλιώς και σε γλυκοπονάς και σε νοιάζεσαι και σε συνοψίζεις και σε μελετάς, όσο δεν σε μελέτησες ποτέ.

Θέλετε κι άλλο πρωτόγνωρο; «Σε» αφήνεις να σε φροντίζουν ενώ γνώριζες κυρίως την ανάποδη διαδρομή. Κι ας κάνεις τον ζόρικο στην αρχή… Λατρεμένο μου Λιλάκι! Και επίσης ζεις… Αυτό σας βεβαιώνω είναι μαγευτικά σπουδαίο… Το… Πώς να σας το μεταφέρω αυτό; Ζεις στους άλλους, τον δισταγμό της βαθιάς αγάπης. Αυτόν, που θέλουν να σου εκδηλώσουν πολλά-πολλά-πολλά και δεν ξέρουν πώς; Και είναι αμήχανοι… Και είναι οι σιωπές τους λαλίστατες και τα μάτια άλλο τόσο. Και κάποτε ξεθαρρεύοντας, πιάνουν «δύσκολη διαδρομή».

Να, όπως ένα ουράνιο τόξο που μου έστειλε μια σημαντική μου και αναλώθηκε σε μια χαζοφλυαρία λογοτεχνίας, που έγραφε και έγραφε σοφίες και δανεικές φιλοσοφίες εμψύχωσης και στο τέλος, αφού δεν της απάντησα, το «έπιασε» και μου έγραψε «Τι σόι μαλακίες σου γράφω; Ήθελα να σου πω ότι σ’  αγαπάω». Και στον τόπο, ενός «σ’ αγαπάω», επιτέλους συνεννοηθήκαμε.

Αυτά μέχρι στιγμής, αγαπητοί μου αναγνώστες. Οχι, δεν είναι όλα «γλυκά». Εχει και άγρια. Και φοβιστερά. Και κάτι εσωτερικές κατηφόρες και κάτι ακραίες εμψυχώσεις από το τίποτα. Αλλά σήμερα ήθελα να ξεκινήσω απ’ αυτά. Τόσα χρόνια που «ήμαστε» μαζί… Τόσα χρόνια που με διαβάζετε άρα «με καταδιαβάζετε»… Ατιμος καταδότης η γραφή… Ηθελα να μοιραστώ αυτά. Και μην αναλωθούμε σε ερωτήσεις (ό,τι χειρότερο οι ερωτήσεις) και «περαστικά» με γνώμες και αναφορές σε παραπλήσια περιστατικά και, και, και. Είναι κι αυτό μέσα στα μαγικά. Τα αληθινά περαστικά τα νιώθεις χωρίς να χρειάζεσαι λέξεις. Τα πάντα ρει, λοιπόν. Και ναι, τελικά δεν ήμαστε από σίδερο

Από protagon.gr Ρένα Βιτάλη

Γιάννα στις 6 Δεκεμβρίου 2017

«….Είμαι 91 ετών. Τι σημαίνει χρόνος; Ποια είναι η αίσθηση του χρόνου; Εδώ είναι θέμα αριθμών, όχι ρυθμών. 
Και λέω: «Στα ενενήντα περπατώ, στα εκατό θα φτάσω και τότε μόνο θα σκεφτώ αν πρέπει να γεράσω». Μόνον τα πόδια μου με έχουν κάνει να καταλάβω ότι γέρασα. Βλέπω στον ύπνο μου ότι τρέχω, ότι ανεβαίνω σκαλιά, ότι τρέχω πίσω από λεωφορεία για να τα προλάβω και ξυπνώ και συνειδητοποιώ ότι δεν μπορώ. Το μόνον που μου μένει είναι το μυαλό.

Ο χρόνος είναι για μένα οι στιγμές. Δεν υπάρχει χρόνος. Δεν μπορείς να πεις τι θα κάνεις. Η ευτυχία είναι θέμα στιγμών, όχι διαρκείας. Ξέρω ότι τώρα δεν είμαι ερωτεύσιμη, αλλά είμαι ερωτευμένη.
Τι θα πει χρόνος; Υπάρχει; Δεν υπάρχει. Είναι ένας αριθμός. Τι είναι τα γηρατειά; Να κάνεις από καθήκον αυτό που πριν έκανες από ευχαρίστηση. Κάποτε από το καράβι πήδαγα από το ψηλό κατάρτι. Ημουν μεγάλη κολυμβήτρια. Ο Σεφέρης γράφει κάπου για τα μπαστούνια, τα μπαστούνια και τα κατάρτια. Τώρα έχω το μπαστούνι.
Υπάρχει μια διαφορά. Οταν λες εσύ μυαλό και ψυχή, λέω εγώ μυαλό και καρδιά.Γιατί; Γιατί με την καρδιά ενδιαφέρεσαι για τους άλλους ενώ με την ψυχή, για τον εαυτό σου. Οταν ο Πλάτων γράφει «επιμελείσθαι της ψυχής», δεν το έλεγε για τους άλλους, είναι για τον εαυτό σου. Ενώ με την καρδιά, πάμε για τους άλλους. Εκεί που έχω φτάσει λοιπόν, με ενδιαφέρουν οι άλλοι.

Μια μέρα, οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τους υπαλλήλους του Πανεπιστημίου: «Τα βγάζει πέρα η πρύτανις;». Κι εκείνοι τους απάντησαν: «Η πρύτανις είναι άνδρας». Κι έρχεται μια μέρα η Σιμόν Βέιλ και ξέρετε τι μου λέει; Οτι πρόκειται να με ανακηρύξουν «άνδρα της χρονιάς»….
Εγώ δεν είμαι υπέρ των γυναικών, είμαι υπέρ του ζευγαριού. Οταν οι δύο είναι μαζί καταφέρνουν να κάνουν κάτι που μπορεί να σε πάει πιο μπροστά. Είτε ένας άνδρας και μια γυναίκα, είτε ομοφυλόφιλοι. Σήμερα η γυναίκα έχει καταφέρει να μπορεί να κερδίσει τη ζωή της. Κι αυτό την έχει κάνει να έχει οικονομική ανεξαρτησία, την έχει κάνει «αυτοδέσποτη», ανεξάρτητη, αυτόνομη, να λέει εσύ κι εγώ, εγώ κι εσύ. Πριν ήταν μόνο εσύ, για τον άνδρα της. Αυτά ως προς τα εφόδιά της. Τώρα τι έχει κάνει με αυτά τα εφόδια, εκείνη ξέρει. Η κάθε μία ξεχωριστά. Δεν μου αρέσουν οι γενικότητες.
Παρά την παιδεία, την κατάρτιση, τα οικονομικά οφέλη, εξακολουθεί να υπάρχει ακόμα μεγάλη διαφορά, τεράστια διαφορά, στη Γαλλία τουλάχιστον που ξέρω, ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες. Στα ανώτατα συμβούλια των επιχειρήσεων υπάρχει σήμερα ένας παρά πολύ μικρός αριθμός γυναικών. Στο Πανεπιστήμιο, όταν έγινα εγώ πρύτανης ήταν 3% οι γυναίκες καθηγητές και σε ποσοστό 40% οι βοηθοί. Αρχιζαν λοιπόν να λένε ότι δεν μπορείς να είσαι και γυναίκα, και μάνα, και επαγγελματίας, κάτι δεν θα κάνεις καλά.
Ενώ έχουν τα πόδια στη γη, οι γυναίκες, δεν έχουν όλες τα μάτια στον ουρανό. Εγώ τα είχα. 

Οταν αποφασίσεις να κάνεις μια δουλειά, οι άνδρες αναλαμβάνουν τη δουλειά για να πάνε πιο πάνω. Οι γυναίκες, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, παίρνουν τη δουλειά για να την κάνουν καλά. Εχει μεγάλη διαφορά.
Είδατε, κάναμε γυναίκα πρύτανη, είπε μια μέρα ο Μιτεράν, ενώ με σύστηνε. Του είπα ότι οι γυναίκες δεν έχουν το δικαίωμα να αποτύχουν. Γιατί αν αποτύχουν θα πάρουν και τις επόμενες στο 

…Ξέρετε κάτι, αν διευθύνουν οι ανίκανοι, φταίνε οι ικανοί. Κι αν διευθύνουν οι ανάξιοι, τότε φταίει η γενική απαξίωση

Μαράκι στις 27 Νοεμβρίου 2017
Για το βιβλίο του Massimo Recalcati «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου - Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα» (μτφρ. Άννα Πλεύρη & Γιοβάνα Βεσσαλά, εκδ. Κέλευθος).

Για το βιβλίο του Massimo Recalcati «Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου – Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα» (μτφρ. Άννα Πλεύρη & Γιοβάνα Βεσσαλά, εκδ. Κέλευθος).

Του Γιώργου Λαμπράκου

Το βιβλίο του πολυπράγμονα Ιταλού ψυχαναλυτή Μάσσιμο Ρεκαλκάτι Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου: γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα μου το είχε προτείνει εδώ και καιρό ένας φίλος και πατέρας με τα καλύτερα λόγια. Στο μεταξύ, έχοντας γίνει εσχάτως πατέρας κι εγώ, αποφάσισα να το διαβάσω με την επιπρόσθετη περιέργεια που σου γεννιέται όταν προσδοκάς από ένα έργο να σου μιλήσει για κάτι άκρως προσωπικό, εν προκειμένω για το πώς μεγαλώνει κανείς ένα παιδί. Ευτυχώς, το έργο του Ρεκαλκάτι δεν περιορίζεται σε αυτό, αλλά συγκροτεί μια ευρύτερη θεώρηση για τη σύγχρονη εποχή σε ό,τι αφορά, εκτός από τη σχέση γονέων και παιδιών, κρίσιμα διακυβεύματα όπως το νόημα της ζωής μετά τον θάνατο των θεών-πατέρων (επουράνιων και επίγειων), την ηθική της ανάληψης της ατομικής ευθύνης, την ιδεολογική στράτευση στον περασμένο αιώνα και τις ψυχοκοινωνικές διεκδικήσεις των νέων στην ψηφιακή εποχή.

Το “σύμπλεγμα του Τηλέμαχου” είναι ο μεταφορικός τρόπος του Ρεκαλκάτι για να μιλήσει για τη δυσφορία που νιώθουν οι νέοι μετά την “έκλειψη”, την “εξάχνωση”, τη “δύση” του πατέρα. Τα παιδιά αναζητούν τον χαμένο τους πατέρα. Πώς και πού θα τον βρουν;

Στο Σύμπλεγμα του Τηλέμαχου το κυρίαρχο θέμα είναι ο νόστος του. Ναι, ο Τηλέμαχος νοσταλγεί, πράγμα πολύ παράξενο: ξέρουμε καλά πως ο Οδυσσέας είναι αυτός που νοσταλγεί, που θέλει να επιστρέψει σώος και αβλαβής στην πατρίδα του, στην Πηνελόπη και στον Τηλέμαχο, που θέλει να εκκαθαρίσει το βασίλειό του από τους μισητούς μνηστήρες που εποφθαλμιούν τη θέση και την περιουσία του, και φυσικά την κλίνη της συζύγου του, και να ζήσει εκεί ευτυχής και πλήρης μέχρι τον θάνατό του, καθώς έχει απορρίψει συνειδητά την αθανασία με την οποία τον είχε δελεάσει η Καλυψώ. Κι όμως σήμερα ο Τηλέμαχος είναι αυτός που νοσταλγεί, μας λέει ο Ρεκαλκάτι και, πιο συγκεκριμένα, νοσταλγεί τον πατέρα: το «σύμπλεγμα του Τηλέμαχου» είναι ο μεταφορικός τρόπος αυτού του ψυχαναλυτή για να μιλήσει για τη δυσφορία που νιώθουν οι νέοι μετά την «έκλειψη», την «εξάχνωση», τη «δύση» του πατέρα. Τα παιδιά αναζητούν τον χαμένο τους πατέρα. Πώς και πού θα τον βρουν;

Η σχέση πατέρα-παιδιού και ειδικότερα πατέρα-γιου, όπως την ξέρουμε από τη λογοτεχνία, την ψυχανάλυση και τη ζωή, είναι μια σχέση δομικά συγκρουσιακή, οιδιπόδεια: από ένα σημείο και μετά το παιδί βλέπει τον πατέρα ως εμπόδιο στη ζωή και θέλει να τον βγάλει από τη μέση, μεταφορικά μιλώντας, για να βρει και να πάρει τον δικό του δρόμο. Ο Τηλέμαχος, σύμφωνα με τον Ρεκαλκάτι, είναι το αντίστροφο του Οιδίποδα: αναζητά τον πατέρα ως ελπίδα, ως μαρτυρία, ως αυτόν που θα έρθει από τα ξένα και θα ενσαρκώσει επιτέλους τον Νόμο (τον «Νόμο του λόγου», όπως επαναλαμβάνει) προσφέροντας νόημα και κληροδοτώντας επιθυμία στο παιδί. Αυτός ο πατέρας δεν είναι (και δεν πρέπει να είναι) ο παλιός αυταρχικός πατέρας-αφέντης, ο Νόμος ως οπισθοδρομικός καταπιεστής, αλλά ο Νόμος ως προοδευτικός απελευθερωτής, ως αυτός που θα μεταδώσει στο παιδί τόσο την επιθυμία, δηλαδή τη βούληση για ζωή, όσο και το όριο, δηλαδή τη βούληση για ευθύνη. Χωρίς επιθυμία επέρχεται η κατάθλιψη, η έλλειψη νοήματος, το μηδενιστικό σβήσιμο της ζωής, ενώ χωρίς όριο επέρχεται η «θανάσιμη απόλαυση», η εξουσιομανία επί των άλλων και η αδυναμία ανάληψης μιας ηθικής ευθύνης απέναντί τους (και, εννοείται, των άλλων απέναντι σε μας).

Ο άνθρωπος είναι ένα «ομιλ-όν» (Λακάν), γέννημα της βιολογίας αλλά θρέμμα της κοινωνίας και κυρίως της γλώσσας της. Κατά τη χαϊντεγκεριανή ιδιόλεκτο, την οποία αξιοποίησε ο Λακάν στην ψυχανάλυση, ο οίκος του ανθρώπου είναι ο οίκος της γλώσσας. Χωρίς τον Νόμο του λόγου, σημειώνει ο Ρεκαλκάτι, όχι μόνο δεν μπορεί να υπάρχει ισορροπημένο υποκείμενο, αλλά δεν μπορεί να υπάρχει ούτε κοινωνικό συμβόλαιο. «Η ζωή αρχίζει να πεθαίνει όταν αρχίζουμε να μιλάμε» γράφει σε μια μόνο φαινομενικά παράδοξη πρόταση, για να επιμείνει όμως ότι μια νέα ζωή θα γεννηθεί με τον λόγο, με τον Νόμο του λόγου, τον οποίο καλείται να φέρει και να εκφέρει ο πατέρας. Επομένως, πατέρας δεν είναι πια «αυτός που έχει τον τελευταίο λόγο στο νόημα της ζωής και του θανάτου, αλλά μάλλον αυτός που ξέρει να φέρει τον λόγο και, συνεπώς, ξέρει να παραιτείται από την εξουσία τού να έχει τον τελευταίο λόγο».

Ο Ρεκαλκάτι δεν διστάζει να πολιτικοποιήσει τον ψυχαναλυτικό λόγο του, τονίζοντας ότι «ενώ η δεξιά αποτυχία της κληρονομιάς προκύπτει από την υπερβολική πίστη στο παρελθόν, η αριστερή αποτυχία προκύπτει από την επαναστατική απόρριψη του παρελθόντος».

Τι έχει συμβεί στην εποχή μας; Αντί για τη συνέχιση των γενεών και την κληροδότηση της επιθυμίας από τους γονείς στα παιδιά, συχνά διαπιστώνεται η «σύγχυση των γενεών»: οι γονείς παλιμπαιδίζουν, φορούν νεανικά ρούχα, ανοίγουν λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα όπου και ναρκισσεύονται, όντας αυτά μάλλον «τα πραγματικά κακομαθημένα παιδιά». Από την άλλη, τα παιδιά νιώθουν απέραντη μοναξιά και υπαρξιακό κενό, νοσταλγούν κανονικούς γονείς που να θέτουν εύλογα όρια και θεμιτές κατευθυντήριες γραμμές, και παράλληλα αιτούνται εργασία με νόημα, αξιοπρέπεια και ικανοποιητικές απολαβές (και όχι εξάλειψη της εργασίας, όπως επιδίωκε ο «αθώος ελευθερισμός» του ’68: εύκολα εξεγείρεσαι κατά της εργασίας όταν δεν υπάρχει δομική ανεργία). Ο Ρεκαλκάτι δεν διστάζει να πολιτικοποιήσει τον ψυχαναλυτικό λόγο του, τονίζοντας ότι «ενώ η δεξιά αποτυχία της κληρονομιάς προκύπτει από την υπερβολική πίστη στο παρελθόν, η αριστερή αποτυχία προκύπτει από την επαναστατική απόρριψη του παρελθόντος». Ο πολιτικά στρατευμένος άνθρωπος του πρώτου μισού του 20ού αιώνα απομαγεύτηκε τόσο απότομα ώστε στο δεύτερο μισό μετατράπηκε σε «λαμόγιο που κλέβει για τον εαυτό του και μόνο», επαναλαμβάνοντας και επιβεβαιώνοντας τον «λόγο του καπιταλιστή».

Ο 20ός αιώνας, ιδίως στο πρώτο μισό του, ήταν ο αιώνας της ιδεολογίας, όπου «ο φασισμός, ο ναζισμός, ο σταλινισμός ζωντάνεψαν την παραληρηματική και σαρωτική φαντασίωση για έναν τρελό και αιμοσταγή πατέρα». Έκτοτε περάσαμε στη μεταπολεμική εποχή και στο άλλο άκρο, καθότι οι αριστερίστικες εξεγέρσεις του ’68 και της δεκαετίας του ’70 (επηρεασμένες κι από τον Αντι-Οιδίποδα των Ντελέζ και Γκουαταρί) αξίωναν την πλήρη εξάλειψη του πατέρα και του νόμου (του) και κατ’ επέκταση την πλήρη ελευθερία, εντέλει την ασυδοσία και τη «θανάσιμη απόλαυση» των πάντων από τους πάντες, «τη διαστροφική λατρεία μιας άμεσης, απεριόριστης, απόλυτης, χωρίς φραγμούς απόλαυσης». Ο Ρεκαλκάτι στέκει ανάμεσα στα δύο άκρα, στηριζόμενος στη μεσότητα των πορισμάτων της ψυχανάλυσης: αφενός δεν θέλουμε πια, και δικαίως, τον καταπιεστικό πατέρα (και νόμο) του παρελθόντος, αφετέρου δεν γίνεται να υπάρχει ατομική και κοινωνική ζωή χωρίς πατέρα (και νόμο). Καθώς ο Ρεκαλκάτι πιστεύει (και ορθά) ότι «το ανεκρίζωτο κακό κατοικεί την ύπαρξή μας» (συνεπώς δεν είναι απλώς αποτέλεσμα των κοινωνικών και οικονομικών δομών και σχέσεων), η ελευθερία μας οφείλει να είναι οριοθετημένη ώστε να δοθεί χώρος για την ευθύνη. Μακριά από τον γιο-Οιδίποδα και τον γιο-Νάρκισσο, προκρίνει την ύπαρξη και τη σημασία ενός γιου-Τηλέμαχου που «αναζητά τον πατέρα ως τόπο ενός εφικτού ορθού Νόμου». Συγχρόνως, πέρα από τον γιο-Νάρκισσο αλλά σε συνύφανση με αυτόν, ο Ρεκαλκάτι επισημαίνει μια άλλη περίπτωση, την πιο ανησυχητική στην εποχή του διαδικτύου: αμέτρητοι νέοι «ζουν στον λεγόμενο πολιτισμένο κόσμο ως αιχμάλωτοι, οικειοθελώς έγκλειστοι στα δωμάτιά τους. Έχουν διακόψει κάθε δεσμό με τον κόσμο, έχουν αποσυρθεί από τη ζωή, έχουν εγκαταλείψει σχολείο και εργασία. Αυτό το ανώνυμο πλήθος προτιμά την αυτιστική απόσυρση, τη ναρκισσιστική αναδίπλωση στον εαυτό του, αντί για τη δυσκολία της μετάφρασης που επιβάλλει ο Νόμος του λόγου. Είναι ένα σημείο των καιρών».

«Το Σύμπλεγμα του Τηλέμαχου» είναι ένα πολύπλευρο δοκίμιο βασισμένο σε μια καλομελετημένη ψυχαναλυτική θεώρηση, το οποίο υπερβαίνει τα όρια της ψυχολογίας για να φανερώσει τις ευρύτερες πολιτισμικές ανάγκες της εποχής μας.

Ο Ρεκαλκάτι βασίζει τη θεωρία του στον Λακάν, στον επιβλητικότερο «γιο» του «πατέρα» Φρόιντ, αλλά αξιοποιεί και τον Γουίνικοτ, την Ντολτό, ακόμα και τον Φρομ. Παράλληλα διανθίζει το κείμενό του, όπως συνήθιζαν οι παλιοί και συνηθίζουν οι νέοι ψυχαναλυτές (βλ. τον γουινικοτικό Άνταμ Φίλιπς και τις αναφορές του στην ποίηση, ή τον λακανικό Ντάριαν Λίντερ και τις αναφορές του στα εικαστικά), με επιλεκτικές και προσεκτικά ενσωματωμένες αναφορές στην πεζογραφία (Μπέκετ, Πάστερνακ, Ροθ, Καμύ, ΜακΚάρθι) και τη φιλοσοφία (Λουκρήτιος, Σοπενχάουερ, Νίτσε, Κίρκεγκωρ, Άρεντ, Αντόρνο). Συνάμα φαίνεται να τον ενδιαφέρει, τουλάχιστον σε αυτό το βιβλίο, ο κινηματογράφος, όπου διαπιστώνει την καίρια φανέρωση της προβληματικής μεταξύ πατέρων και παιδιών: σε ταινίες του Μορέττι, του Παζολίνι και του Τορνατόρε, στο συγκινητικό Μπίλλυ Έλλιοτ, στον Γιο των Νταρντέν και στις δυνατές τελευταίες ταινίες του Ίστγουντ. Ακόμα, δεν λείπουν αυτοβιογραφικά κομμάτια για τα ανήσυχα εφηβικά και μετεφηβικά χρόνια του, αλλά και καρφιά στον λαϊκισμό της ιταλικής πολιτικής σκηνής. Σημασία προπάντων έχει πως ο Ρεκαλκάτι γράφει με στόχο να γίνει κατανοητός, γεγονός όχι πάντα αυτονόητο στις ψυχαναλυτικές και φιλοσοφικές μελέτες. Το Σύμπλεγμα του Τηλέμαχου είναι ένα πολύπλευρο δοκίμιο βασισμένο σε μια καλομελετημένη ψυχαναλυτική θεώρηση, το οποίο υπερβαίνει τα όρια της ψυχολογίας για να φανερώσει τις ευρύτερες πολιτισμικές ανάγκες της εποχής μας.

* Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία από την ταινία του Alexander Sokurov «Πατέρας και γιος» (2003).

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΜΠΡΑΚΟΣ είναι μεταφραστής και συγγραφέας.


Απόσπασμα από το βιβλίο

«Ενώ με τον γιο-Οιδίποδα σε πρώτο επίπεδο υπάρχει η σύγκρουση γενεών, ο αγώνας, η διαμάχη ανάμεσα σε δύο διαφορετικές αντιλήψεις του κόσμου, η άρνηση της κληρονομιάς, της υιικής ιδιότητας, με τον γιο-Νάρκισσο βρίσκεται στο επίκεντρο η αδιάκριτη συγχώνευση γονιών και παιδιών, η σύγχυση μεταξύ των γενεών, η απουσία συγκρούσεων και η λατρεία μιας ατομικής ευτυχίας χωρίς δεσμούς με τον Άλλον. Ο γιος-Τηλέμαχος είναι μια νέα ερμηνεία της σύγχρονης δυσφορίας των νέων. Ο Τηλέμαχος γίνεται σύμβολο του “σωστού κληρονόμου”: ξέρει να είναι γιος και ξέρει να κάνει το πιο επικίνδυνο ταξίδι για να γίνει κληρονόμος. Μας δείχνει πώς μπορείς να είσαι γιος χωρίς να παραιτείσαι από την επιθυμία σου».

Το σύμπλεγμα του Τηλέμαχου

Γονείς και παιδιά μετά τη δύση του πατέρα
Massimo Recalcati
Μτφρ. Άννα Πλεύρη & Γιοβάνα Βεσσαλά
Κέλευθος 2016
Σελ. 184, τιμή εκδότη €14,00
πηγή : https://www.bookpress.gr

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Μαράκι στις 27 Νοεμβρίου 2017
Για το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας – Επιθυμία, φαντασιώσεις και κληρονομιά της μητέρας» (μτφρ. Χρήστος Πονηρός, εκδ. Κέλευθος).

Για το βιβλίο του Massimo Recalcati «Τα χέρια της μητέρας – Επιθυμία, φαντασιώσεις και κληρονομιά της μητέρας» (μτφρ. Χρήστος Πονηρός, εκδ. Κέλευθος).

Της Κλημεντίνης Βουνελάκη

Με το οιδιπόδειο σύμπλεγμα στον πυρήνα της ψυχαναλυτικής σκέψης, το αίνιγμα της Σφίγγας θα επανέρχεται ολοένα για να βρει τη λύση του. Από την ανακάλυψη της παιδικής σεξουαλικότητας το 1905 από τον Φρόυντ, που ήταν επανάσταση και σκάνδαλο μαζί, ως τις μέρες μας, πλήθος ψυχαναλυτών έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τη λειτουργία του ψυχισμού. Οι ανασκαφές στον αθέατο χώρο της ψυχής αναζητούν το πρώιμο ψυχικό τραύμα και, με άλλα λόγια, την αρχή των πραγμάτων.

Ο Ρεκαλκάτι αποπειράται μια δημιουργική σύνθεση συχνά διαφορετικών προσεγγίσεων. Αντιστέκεται στα κλειστά νοήματα και τις δογματικές αγκυλώσεις μέσα από έναν λόγο μεστό και πυκνό που, χωρίς να ενδίδει στην εύκολη εκλαΐκευση, καταφέρνει να είναι πολυεπίπεδος, ενσωματώνοντας υλικό από την κλινική του εμπειρία, προσωπικές αναμνήσεις και εικόνες από κινηματογραφικές ταινίες.

Ο Μάσσιμο Ρεκαλκάτι, ψυχαναλυτής και μέλος της Ιταλικής Ένωσης Λακανικής Ψυχανάλυσης, εστιάζει την έρευνά του στην τριαδική μορφή του οιδιπόδειου και πιο συγκεκριμένα στις σχέσεις μητέρας-πατέρα-παιδιού. Με αφετηρία τον Φρόυντ και αιχμή του δόρατος τις θεωρήσεις του Λακάν, χωρίς να παραλείψει αναφορές στην αγγλοσαξονική σχολή των αντικειμενοτρόπων σχέσεων (Μέλανι Κλάιν και Ντόναλντ Ουίννικοτ), ο Ρεκαλκάτι αποπειράται μια δημιουργική σύνθεση συχνά διαφορετικών προσεγγίσεων. Αντιστέκεται στα κλειστά νοήματα και τις δογματικές αγκυλώσεις μέσα από έναν λόγο μεστό και πυκνό που, χωρίς να ενδίδει στην εύκολη εκλαΐκευση, καταφέρνει να είναι πολυεπίπεδος, ενσωματώνοντας υλικό από την κλινική του εμπειρία, προσωπικές αναμνήσεις και εικόνες από κινηματογραφικές ταινίες που του έχουν εγγραφεί ανεξίτηλα. Πρόκειται για στοιχεία που συγκροτούν εντέλει την προσωπική του ματιά, μια ματιά επίκαιρη που διαθέτει αμεσότητα, δεν απευθύνεται μόνο σε επαΐοντες, ενώ ταυτόχρονα ευνοεί τον αναστοχασμό.

Μετά το Σύμπλεγμα του Τηλέμαχου και την ενασχόλησή του με τη μορφή του πατέρα, σε αυτό το βιβλίο περνά στην επόμενη γωνία του τριγώνου όπου αποπειράται να φέρει σε πρώτο πλάνο τη σχέση μητέρας-παιδιού. «Προσπαθώ να διερευνήσω το μυστήριο της μητρότητας και πιο συγκεκριμένα αυτό που έχει μείνει από τη μητέρα στην εποχή της παρακμής της πατριαρχικής απεικόνισής της» αναφέρει, εξηγώντας τις προθέσεις του. Γιατί, αν η πατριαρχική κουλτούρα είχε ταυτίσει τη μητέρα με τη θυσία και την αυταπάρνηση συρρικνώνοντας τη γυναικεία υπόσταση και επιθυμία, τις τελευταίες δεκαετίες η εικόνα αυτή έχει ανατραπεί. Με τα κοινωνικά δεδομένα να έχουν αλλάξει, η σεξουαλικότητα έχει αποσυνδεθεί από την τεκνοποίηση, οπότε η γυναίκα συχνά αρνείται τη μητρότητα. Πρόκειται, όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, «για δυο αποκλίσεις εξίσου παθολογικές». Η διδασκαλία του Λακάν έδειξε πως η υπόσταση της επιθυμίας της γυναίκας ως μη εξ ολοκλήρου απορροφημένης σε αυτή της μητέρας είναι η ουσιαστική προϋπόθεση ώστε η επιθυμία της να μπορεί να είναι δημιουργική. Μόνο αν δεν είναι ολοκληρωτικά ταυτισμένη με τον μητρικό ρόλο και κρατά την αναγκαία απόσταση, το παιδί μπορεί να βιώσει την απουσία που καθιστά δυνατή την είσοδό του στον κόσμο των συμβόλων και του πολιτισμού.

Από την πατριαρχική μητέρα της θυσίας στη ναρκισσιστική μητέρα

Αυτή η ασυνέχεια της γυναίκας με τη μητέρα αποτελεί σημείο-κλειδί στη θέασή του: Στο θαύμα της γέννησης, είναι αυτή που εκπροσωπεί το όνομα του Άλλου και δεν αφήνει να πέσει η ζωή στο κενό. Χρειάζεται ωστόσο αυτή ακριβώς η έντονη παρουσία της –μέσα από τη στενή της σχέση σώμα με σώμα με το παιδί της– να εμπεριέχει πάντα τη διάσταση της απουσίας. Το παιδί δεν είναι απώτερος σκοπός, ούτε ιδιοκτησία της μητέρας. Μια μητέρα «επαρκώς καλή» (Ουίννικοτ) είναι αυτή που ξέρει να μη δίνεται ολόκληρη στο παιδί της. Ο Νόμος της απαγόρευσης της αιμομιξίας –μέσω της εισβολής του Νόμου του πατέρα που χωρίζει το παιδί από τη μητέρα (βλ. Λακάν)– θέτει όρια στη συγχωνευτική επιθυμία. Φυσικά, η τραυματογόνος στάση της μητέρας είναι ασυνείδητη. Είναι ωστόσο δεδομένο πως το βρεφικό ψυχικό τραύμα, ως πρώιμη τραυματική εμπειρία, συμβάλλει στην εκδήλωση κάποιας ψυχοπαθολογίας στην ενήλικη ζωή του παιδιού – γεγονός που ανιχνεύεται στον ατελή αποχωρισμό του παιδιού από το μητρικό αντικείμενο.

Όταν η μητρική αγάπη καταλήγει στην ενσωμάτωση με το παιδί, στην καταβρόχθισή του, γίνεται αποπνικτική και συμβολικά ανθρωποκτόνα. Το κλειστό ζευγάρι μητέρας-παιδιού γίνεται το πρότυπο μιας σχέσης που δεν μπορεί να υποφέρει καμιά μορφή αποχωρισμού. Αλλά μια σχέση χωρίς αποχωρισμό είναι «σκλαβιά», στερείται επιθυμίας.

Ο Ρεκαλκάτι στο κεφάλαιο που τιτλοφορείται «Η μητέρα-κροκόδειλος» –από συνταρακτικές απεικονίσεις στην υποσαχάρια ή τη μαύρη Αφρική που την απεικονίζουν να καταβροχθίζει τα πλάσματά της–, ακολουθώντας τα ίχνη του Λακάν αλλά και της Κλάιν, δεν διστάζει να παρομοιάσει τη μητρική επιθυμία «με το διάπλατα ανοιχτό στόμα ενός τρομερού κροκόδειλου». Όταν η μητρική αγάπη καταλήγει στην ενσωμάτωση με το παιδί, στην καταβρόχθισή του, γίνεται αποπνικτική και συμβολικά ανθρωποκτόνα. Το κλειστό ζευγάρι μητέρας-παιδιού γίνεται το πρότυπο μιας σχέσης που δεν μπορεί να υποφέρει καμιά μορφή αποχωρισμού. Αλλά μια σχέση χωρίς αποχωρισμό είναι «σκλαβιά», στερείται επιθυμίας. Μια ανάλογη έκπτωση της έννοιας της αγάπης βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των παθολογικών εξαρτήσεων (ναρκωτικά κ.λπ). Για την ψυχανάλυση, η κατανόηση της παθολογίας της μητρικής επιθυμίας εδράζεται στη γυναικεία σεξουαλικότητα.

Στον αντίποδα των παραπάνω, η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια ριζική αντιστροφή των όρων της μητρικής παθολογίας. Η σεξουαλική απελευθέρωση του 1960-70 έφερε στο προσκήνιο τη ναρκισσιστική μητέρα που αγαπάει μόνο την εικόνα της (Φρόυντ). «Αυτό που διακυβεύεται εδώ είναι η ασυνείδητη απόρριψη της μητρότητας στο όνομα ενός στείρου ιδανικού της θηλυκότητας» επισημαίνει ο Ρεκαλκάτι, ο οποίος εντάσσει στη συνέχεια σε αυτή την κατηγορία, ως εξαιρετικά έντονη μορφή ναρκισσιστικής γυναίκας, τη Μήδεια του Ευριπίδη. «Η Μήδεια δείχνει ολοφάνερα τη μη ταύτιση ανάμεσα στη γυναίκα και τη μητέρα».

Στην πραγματική ζωή συναντά κανείς μητρικές φιγούρες που συχνά κινούνται αντιφατικά ανάμεσα στις δυο παθολογικά αντίθετες εκδοχές της μητρότητας: έγκλειστα, ασφυκτικά σχήματα της δυάδας μητέρα-παιδί σε έναν κόσμο χωρίς ετερότητα, περιπτώσεις εγκατάλειψης του παιδιού, ή άλλες φορές πάλι μητέρας που κακομεταχειριζόταν την κόρη της. Η αναφορά του Ρεκαλκάτι στη «Φθινοπωρινή σονάτα» του Μπέργκμαν αποτυπώνει την ολέθρια σχέση μητέρας-κόρης, όταν απουσιάζει η αγάπη. Εδώ ο Μπέργκμαν φτάνει σε μια βασική, όσο και μελαγχολική αλήθεια της ψυχανάλυσης: Η απουσία της αγάπης καθιστά τη δυνατότητα του αποχωρισμού πιο δύσκολη και όχι το αντίθετο.

* Η ΚΛΗΜΕΝΤΙΝΗ ΒΟΥΝΕΛΑΚΗ είναι δημοσιογράφος-κριτικός χορού.

Τα χέρια της μητέρας

Επιθυμία, Φαντασιώσεις και Κληρονομιά της μητέρας
Massimo Recalcati
Μτφρ. Χρήστος Πονηρός
Κέλευθος 2017
Σελ. 226, τιμή εκδότη €16,00

 

 

πηγή : https://www.bookpress.gr

Μαράκι στις 27 Νοεμβρίου 2017

Τίποτα δεν είναι προσωπικό. Ο κάθε άνθρωπος συμπεριφέρεται σύμφωνα με το επίπεδο της συνειδητότητάς του. Όταν λες “ο τάδε μου έκανε αυτό” δεν σημαίνει ότι ο άλλος απηύθυνε σε σένα προσωπικά αυτό που έκανε. Αλλά μερικοί άνθρωποι τα κάνουν όλα προσωπικά.

Για παράδειγμα, εκεί που οδηγείς το αυτοκίνητό σου μπαίνει κάποιος μπροστά σου και σου κλείνει το δρόμο. Γιατί να το πάρεις προσωπικά; Ο άλλος δεν σε ξέρει καν. Το Εγώ όμως θα ερμηνεύσει την κατάσταση και θα πει “αυτός μου έκλεισε τον δρόμο, εμένα”, ενώ ο άλλος οδηγεί πάντα έτσι.

Στο Εγώ αρέσει πολύ να παραπονιέται και να λέει “οι άλλοι μου έκαναν αυτό κι αυτό”. Και όσο περισσότερο παραπονιέσαι για το τι σου έκαναν οι άλλοι, τόσο περισσότερο δυναμώνει το “μου (έκαναν)”, δηλαδή το Εγώ. Αυτός ο μηχανισμός είναι ασυνείδητος.

Οι αφορμές μπορεί να είναι πολλές και διάφορες, αλλά το Εγώ ερμηνεύει πάντα τα πράγματα σαν να μην είναι ικανοί οι άλλοι να μας ικανοποιήσουν -είτε κάνουν κάτι που δεν έπρεπε, είτε δεν κάνουν κάτι που έπρεπε, αλλά πάντα σε σχέση με “εμένα”. Γι’ αυτό το Εγώ λατρεύει να παραπονιέται για διάφορα πράγματα που κάνουν οι άλλοι. Και όσο περισσότερο παραπονιέται, τόσο αυξάνεται μέσα μας η αίσθηση ότι εμείς είμαστε οι σωστοί και οι άλλοι λάθος.

Ο κόσμος είναι γεμάτος από ανθρώπους που μας δίνουν αφορμές να παραπονιόμαστε. Και η ζωή το κάνει αυτό, όχι για να σου σπάσει τα νεύρα, αλλά για να σε κάνει πιο συνειδητό. Δεν είναι ότι κάποιο κακό δαιμόνιο έβαλε τους ανθρώπους αυτούς γύρω σου για να σε κάνουν δυστυχισμένο.

Οι προσδοκίες σου να συμπεριφέρονται οι άλλοι με έναν συγκεκριμένο τρόπο είναι που σε κάνει δυστυχισμένο.

Πρέπει όμως να “πιάσεις” τον εαυτό σου να παραπονιέται για τους άλλους τη στιγμή που το κάνεις για να εξέλθεις από αυτό το μοτίβο. Το Εγώ τότε θα νιώσει ότι δεν το τάισες ‐και όντως αυτό συμβαίνει‐ και θα αισθανθεί σαν να συρρικνώνεται. “Αν δεν παραπονεθώ”, θα έλεγε το Εγώ, “θα γίνω μικρότερο και λιγότερο”, γιατί κάθε φορά που παραπονιέσαι το Εγώ σου φουσκώνει και αισθάνεσαι ότι γίνεσαι “περισσότερος”.

Και όσο πιο συναισθηματικά φορτισμένο είναι το παράπονο, τόσο πιο πολύ αισθάνεσαι να φουσκώνεις σαν μπαλόνι. Και πολλές φορές ο θυμός μπορεί να συνοδεύει το παράπονο. Μπορείς λοιπόν να εξασκηθείς στο να μην παραπονιέσαι. Στην αρχή θα σου φανεί σαν να λείπει κάτι από τη ζωή σου, αλλά μετά θα νιώσεις μια γαλήνη μέσα σου.

Βέβαια, τώρα πολλοί θα αναρωτηθούν “πρέπει να αφήνω τους άλλους να με εκμεταλλεύονται και να με κάνουν ό,τι θέλουν;”. Φυσικά και όχι. Αν χρειαστεί να πεις κάτι στον άλλον θα το πεις, αλλά χωρίς παράπονο. Ας πούμε ότι περιμένεις κάποιον τεχνικό να έρθει στο σπίτι σου για να επιδιορθώσει μια βλάβη. Τον παίρνεις μια φορά τηλέφωνο, σου λέει ότι θα έρθει την τάδε ώρα και δεν έρχεται. Μετά μπορείς να τον πάρεις τηλέφωνο και να του πεις “σε περίμενα να έρθεις αλλά δεν ήρθες, θα πάρω κάποιον άλλον, ευχαριστώ που με άκουσες”. Αν του παραπονεθείς δεν θα τον βοηθήσεις. Δεν θα τον κάνεις πιο συνειδητό. Και το μόνο “όφελος” που θα έχεις εσύ από το παράπονο είναι ότι θα δυναμώσεις την ταύτισή σου με τον ψεύτικο εαυτό σου.

Μπορείς να είσαι πραγματικά ευγνώμων για όλους αυτούς τους ανθρώπους που σε κάνουν πιο συνειδητό. Όταν συνειδητοποιείς ότι παραπονιέσαι μπορείς να παρατηρείς τον νου σου, να στρέφεις την προσοχή σου μέσα σου, και να εξετάζεις αν υπάρχει κάποιο όφελος από αυτές τις σκέψεις. Δηλαδή, ακόμα και αν δεν εκφράζεις ανοιχτά κάποιο παράπονο, δες αν ο νους σου συνεχίζει να παραπονιέται κάνοντας τις αντίστοιχες σκέψεις. Γιατί μπορεί να μην το λες, αλλά να το σκέφτεσαι.

Αν εντοπίσεις τέτοιες σκέψεις, αναρωτήσου αν σε κάνουν πιο ευτυχισμένο ή πιο χαρούμενο, ή αν η ζωή σου θα ήταν καλύτερη και πιο ανάλαφρη χωρίς αυτές.

 

* Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα από μαγνητοσκοπημένη ομιλία του Έκχαρτ Τόλλε.

Μετάφραση: Ν. Μπάτρας

Πηγή: doctv.gr



ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ με τον σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ

Ένα βιωματικό Εργαστήριο που μας βάζει να σκεφτούμε μια παλιότερη Χριστουγεννιάτικη ή Πρωτοχρονιάτικη ιστορία μας
μέσα από ένα άλλο βλέμμα.
Ίσως τώρα μας αποκαλυφθεί τόσο διαφορετική που αξίζει και να την αφηγηθούμε!
Ή ακόμα και να κινηματογραφήσουμε την αφήγησή μας.

Και ίσως ανακαλύψουμε ότι ήρθε η ώρα να καταγράψουμε κι εμείς την αφήγηση εκείνου του ανθρώπου που πάντα θέλαμε
αλλά δεν τολμούσαμε!

***

Μετά τις πετυχημένες διοργανώσεις των τελευταίων 5 ετών ο σκηνοθέτης Βασίλης Λουλές παρουσιάζει
ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
με τη συνεργασία του OPEN THEATER art

Σάββατο 16 Δεκεμβρίου 2017

Ώρες: 11.00-18.30

Το Εργαστήριο κινείται στο χώρο του ανθρωποκεντρικού ντοκιμαντέρ, όπως και τα προηγούμενα που έκανε ο Βασίλης Λουλές,
αλλά αυτή τη φορά θα επικεντρωθεί στο θέμα: «Αφήγηση – κινηματογράφηση μιας Χριστουγεννιάτικης ιστορίας»
ενώ παράλληλα η διαδικασία θα έχει βιωματικό χαρακτήρα.

Διαβάστε την αναλυτική παρουσίαση του εργαστηρίου κατεβάζοντας το κείμενο που βρίσκεται στον παρακάτω σύνδεσμο:

Αναλυτική παρουσίαση ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, Βασίλης Λουλές

 

Το Εργαστήριο θα αξιοποιήσει την εμπειρία του σκηνοθέτη όχι μόνον από τη διδασκαλία του στα προηγούμενα Κινηματογραφικά Εργαστήρια Αθήνας, Θεσσαλονίκης και άλλων πόλεων ή στα καλοκαιρινά σχολεία (Βωβούσα, Μονοδένδρι, Πήλιο) αλλά και αυτή που απέκτησε περιοδεύοντας σε πάνω από 35 γνωστά Πανεπιστήμια των ΗΠΑ και του Καναδά προβάλλοντας τις ταινίες του και συζητώντας με τους θεατές.

Μέγιστος αριθμός συμμετεχόντων: 20 άτομα (Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας)

Δίδακτρα: 45€

Θα δοθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης (10 διδακτικές ώρες)

Τελευταία ημερομηνία δήλωσης συμμετοχής: Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2017
Αναλυτικές πληροφορίες – Δηλώσεις συμμετοχής:
Βασίλης Λουλές: vassilisloules@gmail.com
και OPEN THEATER art: ergastiria@open-theater.gr

Η Δήλωση Συμμετοχής γίνεται αποστέλλοντας στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Βασίλη Λουλέ συμπληρωμένο το έντυπο Δήλωσης Συμμετοχής

Δήλωση συμμετοχής ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, Βασίλης Λουλές

και μέχρι την Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου πρέπει να έχουν καταβληθεί τα δίδακτρα στον Τραπεζικό λογαριασμό του OPEN THEATER art.

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Το Εργαστήριο ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ σε εκπαιδευτικούς κάθε βαθμίδας, σε παραμυθάδες και αφηγητές, σε ερευνητές/μελετητές της προφορικής ιστορίας, σε κοινωνικούς ανθρωπολόγους, εθνογράφους, ψυχολόγους, σε σπουδαστές και επαγγελματίες του κινηματογράφου και του θεάτρου (σκηνοθέτες, ηθοποιούς, τεχνικούς), σε ιστορικούς ερευνητές, κ.ά.

ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ προηγούμενη επαγγελματική εμπειρία στο χώρο του κινηματογράφου και των οπτικοακουστικών. Το μόνο που χρειάζεται είναι όρεξη, υπομονή και περιέργεια. Και, φυσικά, αγάπη για το σινεμά και την προφορική αφήγηση.

Το Εργαστήριο αυτό κινείται στο χώρο του ανθρωποκεντρικού ντοκιμαντέρ, που είναι ίσως το πιο ανερχόμενο είδος κινηματογράφου παγκοσμίως, που δίνει το λόγο στους απλούς ανθρώπους, στους αφανείς ήρωες της ζωής. Μέσα από τις δικές τους βιωματικές αφηγήσεις φτιάχνονται ταινίες γεμάτες αλήθεια, συναίσθημα και χιούμορ, που συγκινούν, διασκεδάζουν, επιμορφώνουν, ενώ παράλληλα ανιχνεύουν την ανθρώπινη περιπέτεια, την καθημερινότητα, την κοινωνία και την Ιστορία.

πηγή : http://open-theater.gr

Γιάννα στις 25 Νοεμβρίου 2017

Ένας κόσμος υπέροχος είναι το βλέμμα του ανθρώπου. Μέσα του ταξιδεύουν οι στιγμές του. Τα καρδιοχτύπια της ψυχής του. Η πίκρα και το παράπονό του. Μέσα του ταξιδεύουν οι άνθρωποι που έγιναν συνοδοιπόροι του στην αναζήτηση για τις μικρές Ιθάκες της ζωής του.

Μέσα στο βλέμμα του ανθρώπου είναι γραμμένες οι πιο όμορφες ιστορίες. Γραμμένες με συναισθήματα και με λόγια τρυφερά. Ζωγραφισμένες με έρωτα, με πάθος και με χαμόγελο. Χαραγμένες με την αγάπη.

Εκεί, μέσα στο βλέμμα του θ’ ανακαλύψεις την πιο γλυκιά αλήθεια του. Αρκεί να κοιτάξεις βαθιά και αποφασιστικά μέσα του και θα τη βρεις μέσα στην προσμονή να σε περιμένει. Κι αυτή η τόσο καλά φυλαγμένη αλήθεια, κρατά σφιχτά στον κόρφο της το παράπονο και την αγωνία της ζωής του. Μην τα προσπεράσεις. Μην τα απαξιώσεις. Κι από το χέρι τρυφερά κρατάει την αγάπη. Δες πώς καταλαγιάζει η αντάρα σου όταν την αντικρίζεις!

Στα μάτια να τον κοιτάζεις τον άνθρωπο. Στο βλέμμα του ν΄ αναζητάς το φως που σου έχουνε κλεμμένο. Μέσα τους θα βρεις και τη δική σου λησμονημένη αλήθεια. Βλέπεις, μοιάζουν τόσο πολύ οι ιστορίες των ανθρώπων. Και οι στιγμές τους είναι τόσο μοναδικές, αλλά και τόσο ίδιες.

Η ομορφιά δε βρίσκει τόπο για να κρυφτεί. Καθρεφτίζεται μέσα στο ανθρώπινο βλέμμα και επιμένει σε έναν κόσμο που να μοσχοβολά τρυφερότητα κι αγάπη. Γι’ αυτό κι εσύ μέσα στα μάτια του ανθρώπου να την αναζητάς την ομορφιά που λαχταρά η καρδιά σου. Θα την αναγνωρίσεις γιατί θα είναι μοναδική στα δικά σου μάτια.

Της Γεωργίας Ανδριώτου. Από anapnoes

Γιάννα στις 25 Νοεμβρίου 2017

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΩΝΙΑ ΛΑΜΨΗ ΤΟΥΣ, ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ ΓΥΡΙΖΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΝ ΑΚΟΥΣΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΑΠΟΛΥΤΗ ΗΣΥΧΙΑ Ο ΕΝΘΕΟΣ ΝΟΥΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ.