Η Ζωή μας σήμερα

Γιάννα στις 15 Απριλίου 2019

Το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε – Η φτώχεια «κόβει» 18,1 χρόνια ζωής

Το προσδόκιμο ζωής στον κόσμο αυξήθηκε κατά 5,5 χρόνια από το 2000 μέχρι το 2016, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας που επισημαίνει ωστόσο ότι οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών επιμένουν. Οι φτωχοί ζουν 18,1 χρόνια λιγότερα

Το προσδόκιμο ζωής στον κόσμο αυξήθηκε κατά 5,5 χρόνια από το 2000 μέχρι το 2016, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας που επισημαίνει ωστόσο ότι οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών επιμένουν.

Ένας άνθρωπος που γεννήθηκε το 2000 έχει, κατά μέσο όρο, προσδόκιμο ζωής 66,5 χρόνια. Όμως για όσους γεννήθηκαν το 2016 το προσδόκιμο αυτό φτάνει τα 72 χρόνια, όπως συμπεραίνεται από τα παγκόσμια στατιστικά στοιχεία για την υγεία που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα ο οργανισμός.

Η αύξηση αυτή εξηγείται εν μέρει από την εντυπωσιακή μείωση των θανάτων των παιδιών κάτω των 5 ετών, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική όπου έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στην αντιμετώπιση της ελονοσίας, της ιλαράς και άλλων μεταδοτικών ασθενειών.

Μια άλλη αιτία είναι η πρόοδος στην αντιμετώπιση του AIDS, μιας ασθένειας που έπληξε μεγάλο μέρος της αφρικανικής ηπείρου τη δεκαετία του 1990.

Επιμένουν οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών

Οι διαφορές πάντως μεταξύ των αναπτυγμένων και των αναπτυσσόμενων χωρών παραμένουν σημαντικές: στις χώρες όπου τα εισοδήματα είναι χαμηλά, οι άνθρωποι ζουν 18,1 χρόνια λιγότερα σε σύγκριση με τους πολίτες άλλων χωρών, με υψηλό εισόδημα.

Για πρώτη φορά, τα στατιστικά στοιχεία του ΠΟΥ λαμβάνουν υπόψη το φύλο. Φέτος ο Οργανισμός αναμένει ότι θα γεννηθούν 73 εκατομμύρια αγόρια αλλά μόνο 68 εκατομμύρια κορίτσια.

Οι γυναίκες όμως ζουν περισσότερο από τους άνδρες: 74,2 χρόνια εκείνες, έναντι 69,8 ετών για εκείνους.

Στην έκθεση γίνεται αναφορά και στις αιτίες θανάτου στους άνδρες και στις γυναίκες: ορισμένοι παράγοντες είναι βιολογικοί, άλλες αιτίες σχετίζονται με περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Ωστόσο, όταν άνδρες και γυναίκες πάσχουν από την ίδια ασθένεια, παρατηρείται ότι οι άνδρες δεν ζητούν τη βοήθεια των υπηρεσιών υγείας στον ίδιο βαθμό με τις γυναίκες.

Για παράδειγμα, στις χώρες όπου είναι πολύ διαδεδομένος ο ιός HIV, οι άνδρες είναι λιγότερο πιθανό να ζητήσουν να γίνει εξέταση για να διαπιστωθεί αν είναι οροθετικοί, σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Το μικρότερο προσδόκιμο ζωής των ανδρών εξηγείται επίσης από το γεγονός ότι το ποσοστό αυτοκτονιών στους άνδρες το 2016 ήταν κατά 75% υψηλότερο απ’ ότι στις γυναίκες.

Επίσης, διπλάσιοι άνδρες σκοτώνονται σε τροχαία δυστυχήματα ενώ άνδρες είναι και τα τέσσερα στα πέντε θύματα ανθρωποκτονιών.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ-AFP

Γιάννα στις 15 Απριλίου 2019

Social media και ψυχική υγεία: Αποφεύγουμε τις παρενέργειες

 

«Το να ρωτάμε αν τα social media μας κάνουν να νιώθουμε μόνοι και θλιμμένοι μοιάζει σα να αναρωτιόμαστε αν το φαγητό παχαίνει. Η απάντηση είναι ναι, οπωσδήποτε, αλλά όχι πάντοτε, όχι όλους μας και βέβαια όχι για πάντα», σχολιάζει ο καθηγητής Jeremy Nobel στο ιατρικό περιοδικό του Harvard. « H χρήση των social media δε φέρνει συνήθως προβλήματα, φτάνει να γίνεται με μέτρο. Αλλά όπως συμβαίνει και με κάθε δίαιτα πλούσια σε τρόφιμα χωρίς θρεπτική αξία, έτσι και η υπερβολική “κατανάλωση” κοινωνικών μέσων μπορεί να είναι κακή για την υγεία σας», συμπληρώνει.
Κατάθλιψη, αυξημένη αίσθηση μοναξιάς, αγωνία «απώλειας» όσων απολαμβάνουν οι άλλοι, διαταραχές στον ύπνο, χαμηλή αυτοεκτίμηση και κακή αυτοεικόνα: Αυτά είναι μερικά από τα συμπτώματα που, σύμφωνα με ολοένα και περισσότερες ακαδημαϊκές έρευνες, επιτείνει η υπερβολική χρήση των social media.

Ποιες ομάδες του πληθυσμού είναι περισσότερο ευαίσθητες;

Τα κορίτσια στην εφηβεία έχουν διπλάσια πιθανότητα σε σχέση με τα αγόρια να παρουσιάσουν συμπτώματα κατάθλιψης, σύμφωνα με έρευνα Ινστιτούτου Επιδημιολογίας & Υγείας του Πανεπιστημιακού Κολλεγίου του Λονδίνου. Η ίδια μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι το 38% των heavy users αλλά και το 12% των light users παρουσιάζουν ενδείξεις σοβαρής μορφής κατάθλιψης.
Γενικότερα, οι χρήστες των κοινωνικών μέσων είναι πιο πιθανό να υποφέρουν από κατάθλιψη όταν:
  • Νιώθουν ζήλεια παρατηρώντας αναρτήσεις άλλων στα social media
  • Αποδέχονται ως φίλους πρώην συντρόφους
  • Δημοσιεύουν συχνά στα social media και ειδικότερα αρνητικές ενημερώσεις
  • Κατακυριεύονται από την ψηφιακή τους ταυτότητα.
(ΠΗΓΗ:The Relationship Between Online Social Networking and Depression: A Systematic Review of Quantitative Studies, David A. Baker, and Guillermo Perez Algorta)

Υπάρχουν «χειρότερα» social media;

Όσο κι αν προκαλεί έκπληξη, η κακή χρήση των social media μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο τους χρήστες των «θετικών» μέσων κοινωνικής δικτύωσης, Instagram και Snapchat.
Πρόσφατα η influencer, Scarlett Dixon, διηγήθηκε την εμπειρία ενός κύματος αντιδράσεων στην αψεγάδιαστη digital ζωή της, στην εφημερίδα Guardian. Όλα ξεκίνησαν όταν πόσταρε μία στυλιζαρισμένη φωτογραφία στο Instagram, με λεζάντα η οποία έλεγε  «Οι καλύτερες μέρες ξεκινούν με ένα χαμόγελο και θετικές σκέψεις. Και pancakes. Και φράουλες. Και άπαχο τσάι «. Σκοπός της ήταν να διαφημίσει ένα στοματικό διάλυμα. H φωτογραφία πήρε περίπου 5.000 likes, τα οποία όμως ήταν 22 φορές λιγότερα από αυτά που πήρε ένα πολύ επιθετικό σχόλιο στην ανάρτησή της. Αυτό το σχόλιο επισήμαινε ότι «Το Instagram είναι ένα εργοστάσιο ψέματος που κάνει όλους μας να νιώθουμε ανεπαρκείς.» Έκτοτε, όπως λέει η Dixon, κάθε ανανέωση της σελίδας της, συνοδεύεται με ανάλογες επιθέσεις.
Τι είναι αυτό που δυσαρέστησε τόσους χιλιάδες Βρετανούς – και όχι μόνο- χρήστες του Instagram;  Ενώ το Twitter είναι ένα επιθετικό μέσο, αντίθετα το Instagram μοιάζει με το πιο φιλικό κοινωνικό δίκτυο που θα μπορούσε να υπάρξει. Η κοινότητά του καθοδηγείται από την παρατήρηση όμορφων εικόνων, οι οποίες γίνονται viral λόγω της θετικότητας και όχι της οργής.
Την απάντηση σκιαγράφησε έρευνα της Βασιλικής Εταιρείας Δημόσιας Υγείας (RSPH) – ανεξάρτητο φιλανθρωπικό ίδρυμα με αποστολή του την ευημερία – που μελέτησε ανθρώπους μεταξύ 14 έως 24 ετών, χρήστες του Twitter, του Facebook, του YouTube, του Snapchat και του Instagram. Η λανθασμένη χρήση του Instagram φάνηκε να φέρνει τα χειρότερα αποτελέσματα, με μοναδικό του μάχιμο αντίπαλο σ’ αυτά, το Snapchat. Αντίθετα, σε κάθε μέτρηση έφερε θετικά αποτελέσματα το YouTube (με εξαίρεση την επίδρασή του στον ύπνο).
«Το ατελείωτο scroll down χωρίς ουσιαστική αλληλεπίδραση δεν έχει πραγματικά θετικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και ευημερία. Επίσης, ο χρήστης δεν έχει πραγματικά έλεγχο πάνω σε αυτό που βλέπει. Συχνά κοιτάζει εικόνες που ισχυρίζονται ότι δείχνουν την πραγματικότητα, χωρίς όμως κάτι τέτοιο να ισχύει. Και αυτό είναι ιδιαίτερα επιζήμιο τόσο για νέους άνδρες και όσο και γυναίκες»,εξηγεί ο ερευνητής Niamh McDade του RSPH.
«Άλλοι άνθρωποι αποκτούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες για την ωραία εικόνα του σώματός τους και άλλοι απογοητεύονται ή αγχώνονται γιατί δεν μπορούν να υποστηρίξουν οικονομικά αυτό που παρακολουθούν και θα ήθελαν να κάνουν και οι ίδιοι. Σκεφτείτε χρήστες που βλέπουν σελίδες με ακριβά αυτοκίνητα, ταξίδια και άλλα πολυτελή αγαθά της ευτυχίας», συμπληρώνει.
(ΠΗΓΗ #StatusOfMind report, RSPH and the Young Health Movement – https://www.rsph.org.uk/about-us/news/instagram-ranked-worst-for-young-people-s-mental-health.html)
«Είτε το συνειδητοποιείτε ή όχι, τα social media είναι πλύση εγκεφάλου για να πιστέψετε ότι η τελειότητα είναι απαραίτητη για την ευτυχία. Έτσι σας κάνουν επίσης τελειομανείς. Δεδομένου ότι τα πρότυπα που προωθούνται μέσω των social media είναι πρακτικά ανέφικτα, όσοι από εμάς δεν λαμβάνουν υπόψη τα απαραίτητα αντίμετρα είτε θα επιδεινώσουν μια υπάρχουσα καταθλιπτική κατάσταση είτε θα της ανοίξουν το δρόμο.», λέει ο ψυχολόγος και blogger Dr. Greg Kushnick.
Η συνειδητή εκδήλωση της κατάθλιψης που προκαλείται από τα social media βιώνεται ως μέτρια ενόχληση απέναντι στην εικόνα της επιτυχίας που μοιράζεται κάποιος άλλος  ή ως μια φευγαλέα αίσθηση της λαχτάρας να έχει αυτό που έχει κάποιος άλλος. Εν τω μεταξύ, η επώδυνη τελειομανία καταστρέφει τον εσωτερικό σας κόσμο, στο παρασκήνιο.

Τι θα μπορούσε να σημαίνει στην πράξη η κακή αυτοεικόνα;

Ζούμε στην εποχή των επεξεργασμένων selfies, όπου ένα σωρό φίλτρα, μεταμορφώνουν τις αναλογίες του προσώπου, μεγαλώνουν τα μάτια, λευκαίνουν τα δόντια, εξομαλύνουν και δίνουν λάμψη στο δέρμα. Αυτά τα φίλτρα έχουν γίνει ο κανόνας που πλέον διαμορφώνει την αντίληψη των ανθρώπων για την ομορφιά παγκοσμίως.
«Ένα νέο φαινόμενο, που ονομάζεται «δυσμορφία του Snapchat», έχει κάνει την εμφάνισή του, με σύμπτωμα ανθρώπους που επιδίδονται σε πλαστικές επεμβάσεις για να μοιάσουν με τη φιλτραρισμένη εκδοχή του εαυτού τους.», γράφουν τρεις δερματολόγοι της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βοστώνης και του Ιατρικού Κέντρου της Βοστόνης στο περιοδικό JAMA Facial Plastic Surgery.
«Αυτή είναι μια ανησυχητική τάση, επειδή οι selfies θολώνουν τη γραμμή της πραγματικότητας και της φαντασίας για αυτούς τους ασθενείς». Ενώ η δυσμορφία του Snapchat δεν είναι μια κλινικά διαγνωστική κατάσταση, ήδη το 55% των ασθενών που απευθύνονται σε πλαστικούς χειρούργους στις ΗΠΑ ζητούν επεμβάσεις για να φαίνονται καλύτεροι στις selfies, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Πλαστικής και Επανορθωτικής Χειρουργικής Προσώπου.

Υπάρχει «καλή» χρήση των social media;

«Ακούγεται ειρωνικό, κι όμως, η μείωση της χρήσης των social media μας κάνει να αισθανόμαστε λιγότερο μόνοι και περισσότερο ευτυχισμένοι», καταλήγει η ερευνήτρια Melissa G. Hunt, επικεφαλής πρόσφατης σχετικής μελέτης στο Πανεπιστήμιο της Pennsylvania.
Σύμφωνα με την μελέτη, η μείωση της χρήσης των social media στα 30 λεπτά την ημέρα, έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη αίσθηση μοναξιάς.
» Όταν εξετάζουμε τις ζωές άλλων ανθρώπων, ιδιαίτερα στο Instagram, είναι εύκολο να συμπεράνουμε ότι η ζωή του καθενός είναι χειρότερη ή καλύτερη από τη δική μας», συμπληρώνει.
(ΠΗΓΗ: «No More FOMO: Limiting Social Media Decreases Loneliness and Depression», Melissa G. Hunt, Rachel Marx, Courtney Lipson, Jordyn Young)
Αυτό που παρουσιάζει όμως ακόμη περισσότερο ενδιαφέρον είναι πως και οι αρνητικές αλληλεπιδράσεις και συγκρίσεις μας κάνουν να αισθανόμαστε χειρότερα. Προγενέστερη μελέτη από το Πανεπιστήμιο του York στον Καναδά, υποστηρίζει ότι οι νέες γυναίκες που αλληλεπιδρούν σε μία ανάρτηση, με κάποια άλλη γυναίκα, την οποία θεωρούν πιο ελκυστική, στη συνέχεια νιώθουν άσχημα με το σώμα τους. Τίποτα νέο ως εδώ. Ωστόσο, όπως συνεχίζει η έρευνα, η σύγκριση ακόμα και με ανθρώπους, τους οποίους βλέπουμε ως λιγότερο ελκυστικούς ή και έξυπνους μπορεί να μας απομακρύνει εξίσου από την ευημερία και να μας φέρει ένα βήμα πιο κοντά στην κατάθλιψη των social media.
(ΠΗΓΗ: «Seeing Everyone Else’s Highlight Reels: How Facebook Usage is Linked to Depressive Symptoms», Mai-Ly N. Steers1, Robert E. Wickham2, Linda K. Acitelli1) 

Πως μπορούμε να πετύχουμε την «καλή» χρήση;

Με το να είμαστε προσεκτικοί! Το να είμαστε προσεκτικοί σημαίνει να ρωτάμε ειλικρινά τον εαυτό μας γιατί κάθε τρεις και λίγο ελέγχουμε το Facebook, το Instagram ή το Snapchat. Μήπως έτσι υποκαθιστούμε κάτι που θα μπορούσαμε να κάνουμε στην πραγματική ζωή;
Οι υγιέστερες δραστηριότητες υποκατάστασης των social media μπορεί να περιλαμβάνουν τις βόλτες με φίλους, την ανάγνωση ενός βιβλίου, τη βόλτα στη φύση ή τη συμμετοχή σε τέχνες όπως η φωτογραφία, η γραφή ή η δημιουργική μαγειρική. Αν αισθανόμαστε κουρασμένοι είναι πολύ καλύτερο να ξαπλώσουμε ή και να κοιμηθούμε.
Αν αισθανόμαστε αγχωμένοι, είναι πολύ καλύτερο να κλείσουμε λίγο τα μάτια και να προσπαθήσουμε να αποβάλλουμε τις σκέψεις, να διαλογιστούμε με μία λέξη ή να ασχοληθούμε με λίγη ήπια φυσική άσκηση. Εντάσσοντας όλα αυτά τα πράγματα – ακόμα και καταγράφοντάς τα στην to do λίστα της κάθε ημέρας – ανακαλύπτουμε πιο υγιείς επιλογές για να ικανοποιήσουμε τους πόθους μας από το scroll down και τα likes.
(ΠΗΓΗ: Harvard Health)

Άλλοι τρόποι για τον περιορισμό του αρνητικού αντικτύπου των social media

Ο ψυχολόγος και blogger Dr. Greg Kushnick ισχυρίζεται πως η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπει τις έξυπνες προσαρμογές που ελαχιστοποιούν τις αρνητικές επιπτώσεις.
«Είτε το συνειδητοποιείτε ή όχι, τα social media είναι πλύση εγκεφάλου για να πιστέψετε ότι η τελειότητα είναι απαραίτητη για την ευτυχία. Έτσι σας κάνουν επίσης τελειομανείς. Δεδομένου ότι τα πρότυπα που προωθούνται μέσω των social media είναι πρακτικά ανέφικτα, όσοι από εμάς δεν λαμβάνουν υπόψη τα απαραίτητα αντίμετρα είτε θα επιδεινώσουν μια υπάρχουσα καταθλιπτική κατάσταση είτε θα της ανοίξουν το δρόμο.», λέει.
Η συνειδητή εκδήλωση της κατάθλιψης που προκαλείται από τα social media βιώνεται ως μέτρια ενόχληση απέναντι στην εικόνα της επιτυχίας που μοιράζεται κάποιος άλλος  ή ως μια φευγαλέα αίσθηση της λαχτάρας να έχει αυτό που έχει κάποιος άλλος. Εν τω μεταξύ, η επώδυνη τελειομανία καταστρέφει τον εσωτερικό σας κόσμο, στο παρασκήνιο. Με ποιους τρόπους μπορεί να το ελέγξει κανείς;
  • Ζούμε αυθεντικά: Όσο πιο αληθινοί είμαστε στον εαυτό μας, τόσο πιο εύκολο θα είναι να διακρίνουμε τις στυλιζαρισμένες εμφανίσεις. Μέσα από την κατανόηση της ψευδαίσθησης της τελειότητας των άλλων, δεν επηρεαζόμαστε τόσο από αυτήν.
  • Αγκαλιάζουμε τις ατέλειες: Τα διαδεδομένα hashtags #nofilter και #nomakeup, όπως επίσης η φιλοσοφία του «flawsome» – η υπεροχή αλλά όχι χωρίς τις ατέλειές της – το δείχνουν καθαρά. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να αγαπήσουν τις ατέλειές τους αλλά και να προβάλουν την αληθινή τους πλευρά στα social media.
  • Παρατηρούμε τα συναισθήματά μας: Δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο που αισθανόμαστε όταν επισκεπτόμαστε το Instagram ή το Facebook, είμαστε σε θέση να αναρωτηθούμε λογικά, γιατί ξαφνικά ανησυχούμε για τις ατέλειές μας. Η λογική αντιμετώπιση τοποθετεί το πρόβλημα στην πραγματική του βάση.
  • Δεν επικρίνουμε τους άλλους: Το πιο σημαντικό, προσπαθούμε να αποφύγουμε την κριτική στους ανθρώπους που γοητεύονται από την επιφανειακότητα και το στυλιζάρισμα. Η ενσυναίσθηση και η κατανόηση βοηθούν πρώτα εμάς!
Το σημαντικότερο είναι να χρησιμοποιούμε τα social media με θετικό τρόπο, εξηγεί η Janis Whitlock, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Cornell.
«Σε έναν κόσμο κορεσμένο από τις τεχνολογίες της επικοινωνίας, η τρομακτική ανησυχία για την εμφάνιση online κανονικοποιείται.Το να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν αυτή την τάση και να ανακατευθύνουν το χρόνο τους στα social media με σκοπό να βελτιώσουν την ευημερία τους είναι μια κρίσιμη ικανότητα για τους γονείς, τους εκπαιδευτικούς και άλλους επαγγελματίες», προσθέτει. 

Γιάννα στις 7 Απριλίου 2019

Βρες χρόνο να γελάς. Αυτό είναι η μουσική της ψυχής

Βρες χρόνο για δουλειά -αυτό είναι το τίμημα της επιτυχίας.


Βρες χρόνο για σκέψη -αυτό είναι η πηγή της δύναμης.

Βρες χρόνο για παιχνίδι -αυτό είναι το μυστικό της αιώνιας νιότης.

Βρες χρόνο για διάβασμα -αυτό είναι το θεμέλιο της γνώσης.

Βρες χρόνο να είσαι φιλικός -αυτός είναι ο δρόμος προς την ευτυχία.

Βρες χρόνο για όνειρα -αυτά θα τραβήξουν το όχημά σου ως τ΄αστέρια.

Βρες χρόνο ν΄αγαπάς και ν΄αγαπιέσαι -αυτό είναι το προνόμιο των Θεών.

Βρες χρόνο να κοιτάς ολόγυρά σου -είναι πολύ σύντομη η μέρα για να ΄σαι εγωιστής.

Βρες χρόνο να γελάς -αυτό είναι η μουσική της ψυχής.

Βρες χρόνο να είσαι παιδί -για να νιώθεις αυθεντικά ανθρώπινος.

Το όνειρο του παιδιού είναι η Ειρήνη.

Τ΄όνειρο της μάνας είναι η Ειρήνη.

Τα λόγια της αγάπης κάτω απ΄τα δέντρα είναι η Ειρήνη…

Ειρήνη είναι ένα ποτήρι ζεστό γάλα

κι ένα βιβλίο μπροστά στο παιδί που ξυπνάει.

Γιάννα στις 31 Μαρτίου 2019

«Οι εποχές αλλάζουν, η πραγματικότητα αλλάζει», είπε ο Δαλάι Λάμα. Οι κοινωνικοί κανόνες και η πολιτισμική κληρονομιά έχουν παρακωλύσει την πρόοδο των γυναικών· αλλά ήρθε πια «η ώρα να αλλάξουν αυτά τα πράγματα. Φύλο, χρώμα, καμιά διαφορά. Στην σύγχρονη εποχή, ισότητα».

Ωστόσο οι αριθμοί των γυναικών που βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις δεν αντανακλούν ούτε κατά διάνοια τη δικαιοσύνη σε αυτό τον τομέα. Τώρα λοιπόν που «η εκπαίδευση έχει φέρει περισσότερη ισότητα, χρειαζόμαστε πιο πολλές γυναίκες οι οποίες θα αναλάβουν υπεύθυνες ηγετικές θέσεις».

Ο Δαλάι Λάμα υποστηρίζει ότι η εποχή μας απαιτεί ηγέτες με μεγαλύτερη ευαισθησία στις ανθρώπινες ανάγκες, ενδιαφέρον για τους άλλους και προπάντων ζεστή καρδιά· και οι γυναίκες είναι βιολογικά πιο συντονισμένες με τον πόνο των άλλων από ό,τι οι άνδρες.

Εδώ η επιστήμη μας παρέχει ένα κρίσιμο εύρημα. Οι μαγνητικές τομογραφίες ανθρώπων αποκαλύπτουν ότι, στη θέα του πόνου ενός ατόμου, τα κέντρα πόνου του εγκεφάλου τους αντιδρούν με κατοπτρικό τρόπο, καθρεφτίζουν δηλαδή την κατάσταση του ανθρώπου που υποφέρει.

Κι αυτή η ευαισθησία στον πόνο του άλλου – η ουσία της συμπόνιας – είναι πιο έντονη στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Η επιστήμη άλλωστε διαπιστώνει ότι οι γυναίκες μπορούν να διαβάσουν τα συναισθήματα με μεγαλύτερη ακρίβεια από ό,τι οι άνδρες.

Σε αυτά τα δεδομένα ο Δαλάι Λάμα βλέπει μια ένδειξη ότι οι γυναίκες είναι από τη φύση τους καλύτερα προετοιμασμένες για συμπόνια, «επειδή είναι πιο ευαίσθητες στον πόνο του άλλου – έχουν πιο αυξημένη ενσυναίσθηση. Βιολογικά λοιπόν οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να επιδείξουν συμπόνια».

«Στις μέρες μας, αυτοί που εργάζονται στον τομέα της νοσηλείας και σε άλλα επαγγέλματα φροντίδας είναι κατά κύριο λόγο γυναίκες», είπε ο Δαλάι Λάμα, προσθέτοντας κάπως συνεσταλμένα: «Οι περισσότεροι χασάπηδες, από την άλλη, είναι άνδρες».

Με το ίδιο σκεπτικό, οι «πολύ αρσενικοί» πολιτικοί ηγέτες είναι πιο πιθανό να δημιουργούν κρίσεις για να επιδείξουν τη δύναμή τους. Κρίνοντας από την ιστορία, ο Δαλάι Λάμα υποθέτει ότι ο κίνδυνος και η βία θα μειωθούν στο μέλλον αν υπάρχουν περισσότερες γυναίκες ηγέτες. Και περισσότερες γυναίκες ηγέτες, υποστηρίζει, θα μπορούσαν να έχουν πιο ενεργό ρόλο στην προαγωγή ανθρώπινων αξιών όπως η συμπόνια.

Αυτό το είδος ηγεσίας, που διακρίνεται από μεγαλύτερο ενδιαφέρον και φροντίδα για τους ανθρώπους, μπορεί φυσικά να ασκηθεί και από άνδρες – άλλωστε ο Δαλάι Λάμα διαθέτει αυτά τα χαρακτηριστικά. Σε γενικές όμως γραμμές, ο ίδιος, όπως πολλοί από εμάς, θεωρεί ότι αυτού του είδους η συμπόνια προκύπτει πιο φυσικά στις γυναίκες..»

Γιάννα στις 17 Μαρτίου 2019

«Εφ’ όσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε….. εφ’ όσον ουκ εποιήσατο…… ουδέ εμοί εποιήσατε» (Ιησούς Χριστός, Ευαγγέλιον Κατά Ματθαίον «Η ημέρα της μελλούσης κρίσεως» ΚΕ, 40).

Τα λόγια αυτά του Χριστούαναδεικνύουν όχι τόσο την αναγκαιότητα και ωφελιμότητα της βοήθειας στον «πλησίον»συνάνθρωπό μας ως στοιχείο – τεκμήριο αγάπης προς τον ίδιο, αλλά την αποδέσμευση της βοήθειας – αλληλεγγύης από τα γνωρίσματα του ομοεθνούς, του ομόθρησκού ή του ομόγλωσσου. Εκείνο που προέχει είναι η ανιδιοτελής προσφορά στον αναξιοπαθούντα συνάνθρωπό μας. Η αποπροσωποποίηση και η απουσία υστεροβουλίας νοηματοδοτούν με έναν ξεχωριστό τρόπο την αλληλεγγύη. («πεινώντα», «διψώντα», «ξένον», «γυμνόν», «ασθενή», «εν φυλακή», Κατά Ματθαίον, ΚΕ, 44).

α. Η φαιά πραγματικότητα

Η οικονομική κρίση των ημερών μας και τα παρεπόμενα κοινωνικά ρήγματα συνθέτουν τη φαιά πραγματικότητα μέσα στην οποία πολλοί άνθρωποι, συνάνθρωποίμας, πασχίζουν να επιβιώσουν και να σταθούν όρθιοι σε συνθήκες που τρέφουν τη στέρηση, τη φτώχεια και την απόρριψη. Ανθρώπινες τραγωδίες και κοινωνικά δράματαπροκαλούν συναισθηματικούς κραδασμούς, πληγώνουν την ανθρωπιά μας, ενοχοποιούν το Κοινωνικό μας Εγώ και αφυπνίζουν τη συνείδησή μας.

Ο πεινασμένος, ο διψασμένος, ο ξένος, ο γυμνός, ο ασθενής και ο φυλακισμένος της ευαγγελικής περικοπής κεντρίζουν τις ευθύνεςμας και αποκαλύπτουν τις ενοχέςμας. Ο καθένας χωριστά και όλοι μαζί ως κοινωνικό σώμα αναζητούμε τρόπους υπέρβασηςτου Εγώ μας και προσέγγισης αυτών των δεινοπαθούντων συνανθρώπων μας με στόχο να φανούμε χρήσιμοι. Είναι η στιγμή που η ανθρώπινη ευαισθησία μετασχηματίζεται σε αλληλεγγύη και κοινωνική προσφορά.

Ωστόσο, η κοινωνική αλληλεγγύη ως αντίδραση στο ναρκισσιστικόμας εγώ δεν πρέπει να εκδηλώνεται μόνο σε ακραίες καταστάσεις (φυσικές καταστροφές, οικονομική κρίση….) αλλά να αποτελεί καθημερινή πρακτική. Επίσης, δεν πρέπει να βασίζεται απλά και μόνο σε ένα συναισθηματικό γεγονός, ούτε να τροφοδοτείται από συμπεριφορές οίκτου και ελεημοσύνης, αλλά να αποτελεί λογική επιλογή ενός υπαρξιακά συνειδητοποιημένου όντος.

Βέβαια, το περιεχόμενο της κοινωνικής αλληλεγγύης δεν προσδιορίζεται μόνο από τη ζοφερή αντικειμενική πραγματικότητα των ημερών μας αλλά και από το φορέα αυτής. Η έκφραση, δηλαδή, της κοινωνικής αλληλεγγύης μπορεί να λάβει τόσο ατομικό όσο και συλλογικόχαρακτήρα. Η μορφή αυτή των δράσεων καθορίζει τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ταχύτητά τους. Οι μορφές, λοιπόν, που μπορεί να λάβει η κοινωνική αλληλεγγύη είναι πολλές και προσδιορίζονται από τις ανάγκες – προβλήματα των συνανθρώπων μας αλλά κι από τη βούληση και τοηθικό υπόβαθρο των φορέων.

β. Οι μορφές της κοινωνικής αλληλεγγύης

Η κοινωνική αλληλεγγύη – όταν δεν λαμβάνει τη μορφή ελεημοσύνης – μπορεί να εκφραστεί σε τρία επίπεδα.

  1. Υλικό – οικονομικό: Η οικονομική στήριξη και η υλική προσφορά μπορούν να ανακουφίσουν τις ευαίσθητες οικονομικά ομάδες ανθρώπων που αγωνιούν και αγωνίζονται για την υλική επιβίωσή τους. Η κάλυψη, δηλαδή, των βασικών υλικών αναγκών συνιστά μια προτεραιότητα για τη ζωή του φτωχού, του άστεγου, του μετανάστη ή πρόσφυγα. Το περίσσευμα του δικού μας «αρρωστημένου» καταναλωτισμού μπορεί να αποτελέσει για τους οικονομικά ανήμπορους ανάσα ζωής και ελπίδα για το αύριο. Το δικό μας υλικό πλεόνασμα μέσα από την αλληλεγγύη μπορεί να γίνει ο «πλούτος» των οικονομικά δυσπραγούντων.
  2. Κοινωνικό: Ο φτωχός, ο άστεγος και ο μετανάστης δεν υφίστανται μόνον τις συνέπειες της οικονομικής δυσπραγίας αλλά κι από τη βαρβαρότητα της μοναξιάς και του κοινωνικού αποκλεισμού. Την ψυχοφθόρα δράση των παραπάνω μπορεί να αμβλύνει η δική μας θέληση για επικοινωνία και αποδοχή. Κι αυτό γιατί οι φτωχοί, οι άστεγοι και οι αποκλεισμένοι δεν αποτελούν το κατώτερο τμήμα της κοινωνίας μας αλλά το άλλο πρόσωπό της. Αποτελούν κομμάτι ζωντανό της κοινωνίας μας που φωτίζει το γκρίζο πρόσωπό της. Στους ανθρώπους αυτούς χρωστάμε ένα χαμόγελο, μια γλυκιά λέξη, έναν έπαινο, μια επιβεβαίωση. Γιατί κι εμείς υπάρχουμε και «ξεχωρίζουμε»μέσα από την παρουσία και των άλλων και όχι υποχρεωτικά εξαιτίας του «χαρισματικού»εγώ μας.
  3. Ψυχο-συναισθηματικό: Ο οικονομικά άπορος και κοινωνικά μοναχός εύκολα βιώνει σε δραματικό βαθμό τα αρνητικά συναισθήματα της μειονεξίας και της μοιρολατρίας. Οι άνθρωποι αυτοί αισθάνονται αδικημένοι, αποτυχημένοι και εξορισμένοι από τους άλλους τους πετυχημένους, τους τυχερούς και τους ευνοημένους της ζωής. Σε αυτά τα συναισθήματα η ψυχο-συναισθηματική μας αλληλεγγύη μπορεί να διέπεται από τη θερμότητα μιας συζήτησηςπροσωπικής, από την προβολή του ανθρώπινου προσώπου – κι όχι προσωπείου – του εαυτού μας κι από μια άδολη κατάθεσηψυχής. Έτσι ο οικονομικά, κοινωνικά και ψυχολογικά αποδιοργανωμένος συνάνθρωπός μας μπορεί να νιώσει πως δεν είναι μόνος και πως μπορεί να ελπίζει σε μια ανθρώπινη συμ-παρουσία. Εξάλλου όλοι υποκείμεθα στον αδυσώπητο νόμο της αβεβαιότητας και της εντροπίας.

γ. Αλληλεγγύη και Κοινοτισμός

Βέβαια πέρα από την κοινωνική αλληλεγγύη στα τρία παραπάνω επίπεδα (οικονομικό, κοινωνικό, ψυχο-συναισθηματικό) υπάρχει και η ηθική παράμετρος που μας διαφοροποιεί από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο και καταδεικνύει την ποιότητα του πολιτισμού μας. Η έκφραση της κοινωνικής αλληλεγγύης αποκαλύπτει το ηθικό υπόβαθρο τόσο του ατόμου όσο και των σύγχρονων κοινωνιών.

Αντίθετα, μια κοινωνία που αδιαφορεί και προσπερνά τη φτώχεια και τη δυστυχία των άλλων είναι μια κοινωνία ανάπηρη, μια μη-κοινωνία. Γιατί η κοινωνία προϋποθέτει και συνεπάγεται την κοινότητα και το κοινό. Ο κοινοτισμός ως ιδέα, κίνημα και πολιτική επιλογή εξανθρωπίζει το άτομο και το μετατρέπει σε «πρόσωπο». Κι αυτό γιατί ο κοινοτισμός δίνει έμφαση στις διανθρώπινες σχέσεις και στον ψυχικό σύνδεσμο των ανθρώπων που ζουν στην κοινότητα.

Σε αυτό το σημείο, λοιπόν, συγκλίνουν και αλληλονοηματοδοτούνται η κοινωνική αλληλεγγύη και ο κοινοτισμός. Οι ηθικές προτεραιότητες και η αναγωγή τουσυν-ανήκειν και συν-κοινωνείν σε απόλυτες ατομικές και κοινωνικές αξίες συνιστούν τα βάθρα μιας υγιούς κοινωνίας.

Η κοινωνική αλληλεγγύη, λοιπόν, απορρέει από τη φυσική ανάγκη να συνυπάρχουμε με άλλα ανθρώπινα όντα. Συνιστά μια από τις πολλές εκφράσεις της κατηγορικής προσταγής του Καντ που συμπληρώνει το χριστιανισμό πρόταγμα «Πάντα ουν όσα αν θέλητε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι, ούτω και υμείς ποιείτε αυτοίς. Ούτος γαρ έστιν ο νόμος και οι προφήται» (Ματθαίος, Ζ, 12).

Και επειδή πολλοί θα αντιτείνουν πως η βοήθεια στον «πλησίον» συνιστά μια υπέρβαση του ναρκισσισμού μας και γι’ αυτό η αλληλεγγύη είναι δύσκολο έργο, τότε το λιγότερο που έχουμε να κάνουμε ως άτομο και κοινωνία είναι αυτό που διακήρυξε ο Δαλάι Λάμα.

«Αν μπορείς να βοηθάς τους άλλους. Αν δεν μπορείς να το κάνεις αυτό, τουλάχιστον μην τους προκαλείς κακό».

Γιάννα στις 17 Μαρτίου 2019
Πέντε εκατομμύρια παιδιά ηλικίας μικρότερης των 5 ετών πέθαναν στην Αφρική από ασθένειες που μπορούσαν να προληφθούν ή να ιαθούν, από πείνα, από τραύματα και άλλες άμεσες και έμμεσες συνέπειες ένοπλων συρράξεων στην ήπειρο από το 1995 ως το 2015, τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης που δημοσιεύθηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lance.

Τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να κάνουν περισσότερα ώστε να προστατεύσουν χιλιάδες παιδιά από το να πέσουν στα χέρια δουλεμπόρων που δρουν σε εγκληματικά δίκτυα ή ακόμα και στις ίδιες τους τις οικογένειες, προειδοποιεί η Europol, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν αγόρια και νεαροί πρόσφυγες. Οι δουλέμποροι στοχοθετούν ολοένα και περισσότερο παιδιά από χώρες όπως η Νιγηρία και το Βιετνάμ και τα εξαναγκάζουν να εργάζονται σε αγροκτήματα και εργοστάσια ή τα πουλάνε για σεξουαλική εκμετάλλευση, επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Αστυνομική Υπηρεσία.

Τουλάχιστον 4 εκατομμύρια παιδιά παγκοσμίως πέφτουν θύματα εξαναγκαστικής εργασίας και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, σύμφωνα με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Αυτά τα παιδιά τα αναγκάζουν να επαιτούν, να κλέβουν στον δρόμο ή από καταστήματα, ενώ τα δίνουν σε παράνομες υιοθεσίες και τα υποχρεώνουν σε ψεύτικους γάμους, σύμφωνα με την έκθεση. Εξάλλου, η εμπορία ανθρώπων για εργασιακή εκμετάλλευση καταγράφει άνοδο στην Ευρώπη και υπερτερεί της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ως κυρίαρχη μορφή της σύγχρονης δουλείας σε αρκετές χώρες, μεταξύ αυτών της Βρετανίας, του Βελγίου και της Πορτογαλίας, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης.

Το μέλλον των εκατομμυρίων παιδιώνπου ζουν σε χώρες που πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις κινδυνεύει, καθώς τα εμπόλεμα μέρη εξακολουθούν να διαπράττουν σοβαρά εγκλήματα κατά των παιδιών και οι ηγέτες του κόσμου απλώς παρακολουθούν – λέει η Unicef. «Τα παιδιά που ζουν σε ζώνες σύγκρουσης σε όλο τον κόσμο συνέχισαν να υποφέρουν από ακραίες βιαιότητες τους τελευταίους 12 μήνες και ο κόσμος εξακολουθεί να αποτυγχάνει. Διαπράττονται βίαιες πράξεις με ατιμωρησία και η κατάσταση χειροτερεύει», λέει ο Manuel Fontaine, διευθυντής προγραμμάτων έκτακτης ανάγκης της Unicef. Τα παιδιά που ζουν σε χώρες που βρίσκονται σε πόλεμο χρησιμοποιούνται ως ανθρώπινες ασπίδες, συλλαμβάνονται, στρατολογούνται για να πολεμήσουν, σκοτώνονται, πεθαίνουν από πείνα, από δίψα, από αρρώστιες. Επίσης, ο βιασμός, ο αναγκαστικός γάμος και η απαγωγήέχουν γίνει συνηθισμένες τακτικές στη Συρία στην Υεμένη, στο Κονγκό, στη Νιγηρία, στο Νότιο Σουδάν και στη Μιανμάρ.

Στο Αφγανιστάν, η βία και η αιματοχυσία είναι καθημερινότητα, ενώ περίπου 6.000 παιδιά βρήκαν το θάνατο το 2018. Σχεδόν τα μισά παιδιά στο Αφγανιστάν δεν πηγαίνουν σχολείο εξαιτίας των συγκρούσεων, της φτώχειας, των γάμων ανηλίκων και των διακρίσεων εις βάρος των κοριτσιών. Και βέβαια, όταν τα παιδιά δεν είναι στα σχολεία, κινδυνεύουν περισσότερο να κακοποιηθούν, να πέσουν θύματα εκμετάλλευσης και στρατολόγησης.

Πριν λίγους μήνες, σοκ προκάλεσε βίντεο που δείχνει μια ομάδα στρατιωτών στο Καμερούν να εκτελεί εν ψυχρώ δύο μητέρες με τα δύο παιδιάς τους. Οι εκτελεστές ήταν άνδρες του στρατού του Καμερούν. Στο βίντεο ακούγονται να φωνάζουν στους τέσσερις προς εκτέλεση «είστε μέλη της Μπόκο Χαράμ, θα πεθάνετε». Τον Νοέμβριο, επίσης, περισσότεροι από 80 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων πολλών παιδιών, απήχθησαν από σχολείο στο Nkwen, στα βορειοδυτικά της χώρας και απελευθερώθηκαν λίγες μέρες αργότερα. Μέχρι σήμερα, 93 χωριά φέρονται να έχουν καεί εν μέρει ή εξ ολοκλήρου εξαιτίας συγκρούσεων στις περιοχές, ενώ πολλά παιδιά βιώνουν ακραία βία.

Πέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η κατάσταση είναι απελπιστικά σκληρή για τα παιδιά στη χώρα. Περίπου 1,5 εκατομμύριο αγόρια και κορίτσια, δηλαδή τα δύο τρίτα των παιδιών στη χώρα των περίπου 4,5 εκατομμυρίων κατοίκων, χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια. Πάνω από 43.000 παιδιά ηλικίας κάτω των πέντε ετών προβλέπεται να αντιμετωπίσουν πολύ υψηλό κίνδυνο θανάτου από ακραίο οξύ υποσιτισμό μέσα στο 2019, προειδοποιεί η υπηρεσία του ΟΗΕ. Το ένα στα τέσσερα παιδιά είτε έχει εκτοπιστεί, ή ζει στην προσφυγιά. Χιλιάδες παιδιά ζουν παγιδευμένα στις τάξεις ένοπλων ομάδων, χρησιμοποιούνται σαν στρατιώτες και βοηθητικοί, ενώ χιλιάδες άλλα είναι θύματα σεξουαλικής βίας. «Τα σκελετωμένα σώματα των παιδιών που ήταν αρκετά τυχερά για να καταφέρουν να φθάσουν στην πτέρυγα του μοναδικού παιδιατρικού νοσοκομείου της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας που είναι αφιερωμένη στην αντιμετώπιση του υποσιτισμού ουσιαστικά ουρλιάζουν «λιμός»», τονίζει η UNICEF. Κι όλα αυτά στη χώρα, που διαθέτει πλούσια κοιτάσματα διαμαντιών αλλά παραμένει βυθισμένη στην απόλυτη φτώχεια.

Περίπου 700.000 παιδιά υποφέρουν από υποσιτισμό στην Κασάι, 400.000 από τα οποία «κινδυνεύουν να πεθάνουν» σε αυτή την περιοχή της κεντρικής Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, θύματα μιας σύγκρουσης από τον Σεπτέμβριο του 2016 έως τα μέσα του 2017, ανέφερε η Unicef. Η ενδοεθνική βία και οι συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και των ένοπλων ομάδων-πολιτοφυλακών έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στα παιδιά. Επιπλέον, περίπου 4,2 εκατομμύρια παιδιά διατρέχουν τον κίνδυνο σοβαρού υποσιτισμού ενώ η χώρα πλήττεται από την επιδημία «Έμπολα» Η κατάσταση εντείνεται από τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της αναγκαστικής στρατολόγησης από ένοπλες ομάδες και της σεξουαλικής κακοποίησης.

Στο Ιράκ, ακόμη και αν οι συγκρούσεις έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό, τέσσερα παιδιά σκοτώθηκαν το Νοέμβριο στο βόρειο τμήμα της χώρας, όταν το φορτηγό που ταξίδευαν στο σχολείο δέχθηκε σε επίθεση. Τα παιδιά και οι οικογένειες που επιστρέφουν στα σπίτια τους σε περιοχές που είχαν προηγουμένως πληγεί από ακραία βία συνεχίζουν να εκτίθενται στον κίνδυνο μη εκραγέντων πυρομαχικών. Χιλιάδες οικογένειες παραμένουν εκτοπισμένες και τώρα αντιμετωπίζουν τις πρόσθετες απειλές των χειμερινών θερμοκρασιών και των πλημμυρών.

Στη Συρία, από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2018, ο ΟΗΕ επαλήθευσε τη δολοφονία 870 παιδιών – τον υψηλότερο αριθμό που σημειώθηκε ποτέ στους πρώτους εννέα μήνες κάθε έτους από την έναρξη της σύγκρουσης το 2011.

Ο ανταρτοπόλεμος των τζιχαντιστών της Μπόκο Χαράμ, που άρχισε το 2009 στη βορειοανατολική Νιγηρία, έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 27.000 ανθρώπους, ανάμεσά  τους χιλιάδες παιδιά και έχει προκαλέσει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, με τον εκτοπισμό 2,5 εκατομμυρίων κατοίκων. Μετά τη μαζική απαγωγή των νεαρών κοριτσιών στην Τσιμπόκ τον Απρίλιο του 2014, η πόλη και αρκετά κοντινά χωριά έχουν υποστεί επανειλημμένα επιθέσεις από τους τζιχαντιστές της Μπόκο Χαράμ και βέβαια τα σχολεία αποτελούν απαγορευμένη ζώνη. Οι ένοπλες ομάδες συνεχίζουν να στοχεύουν τα κορίτσια, τα οποία βιάζονται, αναγκάζονται να γίνουν σύζυγοι μαχητών ή να χρησιμοποιηθούν ως «ανθρώπινες βόμβες».

«Η γενοκτονία» των μουσουλμάνων Ροχίνγκια στη Μιανμάρ συνεχίζεται, κατήγγειλε ο επικεφαλής της αποστολής έρευνας του ΟΗΕ. Ο εξοστρακισμός, οι διακρίσεις σε βάρος μιας εθνοτικής ομάδας, η προσπάθεια παρεμπόδισης των γεννήσεων, ο εγκλεισμός των μειονοτικών σε στρατόπεδα συνεχίζουν να είναι παρόντα. Τα ίδια και όσον αφορά τα δικαιώματα στην ελεύθερη κυκλοφορία και τα εμπόδια πρόσβασης στην υγεία και την εκπαίδευση.

Στην Παλαιστίνη, σκοτώθηκαν πάνω από 50 παιδιά και το 2018 και τραυματίστηκαν εκατοντάδες, πολλά από τα οποία καταδεικνύουν την επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης στη Γάζα. Τα παιδιά στην Παλαιστίνη αλλά και στο Ισραήλ είναι μόνιμα εκτεθειμένα στο φόβο, στη βία και τους τραυματισμούς. Ειδικά στη Γάζα η ζωή για τα παιδιά είναι ένας περιορισμός.

Δύο χρόνια μετά την ανεξαρτησία του από το Σουδάν, το Νότιο Σουδάνβυθίστηκε το 2013 σε έναν εμφύλιο πόλεμο που έχει προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, τον εκτοπισμό έξι εκατομμυρίων και μια καταστροφική ανθρωπιστική κρίση. Ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας Μάρκ Λόουεκ, είπε ότι στο Νότιο Σουδάν βρίσκονται στο στάδιο 5 (δηλαδή πεθαίνουν της πείνας) περίπου 25.000 άνθρωποι, τα περισσότερα παιδιά.

Στην Υεμένη, ο ΟΗΕ έχει επαληθεύσει ότι 1.427 παιδιά σκοτώθηκαν τους τελευταίους μήνες. Τα σχολεία και τα νοσοκομεία δέχονται επίθεση ή χρησιμοποιούντα για στρατιωτικούς σκοπούς, αρνούμενα την πρόσβαση των παιδιών στο δικαίωμά τους στην εκπαίδευση και την υγειονομική περίθαλψη. Αυτό προκαλεί περαιτέρω κρίση σε μια χώρα όπου κάθε 10 λεπτά, ένα παιδί πεθαίνει λόγω ασθενειών που μπορούν να προληφθούν και 400.000 παιδιά υποφέρουν από έντονο υποσιτισμό. Η πείνα που μαστίζει την Υεμένη είναι δέκα φορές χειρότερη από εκείνη στο Νότιο Σουδάν, εκτίμησε ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας Μάρκ Λόουεκ.

Η εύθραυστη εκεχειρία που επιτεύχθηκε στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι της Χοντέιντα και σε άλλα μέτωπα γέννησε ελπίδες για μια πολιτική διευθέτηση της κρίσης, παρότι συνοδεύθηκε από καταγγελίες των κυβερνητικών ότι οι αντάρτες Χούτι λυμαίνονται την ανθρωπιστική βοήθεια και από κατηγορίες των ανταρτών ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις (μαζί με τους Άραβες και δυτικούς συμμάχους τους) χρησιμοποιούν την πείνα ως όπλο.

Τις παραμονές της πρωτοχρονιάς η εφημερίδα New York Times ανέδειξε μια άλλη διάσταση της ανθρωπιστικής κρίσης που… ενώνει τις μοίρες των φτωχών της Υεμένης και του Νότιου Σουδάν. Τις φέρνει τόσο πολύ κοντά, ώστε η επιβίωση των μεν να εξαρτάται από τον θάνατο των δε, καθώς η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στρατολογούν μαχητές από το Σουδάν και τους βάζουν να πολεμήσουν για λογαριασμό τους στην Υεμένη. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, μεταξύ των μισθοφόρων είναι ανήλικα αγόρια καθώς και βετεράνοι πολεμιστές της διαβόητης πολιτοφυλακής Τζαντζαουίντ ή μέλη οικογενειών που καταστράφηκαν από τον πόλεμο του Νταρφούρ, μίας από τις πολλές συγκρούσεις στο εσωτερικό του Σουδάν, που έχει στοιχίσει τη ζωή 300.000 ανθρώπων και τον εκτοπισμό περισσότερων από 1 εκατομμύριο.

Οι μισθοφόροι μεταφέρονται αεροπορικώς στη Σαουδική Αραβία, όπου λαμβάνουν μια στοιχειώδη στρατιωτική εκπαίδευση τεσσάρων εβδομάδων πριν ριχτούν στις μάχες κατά των ανταρτών 2.000 χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο τους, με «μηνιάτικα» που κυμαίνονται από 480 δολάρια (για τους άπειρους) μέχρι 530 δολάρια για τους βετεράνους. Εφόσον επιζήσουν, οι Σουδανοί επιστρέφουν στην πατρίδα τους μετά από έξι μήνες, παίρνοντας επίσης ένα «μπόνους» 10.000 δολαρίων ο καθένας, ολόκληρη περιουσία για τα δεδομένα της πάμφτωχης χώρας. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που κατέγραψε ο δημοσιογράφος Ντέιβιντ Κιρκπάτρικ, οι Σουδανοί που πήγαν στον πόλεμο της Υεμένης ανέρχονται σε πολλές χιλιάδες, ίσως και δεκάδες χιλιάδες. Σε αρκετές περιπτώσεις οι επίδοξοι μισθοφόροι χρειάστηκε να «λαδώσουν» αξιωματούχους για να πάνε στην Υεμένη. “Δώσαμε μίζα 1.300 δολάρια”, είπε ο αδελφός ενός Σουδανού αξιωματικού που δεν επέστρεψε ποτέ. Η χήρα του και τα τρία παιδιά τους πήραν αποζημίωση 35.000 δολάρια. «Αυτά έχει η ζωή» είπε ο αδελφός.

Η κυβέρνηση του προέδρου Ομάρ Αλ Μπασίρ, που αποτελεί τμήμα της αραβικής συμμαχίας, αρνείται να δώσει στοιχεία για τους στρατιώτες που έστειλε στην Υεμένη, τις αμοιβές ή τις απώλειες. Η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ αρνούνται κατηγορηματικά ότι στρατολογούν παιδιά. Οι ανήλικοι οι οποίοι μίλησαν στον Αμερικανό δημοσιογράφο περιέγραψαν τις μάχες στις οποίες πήραν μέρος και τις τοποθεσίες υποστηρίζοντας ότι έκαναν τη βρόμικη δουλειά για εκείνες τις αραβικές χώρες που δεν αντέχουν να χάσουν δικούς τους πολίτες στον πόλεμο. Όσο για τον Μπασίρ, που κυβερνά το Σουδάν επί τρεις δεκαετίες, κατηγορείται μεν από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου στο Νταρφούρ, αλλά αυτό δεν εμποδίζει τις πλούσιες μοναρχίες του Κόλπου και τους δυτικούς συμμάχους τους να τον αντιμετωπίζουν ως έναν σημαντικό εταίρο.

Σημειώνεται ότι το 2019 σηματοδοτεί την 30ή επέτειο της σύμβασης-ορόσημο για τα δικαιώματα του παιδιού και την 70η επέτειο των συμβάσεων της Γενεύης, αλλά σήμερα περισσότερες χώρες εμπλέκονται σε εσωτερικές ή διεθνείς συγκρούσεις σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη στιγμή τις τελευταίες τρεις δεκαετίες.

Από ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙ

Γιάννα στις 17 Μαρτίου 2019

Η Microsoft έχει την Cortana, η Amazon την Alexa και η Google την Google Assistant. Ποιο είναι το κοινό στοιχείο των τριών αυτών ψηφιακών βοηθών τεχνητής νοημοσύνης; Είναι όλες γυναίκες.

Η παροχή βοήθειας θεωρείται εδώ και καιρό… γυναικεία υπόθεση, είτε είναι εικονική είτε φυσική, πλασματική ή πραγματική. Την ίδια ώρα, όπως αναφέρει ο βρετανικός Guardian, τα ρομπότ με ανδρική φωνή τείνουν να βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας και είναι συχνά επικίνδυνα. Σκεφτείτε τον Hal 9000 ή τον Terminator: όταν ένα ρομπότ χρειάζεται να είναι τρομακτικό, έχει ανδρική φωνή.

Η πατριαρχία υποστηρίζει ότι οι γυναίκες εξυπηρετούν, ενώ οι άνδρες έχουν ένα διαφορετικό ρόλο και οι εταιρείες τεχνολογίας φαίνονται ικανοποιημένες να προσκολλώνται σε αυτά τα στερεότυπα, παρά να διακινδυνεύσουν τα δυνητικά δυσάρεστα αποτελέσματα της αμφισβήτησης τους.

Η Siri της Apple μιλάει με ανδρική φωνή σε ορισμένες περιοχές (συμπεριλαμβανομένης και της Μ. Βρετανίας) και με γυναικεία σε άλλες. Όπως υπογράμμισε η φεμινίστρια ακαδημαϊκός Έλεν Έστερ, όταν στους πρώτους βοηθούς όπως για παράδειγμα ο «Knowledge Navigator» του 1987 της Apple έδωσαν αρσενική υπόσταση, έτειναν να θεωρούνται ως «βοηθοί έρευνας, ακαδημαϊκοί βιβλιοθηκονόμοι και υπεύθυνοι πληροφόρησης, παρά ως προσωπικό γραμματείας».

Σύμφωνα μ το ίδιο δημοσίευμα, η αλλαγή της φωνής μπορεί να μην είναι αρκετή για να διαχωριστεί η συσχέτιση της διοικητικής εργασίας με το γυναικείο φύλο. Ίσως το ερώτημα είναι, όταν ένας βοηθός Echo Amazon δεν έχει πια την αίσθηση της ταυτότητας φύλου, γιατί δίνουμε στα ρομπότ φύλο;

Η EqualAI, μια πρωτοβουλία αφιερωμένη στην εξάλειψη της μεροληψίας του φύλου στην τεχνητή νοημοσύνη (AI), δημιούργησε αυτό που μαρτυρά το όνομά της, μία φωνή χωρίς φύλο, την οποία ονομάζει Q.

Με την ανάμειξη των φωνών πέντε μη-δυαδικών ομιλητών και της μετατόπισης του βήματος της ηχογράφησης στα 153Hz και δοκιμάζοντας τα αποτελέσματα σε ένα ακροατήριο χιλιάδων ατόμων προτού προβούν σε περαιτέρω βελτιώσεις, δημιούργησαν μια βιβλιοθήκη έτοιμη προς χρήση, με την οποία μπορούν να ντύσουν όχι μόνο ψηφιακούς βοηθούς, αλλά σταθμούς μετρό, παιχνίδια και πολλά άλλα.

Γιάννα στις 21 Φεβρουαρίου 2019

Από τον Πέτρο

Μια διεθνής ομάδα 200 αστρονόμων από 18 χώρες ανακοίνωσε ότι ανακάλυψε εκατοντάδες χιλιάδες άγνωστους έως τώρα γαλαξίες, χρησιμοποιώντας το δίκτυο ραδιοτηλεσκοπίων LOFAR (Low Frequency Array).

Η συγκεκριμένη εντυπωσιακή ανακάλυψη, αποτελεί άλλη μια απόδειξη για το πόσο ασύλληπτα αχανές είναι το σύμπαν και πόσα ακόμη έχουμε να μάθουμε γι’ αυτό.

Ένα ειδικό τεύχος του περιοδικού αστρονομίας και αστροφυσικής «Astronomy & Astrophysics» είναι αφιερωμένο στις 26 επιστημονικές εργασίεςπου περιγράφουν τις ανακαλύψεις, οι οποίες ρίχνουν περισσότερο φως στη φυσική των μαύρων οπών, στην εξέλιξη των γαλαξιών και σε άλλες κοσμικές διαδικασίες.

Η ραδιοαστρονομία αποκαλύπτει φαινόμενα που δεν είναι ορατά με τα οπτικά τηλεσκόπια που δουλεύουν στο ορατό μέρος του φάσματος. Μέχρι στιγμής η διάταξη τηλεσκοπίων LOFAR έχει παρατηρήσει το ένα τέταρτο του ουρανού του βορείου ημισφαιρίου σε χαμηλές ραδιοσυχνότητες και συνεχίζει σε άλλα μέρη του ουρανού, συνεπώς θα πρέπει να αναμένονται νέες μαζικές ανακαλύψεις στο μέλλον.

Το LOFAR έχει ήδη εντοπίσει περίπου 320.000 πηγές ραδιοκυμάτων, που σχεδόν όλες είναι γαλαξίες στο μακρινό σύμπαν, καθώς και μακρινές τεράστιες μαύρες τρύπες, τα ραδιοσήματα των οποίων έχουν ταξιδέψει δισεκατομμύρια έτη φωτός για να φθάσουν στη Γη.

Το LOFAR, που σχεδιάσθηκε και διευθύνεται από το Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας της Ολλανδίας (ASTRON), περιλαμβάνει ένα ευρωπαϊκό δίκτυο ραδιοκεραιών σε επτά χώρες, που συνδέονται μεταξύ τους από οπτικές ίνες υψηλής ταχύτητας δεδομένων.

Με αυτό τον τρόπο, οι διάσπαρτες αντένες από κοινού σχηματίζουν ένα εικονικό «πιάτο» ραδιοτηλεσκοπίου με διάμετρο 1.300 χιλιομέτρων, το οποίο έχει μεγαλύτερη ευαισθησία από κάθε άλλο τηλεσκόπιο στη Γη, μέχρι να ολοκληρωθεί το ακόμη μεγαλύτερο και πιο ευαίσθητο ραδιοτηλεσκόπιο SKA (Square Kilometre Array).

 

Υπάρχει ένα δυναμικό μέσα μας που πρέπει να υλοποιηθεί. Δεν έχει σημασία αν έχετε ένα βαθμό ευφυΐας 60 ή 160, υπάρχουν πολλά περισσότερα μέσα σας απ’ αυτά που τώρα συνειδητοποιείτε.
Ίσως η μοναδική γαλήνη και χαρά στη ζωή βρίσκεται στην αναζήτηση και στην ανάπτυξη αυτού του δυναμικού. Είναι αμφίβολο αν θα υλοποιήσουμε ολόκληρο τον εαυτό μας μέσα στη διάρκεια μιας ζωής, ακόμη κι αν αφιερώσουμε την κάθε στιγμή της σ’ αυτό.

Ο Γκαίτε βάζει το Φάουστ να το ανακαλύπτει αυτό όταν λέει, “Αν πάνω σ’ αυτή τη γη μια στιγμή γαλήνη μπορούσα να βρω /τότε σ’ αυτή τη στιγμή θα της έλεγα/ “Μείνε για λίγο, τι όμορφη που είσαι”. Αν ο άνθρωπος σταματήσει τις έρευνές του έστω και για μια σύντομη στιγμή, τότε φλερτάρει με το διάβολο, γιατί δεν μπορεί να υπάρξει γαλήνη κι ανάπαυση στον αγώνα του ανθρώπου να βρει τον εαυτό του. Το Ευαγγέλιο του Απόστολου Ιωάννη μας λέει ότι το σπίτι μας έχει πολλά δωμάτια, που το καθένα τους περικλείει τα δικά του θαυμαστά πράγματα. Πώς είναι δυνατό ν’ ανεχόμαστε τις αράχνες, τους ποντικούς, τη φθορά και το θάνατο να κατακλύζουν το σπίτι μας;

Ό,τι υπάρχει είναι πάντα διαθέσιμο για ανακάλυψη. Ποτέ δεν είναι πολύ αργά. Αυτή η γνώση θα προσφέρει στον άνθρωπο τη μεγαλύτερή του πρόκληση – την έρευνα του εαυτού του – τη δική του προσωπική Οδύσσεια- την ανακάλυψη και την τακτοποίηση των δωματίων του σπιτιού του. Αυτή η γνώση θα πρέπει να τον προκαλέσει να γίνει όχι μόνο ένα καλό άτομο, αλλά το καλύτερο, το πιο αγαπητό, το πιο αισθαντικό, το πιο έξυπνο άτομο, ένα αξιαγάπητο άτομο, ένα όλο αισθήματα άτομο, ένα έξυπνο άτομο, που ο άνθρωπος είναι ικανός να γίνει. Η έρευνά του δεν είναι ένας ανταγωνισμός με την έρευνα κάποιου άλλου. Γίνεται η δική του προσωπική πρόκληση.

Έτσι το ν’ αγαπάμε τον εαυτό μας περικλείει την ανακάλυψη του αληθινού θαύματος που είναι ο εαυτός μας· όχι μόνο ο τωρινός εαυτός μας, αλλά οι πολλές δυνατότητες του εαυτού μας. Περικλείει την αδιάκοπη συνειδητοποίηση ότι είμαστε μοναδικοί, ότι δε μοιάζουμε με κανένα άλλο άτομο στον κόσμο, ότι η ζωή είναι, ή θα πρεπε να είναι, η ανακάλυψη, η ανάπτυξη και το μοίρασμα με τους άλλους αυτής της μοναδικότητας. Η διαδικασία αυτή δεν είναι πάντα εύκολη, γιατί θα πρέπει ν’ ανακαλύψουμε αυτούς που θα νιώσουν ότι απειλούνται από μας που αλλάζουμε, που ωριμάζουμε. Αλλά πάλι θα είναι μια γοητευτική διαδικασία,πάντα φρέσκια και όπως όλα τα πράγματα καινούργια, όλο αλλαγές, ποτέ πληκτική. Το ταξίδι μέσα στον ίδιο τον εαυτό μας είναι το σπουδαιότερο, το πιο απολαυστικό και το μεγαλύτερο σε διάρκεια. Τα ναύλα είναι φτηνά· απαιτεί μονάχα αδιάκοπη εμπειρία, αξιολόγηση, αγωγή, δοκιμές καινούργιας συμπεριφοράς. Μόνο εσείς μπορείτε να γίνετε ο τελικός κριτής που θα καθορίσει ποιο είναι το σωστό για σας.

Γιάννα στις 16 Φεβρουαρίου 2019

Στην Ιαπωνία οι άνθρωποι εξαφανίζονται. Δεν πεθαίνουν. Δεν αυτοκτονούν. Δεν απάγονται. Απλώς σκόπιμα εξαφανίζονται μέσα στη νύχτα, χωρίς εξηγήσεις. Κοινώς γίνονται καπνός. Κλονισμένοι από την απώλεια μιας δουλειάς ή από έναν αποτυχημένο γάμο, στιγματισμένοι από χρέη ή εξαντλημένοι από το στρες και την υπερβολική εργασία, χιλιάδες Ιάπωνες έχουν αρχίσει να αφήνουν πίσω τους την επίσημη ταυτότητά τους και να αναζητούν καταφύγιο στον ανώνυμο κόσμο ενός άλλου κοινωνικού δικτύου.  Η πράξη αυτή που έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά φαινομένου λέγεται johatsu, που στα ιαπωνικά σημαίνει «άνθρωπος που εξατμίζεται», αυτό που εμείς λέμε «έγινε καπνός». Τα μυστηριώδη περιστατικά δεν είναι μοναδικά, καθώς ο αριθμός των εξαφανισμένων ολοένα και αυξάνεται. Το φαινόμενο αυτό επιβεβαίωσε και η έρευνα που έκανε ένα ζευγάρι Γάλλων δημοσιογράφων – η Léna Mauger και ο Stéphane Remael – και κατέγραψε στο βιβλίο με τίτλο «The Vanished: The “Evaporated People” of Japan in Stories and Photographs», που δημοσιεύθηκε και κυκλοφόρησε πρόσφατα στις ΗΠΑ. Το βιβλίο περιλαμβάνει μια συλλογή από ιστορίες ανθρώπων που εγκατέλειψαν τη σύγχρονη κοινωνία, αναζητώντας μια πιο μυστική, λιγότερο πιεστική και στιγματισμένη ζωή. Άνθρωποι που για το κράτος είναι άφαντοι. Όλα ξεκίνησαν σε ένα μπαρ στο Παρίσι, το 2008, όταν μια φίλη είπε στην Lena Mauger μια ιστορία για ένα γνωστό της ζευγάρι Ιαπώνων που είχε εξαφανιστεί. Και όπως της εξήγησε αυτό δεν ήταν μόνο ένα μοναδικό, μυστηριώδες περιστατικό αλλά σύμφωνα με την φίλη της Mauger, ήταν ένα φαινόμενο. Οι Mauger και Remael εντυπωσιάστηκαν και αποφάσισαν να ταξιδέψουν στην Ιαπωνία. Όταν έφτασαν για πρώτη φορά στο Τόκιο, η αποστολή τούς φάνηκε αδύνατη. «Αναρωτιόμουνα, πώς μπορώ να βρω σκιές σε μια τόσο μεγάλη και πολυσύχναστη πόλη;» λέει η Mauger. «Και στην Ιαπωνία, το θέμα είναι τόσο ταμπού όσο η αυτοκτονία. Πολλοί άνθρωποι και φορείς αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί μας. Όταν αναφέραμε τη λέξη «johatsu», μας λέγανε ότι ήταν πολύ απασχολημένοι για να μας βοηθήσουν». Τελικά το ζευγάρι των Γάλλων δημοσιογράφων πέρασε πέντε χρόνια ταξιδεύοντας στην χώρα, κερδίζοντας σταδιακά την εμπιστοσύνη των ντόπιων ώστε να μάθουν για την ανησυχητική τάση, τεκμηριώνοντας το johatsu και τα υπόγεια δίκτυα που το στηρίζουν. Συνάντησαν επίσης πολλούς αγαπημένους αυτών που εξαφανίστηκαν: εγκαταλελειμμένοι πατέρες, σύζυγοι και εραστές. Δεν υπάρχουν επίσημα κυβερνητικά δεδομένα σχετικά με την τάση, αλλά από την έρευνα του ζεύγους περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι «εξαφανίζονται» ετησίως.


Γιάννα στις 16 Φεβρουαρίου 2019
«Κάποτε ήταν ένα χωριό μακριά, μέσα στα δάση και τα βουνά. Εκεί ζούσε ο Τρελονικόλας που ήταν κάμποσο παλαβός, αλλά ήταν ωραίος άντρας και λεβέντης. Είχε ένα τουφέκι κυνηγιού, δυο σκυλιά και ένα καλό άλογο. Αγαπούσε πάρα πολύ το κυνήγι και σε αυτό ξόδευε τον περισσότερο χρόνο της ζωής του. Τόσο πολύ αδιαφορούσε για τα υπόλοιπα που η γυναίκα του πέθανε από την καημό και την κούραση να αναλαμβάνει τα πάντα στην οικογένεια. Εφόσον ο Τρελονικόλας έχασε την γυναίκα του, έμεινε μοναχός του και προβληματιζόταν πως θα συνεχίσει από εδώ και μπρος. Για να ξεχνάει τον καημό του που το σπίτι του έμεινε έρημο, κυνηγούσε με περισσότερο πάθος. Αφού δεν είχε κανέναν να τον περιμένει, έφευγε νωρίς το πρωί με τα σκυλιά, το άλογό του και γύριζε αργά το βράδυ. Κάποια στιγμή αντάμωσε έναν παλιό του φίλο κυνηγό και κάθισαν να τα πούνε.– Φίλε, λέει ο κυνηγός από το διπλανό χωριό, έμαθα πως έχασες την γυναίκα σου και λυπήθηκα. Εκείνη πέθανε και ησύχασε, ενώ εσύ έμεινες μόνος, χωρίς κανέναν να σε φροντίζει. Έτσι όπως είσαι σε λυπάμαι. Θα σου βρούμε μια καλή γυναίκα, αλλά και εσύ πρέπει να βάλεις λίγο νερό στο κρασί σου. Να βοηθάς λίγο και στις δουλειές του σπιτιού.

– Έχεις δίκιο φίλε μου, απαντάει ο Τρελονικόλας. Άμα συνεχίσω έτσι θα γίνω αγρίμι. Θα με βλέπουν οι άνθρωποι και θα τρομάζουν.

Πέρασε αρκετός καιρός και οι δυο φίλοι συναντήθηκαν αρκετές φορές. Αναφέροταν κάθε φορά και στην παντρειά. Κάποια μέρα ο Τρελονικόλας αποφασίζει να αλλάξει τρόπο ζωής και πηγαίνει να βρει τον φίλο του.

– Φίλε, του λέει, προσπάθησε να βρεις κάποια βολική γυναίκα να παντρευτώ και θα κάνω υπομονή να ζήσω όμορφα μαζί της.

Πέρασαν μερικές εβδομάδες και ο φίλος αναζητούσε νύφη. Σε ένα χωριό εκεί κοντά ζούσε μια πολύ εγωίστρια γυναίκα που κατάφερε να διώξει και τους δύο προηγούμενους άντρες της. Δεν άφηνε κανέναν εκτός από αυτή να αποφασίζει και να εξουσιάζει. Αυτή την γυναίκα βρήκε και πηγαίνει να συναντήσει τον Τρελονικόλα.

– Άκουσε φίλε μου, του λέει. Βρήκα μια γυναίκα για σένα, αλλά… Εγώ θα σου πω την αλήθεια και εσύ κάνε όπως νομίζεις, γιατί δεν θέλω να σε χάσω από φίλο μου. Η γυναίκα αυτή μέχρι στιγμής έχει διώξει δυο άντρες. Με κανέναν δεν μπόρεσε να κάνει σωστό σπιτικό. Κάνει αυτό που θέλει και δεν ακούει κανέναν άλλο. Την φοβούνται όλοι, γιατί δεν το βάζει κάτω με τίποτα.

Παρόλα αυτά τα μειονεκτήματα ο Τρελονικόλας δέχτηκε να πάνε να συζητήσουν με την γυναίκα. Ζεύουν το άλογο στην σούστα και πηγαίνουν στο σπίτι της. Χτυπάνε την πόρτα και η ζωντοχήρα τους ανοίγει και τους προσκαλεί στο σαλόνι. Τους φέρνει κεράσματα και κατόπιν μπαίνουν κατευθείαν στο θέμα.

–  Εγώ σκέφτηκα πολύ όσο να πάρω απόφαση να περάσω τα σκαλοπάτια του σπιτιού σου. Θελώ να γνωρίζεις τα ελαττώματά μου. Λατρεύω το κυνήγι, τα σκυλιά και το άλογό μου. Για να παντρευτώ είμαι αποφασισμένος να διορθώσω τις αδυναμίες μου αυτές. Τώρα θέλω να μου πεις τις δικές σου κακές συνήθειες.

– Θέλω να ξέρεις την βασική αρχή στην ζωή μου: “Όποιος σηκώνεται πρώτος το πρωί και κάνει τις δουλειές, αυτός θα κάνει κουμάντο ολόκληρη την μέρα. Αν δεν τηρηθεί, θα χωρίσουμε”.

Αφού το σκέφτηκε λίγο ο Τρελονικόλας της απάντησε:

– Άκουσε μια άλλη συμφωνία. Ένα εξάμηνο θα κάνεις κουμάντο εσύ, ένα εγώ. Όσο θα κάνεις εσύ κουμάντο θα ζούμε στο δικό σου σπίτι και όσο θα κάνω κουμάντο εγώ θα ζούμε στο δικό μου σπίτι. Δέχομαι από τώρα να κάνεις κουμάντο εσύ το πρώτο διάστημα και εγώ θα σε υπακούω χωρίς καμιά αντίρρηση.

Η γυναίκα σκέφτηκε λίγο τα λόγια αυτά και της φάνηκαν λογικά και δίκαια. Η ίδια όμως αμφέβαλλε για το αν θα κατάφερνε τελικά να κρατήσει το λόγο, τόσο η ίδια όσο και ο άντρας. Ήταν πονηρή.  Δέχτηκε γιατί έτσι κι αλλιώς αυτή θα έκανε κουμάντο στην αρχή. Θα έβλεπε πως πήγαιναν τα πράγματα και άμα δεν της ταίριαζε θα τον έκανε να φύγει. Αφού συμφώνησαν φώναξαν παπά, έκαναν τον φίλο τους κουμπάρο και έβαλαν τα στέφανα. Όπως ήταν η συνήθεια δεν έκαναν γλέντια, γιατί και οι δύο είχαν ξαναπαντρευτεί.

Αρχίσαν να ζούνε λοπόν στο σπίτι της γυναίκας. Αν η γυναίκα έλεγε στον Τρελονικόλα να πάει στο χωράφι, πήγαινε. Αν δεν ήθελε να πάει στο κυνήγι, δεν πήγαινε. Αν ήθελε να πάει για ύπνο, πήγαινε. Αν ήθελε να ανάψει το τζάκι, το άναβε. Μετά από κάποιο διάστημα ο άντρας αγανάχτησε και σκεφτότανε:  «Αφού πέρασε τόσος καιρός, ας κάνω λίγη ακόμα υπομονή να βγάλω δανεικά αυτά που έπαθα». Οι χωριανοί που τους έβλεπαν, απορούσαν με το πως παντρεύτηκαν αυτοί οι δύο. Πώς αυτός ο λεβέντης που πέθανε την πρώτη του γυναίκα υπηρετούσε σαν σκλάβος αυτή την τύραννο που σιγά σιγά είχε ημερώσει; Τα κουτσομπολιά έδιναν και έπαιρναν και μάλιστα έβγαλαν ένα τραγούδι που ιστορούσε το παράξενο:

“Ποιος είναι άνθρωπος σοφός με λογισμό και γνώση

για να σκεφτεί και να μας πει αυτό που μας συμβαίνει

να βλέπουμε άντρα κυνηγό λεβέντη και βουνίσιο

να γίνεται σαν το αρνί στα χέρια μιας γυναίκας.

Πρωί να τρέχει στην δουλειά, βράδυ να πλένει πιάτα

και να ζυμώνει το ψωμί, στο φούρνο να το ρίχνει.

Την σκούπα να έχει για δουλειά την πλύση για καμάρι

και το κεφάλι του σκυφτό, με ήλιο, με φεγγάρι.

Μη ψάχνετε στα μακρινά ελάτε στο χωριό μας,

Τρελονικόλας ήταν και γίνηκε ο καλός μας”.

Πέρασε ένα εξάμηνο και ο άντρας πλησιάζει την γυναίκα του και της λέει:

– Τόσο καιρό εσύ έκανες κουμάντο. Έχεις κανένα παράπονο;

– Όχι απαντάει η γυναίκα. Ότι και να πω, το έκανες.

– Αφού είναι έτσι από αύριο εγώ θα αναλάβω να κάνω κουμάντο. Θέλω να δω πόσο θα κρατήσεις τον λόγο σου. Τώρα πάμε για ύπνο και αύριο έχει ο Θεός.

Πήγαν και κοιμήθηκαν γλυκά και αγαπημένα. Πρωί πρωί σηκώνεται ο άντρας για κυνήγι και αφήνει την γυναίκα του να κοιμάται. Παίρνει το τουφέκι του, βγάζει τα σκυλιά και το άλογό του έξω μετά από ένα εξάμηνο. Πηγαίνει προς το βουνό και επιστρέφει το βράδυ με δύο λαγούς και τρεις πέρδικες. Η γυναίκα τον υποδέχτηκε χαρούμενη και ταχτοποίησε τα πάντα χωρίς να χρειαστεί να της πει κάτι ο άντρας της.

– Ετοίμασε ότι πρέπει για να πάμε αύριο στο δικό μου χωριό.

Την επόμενη μέρα, ανέβηκαν στην σούστα και το αλογάμαξο. Έφτασαν στο σπίτι του Τρελονικόλα και η ζωή τους περνούσε ήρεμα και ωραία. Ο άντρας φρόντιζε γα τις δικές του δουλειές και η γυναίκα έκανε από μόνη της δουλειές που αρμόζουν σε μια γυναίκα. Οι χωριανοί που ήξεραν τον Τρελονικόλα απορούσαν και έπλασαν ένα άλλο τραγούδι που το έλεγαν στα κρυφά.

“Ένα σπίτι στο χωριό μας ήταν άδειο και ορφανό.

Έφυγε ο Τρελονικόλας στο διπλανό χωριό.

Τον επλάνεψε γυναίκα όμορφη και βολική

και του πήρε τα μυαλά, τον κατάντησε αρνί.

Πόσο κρίμα, πόσο κρίμα αχ  σε σένα Νικολό

να σε κλαίνε οι περδικούλες από παν’ απ’ το βουνό”.

Ήρθε καιρός που γινότανε πανηγύρι σε ένα διπλανό χωριό και ο άντρας λέει στην γυναίκα του:

– Κόψε έναν κόκορα και βάλε τον να βράσει. Βάλε τα καλά σου να πάμε στο πανηγύρι.

Η γυναίκα υπάκουσε ενθουσιασμένη, καθώς από τότε που παντρεύτηκαν δεν είχε πάει πουθενά με τον άντρα της. Την επόμενη μέρα ζεύουν το άλογο στην σούστα, παίρνουν τα σκυλιά μαζί τους και βγαίνουν στο δρόμο. Λίγο πριν φτάσουν, συναντάνε ένα χωριό.

– Σιιιι, σιιι κάνει ο άντρας στο άλογο και σταματάει το κάρο. Γυναίκα κάτσε εδώ !

Ο Τρελονικόλας μπαίνει σε ένα μαγαζί και πίνει στα γρήγορα δυο ούζα. Μετά επιστρέφει στο κάρο και συνεχίζουν το ταξίδι. Εκεί που πήγαν έβλεπαν άλλες παρέες από γύρω χωριά να τρωγοπίνουν κι άλλες να χορέυουν. Έπαιζαν τα βιολιά, τα κλαρίνα και τα λαούτα. Οι περισσότεροι πιασμένοι χέρι χέρι χόρευαν ότι αγαπούσαν. Ο Τρελονικόλας βρίσκει μια καλή σκιά κάτω από ένα δέντρο, τραβάει την σούστα από κάτω, ξεζεύει το άλογο και του δίνει να φάει. Λύνει και τα σκυλιά να τρέξουν ελεύθερα. Ο άντρας παίρνει την γυναίκα και κάνουν μια βόλτα να βρούνε φίλους και γνωστούς. Κάθονται μαζί με μια παρέα από το χωριό τους και πιάνονται στο γλέντι και το χορό. Πέρασε χαρούμενα η μέρα και ο κόσμος άρχισε να φεύγει. Ο Τρελονικόλας ήπιε παραπάνω και δεν ετοιμαζόταν για να φύγουνε. Η γυναίκα σκεφτότανε να του πει “Άντε να φύγουμε!”, αλλά δεν το τολμούσε γιατί το κουμάντο το είχε ο άντρας. Ο Τρελονικόλας κατάλαβε την πρόθεση της γυναίκας του και πειράχτηκε. Πηγαίνει λοιπόν στον κορμό του δέντρου που είχαν αφήσει τα ζώα τους, ακουμπάει την πλάτη του και δίνει διαταγή στο σκύλο του:

– Αράπη ζέψε το άλογο να φύγουμε!

Ο σκύλος φυσικά δεν καταλάβαινε. Απλώς στο άκουσμα του ονόματός του κουνούσε την ουρά του και κοιτούσε τον αφέντη του. Διατάζει ξανά το σκυλί. Ο σκύλος αντιδράει με τον ίδιο τρόπο. Μετά από μια αποτυχημένη τρίτη προσπάθεια, παίρνει το τουφέκι του και πυροβολεί στον αέρα. Το σκυλί φεύγει τρομαγμέν0 μέχρι που χάθηκε από τα μάτια τους. Μετά απευθύνεται στο άλλο του σκύλο, λέγοντας:

– Τσακάλι ζέψε το άλογο να φύγουμε!

Ο σκύλος επίσης δεν κατάλαβε, πάρολο που το επανάλαβε πολλές φορές ο Τρελονικόλας. Στο τέλος εξαφανίστηκε μετά τον πυροβολισμό. Η γυναίκα έβλεπε τι γινότανε αλλά φοβότανε να μιλήσει λόγω της συμφωνίας με τον άντρα της, αλλά και επειδή φοβότανε μην τον εξοργίσει περισσότερο. Κάθισε ο Τρελονικόλας μια στιγμή να σκεφτεί τι να κάνει. Μετά από ένα λεπτό δίνει διαταγή στον άλογο του:

– Κίτσο πήγαινέ μας σπίτι επιτέλους!

Μετά από τρεις επίσης αποτυχημένες προσπάθειες, ο Τρελονικόλας πυροβολάει και το άλογο τους εγκαταλείπει επίσης. Η γυναίκα τρέμει από φόβο και στεναχώρια  που ο παλαβός ο άντρας της έδιωξε τα ζώα τους. Ο Τρελονικόλας δεν ήξερε τι να κάνει πλέον. Δίνει έπειτα διαταγή στην γυναίκα να φύγουν. Η καημένη μπαίνει στην θέση του αλόγου, πιάνει ένα πλοκάμι της σούστας και σέρνει το κάρο με τον άντρα πάνω του. Οι χωριανοί δεν πίστευαν στα μάτια τους, αντικρίζοντας την γυναίκα σε αυτή την ταπεινωτική κατάσταση. Όταν επιτέλους έφτασαν σπίτι, η γυναίκα μπαίνει στο σπίτι εξαντλημένη, αλλά πολύ περισσότερο εκνευρισμένη. Λέει στον άντρα της:

– Αυτό που έκανες ήταν πολύ κακό, αλλά σε συγχωρώ γιατί ήσουν μεθυσμένος. Είμαι αποφασισμένη όμως να σε ακούω και να σε σέβομαι. Είσαι ελεύθερος να  μιλήσεις και να πεις αυτό που σκέφτεσαι.

– Γυναίκα είμαι κι εγώ αποφασισμένος να ζήσω μαζί σου. Κι αυτό γιατί ξεχασες τα παλιά και καταφέραμε να κάνουμε ένα σωστό σπιτικό. Από εδώ και πέρα μόνο στο πιοτό θελω να μου κάνεις κουμάντο. Χρειάζομαι κάποιον να με σταματάει όταν χάνω τον έλεγχο με το ποτό. Αν το αναλάβεις αυτό, θα σε κάνω αρχόντισσα του σπιτιού.

Κράτησαν τον λόγο τους και οι δύο. Ο Τρελονικόλας μάλιστα έγινε ο καλυτερος νοικοκύρης της περιοχής. Τελικά ο δύστροπος άντρας και η ανυπόταχτη γυναίκα έζησαν με ομόνοια. Έκαναν οικογένεια με πολλά παιδιά και όταν ήρθε η ώρα έφυγαν ήρεμα για τον άλλο »

Γιάννα στις 3 Φεβρουαρίου 2019

Στις 28 Αυγούστου του 1963 ο Κινγκ εκφωνούσε κατά τη διάρκεια της Πορείας για δουλειά και ελευθερία από τα σκαλιά του Lincoln Memorial της Ουάσινγκτον «Έχω ένα όνειρο, ότι τα τέσσερα μικρά παιδιά μου θα ζήσουν μια μέρα σε ένα έθνος όπου δεν θα κρίνονται από το χρώμα του δέρματός τους αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους. Έχω ένα όνειρο σήμερα» έλεγε, και θα ανατρίχιαζε αν έβλεπε τα αποτελέσματα των εκλογών των ακροδεξιών κομμάτων και τις ρατσιστικές επιθέσεις στο σημερινό κόσμο.

Η ομιλία επικαλείται τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, τη Διακήρυξη Χειραφέτησης και το Σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών, και χαρακτηρίζεται ως ένα αριστούργημα της ρητορικής. Υπάρχουν πολλές εκδόσεις της ομιλίας και έχει ξαναγραφτεί αρκετές φορές σε διάφορες χρονικές στιγμές. Η εκδοχή που είναι ευρέως γνωστή, φαίνεται πως είναι ένα αμάλγαμα με αφετηρία την ομιλία «Κανονικότητα, Ποτέ Ξανά» (σχέδιο αυτής της ομιλίας στεγάζεται στο Κολέγιο Morehouse στη συλλογή Martin Luther King Jr Collection). Λίγο από το ένα, λίγο από το άλλο, και τελικά το «Έχω Ένα Όνειρο» γεννιέται σε μια στιγμή έμπνευσης και επικοινωνίας. Προς το τέλος προκαθορισμένης ομιλίας του Κινγκ, η τραγουδίστρια της Gospel, Mahalia Jackson, που βρισκόταν μέσα στο πλήθος και παρακολουθούσε, φώναξε: «Πες τους για το όνειρο, Μάρτιν!». Ο Κινγκ σταμάτησε την παράδοση της προετοιμασμένης ομιλίας του και άρχισε το δικό του «κήρυγμα», τονίζοντας τα κύρια σημεία του «Έχω ένα Όνειρο».

Τα μεγάλα όνειρα καλλιεργούνται, χτίζονται, φτιάχνονται μέρα με τη μέρα με σκέψεις και αλληλεπίδραση. Όπως και οι λόγοι που μας εμπνέουν να οραματιζόμαστε έναν καλύτερο κόσμο σχεδόν 50 χρόνια μετά.

Η γενιά μας, θα πρέπει να απολογηθεί όχι τόσο για τις σκληρές και άδικες πράξεις των κακών ανθρώπων, όσο για την απαράδεκτη σιωπή των καλών ανθρώπων.

Πίστη είναι να ξεκινάς ανεβαίνοντας το πρώτο σκαλοπάτι, χωρίς να βλέπεις ολόκληρη τη σκάλα.

.Στο τέλος δεν θα θυμόμαστε τα λόγια των εχθρών μας, αλλά τη σιωπή των φίλων μας

.Η ζωή μας αρχίζει να τελειώνει όταν σιωπάμε για πράγματα που έχουν σημασία. Έχω αποφασίσει να επιμένω στην αγάπη. Το μίσος είναι ένα πολύ μεγάλο βάρος για να σηκώνει κανείς. Αγάπη: η μοναδική δύναμη, που έχει την ικανότητα να κάνει τον εχθρό φίλο.

Αν ένας άνθρωπος καλείται να είναι ένας οδοκαθαριστής, θα πρέπει να καθαρίζει τους δρόμους όπως ο Michelangelo ζωγράφιζε, όπως ο Μπετόβεν συνέθεσε μουσική ή όπως ο Σαίξπηρ έγραψε ποίηση. Θα πρέπει να καθαρίζει δρόμους τόσο καλά, ώστε όλοι οι οικοδεσπότες του ουρανού και της γης με θαυμασμό να σταματούν και να λένε «εδώ έζησε ένας μεγάλος οδοκαθαριστής ο οποίος έκανε τη δουλειά του καλά».

Η πιο επίμονη και επείγουσα ερώτηση στη ζωή είναι: «τι κάνεις για τους άλλους;» Οι πιο έξυπνοι ασφαλώς καταλαβαίνουν ότι εμείς, που είμαστε με τους πλούσιους και τους ασφαλείς δημιουργούμε μια κόλαση για τους φτωχούς. Αυτή η παραφροσύνη πρέπει να πάψει. Πρέπει να σταματήσουμε τώρα. Η ελευθερία ποτέ δεν χαρίζεται από τον καταπιεστή. Πρέπει να απαιτηθεί από τον καταπιεσμένο. Όταν οι μηχανές, τα κομπιούτερ, τα κέρδη κι οι τίτλοι ιδιοκτησίας θεωρούνται πιο σημαντικά από τον άνθρωπο το τρίδυμο «ρατσισμός, ακραίος υλισμός και στρατοκρατία» γίνεται ανίκητο

. Μια πραγματική επανάσταση αξιών θα μας κάνει να αμφισβητήσουμε κατά πόσον ήταν δίκαιες πολλές παλιές και σύγχρονες πολιτικές μας. Μπορεί να είναι αλήθεια ότι ο νόμος δεν μπορεί να κάνει ένας άνθρωπος να με αγαπήσει, αλλά μπορεί να τον εμποδίσει να μου κάνει κακό, και νομίζω ότι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Μην ξεχνάτε ότι όλα όσα έκανε ο Χίτλερ στη Γερμανία ήταν σύμφωνα με το νόμο. Μπορεί να έχουμε έρθει όλοι με διαφορετικά καράβια, αλλά είμαστε όλοι στην ίδια βάρκα τώρα. Εμείς στη Δύση πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι οι φτωχές χώρες είναι φτωχές, κυρίως επειδή εμείς τις έχουμε εκμεταλλευτεί μέσα από πολιτική και οικονομική αποικιοκρία.

Ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ (γεννήθηκε 15 Ιανουαρίου 1929 – δολοφονήθηκε: 4 Απριλίου 1968) τάχθηκε εναντίον της βίας και των διακρίσεων. Το 1964 τού απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ για τον αγώνα του κατά των φυλετικών διακρίσεων μέσω κοινωνικής ανυπακοής και άλλων μέσων χωρίς τη χρήση βίας. Δολοφονήθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα στο Μέμφις του Τεννεσί. [Πηγή: www.doctv.gr]

Λόγιος, δάσκαλος του δικαίου, θεολόγος και μυστικιστής, με το πνευματικό του έργο έσπασε το φράγμα του χρόνου και της γλώσσας

Κείμενο: ελc team

Email: info@elculture.gr

Στις 17 Δεκεμβρίου 1273 πεθαίνει ο Jalal-Al-Din Rumi, ο σημαντικότερος Πέρσης ποιητής, ιδρυτής του μυστικιστικού τάγματος του Ισλάμ «Σούφι». Λόγιος, δάσκαλος του δικαίου, θεολόγος και μυστικιστής, με το πνευματικό του έργο έσπασε το φράγμα του χρόνου και της γλώσσας.

rumi2

Ύμνησε την αγάπη πέρα από τη θρησκεία με επίκεντρο τον άνθρωπο και την αγαθότητα των αισθημάτων. Ο Ρουμί έγραψε για πλήθος θεμάτων αλλά ξεχωρίζουν μέχρι σήμερα τα αποφθέγματά του για την αγάπη και τη δύναμή της μέσα στο χρόνο:

1. «Οι εραστές δεν συναντιούνται σε κάποιο σημείο. Βρίσκονται ο ένας μέσα στον άλλο συνεχώς».

2. «Αγάπη είναι να πετάς σε έναν μυστικό ουρανό και να κανείς 100 πέπλα να πέφτουν κάθε στιγμή. Πρώτα απελευθερώσου από τη ζωή. Τέλος, κάνε ένα βήμα χωρίς πόδια».

3. «Ο στόχος σου δεν είναι να αναζητήσεις την αγάπη, αλλά απλώς να αναζητήσεις και να βρεις όλα τα εμπόδια που υπάρχουν μέσα σου και έχεις υψώσει εναντίον της».

4. «Πρέπει να εγκαταλείψεις 1000 μισές αγάπες προκειμένου να έχεις μια ολόκληρη».

5. «Όσες περιγραφές και να χρησιμοποιήσουμε για να εξηγήσουμε την αγάπη, όταν ερωτευόμαστε ντρεπόμαστε για τις ίδιες μας τις λέξεις».

6. «Η αγάπη είναι η γέφυρα ανάμεσα σε εσένα και οτιδήποτε άλλο».

7. «Αν δεν με βρεις μέσα σου, δεν θα με βρεις ποτέ. Διότι βρίσκομαι μαζί σου από την πρώτη στιγμή της ύπαρξής μου».

8. «Οι εξηγήσεις μέσω των λέξεων κάνουν τα πράγματα πιο ξεκάθαρα, αλλά η αγάπη χωρίς εξηγήσεις είναι πιο ξεκάθαρη».

9. «Τα λόγια είναι αδύναμα ως προς την έκφραση της αγάπης».

10. «Μόνο με την καρδιά μπορείς να αγγίξεις τον ουρανό».

11. «Άφησε την ομορφιά αυτού που αγαπάς να γίνει αυτό που κάνεις».

12. «Είμαι δικός σου. Μην με δώσεις πίσω στον εαυτό μου».

13. «Όταν είμαι μαζί σου, μένουμε ξύπνιοι όλη τη νύχτα. Όταν δεν είσαι εδώ, δεν μπορώ να κοιμηθώ. Δοξάζω τον Θεό για τις δυο αυτές ξαγρύπνιες αλλά και για τη διαφορά ανάμεσά τους».

14. «Θέλω να σε κοιτάζω. Γνωρίζω τη φωνή σου. Σε αναγνωρίζω όταν έρχεσαι από τη γωνιά του δρόμου. Νιώθω το άρωμά σου όταν μπαίνω σε ένα δωμάτιο από το οποίο μόλις έχεις φύγει. Γνωρίζω τον τρόπο που ανασηκώνεις τη φτέρνα σου όταν περπατάς, τον τρόπο που γλιστρά το πόδι σου. Μου είναι οικείος ο τρόπος που κλείνεις τα χείλη σου και ύστερα μόλις που τα ανοίγεις και τότε έρχομαι να σε φιλήσω. Θέλω να νιώσω τη χαρά όταν ψιθυρίζεις “κι άλλο”».

15. «Μέσα στο δικό σου φως μαθαίνω να αγαπώ. Μέσα στην ομορφιά σου, μαθαίνω να γράφω ποιήματα. Χορεύεις μέσα στο στήθος μου, εκεί που κανείς δεν σε βλέπει παρά μόνο μερικές φορές εγώ, και τότε αυτό το θέαμα γίνεται τέχνη».

16. «Οι αποχαιρετισμοί αφορούν μόνο εκείνους που αγαπούν με τα μάτια τους. Για όσους αγαπούν με την καρδιά και την ψυχή τους, δεν υπάρχει χωρισμός».

17. «Υπάρχουν δύο είδη ανθρώπων που δεν μένουν ποτέ ικανοποιημένοι – ο εραστής του κόσμου και ο εραστής της γνώσης».

18. «Όπου κι αν βρίσκεσαι και ό,τι κι αν κάνεις, ας γίνεται με αγάπη».

19. «Αφέσου σιωπηλά στην παράξενη έλξη αυτού που αγαπάς πραγματικά. Δεν θα σε οδηγήσει σε λάθη».

20. «Πέρα από την έννοια των σωστών και των λάθος πράξεων, υπάρχει ένα πεδίο. Εκεί θα σε συναντήσω».

πηγή: https://www.elculture.gr

Γιάννα στις 16 Δεκεμβρίου 2018

Τα «καλά παιδιά», οι ευγενικές αυτές ψυχές που δεν θέλουν να δυσαρεστήσουν ποτέ κανέναν και είναι πάντα πρόθυμοι και εξυπηρετικοί, παραχωρούν τα προνόμιά τους στους άλλους, δεν λένε όχι και δεν ζητάνε ποτέ τίποτα. Όλοι τους ξέρουμε, όλοι τους αναγνωρίζουμε, όλοι τους συμπαθούμε και όλοι κατά καιρούς πιάνουμε τον εαυτό μας να τους εκμεταλλευόμαστε!

Για μια μεγάλη μερίδα ανθρώπων η καλοσύνη αποτελεί μονόδρομο. Είναι ο μόνος τρόπος για να υπάρχουν και να σχετίζονται. Η αλήθεια όμως είναι ότι για τους περισσότερους η καλοσύνη αντί να διευκολύνει την ψυχολογική υγεία και τις (υγιείς) διαπροσωπικές τους σχέσεις, στέκεται εμπόδιο στο δρόμο για την προσωπική ευχαρίστηση και των ανάπτυξη υγιών σχέσεων.

Το να «είμαι καλός» συχνά σημαίνει να αποσιωπώ τα πραγματικά μου συναισθήματα. Σημαίνει να παραιτούμαι από την ειλικρίνεια στις σχέσεις μου επειδή με καταβάλλει ο φόβος της κριτικής ή της απόρριψης. Ένας «καλός άνθρωπος» μιλάει και φέρεται με τρόπους που πιστεύει ότι θα του προσφέρουν επιδοκιμασία ή τουλάχιστον δεν θα τον φέρουν αντιμέτωπο με το θυμό, την κριτική ή την απόρριψη των άλλων.

Δεν είναι λίγα τα «καλά παιδιά» που χτυπάνε την πόρτα του ψυχοθεραπευτή. Κάποιες φορές έρχονται γνωρίζοντας τη δυσκολία τους να εκφράσουν τις πραγματικές επιθυμίες και ανάγκες τους και το θλιμμένο τους βλέμμα συνοδεύεται από κουβέντες όπως «ίσως πρέπει να πάψω να είμαι τόσο καλός με τους άλλους», «έχω κουραστεί», «δεν αντέχω άλλο να δίνω, έχω στερέψει». Συνήθως όμως έρχονται με αφορμή κάποιο άλλο σύμπτωμα χωρίς να έχουν συνείδηση του πραγματικού προβλήματος.

Κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν είναι ότι τα «καλά παιδιά» κινδυνεύουν πολύ περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό να εμφανίσουν μια ποικιλία ψυχολογικών διαταραχών όπως πχ κατάθλιψη, άγχος, ψυχοσωματικά προβλήματα ακόμα και εξαρτήσεις. Ανάμεσα στους ειδικούς της ψυχικής υγείας αποτελεί κοινό μυστικό ότι τα εν λόγω ψυχολογικά προβλήματα, -αλλά ακόμα και η εμφάνιση κάποιων «οργανικών» ασθενειών – έχουν συχνά τις ρίζες τους σε καταπιεσμένα συναισθήματα, επιθυμίες και ανάγκες.

Αν κάποιος κάτσει και το σκεφτεί άλλωστε, τέτοιου είδους συμπτώματα μπορεί να αποτελούν τον μοναδικό τρόπο για κάποια άτομα να επιτρέψουν στον εαυτό τους να «μην μπορούν» χωρίς να αναγκαστούν να πουν όχι!

Γιατί όμως κάποιοι άνθρωποι επιλέγουν να καταπιέζουν τον εαυτό τους ασχέτως του προσωπικού κόστους που καλούνται να πληρώσουν; Η βαθύτερη αιτία, που συνήθως μας οδηγεί σε αυτό τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς είναι το συναίσθημα της ενοχής.

Το συναίσθημα της ενοχής είναι ένα σύνθετο συναίσθημα που συνήθως αναπτύσσεται στην τρυφερή παιδική ηλικία, όταν τα άτομα μπορούν πολύ εύκολα να θεωρήσουν τον εαυτό τους υπεύθυνο για όλους και για όλα γύρω τους και πιο συγκεκριμένα για την ευτυχία ή τη δυστυχία της μαμάς και του μπαμπά και που καταλήγουν να κάνουν τα πάντα προκειμένου να τους ευχαριστήσουν.

Όπως όμως τα περισσότερα μοτίβα που αναπτύσσουμε στην τρυφερή αυτή ηλικία μας ακολουθούν και στην υπόλοιπη ενήλικη ζωή μας, έτσι και το αίσθημα ευθύνης για τη ζωή και τα συναισθήματα των άλλων συνεχίζει να μας κατατρέχει επ’ αόριστο, να μας γεμίζει ενοχές και να μας κάνει να δίνουμε τα πάντα προκειμένου να διευκολύνουμε τους άλλους.

Αν νιώθετε ότι είστε υπερβολικά καλός με τους άλλους ή αν σχετίζεστε με ένα άτομο υπερβολικά καλό, αξίζει τον κόπο να θυμάστε ότι δυστυχώς η υπερβολική καλοσύνη σχεδόν ποτέ δεν αποφέρει τα ζητούμενα αποτελέσματα: Δεν κάνει τις σχέσεις πιο εύκολες, δεν εγγυάται την άνευ άλλων όρων αποδοχή από τους άλλους και δεν βελτιώνει την ποιότητα της ζωής μας. Αντίθετα, μας καταπιέζει, μας τυραννάει και μας γεμίζει θυμό και νευρώσεις.

Ζωή Στραβοπόδη-Τζιάνο Ψυχοθεραπεύτρια – Οικογενειακή Σύμβουλος

Μαράκι στις 15 Δεκεμβρίου 2018

Ο πρωταγωνιστής στο θεραπευτικό περιβάλλον είναι η λεκτική επικοινωνία, αλλά η χρήση της φωτογραφίας στο πλαίσιο αυτό επιτρέπει την εργασία με διαφορετικό τρόπο που δίνει νόημα στο αφηγηματικό περιεχόμενο κυρίως χάρη στην εκφραστική δύναμη και στη συγκεκριμένη γλώσσα που διαθέτει ο ιδιαίτερος κώδικας της φωτογραφίας.


«Η φωτογραφία είναι μια αδύναμη φωνή, αλλά μερικές φορές
μπορεί να προσκαλέσει τις αισθήσεις μας
 προς τη συνείδηση,
να προκαλέσει συναισθήματα τόσο δυνατά ώστε να λειτουργούν ως καταλύτες της σκέψης».
W.E. Smith 1977

Με τη γέννηση της φωτογραφίας, ο άνθρωπος μπορούσε να κρατήσει εικόνες χωρίς να χρειάζεται να τις παράγει με το χέρι.

Από την προέλευσή της, η φωτογραφία δεν περιορίζεται στο να αποτελεί απλή συλλογή πληροφοριών σε εικόνες, αλλά επιτρέπει την καταγραφή της οπτικής γωνίας του παρατηρητή και επομένως του ατόμου που φωτογραφίζει.

Ο Henri Cartier-Bresson, έγραψε: «για να φωτογραφίσετε, πρέπει να βάλετε το μυαλό, τα μάτια και την καρδιά στην ίδια οπτική γραμμή. Είναι ένας τρόπος ζωής».

Αυτό είναι σωστό. Η φωτογράφηση είναι μια επιλογή, μια γλώσσα, ένας τρόπος επικοινωνίας των συναισθημάτων, των διαθέσεων, των σκέψεων. Ένας τρόπος να σταθείς και να επιβληθείς στον κόσμο.

Το πραγματικό νόημα κάθε φωτογραφίας βρίσκεται πιο πολύ σε ότι οι λεπτομέρειες προκαλούν στον νου και στην καρδιά του κάθε θεατή, παρά στα οπτικά της δεδομένα. Στην ουσία δημιουργούμε οι ίδιοι την σημασία που αποδίδουμε στην φωτογραφία.

Η φωτογραφία είναι άμεση, αλλά ταυτόχρονα αποκτά συνεχώς νέες έννοιες όσο περισσότερο την εξερευνούμε.

Εντός της φωτογραφίας, κρύβονται και αναμιγνύονται περισσότερες έννοιες από ό, τι νομίζουμε όταν την παρατηρούμε, επομένως, η παρατήρηση μιας φωτογραφίας δεν είναι το ίδιο πράγμα με την ανάγνωση της.

Η φωτογραφία δεν είναι μόνο μια εκτύπωση, είναι ένα είδος αυτοπροσωπογραφίας, ένα είδος «καθρέφτη με μνήμη»και περιέχει μια εικόνα που για τον παρατηρητή μπορεί να πάρει ζωή.

Η φωτογραφία κρύβει λοιπόν ένα αμέτρητο δυναμικό όχι μόνο ως εργαλείο για να διευκολύνει και να λειτουργήσει υποστηρικτικά στην επικοινωνία, ειδικά όταν ορισμένα συναισθήματα ή εμπειρίες είναι δύσκολο να εκφραστούν με λέξεις, αλλά και ως εργαλείο ικανό να εκφράσει μεταφορικά σκέψεις και συναισθήματά, καθώς επίσης και ως εργαλείο αυτο-εξερεύνησης του Εαυτού, χρήσιμο για τη βελτίωση της αυτογνωσίας, την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και την αύξηση της συνειδητοποίησης.

Έτσι η σημασία και το συναισθηματικό “Μήνυμα¨ εξαρτάται από το ποιος κοιτάζει την φωτογραφία.

Ο πρώτος που εφάρμοσε τη φωτογραφία στην ψυχική υγεία ήταν ο φωτογράφος και ψυχίατρος HughDiamond στο άσυλο του Surrey County Lunatic Asylum από το 1848 έως το 1858. Φωτογράφισε τους ασθενείς στο άσυλο, χρησιμοποιώντας την εικόνα ως διαγνωστικό εργαλείο για τον εντοπισμό διαφορετικών τύπων ψυχικών ασθενειών, και ανακάλυψε ότι όταν οι φωτογραφίες απεδείχθησαν πως είχαν θετικό θεραπευτικό αποτέλεσμα στους ασθενείς.

Εξετάζοντας τις φωτογραφίες τους, οι ασθενείς είχαν επίγνωση της φυσικής τους ταυτότητας και έδιναν περισσότερη προσοχή στην εμφάνισή τους, καθώς συνειδητοποίησαν ότι κάθε φορά που κοίταζαν μια εικόνα όπου αισθάνονταν και φαινόντουσαν καλά αυξανόταν αυτοεκτίμησή τους.

Το 1975, η Judy Weiser, ψυχολόγος και θεραπεύτρια μέσω της τέχνης, έγραψε το πρώτο άρθρο στο οποίο χρησιμοποίησε τον όρο «Φωτοθεραπεία», δηλ. τη χρήση της φωτογραφίας στη θεραπεία ως μη λεκτικού οργάνου για να ευνοήσει την αφήγηση του εαυτού του και της ιστορίας του ασθενούς.

Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τη φωτοθεραπεία πραγματοποιήθηκε το 1979 στις Ηνωμένες Πολιτείες και το 1982 η J. Weiser ίδρυσε το Κέντρο Photo Teraphy Centre στο Βανκούβερ του Καναδά ως αρχείο και χώρο για ψυχοθεραπευτικές φωτογραφικές τεχνικές.

Η Φωτοθεραπεία αποτελεί μια διαδραστική τεχνική συμβουλευτικής που χρησιμοποιεί αλληλεπιδράσεις ασθενών με προσωπικές φωτογραφίες, οικογενειακές και συγχρόνως φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από άλλους ή από ασθενείς κατά τη διάρκεια της θεραπείας, προκειμένου να τους βοηθήσουν να ανακτήσουν τη μνήμη και τα κρυμμένα συναισθήματα.

Και από την ψυχαναλυτική προοπτική, με τον Kohut (1970), οι φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν για να διευκολύνουν τη διαδικασία αξιολόγησης και διάγνωσης και για να διευκρινίσουν τις σημαντικές πτυχές της παιδικής ηλικίας του ασθενούς.

Τι το θεραπευτικό υπάρχει όμως στην φωτογραφία;

Η φωτογραφία επιτρέπει στον άνθρωπο να έρθει σε επαφή με την αντιληπτή πραγματικότητα του με έναν εντελώς νέο τρόπο.

Κοιτάζοντας μια εικόνα από μια αντιληπτική άποψη σημαίνει ότι την βλέπουμε σαν ένα μια σύνθετη φόρμα πλούσια σε μορφές και υπόβαθρο που μπορεί να προκαλέσει άπειρες προοπτικές νοήματος στον παρατηρητή.

Όταν κοιτάζουμε μια εικόνα που μας ανήκει, προσπαθούμε να συνδέσουμε την εικόνα με την εμπειρία.

Μια φωτογραφία που νοείται ως επικοινωνιακό μέσο έχει μια καταλυτική δύναμη να ανακινήσει συναισθήματα και να δημιουργήσει προβολές εννοιών πάνω σε αυτές, που οι συμμετέχοντες συχνά δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν και να εκφράσουν με λέξεις.

Κοιτάζοντας και ξανακοιτάζοντας τις φωτογραφίες, κοιτάζοντας τον εαυτό μας, κοιτάζοντας τους ανθρώπους που είναι ακόμα παρόντες στη ζωή μας και αυτούς που δεν είναι, μας επιτρέπει να εισέλθουμε σε έναν «άλλο» κόσμο που αποτελείται από αναπαραστάσεις, συναισθήματα και ζωντανές εμπειρίες που συχνά δεν υπάρχουν ούτε στις εικόνες που βλέπουμε.

Το να κοιτάμε μια φωτογραφίας μας, μας επιτρέπει να ξαναδούμε τον εαυτό μας και να βιώσουμε τις αναμνήσεις και τις εμπειρίες που προκαλεί η εικόνα.

Από την στιγμή που ερχόμαστε πάντοτε αντιμέτωποι με την πραγματικότητα, κάθε φωτογραφία ενεργοποιεί στον θεατή μια μεγαλοπρεπή προσωπική εικόνα, που χαρακτηρίζεται από την αντίληψη και τη συναισθηματικότητα.

Παραδοσιακά, ο πρωταγωνιστής στο θεραπευτικό περιβάλλον είναι η λεκτική επικοινωνία, αλλά η χρήση της φωτογραφίας στο πλαίσιο αυτό επιτρέπει την εργασία με διαφορετικό τρόπο που δίνει νόημα στο αφηγηματικό περιεχόμενο κυρίως χάρη στην εκφραστική δύναμη και στη συγκεκριμένη γλώσσα που διαθέτει ο ιδιαίτερος κώδικας της φωτογραφίας.

Έτσι στο θεραπευτικό πλαίσιο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη φωτογραφία ως μια μεταφορά του τρόπου με τον οποίο ο θεραπευόμενος αντιλαμβάνεται τον κόσμο και πιο συγκεκριμένα τον τρόπο που σχετίζεται με τους άλλους καθώς επίσης και την ίδια του την ύπαρξη.

 

Η φωτογραφική εικόνα αποτελεί ένα ερέθισμα που δίνει έναυσμα να ξεκινήσει μια φυσική συνομιλία με τον ενδότερο εαυτό.

 

Αυτό που ενδιαφέρει τον θεραπευτή είναι τι ανακαλεί η φωτογραφία στον θεραπευόμενο ώστε να του επιτρέψει να εισέλθει στον ορθολογικό του κόσμο, αποκαλύπτοντας πιθανά αντιφατικά στοιχεία της αφήγησής του και της ιστορίας του.

Ο θεραπευόμενος φέρνει τις φωτογραφίες στην θεραπεία, επιλέγοντας διαφορετικές εικόνες του εαυτού του και των άλλων με τους οποίους μπορεί να εργαστεί και να συσχετιστεί, δίνοντας σημασία στο επιλεγμένο υλικό.

Μόλις τοποθετηθούν οι φωτογραφίες, αρχίζει μια διαδικασία αναδόμησης του νοήματος μεταξύ του θεραπευόμενου και του θεραπευτή μέσω μιας σειράς ερωτήσεων που εμβαθύνουν στον λόγο για τον οποίο ο ασθενής αποφάσισε να τοποθετήσει τις φωτογραφίες σε αυτή τη συγκεκριμένη θέση και να διευκρινίσει ποιά συναισθήματα προκαλούν σε αυτόν.

Η φωτογραφία τελικά, είναι μια στιγμή, αλλά εκείνη τη στιγμή σίγουρα υπήρξε ένα γεγονός, ένα περιστατικό, μια σχεσιακή διαδικασία.

Κατά την διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας μέσω της φωτογραφίας ανοίγεται ένα παράθυρο στο ασυνείδητο, προκειμένου να δοθούν λόγια σε αυτήν, για να ξεκινήσει μια αφηγηματική διαδρομή η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην απλή παρατήρηση της εικόνας.

Η δύναμη αυτού του εργαλείου έγκειται στην ικανότητά του να σταματήσει τον χρόνο και να επιτρέπει να ασχοληθούμε συναισθηματικά με τις εμπειρίες του συμμετέχοντα.

Σε μια φωτογραφία μπορεί να ξαναζήσουμε το παρελθόν, να αναστοχαστούμε στο παρόν, να φανταστούμε στο μέλλον μας, και αν καθοδηγηθούμε σωστά θα ανακαλύψουμε το προσωπικό σύστημα αξιών τα κριτήρια και προσδοκίες μας ως προς τον εαυτό μας και ως προς τον κόσμο, μέσω της αφήγησης των προσωπικών μας συναισθημάτων που βασίζονται σε φωτογραφίες που εμείς οι ίδιοι επιλέξαμε ή βγάλαμε.

«Σε μια φωτογραφία υπάρχουν όλες οι εικόνες και έχεις δει, όλα τα βιβλία που έχεις διαβάσει, η μουσική που έχεις ακούσει και όλα τα πρόσωπα που έχεις αγαπήσει». Ansel Adams.


Συγγραφέας: Αιμιλία Αξιωτίδου, Ψυχοθεραπεύτρια

πηγή-αναδημοσίευση: https://www.psychologynow.gr