Διαχειριστής στις 4 Φεβρουαρίου 2020

Είμαστε οι Φίλοι της Ανέλιξης. Και… συναντηθήκαμε λίγα χρόνια πριν με όραμα τη δημιουργία ενός ιστότοπου… Ενός χώρου όπου όλοι θα βρισκόμαστε για να επικοινωνούμε και να μοιραζόμαστε αυτά που νιώθουμε, ακούμε, βλέπουμε, διαβάζουμε, κουβεντιάζουμε και αγαπάμε…

 

Η μικρή παρέα μεγάλωσε… και έγινε μια οικογένεια με ανοιχτή την αγκαλιά που σας προσκαλεί να γίνετε κι εσείς μέλη της.

 

Ελάτε, λοιπόν, να ταξιδέψετε μαζί μας διαβάζοντας τα άρθρα που δημοσιεύουμε ή αποστέλλοντάς μας κι εσείς τα κείμενα που αγαπάτε.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Μαΐου 2026

Είμαι 70 ετών και συνειδητοποίησα ότι τα παιδιά μου με αγαπούν, αλλά δεν με έχουν ανάγκη – Δεν ζητούν τη γνώμη εκείνου που τους έμαθε να περπατούνl

«Αυτό που μου ραγίζει την καρδιά δεν είναι η συντομία αυτών των τηλεφωνημάτων. Είναι ότι πιστεύει πως αρκούν».

Ο γιος μου τηλεφωνεί κάθε Κυριακή στις 4 το απόγευμα. Θα μπορούσες να ρυθμίσεις το ρολόι σου με βάση αυτό. Η συζήτηση ακολουθεί ένα σενάριο που έχουμε αποστηθίσει και οι δύο: Πώς είναι η υγεία σου; Καλά. Πώς πάει η δουλειά; Πώς είναι τα παιδιά; Μεγαλώνουν γρήγορα. Μετά από ακριβώς δεκαπέντε λεπτά, βρίσκει έναν λόγο να κλείσει. Έχω αρχίσει να το χρονομετρώ. Την περασμένη εβδομάδα, προσπάθησα να του πω για το κοτσύφι που έρχεται στον κήπο μου, πώς μιμείται τέλεια τον συναγερμό του αυτοκινήτου του γείτονά μου. «Ωραίο αυτό, μαμά», είπε, ήδη αφηρημένος. Μπορούσα να ακούσω την πραγματική του ζωή στο βάθος, τη ζωή όπου εγώ είμαι ένα κουτάκι προς τσεκάρισμα, όχι ένας άνθρωπος για να γνωρίσει.

Αυτό που μου ραγίζει την καρδιά δεν είναι η συντομία αυτών των τηλεφωνημάτων. Είναι ότι πιστεύει πως αρκούν. Νομίζει ότι είναι καλός γιος, και με τα σύγχρονα δεδομένα ίσως και να είναι. Τηλεφωνεί, έρχεται στις γιορτές, φροντίζει να έχω ό,τι χρειάζομαι. Όμως το «χρειάζομαι» και το «θέλω» είναι διαφορετικά πράγματα, και αυτό που θέλω δεν μπορεί καν να φανταστεί ότι ακόμα το επιθυμώ: να συμβάλλω, να έχω σημασία με τρόπους που ξεπερνούν την απλή ύπαρξη.

Μετά από τριάντα δύο χρόνια διδασκαλίας αγγλικών στο λύκειο, κατανοώ τη δομή της αφήγησης. Ξέρω ότι κάθε ιστορία χρειάζεται σύγκρουση, λύση, εξέλιξη. Αλλά τι κάνεις όταν έχεις διαγραφεί από την ιστορία; Όταν έχεις γίνει δευτερεύων χαρακτήρας, που αναφέρεται πού και πού αλλά δεν είναι ποτέ ουσιώδης για την πλοκή;

Το μουσείο της ανεπιθύμητης σοφίας

Η κουζίνα μου αφηγείται την ιστορία της παρωχημένης μου κατάστασης. Τρία συρτάρια γεμάτα χειρόγραφες κάρτες συνταγών, καθεμία μια μικρή ιστορία. Το ψωμί μπανάνας της μητέρας μου που μας κράτησε στις δύσκολες εποχές. Η συνταγή για σούπα από την Ιταλίδα γειτόνισσά μου που μου έμαθε ότι η αγάπη μπορεί να σερβιριστεί σε μπολ. Η τούρτα γενεθλίων που τελειοποίησα μέσα σε σαράντα χρόνια γιορτών, προσαρμοσμένη και σημειωμένη στα περιθώρια σαν εργαστηριακό ημερολόγιο επιστήμονα.

Προσφέρθηκα να μάθω αυτές τις συνταγές στην κόρη μου τον περασμένο μήνα. Γέλασε, όχι κακοπροαίρετα, και μου έδειξε μια εφαρμογή στο κινητό της. «Ό,τι χρειάζομαι είναι εδώ, μαμά. Με βίντεο και διατροφικές πληροφορίες και αξιολογήσεις χρηστών». Το εννοούσε ως καθησυχασμό. Δεν κατάλαβε ότι μου έδειχνε τη δική μου αχρηστία, ψηφιοποιημένη και βαθμολογημένη από αγνώστους.

Ξέρεις πώς είναι να συνειδητοποιείς ότι η γνώση που μάζεψες σε μια ολόκληρη ζωή έχει αντικατασταθεί από οδηγούς στο YouTube; Ότι οι δεξιότητες που τελειοποίησες επί δεκαετίες μπορούν να «κατέβουν» σε δευτερόλεπτα από κάποιον που δεν θα καταλάβει ποτέ τι κόστισε να τις μάθεις με τον δύσκολο τρόπο;

Η ήπια βία της «προστασίας»

«Μην ανησυχείς γι’ αυτό, μαμά» έχει γίνει η επωδός των παιδιών μου. Με προστατεύουν από την πραγματική τους ζωή σαν να είμαι από γυαλί. Η κόρη μου δεν μου είπε για την αποβολή της παρά μήνες μετά. «Δεν ήθελα να σε στεναχωρήσω», είπε, χωρίς να καταλαβαίνει ότι το να με αποκλείσει από τον πόνο της ήταν χειρότερο από το να τον μοιραστεί.

Έχουν δημιουργήσει μια αποστειρωμένη εκδοχή της ζωής τους για μένα. Παίρνω τα καλύτερα στιγμιότυπα: προαγωγές, διακοπές, σχολικές επιτυχίες. Οι δυσκολίες, οι φόβοι, οι αμφιβολίες στις 2 τα ξημερώματα; Αυτά τα κρατούν για τους θεραπευτές τους, τους συντρόφους τους, τους φίλους τους. Για οποιονδήποτε εκτός από τη γυναίκα που κάποτε κρατούσε τους φόβους τους στα χέρια της σαν πληγωμένα πουλιά, που ήξερε πώς να θεραπεύει ό,τι πονούσε χωρίς να της το ζητήσουν.

Πότε έγινα τόσο εύθραυστη για την αλήθεια; Πότε τα παιδιά μου αποφάσισαν ότι εβδομήντα χρόνια ζωής—με απώλειες, διαζύγιο, φόβους για καρκίνο και χηρεία—δεν με προετοίμασαν για τα σύγχρονα προβλήματά τους; Με αντιμετωπίζουν σαν να μην έχω γνωρίσει ποτέ τον πόνο, σαν η ζωή μου να ξεκίνησε τη μέρα που γεννήθηκαν και να τελειώνει τη μέρα που θα πεθάνω, χωρίς τίποτα ουσιαστικό έξω από τα όρια της δικής τους ύπαρξης.

Ο απροσδόκητος πόνος της ικανότητας

Να τι δεν σου λέει κανείς για το να μεγαλώνεις ικανά παιδιά: η επιτυχία μοιάζει με εγκατάλειψη. Πέρασα δεκαετίες διδάσκοντάς τα να είναι ανεξάρτητα, να σκέφτονται μόνα τους, να χτίσουν ζωές που στέκονται χωρίς εμένα. Τα κατάφερα. Είναι λαμπροί, αυτάρκεις ενήλικες που κινούνται στον κόσμο τους με αυτοπεποίθηση και χάρη. Γιατί λοιπόν η ικανότητά τους μοιάζει με προδοσία;

Η φίλη μου η Πατρίσια, εβδομήντα πέντε χρονών, το λέει τέλεια: «Τα μεγαλώσαμε για να φύγουν από κοντά μας και μετά απορούμε όταν το κάνουν». Αλλά είναι κάτι παραπάνω από το να φύγουν, έτσι δεν είναι; Είναι η πλήρης απουσία ανάγκης. Δεν χρειάζονται πια την έγκρισή μου, δεν χρειάζονται την καθοδήγησή μου, ούτε καν τις συνταγές μου. Έχουν βρει καλύτερους τρόπους, ευκολότερους, πιο αποδοτικούς για όλα όσα τους δίδαξα.

Βλέπω τον γιο μου να μεγαλώνει τα παιδιά του με τεχνικές που έμαθε από βιβλία γραμμένα από ανθρώπους με τα μισά μου χρόνια. Αναφέρει μελέτες για την ανάπτυξη των παιδιών, χρησιμοποιεί όρους όπως «attachment parenting» και «θετική πειθαρχία». Όταν είπα ότι κι εκείνος μεγάλωσε μια χαρά με πιο απλές μεθόδους, μου έριξε εκείνο το βλέμμα. Εκείνο που λέει ότι είμαι γλυκιά αλλά ξεπερασμένη, σαν ένα παλιό τηλέφωνο ή ένα χειρόγραφο γράμμα.

Βρίσκοντας νόημα στα περιθώρια

Πού με αφήνει λοιπόν αυτό; Στα περιθώρια της ζωής τους, υποθέτω. Στις υποσημειώσεις. Στη σελίδα αφιέρωσης που προσπερνούν για να φτάσουν στην «πραγματική» ιστορία.

Έχω αρχίσει να χτίζω μια ζωή μέσα σε αυτά τα περιθώρια. Κάνω εθελοντισμό σε ένα κέντρο αλφαβητισμού, διδάσκοντας ενήλικες να διαβάζουν. Αυτοί οι μαθητές θέλουν αυτό που έχω να προσφέρω. Γέρνουν μπροστά όταν εξηγώ κάτι, τα πρόσωπά τους φωτίζονται όταν καταλαβαίνουν. Δεν έχουν οδηγούς στο YouTube για ό,τι τους διδάσκω. Χρειάζονται την υπομονή μου, την εμπειρία μου, την ικανότητά μου να εξηγώ το ίδιο πράγμα δεκαεπτά διαφορετικούς τρόπους μέχρι να «κουμπώσει».

Γράφω πλέον δοκίμια, προσπαθώντας να αποτυπώσω όχι μόνο τι συνέβη αλλά γιατί είχε σημασία. Σήμερα το πρωί, στις 5:30, έγραψα για τη χρονιά που με άφησε ο πρώτος μου σύζυγος, πώς έμαθα να φτιάχνω μια βρύση που έσταζε από ένα βιβλίο της βιβλιοθήκης επειδή δεν είχα χρήματα για υδραυλικό και αρνήθηκα να ζητήσω βοήθεια. Τα παιδιά μου δεν θέλουν αυτές τις ιστορίες, αλλά ίσως μια μέρα τα παιδιά τους να τις θέλουν. Ίσως κάποτε κάποιος να αναρωτηθεί ποια ήμουν πριν γίνω γιαγιά, μητέρα, υποσημείωση.

Μαθαίνω ιταλικά μέσω ενός διαδικτυακού προγράμματος. Η κόρη μου φάνηκε μπερδεμένη όταν της το είπα. «Γιατί;» ρώτησε, σαν να είναι η μάθηση στα εβδομήντα μια ιδιόρρυθμη ασχολία αντί για δήλωση ότι ακόμα εξελίσσομαι. Δεν της είπα για το όνειρό μου να περπατήσω μόνη στη Ρώμη, να παραγγείλω καφέ σε άπταιστα ιταλικά, να είμαι κάποια άλλη πέρα από «η μαμά κάποιου» για λίγες εβδομάδες.

Η μακρά ηχώ της αγάπης

Ίσως αυτό να είναι απλώς η φυσική τάξη των πραγμάτων. Σκέφτομαι τη δική μου μητέρα, που έχει φύγει εδώ και δεκαέξι χρόνια. Πόσες φορές προσπάθησε να μου πει κάτι σημαντικό ενώ εγώ την άκουγα μισά, ήδη σχεδιάζοντας πώς θα φύγω; Πόσες ιστορίες της τις απέρριψα ως επαναλαμβανόμενες, χωρίς να καταλαβαίνω ότι προσπαθούσε να μου δώσει κομμάτια του εαυτού της πριν να είναι πολύ αργά;

Ήμουν καλή κόρη, νόμιζα. Αλλά ήμουν καλή κόρη όπως τα παιδιά μου είναι καλά παιδιά: τυπική, συνεπής, αλλά τελικά απούσα από την πιο βαθιά συζήτηση. Αγαπούσα τη μητέρα μου, αλλά δεν τη γνώριζα. Γνώριζα τα «μητρικά» κομμάτια, τα «γιαγιαδίστικα» κομμάτια, αλλά όχι τη γυναίκα που υπήρχε πριν και πέρα από αυτούς τους ρόλους.

Τώρα καταλαβαίνω τη συγκεκριμένη μοναξιά που πρέπει να ένιωθε—να σε αγαπούν αλλά να μη σε γνωρίζουν, να σε χρειάζονται αλλά να μη σε θέλουν, να σε θυμούνται αλλά να μη σε βλέπουν πραγματικά. Είναι μια θλίψη χωρίς κηδεία, μια απώλεια χωρίς τέλος.

Τελικές σκέψεις

Αύριο θα ξυπνήσω στις 5:30 και θα γράψω στο ημερολόγιό μου. Θα φροντίσω τον κήπο μου όπου το κοτσύφι πλέον ξέρει να με περιμένει. Θα στείλω μήνυμα στα παιδιά μου καλημέρα και θα δεχτώ όποια ψίχουλα σύνδεσης μου προσφέρουν. Όχι επειδή είναι αρκετά, αλλά επειδή η αγάπη δεν έρχεται με όρους, ακόμα κι όταν συνοδεύεται από απόσταση.

Το πιο δύσκολο πράγμα που χρειάστηκε να αποδεχτώ είναι ότι το να τους μάθω να περπατούν σήμαινε να τους μάθω να απομακρύνονται. Αλλά ίσως αυτός να ήταν πάντα ο σκοπός.

Ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία της αγάπης να είναι να κάνεις τον εαυτό σου περιττό.

Και ίσως, απλώς ίσως, το να μάθω να ζω με αυτή την αλήθεια είναι το τελευταίο μάθημα που έπρεπε να μάθω—όχι για εκείνους, αλλά για μένα.

πηγή:vegoutmag

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Μαΐου 2026

Ώ !!!!! Μάνα….

Άμα σου φωνάζω μ’ ανα-
στεναγμό, ακούς με Μάνα;;;;;
*
Νά ‘ξερα Μάνα αν μπορείς
ν’ ακούς με και να με θωρρείς.
*
Λείπεις Μάνα μου, μα πάντα,
θα ‘σαι τση ψυχής αβάντα.
*
Στην Απεραθίτικη ντοπιολαλιά τα δίστιχά μου. Εκφράζουν καλύτερα τον πόνο της έλλειψής της, σε κάθε
δύσκολη στιγμή που την έχω ανάγκη…
————————————————————-
Δυο μάνες
*
Ποτέ δεν άκουσα
όσο ήμουνα παιδί,
σαν όλες τις μανάδες
να μου λέτε παραμύθια,
θεριό μαζί και βασιλιά ,
μέσ’ στις ψυχές σας είχα δεί,
που τις κατάτρωγε σκληρά,
μέχρι τα μύχια.!!
*
Η πιο μεγάλη, της μικρής
μάνας ήταν αβάντα,
εκείνης, που τα νιάτα της
έγιναν δεξί χέρι,
ενός πατέρα, σαν , σκληρή
μοίρα έκανε κουμάντα
και όρισέ του στη ζωή
όλη, να υποφέρει.!!
*
Αγωνιστήκατε σκληρά,
δύο λέαινες μανάδες,
με πάθος και υπομονή,
κουράγιο και αγάπη,
μή σας πειράξουν τα παιδιά,
τυφώνες και χιονιάδες
και σε σκληρής τύχης, βορά,
μη γίνουν, -το κιτάπι -.!!
*
Έτσι σας γνώρισα
κι έτσι θα σας θυμάμαι,
με την πικρή στα χείλη,
“ώχ κι ώχ”, επωδό,
μ’ αν είν’ αλήθεια οι ψυχές
πώς ζουν, εκεί που πάνε,
θα μου χαμογελάτε,
σε άλλο κόσμο , από ‘δω.!!
*
Τώρα., δεν είστε στη ζωή,
μα, δεν σας λησμονούμε,
βαδίζουμε στα χνάρια σας,
χατίρι των παιδιών μας,
φτωχά τα λόγια που ‘γραψα
και λίγα, μα, ας γενούνε,
ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ,
για σας κι από τις δυό μας.!!
*
Μάνες μου, δεν σας έβαλα,
ποτέ μου σε κορνίζες,
αυτή η θέση είναι γι’ αυτούς,
πού ‘χουν για πάντα φύγει,
ενώ, μέσ’ στην ψυχή μου εσείς,
έχετε βγάλει ρίζες
κι ο ίσκιος της φροντίδας σας,
νιώθω, πως με τυλίγει .!!

A πό την Παρασκευή Μπαρδάνη

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Μαΐου 2026

Ο γκραν μάστερ του σκακιού, Garry Kasparov, ηττείται από τον υπολογιστή της IBM, Deep Blue.

Ο Kasparov, ένα παιδί-θαύμα του σκακιού από το Αζερμπαϊτζάν, έδειξε το ταλέντο του από μικρή ηλικία. Ήταν 21 ετών όταν έπαιξε  απέναντι στον Anatoly Karpov για τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή, αλλά το παιχνίδι έληξε χωρίς νικητή έπειτα από 49 παρτίδες. Τον επόμενο χρόνο, ο Kasparov νίκησε τον Karpov, για να γίνει ο νεότερος παγκόσμιος πρωταθλητής στην ιστορία.

Με το σερί του των 12 παγκόσμιων τίτλων στη σειρά, ο Kasparov θεωρούνταν ο καλύτερος παίκτης στην ιστορία του σκακιού όταν κάθισε απέναντι από τον Deep Blue.

Υπολογιστές που παίζουν σκάκι υπήρχαν από τη δεκαετία του 1950, αλλά αρχικά δεν είχαν μεγάλη επιτυχία απέναντι στους καλούς παίκτες. Αυτό άλλαξε το 1985, όταν ο διδακτορικός φοιτητής του Carnegie Mellon,  Feng-hsing Hsu ανέπτυξε τον υπολογιστή «Chiptest», ο οποίος ήταν σχεδιασμένος για να παίζει σκάκι σε υψηλότερο επίπεδο από τους προηγούμενους.

Ο Hsu και ένας συμφοιτητής του έπιασαν δουλειά στην IBM και το 1989 ήταν μέλη της ομάδας του προγραμματιστή C.J. Tan, που ανέλαβε να δημιουργήσει έναν υπολογιστή ικανό να ανταγωνιστεί τους καλύτερους παίκτες του κόσμου στο σκάκι. Ο υπερ-υπολογιστής αυτός ήταν ο Deep Blue, ο οποίος μπορούσε να κάνει 100 έως 200 δισεκατομμύρια υπολογισμούς στα τρία λεπτά που παραδοσιακά δίνονται σε έναν παίκτη για να κάνει την κίνησή του στα σκάκι.

Ο Kasparov έπαιξε πρώτη φορά απέναντι στον Deep Blue το 1996. Ο γκραν μάστερ, γνωστός για τον απρόβλεπτο τρόπο που έπαιζε, μπόρεσε να κερδίσει τον υπολογιστή (παρότι έχασε την πρώτη παρτίδα) αλλάζοντας την στρατηγική του στα μέσα του παιχνιδιού. Το 1997, ο Kasparov άλλαξε το στυλ του, υιοθετώντας μία στρατηγική «βλέποντας και κάνοντας», κάτι που θεωρείται και ο λόγος της ήττας του.

Ο Kasparov και ο Deep Blue αναμετρήθηκαν σε έξι παρτίδες. Έπειτα από δύο ήττες και τρεις ισοπαλίες, σε αυτή την τελευταία παρτίδα της 11ης Μαΐου, ο Kasparov παραιτήθηκε έπειτα από 19 κινήσεις και μόλις μία ώρα παιχνιδιού. Ήταν η πρώτη φορά στην καριέρα του που παραιτούνταν, με την κοινότητα του σκακιού να ξαφνιάζεται, αφού θεωρούσε ότι ο Kasparov είχε περιθώρια να κάνει και άλλη κίνηση.

Σήμερα, καθώς ο άνθρωπος έχει αποδεχθεί πια ότι οι υπολογιστές είναι εξυπνότεροι από αυτόν και επιχειρήσεις από όλο τον κόσμο επικαλούνται την παραγωγικότητα της τεχνητής νοημοσύνης για χιλιάδες απολύσεις στις οποίες προχωρούν, ο Kasparov δεν έχει μόνο αποδεχθεί εκείνη την ήττα του, αλλά έχει πάρει και πολύτιμα μαθήματα.

Αρχικά, βέβαια, ήταν έξαλλος, όπως παραδέχεται, αφού δεν είχε χάσει ποτέ.

Όμως όταν πια είχαν περάσει δέκα χρόνια, έλεγε σε μία συνέντευξή του: «Έχω συμφιλιωθεί με αυτό. Στο τέλος της ημέρας, εκείνο το παιχνίδι δεν ήταν κατάρα αλλά ευλογία, γιατί ήμουν μέρος κάτι πολύ σημαντικού».

«Το 1997 ήταν μια δυσάρεστη εμπειρία, αλλά με βοήθησε να καταλάβω το μέλλον της συνεργασίας μεταξύ ανθρώπου και μηχανής», εξηγούσε. Μπορεί ο άνθρωπος να πίστευε ότι είναι ανίκητος, όμως η απόδειξη του αντιθέτου δεν σημαίνει πως η ζωή τελειώνει, έλεγε. «Πρέπει να βρούμε πώς να το γυρίσουμε προς όφελός μας».

«Πάντα λέω πως ήμουν ο πρώτος εργάτης γνώσης του οποίου η δουλειά απειλήθηκε από μία μηχανή. Αλλά αυτό με βοηθά να επικοινωνήσω ένα μήνυμα στο κοινό. Γιατί, ξέρετε, κανείς δεν μπορεί να με κατηγορήσει ότι είμαι υπέρ των υπολογιστών», πρόσθετε.

«Κάθε τεχνολογία καταστρέφει δουλειές πριν να δημιουργήσει δουλειές. Εάν κοιτάξετε τα στατιστικά, μόνο το 4% των δουλειών στις ΗΠΑ χρειάζονται ανθρώπινη δημιουργικότητα. Αυτό σημαίνει ότι το 96% των δουλειών είναι αυτό που ονομάζω δουλειές-ζόμπι. Έχουν πεθάνει, απλά δεν το ξέρουν», ήταν το μήνυμα του Kasparov.

Αντί να αποθαρρυνθεί από την ήττα του έναντι του Deep Blue, ο Kasparov δεν άργησε να την δει σαν μια ευκαιρία. Πολύ σύντομα, αποφάσισε ότι θα χρησιμοποιούσε την τεχνολογία προς όφελός του.

Το 1998 στη Λεόν της Ισπανίας, χρησιμοποίησε έναν υπερυπολογιστή που έτρεχε λογισμικό σκακιού για να τον βοηθήσει να κερδίσει έναν αγώνα «Advanced Chess» (στο «προηγμένο σκάκι», ο κάθε παίκτης χρησιμοποιεί έναν υπολογιστή για να εξερευνήσει τα πιθανά αποτελέσματα των διάφορων κινήσεων).

Αυτή αποδείχθηκε μια νικηφόρα συνεργασία. Η μηχανή έκανε τους υπολογισμούς και ο Kasparov  χάραξε τη στρατηγική, όπως θα έγραφε το 2021 σε ένα άρθρο του για την τεχνητή νοημοσύνη και την ανθρώπινη συνεργασία.

Πολιτικός ακτιβιστής, συγγραφέας και ομιλητής πλέον, ο Kasparov έχει περάσει σχεδόν τρεις δεκαετίες προσπαθώντας να κατανοήσει τον συνεργατικό ρόλο που μπορεί να έχει η τεχνητή νοημοσύνη όχι μόνο στο σκάκι αλλά και στο μέλλον της εργασίας και της συνολικής ανθρώπινης ύπαρξης.

Αυτό τον οδήγησε να αναπτύξει τον διάσημο «νόμο του Kasparov», ο οποίος αναφέρει ότι η συνεργασία ενός ανθρώπου με μέση νοημοσύνη και ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης σε αρμονία είναι πιο αποτελεσματική από το να εργάζεται ο καθένας μόνος του (άνθρωπος και ΑΙ) και ακόμη πιο αποτελεσματική από έναν έξυπνο άνθρωπο που συνεργάζεται άσχημα με ένα σύστημα.

Πρακτικά, μιλά για μια ροή εργασίας όπου τόσο τα δυνατά σημεία του ανθρώπου όσο και τα δυνατά σημεία της μηχανής συμπληρώνονται και αλληλοενισχύονται.

Aπό moneyreview.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 3 Μαΐου 2026

Είναι ένα φως γύρω μας και μέσα μας,
που δε στερεύει.
Δε χωράει ο πόνος μας μέσα στο φως.

Ας τον διώξουμε, θα τον διώξουμε.
Όπου και να ψάξεις είναι φως.
Το φως κερδίζει απ’ την αρχή τα χέρια μας.
Είναι άνοιξη πια, δε χωράει η πίκρα μέσα στο φως.
Να λες: ουρανός, κι ας μην είναι.

Τ’ ΑΣΠΡΑ ΒΟΤΣΑΛΑ

Ετούτα τ΄άσπρα βότσαλα στο γυμνό σου τραπέζι λάμπουν στον ήλιο. Κανένας δε μαντεύει από ποιους βυθούς ανασύρθηκαν. Κανένας δεν υποπτεύεται με τι ριψοκίνδυνες καταδύσεις τ’ ανέβασες. Με τι στερήσεις κι αρνήσεις τ’ απέσπασες από τα νύχια κοραλλόδεντρων και βράχων. Γι΄αυτό λαμποκοπούν τόσο λευκά με τη σεμνή τους περηφάνια ν΄αποσκεπάζουν το σκοτάδι της καταγωγής τους και ποτέ να μην μαρτυρήσουνε την ώρα της Μεγάλης Δίκης.

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ

Κάθε λουλούδι έχει τη θέση του στον ήλιο,
κάθε άνθρωπος έχει ένα όνειρο,
κάθε άνθρωπος έχει έναν ουρανό πάνω από την πληγή του
κι ένα μικρό, παράνομο σημείωμα της άνοιξης μέσα στην τσέπη.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Απριλίου 2026

Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η υπερβολική χρήση των smartphones δεν είναι απλώς μια κακή συνήθεια, αλλά συνδέεται με σημαντικές αλλαγές στον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στη διαχείριση των συναισθημάτων. Η εν λόγω μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό BMC Psychology και εστιάζει σε νεαρούς ενήλικες που δυσκολεύονται να ελέγξουν τη χρήση των κινητών τους.

Η προβληματική χρήση smartphones περιγράφει συμπεριφορές που επηρεάζουν αρνητικά την καθημερινότητα, όπως η αδυναμία απομάκρυνσης από τη συσκευή, η ανάγκη για όλο και περισσότερη χρήση και η αξιοποίησή της ως τρόπου αντιμετώπισης αρνητικών συναισθημάτων. Αν και δεν θεωρείται επίσημα εθισμός, παρουσιάζει παρόμοια χαρακτηριστικά.

Εγκέφαλος και smart phones

Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η αμυγδαλή, μια περιοχή του εγκεφάλου που παίζει βασικό ρόλο στην επεξεργασία των συναισθημάτων, όπως ο φόβος και το άγχος. Σε φυσιολογικές συνθήκες, η αμυγδαλή συνεργάζεται με άλλα εγκεφαλικά δίκτυα για να ρυθμίζει τις συναισθηματικές αντιδράσεις. Ωστόσο, σε άτομα με προβληματική χρήση smartphones, αυτή η ισορροπία φαίνεται να διαταράσσεται.

Οι ερευνητές μελέτησαν 72 φοιτητές ηλικίας 18 έως 25 ετών. Από αυτούς, οι 37 παρουσίαζαν ενδείξεις εξάρτησης από το smartphone τους. Όλοι οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τη συναισθηματική τους ρύθμιση και στη συνέχεια υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου σε κατάσταση ηρεμίας.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν σαφείς διαφορές στον εγκέαφαλό τους. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε αυξημένη σύνδεση της αμυγδαλής με περιοχές που σχετίζονται με την κοινωνική επεξεργασία και την προσοχή, γεγονός που ίσως εξηγεί γιατί αυτά τα άτομα είναι πιο ευαίσθητα σε ερεθίσματα όπως ειδοποιήσεις ή μηνύματα. Ταυτόχρονα, υπήρχε μειωμένη σύνδεση με άλλες περιοχές που σχετίζονται με την αυτορρύθμιση και την ενδοσκόπηση, όπως ο προμετωπιαίος φλοιός και η παρεγκεφαλίδα.

Δυσκολία στην διαχείριση συναισθημάτων

Αυτές οι διαφοροποιήσεις συνδέθηκαν άμεσα με δυσκολίες στη διαχείριση αρνητικών συναισθημάτων. Άτομα με πιο αδύναμη «επικοινωνία» μεταξύ αυτών των περιοχών ανέφεραν μεγαλύτερη δυσκολία στον έλεγχο παρορμήσεων και στην κατανόηση των συναισθημάτων τους.

Με απλά λόγια, όταν κάποιος δεν μπορεί να επεξεργαστεί αποτελεσματικά το άγχος ή τη λύπη του, είναι πιο πιθανό να στραφεί στο κινητό του ως μια εύκολη μορφή απόσπασης.

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Σύμφωνα με τα συμπεράσματά τους, η δυσκολία συναισθηματικής ρύθμισης οδηγεί σε αυξημένη χρήση smartphones, η οποία με τη σειρά της ενισχύει τις  συγκεκριμένες ανισορροπίες.

Τα ευρήματα είναι σημαντικά γιατί δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο στη συμπεριφορά, αλλά και σε βαθύτερους μηχανισμούς του εγκεφάλου μας. Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στον έλεγχο του χρόνου οθόνης, αλλά να περιλαμβάνει και την ενίσχυση της συναισθηματικής επίγνωσης και αυτορρύθμισης.

Συνολικά, η έρευνα υπογραμμίζει ότι η σχέση μας με την τεχνολογία είναι πιο σύνθετη από όσο φαίνεται και ότι, για ορισμένους ανθρώπους, το smartphone λειτουργεί ως εργαλείο διαχείρισης συναισθημάτων και όχι πάντα με υγιή τρόπο.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Απριλίου 2026

Έγινε ο κόσμος μια μεγάλη φυλακή
κι εγώ ψάχνω έναν τρόπο τα δεσμά να σπάσω.
Έχω ένα μέρος που με περιμένει εκεί,
σε μια πολύ ψηλή κορφή πρέπει να φτάσω.
Γι’ αυτό απλώνω ξανά πολύ ψηλά τα δυο μου χέρια,
για να κλέψω λίγο φως από τα λαμπερά αστέρια.
Δεν αντέχω εδώ κάτω και κοντεύει να με πνίξει
των ανθρώπων η μιζέρια τόσο, όσο κι η θλίψη.
Δεν αντέχω άλλο κι όλοι αυτοί δε μου ταιριάξαν,
πήρα τ’άλλο μονοπάτι κι όχι αυτό που μου χαράξαν.
Ήταν δύσβατο, σκληρό και με παγίδες πολλές,
αγάπες σκάρτες και φίλοι φαρμακερές οχιές.
Είχε τέρατα με παράξενες στολές
που παραμονεύαν πάντοτε κρυφά μεσ’ στις σκιές,
Μην κοντοσταθείς αν πρόκειται ν’ ακολουθήσεις,
τα δόντια σφίξε γερά και μη δακρύσεις.
Εγώ το πήγα και το έφτασα στο τέρμα
κι όπως γράφουν στα βιβλία οι παλιοί σοφοί,
όταν θα φτάσει ο ήλιος στο τελευταίο γέρμα,
θα βάλουνε φωτιά από ψηλά οι αετοί.

Για όσους με πρόδωσαν με πίσω μαχαιριές, θέλω να ξέρουν ότι
σιγά μην κλάψω.
Και για αυτές τις αγάπες τις παλιές, θέλω να ξέρουν ότι
σιγά μην κλάψω.
Κι όσοι μ’ απείλησαν με πύρινα δεσμά, θέλω να ξέρουν ότι
σιγά μη φοβηθώ.
Να’ρθούνε να με βρουν στην κορυφή ψηλά, τους περιμένω και
σιγά μη φοβηθώ.

Μου είπαν να μην κάνω όνειρα τρελά,
να μην τολμήσω να κοιτάξω τα αστέρια,
μα εγώ ποτέ μου δεν τους πήρα σοβαρά,
πήρα τον κόσμο ολόκληρο στα δυο μου χέρια.
Θέλουνε τώρα να μου φτιάξουν μια φωλιά,
που εκεί πάνω της το φόβο, την ασχήμια
κι ένα κλάμα γοερό και μια αλυσίδα βαριά,
κουβαλάει την κατάρα των θεών και τη βλασφήμια.
Δε θα δακρύσω μια και δε θα φοβηθώ.
Δε θα αφήσω να μου κλέψουν τα όνειρα μου,
ελεύθερα, ψηλά, πολύ ψηλά πετώ
κι όλοι ζηλεύουν τα περήφανα κι αδέσμευτα φτερά μου.
Και περιμένω κι άλλα αδέρφια για να `ρθουν
σ’ αυτήν την κορυφή που όλους περιμένει,
αρκεί να μη δακρύσουν και να μη φοβηθούν
σ’ αυτήν την έξυπνη απάτη, την καλοστημένη.

Στίχοι και μουσική : Γιάννης Αγγελάκας – Πέτρος Φύσσας

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 11 Απριλίου 2026

Η ακριβής τοποθεσία του Γολγοθά, του «Κρανίου Τόπου» όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς, αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά πεδία της βιβλικής αρχαιολογίας. Σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία των αρχαιολόγων και των ιστορικών συμφωνεί ότι ο αυθεντικός χώρος βρίσκεται εντός του σημερινού Ναού της Αναστάσεως (ή Ναού του Παναγίου Τάφου) στην Ιερουσαλήμ.

Τα αρχαιολογικά δεδομένα που υποστηρίζουν την ιστορικότητα της συγκεκριμένης τοποθεσίας είναι πολυάριθμα και αλληλοσυμπληρούμενα.

1. Γεωμορφολογία: Το εγκαταλελειμμένο λατομείο

Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στον 20ό αιώνα, κυρίως από τον Φραγκισκανό αρχαιολόγο Virgilio Corbo τη δεκαετία του 1970, έφεραν στο φως τη γεωλογική ιστορία της περιοχής.

Το Λατομείο του 8ου-1ου αιώνα π.Χ.: Διαπιστώθηκε ότι η περιοχή ήταν αρχικά ένα μεγάλο λατομείο ασβεστόλιθου (του είδους “Meleke”).

Ο Βράχος του Γολγοθά: Ένα συγκεκριμένο κομμάτι βράχου είχε αφεθεί άκοπο από τους λατόμους, πιθανότατα επειδή ήταν ρηγματωμένο και ακατάλληλο για οικοδόμηση. Αυτός ο απορριφθείς, προεξέχων βράχος αντιστοιχεί στον λόφο του Γολγοθά. Μέχρι τον 1ο αιώνα μ.Χ., το λατομείο είχε εγκαταλειφθεί και είχε καλυφθεί εν μέρει από χώμα, επιτρέποντας τη δημιουργία κήπων

2. Εκτός των τειχών της πόλης

Ο εβραϊκός νόμος επέβαλλε οι εκτελέσεις και οι ταφές να γίνονται έξω από τα τείχη της πόλης.

Για πολλά χρόνια υπήρχε αμφιβολία για την τοποθεσία του Ναού της Αναστάσεως, καθώς σήμερα βρίσκεται στην καρδιά της Παλαιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ.

Ωστόσο, οι σύγχρονες αρχαιολογικές έρευνες απέδειξαν ότι τον 1ο αιώνα μ.Χ. η περιοχή αυτή βρισκόταν έξω από το λεγόμενο “Δεύτερο Τείχος” της Ιερουσαλήμ. Τα τείχη επεκτάθηκαν προς τα βόρεια (το “Τρίτο Τείχος”) από τον Ηρώδη Αγρίππα περίπου δέκα χρόνια μετά τη Σταύρωση, εγκλωβίζοντας τον Γολγοθά μέσα στη νέα περίμετρο της πόλης.

3. Τάφοι του 1ου αιώνα

Ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι η περιοχή ήταν χώρος ταφής την εποχή του Ιησού είναι η ύπαρξη συλημένων αρχαίων τάφων μέσα στο ίδιο το κτιριακό συγκρότημα του σημερινού ναού.

Τάφοι τύπου Kokhim: Σε μικρή απόσταση από το σημείο του Γολγοθά και τον Πανάγιο Τάφο, διασώζεται ένα ταφικό συγκρότημα σκαλισμένο στον βράχο (συχνά αναφέρεται ως “Τάφος του Ιωσήφ της Αριμαθαίας”). Ο σχεδιασμός αυτών των τάφων είναι τυπικός των ιουδαϊκών ταφικών εθίμων του 1ου αιώνα, επιβεβαιώνοντας απόλυτα τις αναφορές των Ευαγγελίων ότι ο τόπος της σταύρωσης ήταν δίπλα σε ένα νεκροταφείο/κήπο.

4. Η «ακούσια» διατήρηση από τον αυτοκράτορα Αδριανό

Μια ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι η ακριβής τοποθεσία διατηρήθηκε εξαιτίας μιας προσπάθειας να καταστραφεί.

Όταν ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Αδριανός κατέστειλε την εξέγερση του Μπαρ Κοχμπά (135 μ.Χ.) και ανοικοδόμησε την Ιερουσαλήμ ως ρωμαϊκή πόλη (Aelia Capitolina), προσπάθησε να εξαλείψει κάθε ίχνος ιουδαϊκής και χριστιανικής λατρείας.

Για να εμποδίσει τους πρώτους Χριστιανούς να προσκυνούν στο σημείο, ο Αδριανός επιχωμάτωσε πλήρως το εγκαταλελειμμένο λατομείο (κρύβοντας τον Γολγοθά και τον Τάφο) και έχτισε από πάνω έναν τεράστιο παγανιστικό ναό αφιερωμένο στη θεά Αφροδίτη. Αντί να διαγράψει το σημείο, το σφράγισε και το σημάδεψε κάτω από έναν ογκώδη αναλημματικό τοίχο, προστατεύοντάς το μέχρι το 325 μ.Χ., όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος διέταξε την κατεδάφιση του ρωμαϊκού ναού και την αποκάλυψη του βράχου.

Εν κατακλείδι, η τοποθεσία του Γολγοθά στον Ναό της Αναστάσεως δεν βασίζεται απλώς στην παράδοση αιώνων. Η στρωματογραφία του εδάφους, η μορφολογία του αρχαίου λατομείου, η ύπαρξη τάφων της εποχής του Ηρώδη και τα τοπογραφικά δεδομένα των τειχών της πόλης του 1ου αιώνα δημιουργούν ένα αδιάσειστο αρχαιολογικό προφίλ που ταιριάζει απόλυτα με τις ιστορικές πηγές και καθιστά το σημείο αυτό την πιο τεκμηριωμένη τοποθεσία για τα γεγονότα της Σταύρωσης.

Από in. gr

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 11 Απριλίου 2026

 

Η UNESCO ανακοινώνει την επιλογή του Μεντεγίν, βασιζόμενη στην εντυπωσιακή αύξηση των βιβλιοπωλείων και του δείκτη ανάγνωσης. Η απόφαση αναγνωρίζει τον ρόλο του βιβλίου ως εργαλείου κοινωνικής αλλαγής και οικοδόμησης της ειρήνης στην κολομβιανή πόλη.
Το Μεντεγίν μεταμορφώθηκε από σύμβολο βίας σε πρότυπο πολιτιστικής αναγέννησης. Οι δημόσιες βιβλιοθήκες, που δημιουργήθηκαν συχνά σε χώρους με βαρύ παρελθόν, διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο σε αυτή την ταυτοτική αλλαγή της πόλης.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική της UNESCO για την ενίσχυση της ανάγνωσης παγκοσμίως, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων πόλεων όπως η Αθήνα. Αναδεικνύει πώς η πρόσβαση στο βιβλίο λειτουργεί ως μοχλός κοινωνικής συνοχής.
Οι εκδηλώσεις για το 2027 θα ξεκινήσουν την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, περιλαμβάνοντας φεστιβάλ και εκπαιδευτικά προγράμματα. Ο στόχος είναι η εδραίωση μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής για την προώθηση της ανάγνωσης και της γραφής στην πόλη.
Η πόλη του Μεντεγίν στην Κολομβία ετοιμάζεται να βρεθεί στο επίκεντρο της παγκόσμιας πολιτιστικής σκηνής το 2027, καθώς η UNESCO την ανακήρυξε επίσημα Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου. Η επιλογή – σύμφωνα με την αρμόδια επιτροπή – αποτελεί μια αναγνώριση μιας βαθιάς και μακρόχρονης διαδικασίας βιβλιοφιλικού μετασχηματισμού της κολομβιανής πόλης, όπου το βιβλίο και η ανάγνωση λειτούργησαν ως εργαλεία κοινωνικής αλλαγής.

Η δυναμική γύρω από την κουλτούρα του βιβλίου
Η ανακοίνωση, που βασίστηκε στη σύσταση της διεθνούς επιτροπής συμβούλων του θεσμού, υπογραμμίζει τη δυναμική που έχει αναπτύξει η πόλη γύρω από την κουλτούρα του βιβλίου. Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: τα βιβλιοπωλεία στο Μεντεγίν έχουν αυξηθεί κατά 542% τα τελευταία 70 χρόνια, ενώ η πόλη καταγράφει τον υψηλότερο δείκτη ανάγνωσης σε εθνικό επίπεδο. Και σε μια χώρα με έντονες κοινωνικές ανισότητες και ιστορικές εντάσεις, η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

«Τα βιβλία λένε περισσότερα από απλές ιστορίες. Είναι πηγή δημιουργικότητας και μάθησης», δήλωσε ο γενικός διευθυντής της UNESCO, Χαλέντ Ελ-Ενανί, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της πόλης ως παράδειγμα πολιτιστικής και αστικής αναγέννησης. «Η ανάδειξη του Μεντεγίν στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα για το πώς ο πολιτισμός μπορεί να οικοδομήσει ειρήνη και κοινωνική συνοχή».

Επαναπροσδιορίζει την ταυτότητά της μέσα από τον πολιτισμό
Η περίπτωση του Μεντεγίν είναι χαρακτηριστική μιας πόλης που επαναπροσδιορίζει την ταυτότητά της μέσα από τον πολιτισμό. Από σύμβολο βίας και εγκληματικότητας τις προηγούμενες δεκαετίες, έχει εξελιχθεί σε διεθνές παράδειγμα καινοτομίας στον αστικό σχεδιασμό και την πολιτιστική πολιτική.

Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση έχουν διαδραματίσει οι δημόσιες βιβλιοθήκες και τα πολιτιστικά κέντρα, πολλά από τα οποία δημιουργήθηκαν σε χώρους με βαρύ παρελθόν, όπως πρώην φυλακές ή αστυνομικές εγκαταστάσεις.

Σήμερα, η πόλη διαθέτει περισσότερα από 110 βιβλιοπωλεία και 25 βιβλιοθήκες, που λειτουργούν όχι μόνο ως χώροι γνώσης αλλά και ως καταφύγια κοινωνικής συνοχής. Σε γειτονιές που άλλοτε συνδέονταν με αποκλεισμό και βία, οι χώροι αυτοί έχουν μετατραπεί σε σημεία συνάντησης, εκπαίδευσης και πολιτιστικής συμμετοχής.

Η UNESCO αναγνώρισε αυτή τη στρατηγική προσέγγιση, επισημαίνοντας τη δέσμευση της πόλης στη «πολιτιστική κινητοποίηση» και την ικανότητά της να υλοποιεί μεγάλης κλίμακας πολιτιστικές δράσεις.

Ο θεσμός της Παγκόσμιας Πρωτεύουσας Βιβλίου δεν περιορίζεται σε συμβολικές εκδηλώσεις, αλλά προϋποθέτει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δράσεων που στοχεύει στην ενίσχυση της ανάγνωσης σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και κοινωνικά στρώματα, με ιδιαίτερη έμφαση στους νέους και τις ευάλωτες κοινότητες.

Σε γειτονιές που άλλοτε συνδέονταν με αποκλεισμό και βία, οι χώροι αυτοί έχουν μετατραπεί σε σημεία συνάντησης, εκπαίδευσης και πολιτιστικής συμμετοχής.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της UNESCO για την ενίσχυση των οικοσυστημάτων ανάγνωσης παγκοσμίως. Προγράμματα όπως το «Centroamérica Lectora», που εφαρμόστηκε σε χώρες της Κεντρικής Αμερικής, έχουν ήδη δείξει ότι η πρόσβαση στο βιβλίο μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής. Αντίστοιχες δράσεις υλοποιούνται και στην Αφρική, με έμφαση στη λογοτεχνία για παιδιά και νέους, ενισχύοντας τη δημιουργία τοπικών εκδοτικών δομών.

Το Μεντεγίν γίνεται η 27η πόλη που λαμβάνει τον τίτλο από το 2001, ακολουθώντας μια μακρά λίστα που περιλαμβάνει πόλεις όπως η Μαδρίτη, η Αλεξάνδρεια, η Αθήνα και η Μπουένος Άιρες. Κάθε μία από αυτές αξιοποίησε τον θεσμό για να ενισχύσει τις πολιτιστικές της πολιτικές και να προσελκύσει διεθνές ενδιαφέρον.

Η χρονιά των εκδηλώσεων θα ξεκινήσει στις 23 Απριλίου 2027, ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Βιβλίου και Πνευματικών Δικαιωμάτων, και αναμένεται να περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δράσεων, από φεστιβάλ και εκθέσεις μέχρι εκπαιδευτικά προγράμματα και πρωτοβουλίες ενίσχυσης της συγγραφικής δημιουργίας. Στόχος είναι όχι μόνο η προβολή της πόλης αλλά και η εδραίωση μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής για την ανάγνωση και τη γραφή.

Από iefimerida

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 7 Απριλίου 2026

Η ανακάλυψη υποδεικνύει την ύπαρξη κοινών μοτίβων σκέψης και καθολικών γραμματικών κανόνων.

Επιστήμονες εντόπισαν καθολικούς γραμματικούς κανόνες που είναι κοινοί σε εκατοντάδες γλώσσες του κόσμου, μια εξέλιξη που υποδηλώνει ότι υπάρχουν κοινά μοτίβα σκέψης που διαμορφώνουν την ανθρώπινη επικοινωνία.

Οι γλωσσολόγοι εδώ και καιρό διαφωνούν σχετικά με επαναλαμβανόμενα μοτίβα στις ανθρώπινες γλώσσες, κάνοντας λόγο για «καθολικούς» γραμματικούς κανόνες. Ερευνητές έχουν προσπαθήσει να αποδείξουν την ύπαρξη αυτών των πολυσυζητημένων «καθολικών» που διέπουν τις γλώσσες παγκοσμίως.

Μια νέα ανάλυση σε περισσότερες από 1.700 γλώσσες διαπίστωσε ότι οι γλώσσες τείνουν να εξελίσσονται με προβλέψιμους τρόπους και όχι τυχαία. Η νέα μελέτη ξεπερνά τους περιορισμούς προηγούμενων ερευνών, αναλύοντας ένα μεγάλο δείγμα γλωσσών από όλο τον κόσμο. Οι επιστήμονες εξέτασαν το Grambank μια εκτενή βάση δεδομένων με γραμματικά χαρακτηριστικά γλωσσών παγκοσμίως, και βρήκαν στατιστικά στοιχεία που υποστηρίζουν περίπου το ένα τρίτο των προτεινόμενων γλωσσικών καθολικών.

Ορισμένα από αυτά τα καθολικά περιλαμβάνουν συγκεκριμένα πρότυπα στη σειρά των λέξεων. Για παράδειγμα, αν μια γλώσσα τοποθετεί το ρήμα στο τέλος της πρότασης συνήθως χρησιμοποιεί προθέσεις που ακολουθούν το ρήμα. «Μπροστά στη μεγάλη γλωσσική ποικιλομορφία, είναι εντυπωσιακό ότι οι γλώσσες δεν εξελίσσονται τυχαία. Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένη που οι διαφορετικοί τύποι αναλύσεων που πραγματοποιήσαμε κατέληξαν σε πολύ παρόμοια αποτελέσματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η γλωσσική αλλαγή πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο για την εξήγηση των καθολικών» δήλωσε η Ανεμαρί Βέρκερκ συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature Human Behaviour».

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπάρχουν αρκετές ομοιότητες μεταξύ των γλωσσών, όπως προτιμήσεις στη σειρά των λέξεων — για παράδειγμα αν τα ρήματα προηγούνται ή έπονται των αντικειμένων — καθώς και ιεραρχικές δομές, όπως ο τρόπος με τον οποίο δηλώνονται οι γραμματικές σχέσεις μέσα στις προτάσεις. Πολλά από αυτά τα κοινά μοτίβα εμφανίζονται επανειλημμένα σε εκατοντάδες άσχετες μεταξύ τους γλώσσες σε διαφορετικά μέρη του κόσμου.

«Κοινές γνωστικές και επικοινωνιακές πιέσεις ωθούν τις γλώσσες προς ένα περιορισμένο σύνολο προτιμώμενων γραμματικών λύσεων», δήλωσε ο Ράσελ Γκρέι, μέλος της ερευνητικής ομάδας. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι υπάρχουν κοινοί περιορισμοί που καθοδηγούν τον τρόπο με τον οποίο αναδύονται νέες γλώσσες. Οι ερευνητές εξηγούν ότι αυτοί σχετίζονται με βαθύτερες γνωστικές και επικοινωνιακές δυνάμεις που διαμορφώνουν την ανθρώπινη γλώσσα. Ωστόσο η ακριβής φύση αυτών των περιορισμών δεν κατέστη δυνατό να προσδιοριστεί στη συγκεκριμένη μελέτη.

«Δεδομένου ότι τα καθολικά διαφέρουν ως προς την ισχύ τους, τα αποτελέσματά μας υποδεικνύουν κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα. Οι αναλύσεις μας δεν διακρίνουν μεταξύ διαφορετικών πιθανών αιτιολογικών μηχανισμών, αλλά παρέχουν ένα πιο περιορισμένο σύνολο καθολικών για περαιτέρω διερεύνηση» αναφέρουν οι ερευνητές.

Naftemporiki.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Απριλίου 2026

ΑΝΑΚΑΛΥΦΤΗΚΑΝ 90 ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΤΟΥ 17ου ΑΙΏΝΑ  ΠΟΥ ΖΩΝΤΑΝΕΎΟΥΝ ΤΗΝ. ΛΑΪΚΉ ΣΟΦΙΑ

Χειρόγραφο στην Κρατική Βιβλιοθήκη της Ορλεάνης φέρνει στο φως άγνωστο υλικό του Ερμόδωρου Ρέτζιου και τη διαχρονική ελληνική θυμοσοφία

Ήταν επιμελέστατος ο εκ Χίου ιησουίτης Ερμόδωρος Ρέτζιος (1579-1655) και παράλληλα με το ιεραποστολικό του έργο στα νησιά του Αιγαίου κατέγραφε παροιμίες και γνωμικά που άκουγε από το στόμα απλών ανθρώπων.

Η ποιμαντική και συλλεκτική δράση του μας φέρνει στις αρχές του 17ου αιώνα στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. Ελάχιστα ξέρουμε για τον Ερμόδωρο, είχε σπουδάσει στη Ρώμη σε κολλέγιο για καθολικά ελληνόπουλα.

Ένας κώδικας ωστόσο του Ερμόδωρου με έργα του σοφού της Παλαιολόγειας Αναγέννησης Γεωργίου Παχυμέρη διασώθηκε και βρίσκεται σήμερα στη Βατικανή Βιβλιοθήκη.

Ο σύγχρονος του Ερμόδωρου Γάλλος ιεραπόστολος Αδριανός Περβιγέ που δραστηριοποιήθηκε επίσης στην Εγγύς Ανατολή την ίδια εποχή είχε στείλει παροιμίες του συναδέλφου του στον Λουδοβίκο Γοδεφρείδο, λόγιο γιατρό στην Ορλεάνη. Κι αυτός τις καθαρόγραψε και τις συμπλήρωσε με λατινική και γαλλική μετάφραση.

Αυτό το χειρόγραφο εντοπίστηκε τώρα στην Κρατική Βιβλιοθήκη της Ορλεάνης με άλλες 90 παροιμίες του Ερμόδωρου και εκδόθηκε στο περιοδικό Βυζαντινές και Νεοελληνικές Σπουδές του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ από δύο νεαρούς Νορβηγούς καθηγητές, τον γλωσσολόγο Toon Van Hal και τον κλασικό φιλόλογο Han Lamers.

Και αίφνης οι σκωληκόβρωτες αυτές παροιμίες του 17ου αιώνα σπαρταράνε στο φως της μέρας, στα ελληνικά του σήμερα.

Ουκ ολίγες τις έχουμε ακούσει ως παιδιά στο σπίτι.

«Της νύκτας τα καμώματα, τα βλέπει ‘μέρα, και γελά». «Το πολύ κύριε ελέησον και ο Παππάς βαρυέταιτο». «Κόρακας κοράκου μάτι δεν ευγάζει». «Ο λύκος εις ανεμοζάλην χαίρεται». «Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει, και κόκκαλα τζακίζει». «Από μωρό και από λολό να μάθης την αλήθειαν». «Κάθε πράγμα στον καιρόν του, και κολοιός στον αύγουστον».

Η σοφία του ναυτικού λαού φαίνεται στην παροιμία «Ου κολυμπητής δεν γνωρίζεται όταν εμπαίνει, αμ’ όταν ευγειένει».

Και η θυμοσοφία των απλών μεροκαματιάρηδων στο γνωμικό «Ο φίλος στην ανάγκην σου, και ο εχθρός σου στην χαράν σου».

Παραδόξως η παρουσία των Τούρκων είναι μηδαμινή στη συλλογή, για παράδειγμα στο «Τούρκον είδες, άσπρα θέλει, και άλλον είδες, και άλλα θέλει», όπου άσπρα είναι τα μπικικίνια και βέβαια απηχεί το άγχος των ανθρώπων μπροστά στους φοροεισπράκτορες

 

Αντίθετα περισσεύουν τα γνωμικά που σχετίζονται με τον ορθόδοξο κλήρο. «Αι έχει ψωμί το μοναστήρι, και καλογέροι ποτέ δεν λείπουν». «Πόσοι φιλούν του Παπά το χερί, και αποθυμούν νά τον κομμένον». «Άλλοι αγαπούν τον Παπά, και άλλοι την παπαδιά». «Ότι σου λέγει ο παπάς, κάμνε, και τα κάμνει, μην τα κάμνης».

Να είναι άραγε συμπτωματική αυτή η πληθώρα ή μήπως αντανακλά και μια κάποια χαιρεκακία του καθολικού ιεραπόστολου Ερμόδωρου.

Σε μια πάντως από τις ελάχιστες επιστολές του που σώθηκαν και είχε σταλεί σαν ραπόρτο στα κεντρικά της οργάνωσής του στη Ρώμη το 1633, ο Ερμόδωρος αναφέρει με υπερηφάνεια ότι είχε προσηλυτίσει μια νεαρή γυναίκα που είχε ζήσει επί δώδεκα ολόκληρα χρόνια εν αμαρτία με έναν άπιστο. Αλλά επειδή δεν μπορούσε να πληρώσει το οικονομικό τίμημα για να πάρει άφεση αμαρτιών από ορθόδοξο παπά είχε ασπασθεί υπό τις ευλογίες του Ερμόδωρου το καθολικό δόγμα.

Πηγή: Deutsche welle

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2026

ΛΕΕΙ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΑΠΗ:

ΚΑΠΟΤΕ ΣΟΥ ΧΑΡΙΣΑ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ
ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΤΑΣ,
ΝΑ ΜΗΝ ΚΟΥΡΑΖΕΣΑΙ

ΤΙ ΤΑ ΕΚΑΝΕΣ;
ΚΑΙ ΣΕ ΒΛΕΠΩ ΠΑΛΙ ΝΑ ΠΕΡΠΑΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΜΑ
ΙΔΡΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΞΥΠΟΛΙΤΗ !

– ΤΑ ΕΧΩ ΦΥΛΑΓΜΕΝΑ

ΓΙΑΤΙ Ο,ΠΟΤΕ ΤΑ ΦΟΡΕΣΑ ΕΧΑΣΑ ΤΟ ΔΡΟΜΟ

ΚΑΙ ΞΕΡΕΙΣ ΕΓΩ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΚΑΝΩ
ΜΟΝΟ
ΜΙΚΡΑ ΒΗΜΑΤΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΑΝΑΣΕΣ

-ΚΡΙΜΑ

ΓΙΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΥΨΟΣ ΠΟΥ ΕΙΣΑΙ ΓΕΝΝΗΜΕΝΗ
ΝΑ ΑΝΕΒΕΙΣ
ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΑ ΦΤΕΡΑ ΜΟΥ ΜΠΟΡΕΙΣ

ΕΙΠΕ Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΑΠΗ

Από Λουδοβίκο Ανωγείων

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2026

Πώς η έλλειψη smartphones βοήθησε τα παιδιά να γίνουν πιο αυτόνομα συναισθηματικά

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η παιδική ηλικία είναι η βάση για να μάθει κανείς να διαχειρίζεται τις απογοητεύσεις, τα συναισθήματα και τις κοινωνικές προκλήσεις. Όταν τα παιδιά παλιά δεν είχαν smartphones, περνούσαν περισσότερο χρόνο παίζοντας έξω, βαριούνταν, εξερευνούσαν και έλυναν μόνα τους προβλήματα καθημερινά.

Αυτές οι στιγμές της ανίας ή της απλής ανεξάρτητης δράσης ήταν το κλειδί για την ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως η αυτορύθμιση και η επίλυση συγκρούσεων χωρίς εξωτερική παρέμβαση.

Τι δείχνουν οι έρευνες για τη χρήση τεχνολογίας και συναισθηματική ανάπτυξη

Μελέτες που συνέλεξαν δεδομένα από διαφορετικές ομάδες παιδιών, κατέγραψαν ξεκάθαρα: όσο περισσότερη ώρες είχαν μπροστά σε οθόνες μικρά παιδιά, τόσο πιο δυσκολεύονταν να διασκεδάσουν μόνα, να αντιμετωπίσουν απογοητεύσεις ή να επιλύσουν διαφωνίες χωρίς τη βοήθεια και τα ψηφιακά ερεθίσματα.

Αυτή η διαρκής ανάγκη για εξωτερικά ερεθίσματα περιορίζει ουσιαστικά την ανάπτυξη της εσωτερικής δύναμης που βοηθά να διαχειριστούν και να ηρεμήσουν τα συναισθήματα τους.

Παράγοντες που ενισχύουν τη συναισθηματική αυτονομία πέρα από την τεχνολογία

Η τεχνολογία δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που διαμορφώνει τη συναισθηματική ωριμότητα. Η οικογένεια, το περιβάλλον, ο χρόνος για παιχνίδι και η κοινωνική αλληλεπίδραση πρόσωπο με πρόσωπο παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.

Τα παιδιά που έχουν την ευκαιρία να παίζουν ελεύθερα, να εξερευνούν χώρους χωρίς διαρκή επίβλεψη, να μαθαίνουν να λύνουν προβλήματα με ολιγομελείς παρέες, καλλιεργούν τις ικανότητες που θα τα κάνουν να νιώθουν δυνατά και ανεξάρτητα.

Τι μπορείς να κάνεις αν μεγαλώνεις παιδί στη σημερινή ψηφιακή εποχή

Για να βοηθήσεις το παιδί σου να αναπτύξει αυτή τη συναισθηματική αυτονομία, φρόντισε να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στο χρόνο μπροστά στην οθόνη και στις δραστηριότητες εκτός τεχνολογίας.

  • Προγραμμάτισε καθημερινές ώρες παιχνιδιού χωρίς τεχνολογία.
  • Ενθάρρυνε το παιδί να αλληλεπιδράσει με άλλα παιδιά δια ζώσης.
  • Άφησέ το να αντιμετωπίσει μικρές δυσκολίες χωρίς άμεση παρέμβαση.
  • Προσφέρε του ευκαιρίες να βαρεθεί και να δημιουργήσει με φαντασία.
  • Στήριξέ το στο να λύσει προβλήματα μόνο του, χωρίς ψηφιακά μέσα.

Τελικά, η ψυχολογία θυμίζει πως τα απλά πράγματα μετρούν. Μια βόλτα στην πλατεία, ένα παιχνίδι με φίλους, η γλύκα της ανεμελιάς χωρίς οθόνες. Τα παιδιά που μεγάλωσαν σε τέτοιο περιβάλλον διαθέτουν αυτή τη ζωντάνια και την αυτονομία που τους κρατά δυνατούς. Άσε το παιδί σου να ζήσει λίγο απ’ αυτό το “πριν”, κι εσύ θα δεις τη διαφορά.

Από Δήμητρα Παπαδοπούλου

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2026

Την άνοιξη αν δεν την βρεις την φτιάχνεις.

Ναι την φτιάχνεις.
Κάθε φορά από την αρχή.
Όλο και πιο ζωντανή.
Όλο και πιο ποτισμένη.

Ναι την φτιάχνεις.
Με εκείνα τα χρώματα που σημαίνουν αρμονία.
Και με εκείνες τις λέξεις που δηλώνουν αρχή.

Ναι την φτιάχνεις.
Με εκείνο το φως, που μπορεί να σου δώσει Παράδεισο.
Και με εκείνα τα λουλούδια που μυρίζουν ζωή.

Ναι την φτιάχνεις.
Με εκείνο το άρωμα της αθάνατης, Ελπίδας.
Και με εκείνη την Πίστη που θα σε κάνει να μην φοβηθείς.

Ναι την φτιάχνεις λοιπόν.
Με υλικά αγνά για την ψυχή σου.
Και με στιγμές απλές που χαρίζουν αιώνιες χαρές

Που σε ακούν στην σιωπή.
Και δεν έχουν ανάγκη τα λόγια για εξηγήσεις.

Ναι την φτιάχνεις.
Με εκείνα τα όνειρα που θα σε γεμίσουν υποσχέσεις.
Και με εκείνα τα χαμόγελα που θα σου δείξουν πως πρέπει να ζεις.

Διότι, αν δεν κουβαλάς την Άνοιξη μέσα σου, πρέπει να μάθεις να την χτίζεις.
Από το χειρότερο σκοτάδι στο πιο λαμπερό φως.

Μην την αφήσεις ποτέ να φύγει.
Διότι, όσο πιο δυνατά μπαίνει αυτή, τόσο πιο εύκολα διώχνει τους χειμώνες από την καρδιά σου.

Να την αγαπάς την Άνοιξη.
Όχι μόνο για τα όμορφα και τα ανάλαφρα ρούχα που φοράς.
Μήτε για τους καταγάλανους ουρανούς που σου δωρίζει.
Αλλά για την Αναγέννηση που σε κάνει να ζεις.

Εκείνον τον γλυκό αέρα που δροσίζει την ψυχή σου.
Και εκείνον τον ήλιο που σου χαρίζει ζεστασιά.

Να της δίνεις γεύση λοιπόν.
Σαν εκείνη την βαριά και γλυκιά, που μόνο ο Έρωτας μπορεί να δώσει.

Και μην στεναχωριέσαι αν ξαφνικά χαθεί ή απλά δεν σου έρθει.

Διότι, την Άνοιξη αν δεν την βρεις, την φτιάχνεις

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2026

Τα εδώδιμα έντομα μπορεί να είναι ένα από τα σύγχρονα διατροφικά θέματα και ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα. Στους επιχειρηματικούς κι επιστημονικούς κόλπους ακούμε να συνοδεύεται από τις λέξεις «βιωσιμότητα», «καινοτομία», «επισιτιστική κρίση», ενώ στους δυνητικούς καταναλωτές αυτή η συζήτηση συνοδεύεται κυρίως από εκφράσεις απέχθειας και σκεπτικισμό.

Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί εκατοντάδες είδη εντόμων που μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια από τον άνθρωπο. Για κάποια από αυτά, η κατανάλωση δεν είναι ούτε πρωτοτυπία, ούτε καινοτομία, ούτε κάποια φαεινή επιχειρηματική ιδέα. Σε διάφορες κουλτούρες, ιδιαίτερα στην Ασία, στην Αφρική και στη Λατινική Αμερική, οι άνθρωποι καταναλώνουν εδώ και αιώνες έντομα. Είτε ολόκληρα, είτε ύστερα από επεξεργασία. Και στην Ελλάδα όμως γίνονται γευσιγνωσίες εντόμων από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας…

Η έγκριση για την κατανάλωση εντός της Ε. Ε. της αποξηραμένης προνύμφης του κίτρινου αλευροσκώληκα έχει δοθεί ήδη από το 2021. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει εγκρίνει για ανθρώπινη βρώση τέσσερα είδη εντόμων. Τον κίτρινο αλευροσκώληκα (Tenebrio molitor), τους γρύλους με επιστημονική ονομασία Acheta domesticus, τις ακρίδες με επιστημονική ονομασία Locusta migratoria και τις μερικώς απολιπωμένες προνύμφες αλευροσκωλήκων.  Αυτά τα έντομα χρησιμοποιούνται ήδη σε διάφορα προϊόντα διατροφής και στην Ευρώπη, όπως μπάρες πρωτεΐνης, αρτοσκευάσματα, ζυμαρικά και φυτικά μπέργκερ. Κυρίως μέσω ιντερνετικών καταστημάτων μπορεί και σήμερα κάποιος να τα αγοράσει και στην Ελλάδα. Η κατανάλωση εντόμων στην Ευρώπη υπάγεται σε ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο που απαιτεί αξιολόγηση και έγκριση. Οι αποφάσεις αυτές βασίζονται στις εκτιμήσεις της European Food Safety Authority (EFSA) που εξετάζει επιστημονικά δεδομένα πριν ανάψει πράσινο φως. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις διοργανώνονται γευσιγνωσίες. Στο Τορίνο τον ερχόμενο Ιούνιο θα γίνει δοκιμή από περίπου 400 άτομα σε ψωμί και μπισκότα με έντομα

Πρόσφατα, έγινε γνωστό ότι δημιουργήθηκε η πρώτη μονάδα εκτροφής και καθετοποιημένης παραγωγής εδώδιμων εντόμων και στη χώρα μας με σκοπό την ανάπτυξη προϊόντων και για ανθρώπινη κατανάλωση. Σε αυτήν τη φάρμα όπως έχουν αναφέρει οι υπεύθυνοι έχουν επιλεγεί δύο είδη εντόμων, το Tenebrio molitor (κίτρινος αλευροσκώληκας) και το Acheta domesticus (κοινός γρύλος).

Στη μονάδα θα αξιοποιούνται φρούτα και λαχανικά που ήταν για πέταμα για να ταΐζουν τα έντομα πρωταρχικός στόχος είναι η παραγωγή άοσμου, εξαιρετικά θρεπτικού και εδαφοβελτιωτικού λιπάσματος. Σε δεύτερο στάδιο θα παράγονται ζωοτροφές για κατοικίδια, αλλά και ζωντανό σκουλήκι για ιχθυοκαλλιέργειες και φάρμες πτηνών. Το τρίτο στάδιο θα είναι η παραγωγή energy balls, μπαρών δημητριακών και πρωτεϊνικής σκόνης για ανθρώπινη κατανάλωση.

Ηδη οι υπεύθυνοι έχουν στα χέρια τους τα πρώτα στοιχεία από την έρευνα που τρέχει για τη διερεύνηση της ευαισθητοποίησης, της γνώσης και των πεποιθήσεων των εναλλακτικών πρωτεϊνών και των βρώσιμων εντόμων στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι υπάρχουσες έρευνες δείχνουν μεγάλα ποσοστά δυσπιστίας με τους δείκτες να ξεπερνούν το 85% και τους καταναλωτές να απαντούν ότι δεν έχουν δοκιμάσει ούτε θα ήθελαν να δοκιμάσουν στο μέλλον. Τα ποσοστά δυσπιστίας μειώνονται περίπου 10% όταν τα έντομα δεν είναι ορατά στο τελικό προϊόν. Η δυσπιστία είναι μεγάλη πρωτίστως λόγω της πολιτιστικής παράδοσης, αλλά και λόγω έλλειψης ενημέρωσης, φόβου αλλεργιών, θεωριών συνωμοσίας κ.λπ. Πάντως, οι νεότερες γενιές, αλλά και οι γυναίκες φαίνεται να είναι πιο πρόθυμες να δοκιμάσουν, με το ποσοστό δυσπιστίας να κυμαίνεται επίσης ψηλά στο 70%.

Κυρίως η έλλειψη γνώσης είναι αυτή που προκαλεί και ακραίες αντιδράσεις. Σε πρόσφατες δηλώσεις καθηγητών και επιχειρηματιών που θέλουν να ασχοληθούν με τα εδώδιμα έντομα υπήρξε σωρεία αντιδράσεων κυρίως στα social media με κάποιους από τους «στόχους» να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη για απειλητικά μηνύματα ακόμα και κατά της ζωής τους, ενώ το θέμα της εντομοφαγίας έφτασε μέχρι τη Βουλή από τον Κυριάκο Βελόπουλο με τρόπο που πυροδότησε εκ νέου τα συνωμοσιολογικά σενάρια. Και από την πλευρά του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που ασχολείται έντονα με το θέμα, έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για απειλές που έχουν δεχτεί καθηγητές του πανεπιστημίου. Οι επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι ο μέσος άνθρωπος στον δυτικό κόσμο καταναλώνει από μισό εώς ένα κιλό έντομα τον χρόνο, χωρίς να το γνωρίζει, μέσω άλλων τροφών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιδραστικής αμάθειας είναι πρόσφατες αναρτήσεις για τη βιομηχανία «Βιολάντα» με τις υπόνοιες για εμπρησμό επειδή η βιομηχανία αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει άλευρα από έντομα, οι οποίες συγκέντρωσαν χιλιάδες like και υποστηρικτικά σχόλια…

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας των συγκεκριμένων εντόμων σε πρωτεΐνη και λόγω των πολλαπλών χρήσεών τους, είναι μεγάλο το ενδιαφέρον και της ερευνητικής/ακαδημαϊκής κοινότητας για τα βρώσιμα έντομα και τη διαχείρισή τους. Σε όλη την Ευρώπη περίπου 400 πανεπιστήμια ασχολούνται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο με τα εδώδιμα έντομα και εκατοντάδες εταιρείες παράγουν ήδη ζωοτροφές, καλλυντικά και άλλα προϊόντα κάνοντας τζίρους εκατομμυρίων ευρώ.

Από ΤΑ ΝΕΑ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Μαρτίου 2026

Η Άνοιξη που Επιμένει
Ο κόσμος μοιάζει κουρασμένος τελευταία, σαν να λύγισε από το βάρος της ίδιας του της ιστορίας.

Σαν δέντρο στη μέση του χειμώνα—
με κλαδιά λεπτά, γυμνά και εκτεθειμένα,
που τρέμουν σε κάθε ριπή, χωρίς τίποτα να τα προστατεύει από το γκρίζο και το κρύο

Οι ειδήσεις εισβάλλουν σαν παγωμένος αέρας κάτω από την πόρτα μας
Σπίτια που φλέγονται στις οθόνες μας,
καρδιές που κλείνονται σε κοχύλια φόβου,
φωνές που μπλέκονται σε μια ακατάληπτη βαβέλ,
και άνθρωποι που προσπερνούν, ξεχνώντας πως η σωτηρία κρύβεται στο να κοιτάξεις τον άλλον στα μάτια.

Κι όμως…
Αν σταθείς για μια στιγμή, αν κοιτάξεις λίγο πιο βαθιά,
εκεί που ο θόρυβος των ημερών δεν μπορεί να φτάσει,
υπάρχει ακόμη ένα πεισματάρικο κομμάτι γαλάζιο.

Μικρά άνθη επιμένουν να φυτρώνουν ανάμεσα στα ξερά κλαδιά :
Σαν μια αυθόρμητη καλημέρα που δεν ζήτησε αντάλλαγμα,
σαν ένα χέρι που μένει απλωμένο όταν όλα γύρω αποσύρονται,
σαν μια ελπίδα που αρνείται να γίνει συνήθεια που σβήνει.

Ίσως η εποχή να είναι δύσκολη, ίσως να είναι η πιο άγρια που γνώρισε η γενιά μου,
μα δεν είναι άδεια.

Γιατί όπως το δέντρο, κάτω από τον παγωμένο φλοιό,
διοχετεύει αθόρυβα τους χυμούς του και φυλάει την άνοιξη σαν μυστικό,
ακόμα κι όταν δείχνει γυμνό και ανήμπορο,
έτσι κι εμείς —
μέσα στην αγριάδα του «τώρα»,
κουβαλάμε κάτι που δεν έμαθε ποτέ να φοβάται:
Την ακατανίκητη ανάγκη να ανθίσουμε ξανά.

Από Αναστασία Σιδέρη