Διαχειριστής στις 4 Φεβρουαρίου 2020

Είμαστε οι Φίλοι της Ανέλιξης. Και… συναντηθήκαμε λίγα χρόνια πριν με όραμα τη δημιουργία ενός ιστότοπου… Ενός χώρου όπου όλοι θα βρισκόμαστε για να επικοινωνούμε και να μοιραζόμαστε αυτά που νιώθουμε, ακούμε, βλέπουμε, διαβάζουμε, κουβεντιάζουμε και αγαπάμε…

 

Η μικρή παρέα μεγάλωσε… και έγινε μια οικογένεια με ανοιχτή την αγκαλιά που σας προσκαλεί να γίνετε κι εσείς μέλη της.

 

Ελάτε, λοιπόν, να ταξιδέψετε μαζί μας διαβάζοντας τα άρθρα που δημοσιεύουμε ή αποστέλλοντάς μας κι εσείς τα κείμενα που αγαπάτε.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Ιανουαρίου 2022

Απόσπασμα”

… Στάθηκε μπροστά μου πατώντας ανάλαφρα στα δάχτυλα των ποδιών για να δείξει ψηλότερη.

-Λοιπόν θα με πάρεις;
-Ναι. Πώς σε λένε;
Μού’πε κάτι που θά’ταν αδύνατο να το θυμηθώ και να το ξαναπώ.
-Θα σε λέω Λι, της είπα.
Συμφώνησε.
-Πόσο χρονών είσαι;
Σήκωσε τα δάχτυλα και με μούντζωσε και με τα δέκα δάχτυλα.
Κατάλαβα.
[…]
Μπήκαμε στο Καρρέ. Πήρα ένα αυγό ωμό και της τό’δωσα. Τό’σπασε και τό’δωσε του αδερφού της. Το κατάπιε σα φίδι.
-Φάε ό,τι θέλεις, της είπα.
-Δώσε μου, αποκρίθηκε.
-Διάλεξε μόνη σου.
Δίστασε. Πήρε λίγο απ’όλα και τα τύλιξε σ’ένα χαρτί. Κίνησε να φύγει. Την κάθισα δίπλα μου με το ζόρι. Πήρα ένα μπισκότο και το πλησίασα στο στόμα της. Έσφιξε τα χείλα της.
-Γιατί δεν τρως;
-Πρέπει να το πάω στο σπίτι.
-Φάε αυτό, θα σου δώσω κι άλλο.
-Και το άλλο θα το πάω.
-Ποιός σ’έμαθε έτσι;
-Κανείς.
Τότε;
Τσιμουδιά. Το πήρε, έκοψε λίγο και το μάσησε ανόρεχτα. Έδωσε το περισσότερο στον αδελφό της που το κατάπιε σα γλάρος.
[…]
Το απόγευμα ανέβηκα στον Ασύρματο. Έλαμπε από την πάστρα. Το ίδιο κι η κάμαρά μου. Η μικρή καθόταν σ’ένα πεζούλι, το μωρό κοιμόταν στα γόνατά της. Σηκώθηκε και τό’βαλε στην πλάτη.
-Πολλά βιβλία, είπε, είναι δικά σου;
-Ναι.
-Και τά’χεις διαβάσει;
-Όλα.
-Θα ξέρεις πολλά.
-Όχι περισσότερα από σένα, συλλογίστηκα, κι ό,τι δεν ξέρω το μαθαίνω τώρα από σένα, στα σαράντα μου.
[…]
Είμαι ένας ατζαμής – ο μεγαλύτερος που ξέρω- στις κρίσιμες ώρες. Λέω κάτι κουβέντες, που δεν έχουν καμιά θέση κείνη την ώρα και που τις θυμούνται οι άλλοι και περισσότερο απ’όλους εγώ όταν έρχονται στο νου μου, την ώρα που πάω να κοιμηθώ, και με βασανίζουν. Είναι κάτι παγίδες που στήνω σ’εμένα τον ίδιο.
-Θα με θυμάσαι όταν φύγω; τη ρώτησα. Θα με θυμάσαι;
Δεν αποκρίθηκε. Γιατί τό’πα; Για να μου απαντήσει μ’ευχαριστίες; Να μου δείξει τί μου χρωστούσε; Ποιός δαίμονας ξέρει; Και με γαργαλάει με την ουρά του, καταστρέφει την ευτυχισμένη στιγμή και κάνει τους άλλους να τραβιούνται από μένα.
[…]
-Πάρε όσα αυγά περίσσεψαν, είπε, και μια ντουζίνα κονσέρβες σολομό. Δώσε τα στην ψυχοκόρη σου να μην πάνε χαμένα. Κάθε πρωί ερχόταν και μου γέμιζε το θερμός νερό.
Της τό’πα.
-Τώρα είμαι πλούσια, είπε. Καμιά σ’όλα τα Σαμπάν δεν έχει το βιος μου.
Κατέβασε το κεφάλι της.
-Το ευχαριστώ είναι πρόστυχη πληρωμή. Όταν δυο άνθρωποι ζούνε ο ένας με την ανάσα του άλλου δε χωράει πληρωμη.
-Θα ξαναγυρίσω, της είπα.
-Κανείς δεν ξαναγυρίζει. Ο καλός Δράκος κατεβαίνει στα σπίτια μας μονάχα μια φορά. Πολλοί δεν τον έχουν ούτε συναντήσει. Εγώ τον είδα.
-Τότε γιατί δεν τον δένεις με σκοινί της Μανίλλα, να μη σου φύγει.
-Όσοι τον αγγίσανε μίκρυνε. Έγινε ένα σκουλήκι ίσαμε το νύχι μου. Σκλαβωμένος δε μπορεί πια να κάνει καλό.
-Πώς είναι;
-… είναι κεντημένος με χρυσές κλωστές σε μεταξωτό του Σαντούνγκ.
-Και πώς βοηθάει;
-Δε βοηθάει. Προλαβαίνει. Όταν κάποιος πέσει στο ποτάμι, κανείς δικός του δεν τον βοηθάει. Δεν πρέπει. Το σωστό είναι να τον προλαβαίνουν πριν πέσει.
Είναι νάνος, σκέφτηκα. Δεν είναι φυσικό να μιλάει έτσι.
-Την αλήθεια, πες μου την αλήθεια, της είπα. Πόσο χρονών είσαι;
-Όσο και προχτές που με ρώτησες. Δέκα. Μα γιατί ρωτάς;
[…]
Στο τελωνείο του Πειραιά, ένας ελεγκτής, ψάχνοντας τις αποσκευές μου, βρήκε στον πάτο ενός σάκου που δεν είχε ανοίξει από την ημέρα που αφήσαμε το καράβι ένα μικρό δέμα από στρατσόχαρτο. Το άνοιξε. Ξετύλιξε με προσοχή μια μικρή παλιά παντιέρα πού’χε στο μάκρος της ένα Δράκοντα κεντημένο με χρυσοκλωνά ξεφτισμένη.
Τη χαρακτήρισε “αντικείμενο άνευ αξίας” και την ξανάβαλε στη θέση της.”

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Ιανουαρίου 2022

Ω αιώνιε εσύ ταξιδευτή, άκου μια ιστορία
γιατί είτε είσαι πρίγκιπας μικρός ειτ΄ ένας Οδυσσέας
η Γη θα είναι πάντα στρογγυλή και πάντα θα γυρίζεις
εκεί όπου πρωτάρχισες, στην πρώτη σου ανάσα
μες της μητέρας Γης μήτρα ζεστή, πριν κι απ’ το πρώτο κλάμα
επάνω στον πλανήτη σου, στο θρόνο της αλήθειας

Γιατί τους παγωμένους τους ωκεανούς, τις πύρινες ερήμους
τ’ απόμερα απογέματα, τις τρελαμένες πόλεις
τις λέξεις τις χαρούμενες, τις πληγωμένες μνήμες
στ’ αλήθεια μια σπιθαμή απόσταση όλα τα χωρίζει
κι άμα εσύ το επιθυμείς, ο χρόνος σε ξεχνάει

Άσε λοιπόν το νου σου να διψά, χιλιόμετρα να τρέχει
να υφαίνει με ψευδαίσθηση το θάνατο ότι κλέβει
με σχέδια, όνειρά, στιγμές σε πέτρινα μνημεία
να ξεγλιστράει σαν ληστής απ’ την ακινησία

Και πριν ταξιδέψεις αδερφέ, βυθίσου στην αγκαλιά σου
ένα απομεσήμερο, στο δάσος μιας ηπείρου
κάτω απ’ τον ήλιο το ζεστό, στο απαλό το χώμα
και αν δεις τις πόρτες ανοιχτές διάπλατα να είναι
κλείσε τα μάτια μια στιγμή και νιώσε την ανάσα
και τι ‘ναι αυτό που λαχταρά να λιώσει μέσα σ’ όλα

Κάνε το νου σου σύμμαχο, και χάσου στις αισθήσεις
παλάτια, χρώματα τρελά, φλεγόμενα αστέρια
και μια στάλα από φως Ελληνικό, να κατεβάζει πνεύμα
να πίνει αγάπη η ψυχή μέχρι να ξεδιψάσει
και δες πιά με κρυστάλληνη ματιά πως μέσα σου αιώνια
όλα τα πλούτη κατοικούν στην απαλή σου φύση

Αίρε λοιπόν τα ξάρτια σου και αέρα στα πανιά σου
κι άμα γυρίσεις να με δεις φέρε μια ιστορία
μια ιστορία απ’ αυτές που όλα είναι ένα
λύπη, χαρά και θάνατος από την ίδια ουσία
που ένα ταξίδι αληθινό συμβαίνει στην καρδιά σου
που από ζωή φλεγόμενη παντού είναι και πάντα
κρατώντας απ’ το χέρι ένα παιδί, την ψυχή όλου του κόσμου
γιατί όλα τα ταξίδια μιας ζωής είναι μονάχα ένα ταξίδι

Από Ηλία Μουζουράκη

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Ιανουαρίου 2022

Η ηρωίδα μου
Γιατί ζει μόνη της σε έναν βράχο στο Αιγαίο.
Γιατί έζησε μια ζωή με πυκνή πλέξη, από αυτές που έζησαν όλοι όσοι γεννήθηκαν πριν τα μισά του προηγούμενου αιώνα.
Φτώχεια, ξενιτιά, αγροτιά, μια ζωή σκληρή. Πιο σκληρή και από τα βράχια της Κινάρου.
Γιατί στα κολοκύθια και αμπελόφυλλα γεμιστά με το κρέας, βάζει Καρολίνα, γιατί το νυχάκι δεν το πολυχωνεύει.
Γιατί, όταν χρειάστηκε, έφτιαξε με τα χέρια της ένα λάκκο για να πίνουν τα ζώα νερό.
Γιατί είναι μια Σειρήνα για τα σημαντικά.
Γιατί την είχαμε ανάγκη να μάς πει τα σημαντικά. Μάς τα είπε όλα στην αυλή της, που είναι μαζί αποθήκη, καθιστικό, τραπεζαρία και κουζίνα.
Γιατί αντικριστά με τις φωτογραφίες των παιδιών της έχει κορνιζαρισμένες τις φωτογραφίες των τριών αξιωματικών που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια στρατιωτικής άσκησης το 2016 στο νησί της.
Γιατί βάζει λιγάκι κύμινο στην κατσικομακαρονάδα.
Γιατί σου δείχνει πως θες λίγα για να χορτάσεις, λίγα για να νοστιμευτείς.
Γιατί όσο αναπνέει τον αέρα της Κινάρου, όσο οργώνει τα βράχια της Κινάρου, η Κίναρος είναι Ελλάδα πάλλουσα.
Γιατί φτιάχνει το γαλακτομπούρεκο που έφτιαχνε η μάνα της Ακαθή και τώρα φτιάχνει και η κόρη της.
Γιατί στο τετράδιό της, πάνω από τη συνταγή για το γαλακτομπούρεκο, γράφει το πικρό στιχάκι: ​​«η ζωή είναι μικρή και θα μας φύγει, ο άνθρωπος γραμμάτιο που λήγει».
Γιατί έχει ένα θεόσδοτο χαμόγελο, που σημαίνει ότι έχει ζήσει πίκρες ανθρώπινες.
Γιατί μοιάζει με τη γιαγιά μου. Και με τη δική σου γιαγιά μοιάζει.
Γιατί στο στήθος της χτυπά η καρδιά του Αιγαίου.
Γιατί είναι νησί. Μια γυναίκα-νησί.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Ιανουαρίου 2022

“Λοιπόν αγαπητή μου, όταν  γεράσεις…
Ποτέ μην διδάξεις σε κανέναν τίποτα. Ακόμα κι αν ξέρεις για ένα γεγονός ότι θα έχεις δίκιο. Θυμήσου πόσο ενοχλημένη ήσουν κάποτε που άκουγες τις συμβουλές των ηλικιωμένων.
Μην προσπαθήσεις να βοηθήσεις αν δεν σου ζητηθεί.
Μην επιβάλλεις σε κανέναν τίποτα.
Μην προσπαθήσεις να είσαι υπερπροστατευτική στους αγαπημένους σου. Απλά αγάπα τους.
Μην παραπονιέσαι! Σχετικά με την υγεία σου, τους γείτονες,
Μην περιμένεις ευγνωμοσύνη από τα παιδιά. Απλά θυμήσου ότι, δεν υπάρχουν αχάριστα παιδιά… κ ότι τα λατρεύεις ..
Μην λες φράσεις όπως: “Όταν ήμουν στην ηλικία σου.. “, “Σου έδωσα τα καλύτερα χρόνια…”, “Είμαι μεγαλύτερη, για να ξέρω καλύτερα από σας…” Αυτό είναι αβάσταχτο! Αν έχεις εγγόνια, μην επιμένεις να σε φωνάζουν με το όνομά σου, αν σε φωνάζουν γιαγιά. η λέξη γιαγιά είναι τίτλος τιμής πού πολλές δεν ευτυχούν να την ακούσουν …
Μην ξοδεύεις τα τελευταία σου χρήματα σε αντιγηραντικές θεραπείες. Είναι ανώφελο. Καλύτερα να τα ξοδέψεις σε ένα ταξίδι. Μην κοιτάς τον καθρέφτη και μην κολακεύεσαι… Προσπάθησε να δείχνεις όσο πιο κομψή γίνεται. Ακριβώς κομψή, όχι νεανική. Πίστεψέ με, είναι το καλύτερο.
Φρόντισε τον άνθρωπο σου… ίσως είναι ο μόνος που σε χρειάζεται πραγματικά τώρα…
Προσπάθησε να κατανοήσεις τις νέες τεχνολογίες, να μελετάς συνεχώς κάτι νέο, να μην μένεις πίσω. Αυτό είναι εξέλιξη.
Κάνε ό,τι θέλεις. Όσα μπορείς να κάνεις! Μην κατηγορείς τον εαυτό σου για τίποτα. Ό, τι συνέβη στη ζωή σου ή στη ζωή των παιδιών σου έγινε…Έκανες ό, τι μπορούσες.
Διατήρησε την διαύγεια σου! Μέχρι το τέλος! Βάλε τα δυνατά σου αγαπητή μου αυτό είναι πολύ σημαντικό. Και να θυμάσαι, ότι κάποιος σε χρειάζεται”.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Ιανουαρίου 2022

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ” Άργησα πολύ να καταλάβω τι σημαίνει ταπεινοσύνη και φταίνε αυτοί που μου μάθανε να την τοποθετώ στον άλλο πόλο της υπερηφάνειας. Πρέπει να εξημερώσεις την ιδέα της ύπαρξης μέσα σου, για να την καταλάβεις.

Μια μέρα που ένιωθα να μ’ έχουν εγκαταλείψει όλα και μια μεγάλη θλίψη να πέφτει αργά στην ψυχή μου, τράβηξα κει που περπατούσα μες στα χωράφια χωρίς σωτηρία, ένα κλωνάρι άγνωστου θάμνου.

Το ‘κοψα και το ‘φερα στο απάνω χείλι μου. Ευθύς αμέσως κατάλαβα ότι ο άνθρωπος είναι αθώος.

Το διάβασα σ’ αυτή τη στυφή από αλήθεια ευωδιά τόσο έντονα, που πήρα να προχωρώ το δρόμο της μ’ ελαφρύ βήμα και καρδιά ιεραπόστολου.

Ώσπου, σε μεγάλο βάθος, μου έγινε συνείδηση πια, ότι όλες οι θρησκείες λέγανε ψέματα.

Ναι, ο Παράδεισος δεν ήταν μια νοσταλγία.

Ούτε, πολύ περισσότερο, μια ανταμοιβή.

Ήταν ένα δικαίωμα.

Η ικανότητα να είμαστε μόνοι είναι η ικανότητα να αγαπάμε. Μπορεί να σας φαίνεται παράδοξο, αλλά δεν είναι. Είναι μια υπαρξιακή αλήθεια: μόνο εκείνοι οι άνθρωποι που είναι ικανοί να μένουν μόνοι τους είναι ικανοί να αγαπήσουν, να μοιραστούν, να μπουν στον βαθύτερο πυρήνα του άλλου ανθρώπου -χωρίς να κατέχουν τον άλλον, χωρίς να εξαρτώνται από τον άλλο, χωρίς να μετατρέπουν τον άλλον σε ένα πράγμα, και χωρίς να εθιστούν στον άλλον. Επιτρέπουν στον άλλον απόλυτη ελευθερία, επειδή ξέρουν ότι αν ο άλλος φύγει, θα είναι το ίδιο ευτυχισμένοι όσο είναι και τώρα. Ο άλλος δεν μπορεί να τους πάρει την ευτυχία, επειδή δεν τους έχει δοθεί από εκείνον.  Διαβάστε τη συνέχεια »

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Ιανουαρίου 2022

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

“Υπήρχε κάποια εποχή στη ζωή μας που ήμασταν τόσο κοντά και τίποτα δεν φαινόταν να εμποδίζει τη φιλία και την αδελφοσύνη μας και μας χώριζε μόνο ένα μικρό γεφυράκι. Ακριβώς την ώρα που ήσουν έτοιμος να το περάσεις σε ρώτησα: «Θέλεις να περάσεις το γεφυράκι και να έρθεις κοντά μου;» – τότε έπαψες να το θέλεις. Και όταν σε ρώτησα ξανά, εσύ παρέμεινες σιωπηλός. Έκτοτε βουνά και άγριοι καταρράκτες μας χώρισαν, μπήκαν ανάμεσά μας κι αποξενωθήκαμε τόσο που ακόμη κι αν θέλαμε να έρθουμε κοντά ο ένας στον άλλον δεν θα μπορούσαμε. Αλλά όταν σκέφτεσαι τώρα αυτό το μικρό γεφυράκι, τα λόγια πέφτουν στο κενό, ενώ εσύ κλαις και δεν μπορείς να το πιστέψεις.»

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Ιανουαρίου 2022

Πόσες φορές έχετε περπατήσει στους γνωστότερους δρόμους της Αθήνας; Aναρωτηθήκατε από πού πήραν το όνομά τους και ποιοι είναι αυτοί που προς τιμήν τους ονοματοδοτήθηκαν;

Πολλές οδοί πήραν τα ονόματά τους από τους οπλαρχηγούς του ’21 (Κανάρη, Υψηλάντου, Τομπάζη, Ζαΐμη, Μαυροκορδάτου, Τρικούπη, Δεληγιάννη, Πετμεζά, Σαχτούρη, Μαυρομιχάλη), καθώς κι από ονόματα μεγάλων μαχών(Βαλτετσίου, Ερεσού, Χίου, Καματερού, Ναυαρίνου). Την τιμητική της είχε και η«Φιλική Εταιρία» (Σκουφά, Τσακάλωφ, Αναγνωστοπούλου, Κουμπάρη κ.α.), οι ξένοι ναύαρχοι που συμμετείχαν στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου(Κοδριγκτώνος, Χάιντεκ, Δεριγνύ), ξένοι ευεργέτες(Γλάδστωνος, Γκίλφορδ, Ουγώ, Διδότου, Γαμβέττα, Λένορμαν), λογοτέχνες (Κορνάρου, Ζαλοκώστα, Σούτσου, Βαλαωρίτη, Γαλανού, Σουρμελή). Ακόμα χρησιμοποιήθηκαν ιστορικά ονόματα, καθώς κι ονόματα αποθανόντων πρωθυπουργών και ηγετών του έθνους.

Ας δούμε όμως ορισμένους από τους πιο γνωστούς δρόμους.

Αλεξάνδρας: Η Λεωφόρος Αλεξάνδρας ονομάστηκε έτσι προς τιμήν της Πριγκίπισσας Αλεξάνδρας, κόρης του Βασιλέως Γεωργίου Α’ και της Όλγας κι αδελφή του μετέπειτα Βασιλέως Κωνσταντίνου Α’. Γεννήθηκε ως Πριγκίπισσα της Ελλάδας και Δανίας στην έπαυλη Μον Ρεπό της Κέρκυρας στις 30 Αυγούστου 1870. Παντρεύτηκε στις 5 Ιουνίου 1889 τον Μέγα Δούκα της Ρωσίας Παύλο Αλεξάντροβιτς στην Αγία Πετρούπολη, όπου και εγκαταστάθηκε μετά το γάμο της. Μαζί απέκτησαν τη Δούκισσα Μαρία Πάβλοβνα και τον Πρίγκηπα Ντμίτρι Πάβλοβιτς, ενός εκ των δολοφόνων του μοναχού Γκριγκόρι Ρασπούτιν το 1916. Πέθανε αιφνιδιαστικά 2 χρόνια αργότερα, λίγες μόλις ημέρες μετά τη γέννηση του γιου της (24 Σεπτεμβρίου 1891), σε ηλικία 21 ετών.

Καραγιώργη Σερβίας:Ο Τζόρτζε “Καραγιόργεβιτς” Πέτροβιτς, ήταν ο ηγέτης της Πρώτης Σερβικής επανάστασης, ήταν ο πρώτος κληρονομικός ηγέτης, Οσποδάρος, της Σερβίας ιδρυτής της δυναστείας Καραγιώργη. Διαβλέποντας την αποτυχία της επανάστασης διέφυγε στην Αυστροουγγαρία αλλά το 1816 έρχεται σε επαφή με Έλληνες επαναστάτες, μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία, κι επέστρεψε στη Σερβία. Ήρθε σε επαφή και συνεργάστηκε με τον Μίλος Ομπρένοβιτς. Είχε συνάψει φιλία με τον Γεωργάκη Ολύμπιο ο οποίος είχε προστρέξει σε βοήθεια του με στρατιωτικό σώμα.

Ερμού: Η οδός Ερμού δεν ανήκει στις οδούς που δεν είχαν όνομα, καθώς ήταν μια από τις κεντρικές οδικές αρτηρίες της Αθήνας και είχε πάρει το όνομά της από την εποχή του Όθωνα όπως η Πειραιώς και η Θεμιστοκλέους. Αντλεί την ονομασία του από τον Ερμή, αγγελιαφόρο των Θεών και προστάτη του εμπορίου και αναπτύσσεται παραλλήλως της οδού Ηφαίστου, όπου λειτουργεί το Δημοπρατήριο των Αθηνών.

Σταδίου: Η Οδός Σταδίου είναι ιστορικός δρόμος στην 1η δημοτική ενότητα της Πόλης των Αθηνών. Εντάσσεται στο ρυμοτομικό πλέγμα του πολεοδομικού σχεδίου που εφαρμόστηκε βόρεια της παλαιάς πόλης, αναπτυσσόμενη περιμετρικά του ιστορικού κέντρου και παραλλήλως της Ακαδημίας και της Πανεπιστημίου. Η ονομασία του δρόμου προέρχεται από το Παναθηναϊκό Στάδιο στο οποίο οδηγεί πίσω από τα Παλαιά Ανάκτορα και τον Εθνικό Κήπο. Σημείο αφετηρίας είναι η Ομόνοια, ενώ διέρχεται μπροστά από την Παλαιά Βουλή και την Πλατεία Κλαυθμώνος. Για ένα διάστημα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μετονομάστηκε σε Ουΐνστον Τσόρτσιλ, προς τιμή του Βρετανού ηγέτη, πριν πάρει και πάλι το αρχικό της όνομα.

Λουίζης Ριανκούρ: Η Λουίζα Ριανκούρ ήταν Γαλλίδα θαυμάστρια της Ελλάδας με έντονα φιλελληνικά αισθήματα. Ήλθε στην Ελλάδα σε νεαρή ηλικία, παρά τις αντιδράσεις της οικογένειάς της και συνδέθηκε με τις σημαντικότερες οικογένειες της αθηναϊκής κοινωνίας. Αργότερα επέστρεψε στη Γαλλία όπου και παντρεύτηκε τον κόμη Ριανκούρ, χωρίς να σταματήσει να υποστηρίζει τα ελληνικά εθνικά δίκαια με δημοσιεύματα και πλήθος εκδηλώσεων. Πέθανε σε βαθύ γήρας στην Αθήνα στις 27 Φεβρουαρίου του 1941. Ο Δήμος Αθηναίων, τιμώντας την, έδωσε το όνομά της σε αθηναϊκή οδό στους Αμπελόκηπους.

Φωκίωνος Νέγρη: Ο Φωκίων Νέγρης ήταν Έλληνας Κωνσταντινουπολίτης μεταλλειολόγος, γεωλόγος, πολιτικός και πρώτος πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών. Υπήρξε διακεκριμένος μεταλλειολόγος της εποχής, που διετέλεσε διευθυντής της Εταιρείας των Μεταλλουργείων του Λαυρίου και εν συνεχεία δήμαρχος της πόλης του Λαυρίου (1895 – 1898), καθώς και επιτυχημένος πολιτικός με πολυετή σταδιοδρομία. Ως υπουργός Οικονομικών εισήγαγε σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην κοινωνική ασφάλιση. Η οδός Φωκίωνος Νέγρη διαμορφώθηκε στη δεκαετία του 1930 πάνω στα ίχνη ενός παλαιού ρέματος, που άρχιζε από τα Τουρκοβούνια. Είναι ονομαστός πεζόδρομος της Αθήνας στην Κυψέλη, που αρχίζει από την Πλατεία Κυψέλης και τερματίζει στην οδό Ιωάννου Δροσοπούλου.

Σίνα: Ο Γεώργιος Σίνας ήταν επιχειρηματίας, τραπεζίτης και εθνικός ευεργέτης. Ο γιος του Σίμων Σίνα γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου του 1783 στη Νύσσα όπου είχε βρει καταφύγιο ο πατέρας του. Ορφανός από μητέρα, μεγαλωμένος φτωχικά στη κουνιάδα του πατέρα του, όταν έγινε οχτώ χρονών αποδήμησε στη Βιέννη. Μετά το θάνατο του πατρός του, ο Γεώργιος Σίνας ανέλαβε εξ’ ολοκλήρου την επιχειρηματική κληρονομιά. Ανέλαβε την κατασκευή του σιδηροδρομικού δικτύου, γι’ αυτό και θεωρείται πατέρας των σιδηροδρόμων της Βαλκανικής. Επίσης ως εφοπλιστής αναβάθμισε σημαντικά την ατμοπλοΐα στον ποταμό Δούναβη. Αργότερα ως τραπεζίτης έγινε πιστωτής όχι μόνο μεγάλων επιχειρήσεων αλλά και δανειστής κυβερνήσεων και αυτοκρατοριών. Λόγω της τραπεζικής του οξυδέρκειας χαρακτηρίστηκε ως η «Πυθία του Χρηματιστηρίου της Βιέννης». Το αντίπαλο δέος των τραπεζικών του επιχειρήσεων ήταν η οικογένεια Ρότσιλντ. Ο Γεώργιος Σίνας συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους ευεργέτες της πατρίδας μας. Δώρισε μεγάλη ποσότητα χρυσού στη νεοϊδρυθείσα Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, προσέφερε αστρονομικά ποσά για τη στήριξη φιλανθρωπικών και πνευματικών ιδρυμάτων όπως το Αρσάκειο, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Οφθαλμιατρείο και την Αρχαιολογική Εταιρία. Υπήρξε ιδρυτής και χρηματοδότης του Αστεροσκοπείου Αθηνών. Προς τιμήν της συνεισφοράς του στο πεδίο της αστρονομίας, η επιστημονική κοινότητα δώρισε το οικογενειακό του όνομα στον κρατήρα «Σίνα» του φεγγαριού. Απεβίωσε στις 18 Μαΐου του 1856 και ετάφη στην ορθόδοξη εκκλησία Rappolten Kirchen που είχε οικοδομήσει σε ένα από τα κτήματά του. Η είδηση του θανάτου του προξένησε συναισθήματα λύπης σε όλον τον κόσμο της Ευρώπης.

To μεγαλύτερο κομμάτι των σχέσεων στηρίζεται στην έκφραση συναισθημάτων και από τις δύο πλευρές είτε αυτό γίνεται λεκτικά είτε πρακτικά. Είναι μεγάλη δύναμη να εκφράζουμε όλα όσα νιώθουμε στους γύρω μας χρησιμοποιώντας έναν από τους δύο αυτούς τρόπους ή ακόμα καλύτερα, όταν καταφέρνουμε να χρησιμοποιήσουμε και τους δύο τρόπους συνδυαστικά, θα εξασφαλίσουμε μεγαλύτερη ισορροπία.

Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να εκφράσουν τόσο τη γνώμη τους όσο και τα συναισθήματά τους και αυτό κάνει ακόμα δυσκολότερα τα πράγματα. Όλες οι σχέσεις έχουν ανάγκη την ισορροπία. Όμως για να διατηρηθεί, χρειάζεται προσπάθεια και από τις δύο πλευρές.

Είναι πολύ σημαντικό να επιβραβεύουμε φίλους, συγγενείς κι ενίοτε το άλλο μας μισό, όταν πράττουν κάτι που θεωρούμε πολύ σημαντικό. Θέλει μεγάλη δύναμη ψυχής να πούμε σε αγαπώ, σε σκέφτομαι, μου λείπεις, όποτε το νιώθουμε κι ας μη μας επιστραφεί τίποτα πίσω. Κι ας θεωρηθούμε υπερβολικοί. Είμαστε γενναίοι όταν τσαλακωνόμαστε, όποτε καλούμαστε να αντικατοπτρίσουμε τον ψυχικό μας κόσμο άλλοτε λεκτικά κι άλλοτε πρακτικά.

Μια ζεστή αγκαλιά, ένα βλέμμα γεμάτο ενδιαφέρον λένε πολλά. Όταν όμως συνοδεύονται από λόγια, η δύναμή τους πολλαπλασιάζεται. Είναι μαγικό να νιώθεις, αλλά ακόμα καλύτερο να εκφράζεις όσα νιώθεις, καθώς οι λέξεις έχουν άλλη βαρύτητα.

Συνήθως, αυτό είναι ένα από τα βασικά αιτήματα των ανθρώπων που επισκέπτονται κάποιον ψυχολόγο σήμερα. «Έχω ανάγκη να με ξεκλειδώσεις, να με βοηθήσεις να έρθω σε επαφή με το συναίσθημά μου, με τον εσωτερικό κόσμο μου. Θέλω να πω ένα σωρό πράγματα κι όμως δε μπορώ. Ξέρεις αυτό, με βασάνιζε από μικρή ηλικία. Θυμάμαι τη μάνα μας να μας λέει συνεχώς ότι μας αγαπά, ενώ τον πατέρα μας ποτέ. Κι έτσι ταύτισα στο αθώο παιδικό μου μυαλό την εκφραστικότητα με τη γυναικεία φύση.»

Κι όμως αγαπητέ μου, η εκφραστικότητα δεν αποτελεί ανδρικό ή γυναικείο χαρακτηριστικό. Αποτελεί ίδιον του ανθρώπινου γένους, είναι συνυφασμένο με την ανθρώπινη φύση, με την ανθρώπινη υπόσταση. Η αγάπη μπορεί να είναι γένους θηλυκού, αν όμως εξέφραζαν όλοι ανεξαιρέτως οι άνθρωποι τα συναισθήματά τους, τότε ο κόσμος μας θα ήταν πολύ διαφορετικός. Δεν ξέρω αν συμφωνείς με τα λεγόμενά μου. Είναι κάτι που σίγουρα μας έχει απασχολήσει όλους κάποια στιγμή στη ζωή μας.

Το ίδιο συμβαίνει και με τη λέξη συγγνώμη. Πολλοί τη λένε, λίγοι την εννοούν. Κι όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη να τη χρησιμοποιήσουν, την κάνουν γαργάρα λες και δεν υπάρχει. Λες και δεν την έχουν ξανακούσει ποτέ.

Άραγε πόσο διαφορετικός θα ήταν αυτός ο κόσμος αν λέγαμε όλα τα σ΄ αγαπώ, όλα τα ευχαριστώ κι όλα τα συγγνώμη που θα ήταν καλό να ειπωθούν; Πόσο πιο ποιοτικές θα ήταν οι σχέσεις μας με τους γύρω μας αν δεν κρατούσαμε κρυφά όλα όσα θέλουμε να τους εκφράσουμε;

Ειδικά τώρα την περίοδο των γιορτών, ας πάρουμε κι ας δώσουμε απλόχερα αγάπη. Όλοι το έχουμε πραγματικά ανάγκη. Ας μην κλειστούμε στον εαυτό μας. Ας μην επιτρέψουμε να μας κυριεύσει εκείνη η γλυκιά μελαγχολία των γιορτών. Ας αντισταθούμε. Ας κάνουμε όλες τις αγκαλιές που θέλουμε σήμερα, γιατί αύριο ίσως να είναι αργά. Κι αν κάποιος αγαπημένος μας άνθρωπος μας λείπει, ας κρατήσουμε την καρδιά μας ζεστή με τη σκέψη του σαν να είναι εδώ, κοντά μας.

Επιμένω σε έναν άλλο κόσμο. Τον έχω τόσο ονειρευτεί, τόσο έχω σεργιανήσει μέσα του που δε γίνεται να μην υπάρχει. Επιλέγω να κλείσω με τα λόγια του Χρίστου Λάσκαρη. Δε θα μπορούσα να βρω κάτι καλύτερο, κάτι πιο ταιριαστό. Ας κάνουμε πολλές πράξεις αγάπης.

Από Μαίρη Τσιχλή

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Δεκεμβρίου 2021

Κένυα

Λόγω του κλίματος, το χριστουγεννιάτικο γεύμα θυμίζει κάτι από καλοκαιρινή ραστώνη. Έτσι, οι Κενυάτες αντί της παραδοσιακής γαλοπούλας, κάνουν μπάρμπεκιου στον κήπο τους! Ο Χριστουγεννιάτικος διάκοσμος, μάλιστα, θυμίζει κάτι από Άνοιξη εφόσον στολίζουν τις εκκλησίες τους με μπαλόνια, λουλούδια και κορδέλες.

Ιρλανδία

Σε μια χώρα που εκδηλώνει εμπράκτως το πάθος της για το εθνικό ποτό, τη μπύρα Guinness, οι κάτοικοι αφήνουν έξω από την πόρτα του σπιτιού τους ένα μπουκάλι μπύρας και μια κρεατόπιτα για να τσιμπήσει κάτι ο κουρασμένος Santa Claus, αλλά και να βρέξει το στόμα του.

Φινλανδία

Ανήμερα Χριστουγέννων, ο κόσμος επισκέπτεται το νεκροταφείο κρατώντας αναμμένα κεριά σε ανάμνησή των νεκρών τους. Παραμονή Πρωτοχρονιάς και πριν την επίσκεψη του Santa Claus, φυσικά δεν παραλείπουν να κάνουν και μια σάουνα, για να τους βρει ο χρόνος καθαρούς.

Νορβηγία

Οι Νορβηγοί αφήνουν μια γαβάθα χυλό, το λεγόμενο «nisse» στη σιταποθήκη για να το φάει ο καλικάντζαρος που προστατεύει το κτήμα τους, ενώ αφού στολίσουν το χριστουγεννιάτικο δέντρο πιάνονται όλοι χέρι-χέρι γύρω από αυτό και τραγουδούν τρία χριστουγεννιάτικα τραγούδια.

Μ. Βρετανία

Τα παιδιά ρίχνουν το γράμμα τους στον «Father Christmas» στη φωτιά του τζακιού, ώστε να ανέβει από την καμινάδα και να ταξιδέψει ως το Βόρειο Πόλο. Αν το γράμμα καεί αμέσως πρέπει να το ξαναγράψουν. Παράδοξο επίσης, πως σε μερικές περιοχές της χώρας κρατάει γερά «το έθιμο του γλεντιού»: αφού σκοτεινιάσει, οι αγρότες πηγαίνουν στα περιβόλια, σχηματίζουν παρέες γύρω από τα παλαιότερα δέντρα και πίνοντας μπύρα τραγουδούν τα κάλαντα και πυροβολούν τα κλαριά για να διώξουν τα κακά πνεύματα.

Ουκρανία

Το έθιμο θέλει τον Παγωμένο Πατέρα να φθάνει με το έλκηθρο, το οποίο σέρνουν τρεις τάρανδοι, με τη συνοδεία ενός κοριτσιού. Το «Κορίτσι-Νιφάδα» φορά ένα λαμπερό μπλε κοστούμι με λευκή γούνα και στέμμα με το σχήμα χιονονιφάδας.

Ιταλία

Η Strega Befana, κάτι σαν το δικό μας Άι Βασίλη, είναι μία μάγισσα, η οποία πετά πάνω από την Ιταλία με μια σκούπα και μοιράζει δώρα στα καλά παιδιά και κάρβουνο στα άτακτα. Στη Νάπολη Παραμονή Πρωτοχρονιάς, αξιοσημείωτο είναι το έθιμο να πετάνε τα παλιά τους έπιπλα από τα μπαλκόνια. Εκείνη την ημέρα όλοι οι πεζοί κοιτάνε ψηλά για να μην τους έρθει τίποτα στο κεφάλι. Επίσης, δεν είθισται να τρώνε γαλοπούλα, αλλά τηγανητό χέλι!

Αυστραλία

Το έλκηθρο του Santa Claus δεν το σέρνουν τάρανδοι, αλλά οχτώ καγκουρό!

Χαβάη

Ο Santa Claus δεν χρησιμοποιεί έλκηθρο, αλλά ένα κανό για να μοιράσει τα δώρα, τα οποία συνήθως είναι συνυφασμένα με το κλίμα, π.χ. Wind-surf, surf boards, κα. Οι Χαβανέζοι, αφού φάνε παραδοσιακά χοιρινό, σούπα noodles και σολομό, τραγουδούν με κιθάρες και γιουκαλίλι τις χριστουγεννιάτικες μελωδίες σε χαβανέζικο ρυθμό.

Ιαπωνία

Αν και τα Χριστούγεννα δεν αποτελούν επίσημη γιορτή της χώρας, αφού μόνο το 1% του πληθυσμού της είναι Χριστιανοί, ωστόσο, οι Ιάπωνες τρώνε, πλέον, γαλοπούλα και στολίζουν χριστουγεννιάτικο δέντρο. Τα δώρα τους τα φέρνει ο Hoteiosho, μια θεότητα του ιαπωνικού πάνθεον, ο οποίος γνωρίζει ποια παιδιά είναι καλά, αφού έχει μάτια και στο πίσω μέρος του κεφαλιού.

Ρωσία

Τη νύχτα των Χριστουγέννων ντύνουν στ’ άσπρα μια κοπέλα του σπιτιού και να τη βάζουν να παριστάνει την Παναγία.

Σικελία

Οι χωρικοί βγάζουν τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων νερό από τα πηγάδια και ραντίζουν τα ζώα τους, γιατί πιστεύουν ότι το νερό αυτό είναι αγιασμένο, επειδή την ίδια ώρα γεννιέται και ο Σωτήρας του κόσμου.

Σαρδηνία

Στη Σαρδηνία πιστεύουν ότι όποιος γεννηθεί τη νύχτα των Χριστουγέννων και μάλιστα τα μεσάνυχτα, φέρνει την ευλογία του Θεού όχι μόνο στους δικούς του, αλλά και στους γείτονες εφτά σπιτιών κοντά στο δικό του.

Γαλλία

Tην παραμονή των Χριστουγέννων, τα παιδιά αφήνουν τα παπούτσια τους δίπλα από το τζάκι, για να τους τα γεμίσει με γλυκά και ξηρούς καρπούς ο Πατέρας των Χριστουγέννων (Pere Noel) που θα κατέβει από την καμινάδα, καθώς κοιμούνται. O Pere Noel συνοδεύεται από ένα άλλο παππούλη τον Pere Fouettard, ο οποίος δέρνει ελαφρά τα παιδιά που ήταν άτακτα κατά τη διάρκεια του χρόνου.

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Δεκεμβρίου 2021
  1. Μία εβδομάδα πριν τα Χριστούγεννα οι μαγαζάτορες ετοίμαζαν τα μαγαζιά τους σ’ όλες τις γειτονιές, ιδίως αυτά που πουλούσαν τρόφιμα, εδώδιμα, αποικιακά, αλλαντικά και κρεατικά. Τα στόλιζαν με πρασινάδες, κλαδιά από μερσίνες, σχίνα, βάγια, δεντρολίβανα και κρομμύδες από τις εξοχές, ζουμπούλια, κατίμαρα μυρωδάτα, ως και μπλίρες. Βάζανε ακόμα και πρόσθετες λάμπες λουξ, με ασετιλίνη. Τις άναβαν και τη μέρα ακόμα, καθώς τέτοια εποχή οι μέρες ήτανε μουντές, χειμωνιάτικες.
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 19 Δεκεμβρίου 2021
Aπό τον Πέτρο
Το κινητό τηλέφωνο είναι αδιαμφισβήτητα η πιο «πολύτιμη» συσκευή που διαθέτουμε. Εφαρμογές, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, βίντεο, ενημέρωση, όλα περνούν από την οθόνη του κινητού. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Hootsuite’s Global State of Digital 2021, οι ώρες που περνάμε κοιτάζοντας την οθόνη του κινητού μας είναι υπερβολικά πολλές.

Στις ηλικίες 16-64 ετών ο μέσος χρήστης περνά 145 λεπτά ημερησίως χρησιμοποιώντας το κινητό του τηλέφωνο. Το 2020 ο αντίστοιχος χρόνος ήταν 142 λεπτά. Αυτό σημαίνει 1,015 λεπτά την εβδομάδα, 4,410 λεπτά τον μήνα και 52,925 λεπτά ετησίως, ή αλλιώς 882 ώρες!

Η πανδημία αύξησε τις ώρες

Η πανδημία όπως είναι αναμενόμενο έχει φέρει αύξηση και μάλιστα κατά πολύ στους μέσους όρους χρήσης των κινητών τηλεφώνων αφού οι περισσότεροι εργαζόμενοι υποχρεώθηκαν να δουλεύουν από το σπίτι γεγονός που αύξησε τη χρήση του κινητού τηλεφώνου τόσο για επαγγελματικούς όσο και για λόγους ενημέρωσης και ψυχαγωγίας.

Σύμφωνα με την έκθεση στην πρώτη θέση των προτιμήσεων των χρηστών των κινητών τηλέφωνων ήταν η παρακολούθηση βίντεο στο YouTube με 23 ώρες κατά μέσο όρο παρακολούθηση μηνιαίως. Ακολουθούν τα social media με το Facebook (19,5 ώρες μηνιαίως), το WhatsApp (19 ώρες και 24 λεπτά μηνιαίως) και το TikTok (13 ώρες και 18 λεπτά μηνιαίως).

Οι πρωταθλητές

Πρώτοι σε χρήση των κινητών τηλεφώνων παγκοσμίως αναδεικνύονται οι κάτοικοι στις Φιλιππίνες με σχεδόν 11 ώρες ημερησίως και ακολουθούν οι κάτοικοι της Βραζιλίας, της Κολομβίας και της Νότιας Αφρικής με δέκα ώρες ημερησίως.

Οι συμβουλές που δίνουν οι ειδικοί για να περιοριστεί σε κάποιο βαθμό η χρήση των κινητών τηλεφώνων είναι να διαγράφονται από το κινητό για ένα μικρό χρονικό διάστημα οι διάφορες εφαρμογές των social media, η απενεργοποίηση των κάθε είδους ειδοποιήσεων ειδικά αυτές των εφαρμογών και τέλος το να αφήνουμε για λίγο στην άκρη την συσκευή και να κάνουμε άλλα πράγματα μακριά της.

Εφαρμογή δείχνει τις ώρες που περνάμε κοιτάζοντας το κινητό

H εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Sortlist δημιούργησε μια νέα εφαρμογή η οποία δείχνει στον χρήστη της πόσες ώρες περνάει καθημερινά κοιτάζοντας την οθόνη του κινητού του τηλεφώνου. Τα αποτελέσματα που θα προκύψουν για κάποιον για την χρήση του κινητού του τηλεφώνου θα μπορεί μέσω της εφαρμογής στη συνέχεια να τα συγκρίνει με τα στατιστικά δεδομένα μιας έκθεσης για τη χρήση των κινητών τηλεφώνων σε όλο τον κόσμο το 2021i

Από in. gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Δεκεμβρίου 2021

Να βρίσκεις το καλύτερο στους άλλους.
Να αφήνεις με το πέρασμά σου τον κόσμο λίγο καλύτερο από ότι τον βρήκες.Κάθε μέρα να βάζεις στη ζωή σου μια δόση από γέλιο.Και να θυμάσαι ότι η πορεία μας γίνεται ομορφότερη όταν μπορούμε να τη μοιραζόμαστε.

Να γελάς πολύ και συχνά…

Και να κοιτάς τον ήλιο στα μάτια…
Να απολαμβάνεις την ύπαρξή του, την απεραντοσύνη του.
Για πες μου, υπάρχει πιο ωραίο από το να δέχεσαι μέσα σου το φως του;

Να γελάς πολύ και συχνά…

Και να ονειρεύεσαι με πάθος.
Να θαυμάζεις το γαλάζιο του ουρανού και το βαθύ μπλε της θάλασσας.
Να μάθεις να χαίρεσαι τις απλές βόλτες με παρέες που θυμίζουν καλοκαίρι.

Να γελάς πολύ και συχνά…

Να αφήνεις τον εαυτό σου να λύνεται στα γέλια.
Έτσι ξαφνικά κι απρόσμενα σαν ένα μικρό παιδί που σκόνταψε σε σκάλα.
Και ας σε λένε οι άλλοι τρελό ή αιθεροβάμων.
Να τους απαντάς πάντα ότι ”Εγώ τη ζωή έτσι θέλω να τη βλέπω”.

Να γελάς πολύ και συχνά…

Και να απολαμβάνεις τον ήχο της βροχής με όλες σου τις αισθήσεις.
Και ας έχεις μέσα σου χειμώνα.
Και ας κρυώνεις με το βαθύ σκοτάδι.
Ακόμα και τότε μια μικρή αχτίδα φωτός θα λάμψει…αρκεί να χαμογελάσεις.

Να γελάς πολύ και συχνά…

Να γεύεσαι εκείνο το γλυκό καφέ που με το πρώτο ξύπνημα θα φτιάξεις.
Και να αναζητάς εκείνη τη αίσθηση ανεμελιάς και αθωότητας που κάποιες φορές μπορεί να σου λείπει

Να γελάς πολύ και συχνά…

Να απολαμβάνεις τη μυρωδιά των λουλουδιών,
Και το αίσθημα ελευθερίας που η ελπίδα σου χαρίζει…Για σκέψου…κάπου γίνεται πόλεμος για να επέλθει η λύτρωση.

Να γελάς πολύ και συχνά…

Να βάζεις γύρω σου αρώματα που πάντα θα σου θυμίζουν αισιοδοξία.
Εκείνο το συναίσθημα που κάνει το πρόσωπο να ανθίζει από λάμψη
Και εκείνο το βλέμμα που θα σε γεμίσει υποσχέσεις για να ξεκινήσεις από την αρχή.

Να γελάς πολύ και συχνά…

Και μη ξεχνάς όπου πας να πορεύεσαι με πίστη.
Δεν υπάρχει μεγαλύτερη αλήθεια από αυτή.
Για κοίτα γύρω σου…ποσο όμορφοι γίνονται οι άνθρωποι όταν έχουν πίστη μέσα τους…

Να γελάς πολύ και συχνά…

ΝΙΚΌΛ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Δεκεμβρίου 2021

Η Αιολική γη θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα, αν όχι το σημαντικότερο, έργο του Ηλία Βενέζη. Η Αιολική Γη ξεπηδάει από τις ρίζες των δέντρων της Ανατολής, από τα βουνά της Μικρασίας που τα λένε Κιμιντένια και ταξιδεύει από το κτήμα του παππού και της γιαγιάς στα κύματα του Αιγαίου. Έτσι όπως ταξιδεύει και η ψυχή του μικρού Πέτρου, που παρέα με την αγαπημένη αδελφή του, ακούει τις μυστικές φωνές της φύσης, τα καλέσματα των σπηλιών και των φαραγγιών και αφουγκράζεται τους ήχους της γης και του νερού. Κοντά στα τσακάλια, τα αγριογούρουνα, τις αρκούδες και τους αετούς ο Πέτρος θα γνωρίσει μαζί με τα παραμύθια της γιαγιάς, τα πρώτα σκιρτήματα του έρωτα. Θα γνωρίσει την τραχιά και άγρια φύση του τόπου και των ανθρώπων και θα μάθει για τους προγόνους του, που ξεχέρσωσαν την άγονη γη κάνοντάς τη ζωή και πεπρωμένο τους. Ο Ηλίας Βενέζης, καταγράφει με νοσταλγία τις παιδικές αναμνήσεις του στις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι το 1914, όταν άρχισαν οι πρώτοι διωγμοί. Το έργο ανεβαίνει φέτος από το Εθνικό Θέατρο.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

«Οι πρόγονοί μου δουλέψανε σκληρά τη γη που είναι κάτω απ’ τα Κιμιντένια. Όταν εγώ γεννήθηκα, ένα μεγάλο μέρος της περιοχής το όριζε η φαμίλια μας. Το χειμώνα μέναμε στην πόλη, αλλά μόλις τα χιόνια φεύγανε απ’ τα Κιμιντένια κ’ η γη πρασίνιζε μας έπαιρνε η μητέρα μας, όλα τ’ αδέρφια μου, την Ανθίππη, την Αγάπη, την Άρτεμη, τη Λένα, εμένα, και πηγαίναμε να ζήσουμε τους μήνες του καλοκαιριού στο κτήμα, κοντά στον παππού και στη γιαγιά μας. Η θάλασσα ήταν μακριά από κει, κι αυτό στην αρχή ήταν μεγάλη λύπη για μένα επειδή γεννήθηκα κοντά της. Στην ησυχία της γης θυμόμουν τα κύματα, τα κοχύλια και τις μέδουσες, τη μυρουδιά του σάπιου φυκιού και τα πανιά που ταξίδευαν. Δεν ήξερα να τα πω αυτά, επειδή ήμουνα πολύ μικρός. Αλλά μια μέρα η μητέρα μου βρήκε το αγόρι της πεσμένο μπρούμυτα καταγής, σα να φιλούσε το χώμα. Το αγόρι δε σάλευε, κι όταν η μητέρα πλησίασε τρομαγμένη και το σήκωσε είδε το πρόσωπό του πλημμυρισμένο στα δάκρυα. Το ρώτησε ξαφνιασμένη τί έχει, κ’ εκείνο δεν ήξερε ν’ αποκριθεί και δεν είπε τίποτα. Όμως μια μητέρα είναι το πιο βαθύ πλάσμα του κόσμου, κ’ η δική μου, που κατάλαβε, με πήρε από τότε πολλές φορές και πήγαμε ψηλά στα Κιμιντένια, απ’ όπου μπορούσα να βλέπω τη θάλασσα. Κ’ ενώ εγώ αφαιριόμουνα στη μακρινή μαγεία του νερού, εκείνη δε μου μιλούσε, για να αισθάνομαι πως είμαστε μονάχοι, η θάλασσα κ’ εγώ. Περνούσε πολλή ώρα έτσι, τα μάτια μου κουράζονταν να κοιτάνε και γέρναν, έγερνα κ’ εγώ στη γη. Τότε τα δέντρα που με τριγύριζαν γίνονταν καράβια με ψηλά κατάρτια, τα φύλλα που θροούσαν γίνονταν πανιά, ο άνεμος ανατάραζε το χώμα, το σήκωνε σε ψηλά κύματα, τα μικρά τριζόνια και τα πουλιά ήταν χρυσόψαρα και πλέανε, κ’ εγώ ταξίδευα μαζί τους».

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 7 Δεκεμβρίου 2021

Μια συγκλονιστική επιστολή, ενδεικτική της τεράστιας προσωπικότητας του, έγραψε ο Ουμπέρτο Έκο απευθύνοντάς την στον εγγονό του. Πρόκειται για ένα κείμενο που ο εκλιπών μεγάλος στοχαστής έγραψε το 2014, κατά παραγγελία του ιταλικού περιοδικού «L’ Espresso», το οποίο είχε ζητήσει από τον ίδιο και από άλλες 13 προσωπικότητες του πνεύματος να γράψουν μια επιστολή για το 2014.
Ο Ουμπέρτο Έκο έγραψε την επιστολή προς τον εγγονό του, ο οποίος πρόσφατα εκφώνησε έναν λιτό και ουσιαστικό επικήδειο λόγο στον παππού του.
Στο κείμενο ο Έκο εκδηλώνει τον προβληματισμό του για τις Νέες Τεχνολογίες και τη σημασία της μνήμης. Υποστηρίζει πως ούτε το Διαδίκτυο μπορεί να υποκαταστήσει τη γνώση, ούτε οι υπολογιστές το μυαλό μας και προτρέπει τις νέες γενιές να μαθαίνουν απομνημονεύοντας.

Ολόκληρη η επιστολή:
«Αγαπητό μου εγγονάκι,
Δεν θα ήθελα αυτή η χριστουγεννιάτικη επιστολή να θεωρηθεί υπερβολικά συναισθηματική ή ότι έχει σκοπό να σε νουθετήσει σχετικά με την αγάπη για τους συνανθρώπους μας, για την πατρίδα, για τον κόσμο, και όλα τα συναφή. Δεν θα έδινες καμιά σημασία και όταν θα έφτανε η στιγμή να θέσεις σε εφαρμογή όλα αυτά, (εσύ έφηβος, και εγώ στο επέκεινα), το σύστημα αξιών θα είχε αλλάξει τόσο πολύ, που πιθανότατα οι συμβουλές μου θα προέκυπταν ξεπερασμένες.

Βάζε πράγματα στο μυαλό σου

Θα ήθελα να επικεντρωθώ σε μια μόνο συμβουλή, την οποία μπορείς να ακολουθήσεις ακόμη και τώρα, ενώ σερφάρεις στο iPad σου. Κι ούτε θα κάνω το λάθος να σου το υποδείξω, όχι γιατί θα φαινόμουν ένας παππούς βαρετός, αλλά γιατί το ίδιο κάνω και εγώ. Στην καλύτερη περίπτωση μπορώ να σου πω ότι, αν κατά τύχη πέσεις πάνω σε εκατοντάδες ιστοσελίδες πορνό που δείχνουν τη σχέση μεταξύ δύο ανθρώπινων όντων, προσπάθησε με χίλιους τρόπους να μην πιστέψεις ότι αυτό είναι το σεξ, όταν μάλιστα σε αναγκάζει να μη βγαίνεις από το σπίτι σου, για να κοιτάξεις τα πραγματικά κορίτσια. Ξεκινώ από την αρχή ότι είσαι ετεροφυλόφιλος, αλλά κι έτσι να μην είναι, προσάρμοσε τις συμβουλές μου στην περίπτωσή σου. Κοίταζε τα πραγματικά κορίτσια στο σχολείο ή όπου πας να παίξεις, γιατί είναι καλύτερα από τα τηλεοπτικά και μια μέρα θα σου προσφέρουν μεγαλύτερες χαρές από εκείνες του Διαδικτύου. Πίστεψε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία από εσένα. Αν εγώ κοίταζα το σεξ μόνο στον υπολογιστή, ο πατέρας σου δεν θα είχε ποτέ γεννηθεί, κι εσύ ποιος ξέρει πού θα βρισκόσουν, μάλλον δεν θα υπήρχες καν.

Αλλά δεν είναι αυτό που θέλω να σου πω, αλλά για μια ασθένεια που έχει προσβάλει τη γενιά σου, καθώς και παιδιά μεγαλύτερα από εσένα, που τώρα φοιτούν στο πανεπιστήμιο: την απώλεια της μνήμης.
Είναι αλήθεια ότι αν θέλεις να μάθεις ποιος ήταν ο Καρλομάγνος ή πού βρίσκεται η Κουάλα Λουμπούρ, δεν έχεις παρά να πατήσεις μερικά πλήκτρα και το Διαδίκτυο σου το λέει αμέσως. Κάν’ το όταν χρειάζεται, αφού όμως το κάνεις, προσπάθησε να θυμηθείς τι σου είπε, για να μην αναγκαστείς να το αναζητήσεις για δεύτερη φορά σε περίπτωση που υπάρξει επείγουσα ανάγκη, όπως για μια έρευνα στο σχολείο. Επειδή νομίζεις ότι ο υπολογιστής μπορεί να σου απαντάει οποιαδήποτε στιγμή, ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσεις το ενδιαφέρον να βάζεις πράγματα στο μυαλό σου. Είναι σαν να λέμε ότι, επειδή έχεις μάθει πως για να πας από την τάδε οδό στη δείνα, υπάρχουν το λεωφορείο ή το Μετρό, που σου επιτρέπουν να μετακινηθείς χωρίς κόπο -το οποίο βεβαίως εξυπηρετεί και κάν΄το κάθε φορά που βιάζεσαι-, για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται πλέον να περπατάς. Αν όμως δεν περπατάς αρκετά, γίνεσαι «άτομο με ειδικές ανάγκες», όπως χαρακτηρίζουμε σήμερα τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αναπηρικό καροτσάκι. Εντάξει, ξέρω ότι ασχολείσαι με σπορ, άρα ξέρεις να κινείς το σώμα σου, ας επιστρέψουμε όμως στο μυαλό σου.

Παιχνίδια με τον  νου

Η μνήμη είναι ένας μυς, όπως εκείνοι των ποδιών, και αν δεν τον εκγυμνάζεις, ατονεί κι έτσι, από πλευράς εγκεφάλου, γίνεσαι άτομο με ειδικές ανάγκες, δηλαδή, για να μιλήσουμε ειλικρινά, ένας ηλίθιος. Κι επειδή για όλους ελλοχεύει ο κίνδυνος να πάθουν Αλτσχάιμερ όταν γεράσουν, ένας τρόπος για να αποφύγουν αυτό το δυσάρεστο ατύχημα είναι να εξασκούν πάντοτε τη μνήμη τους. Ιδού, λοιπόν, η δική μου συνταγή: Κάθε πρωί μάθαινε απ’ έξω μερικούς στίχους, ένα σύντομο ποίημα ή, όπως έκαναν οι δάσκαλοί μας, που μας έβαζαν να μάθουμε τη «Σταχτιά Φοραδίτσα»1 ή «Το Σάββατο του χωριού»2. Καλό θα ήταν να κάνεις παιγνίδια μνήμης με τους φίλους σου για να δείτε ποιος θυμάται καλύτερα. Αν δεν σας αρέσει η ποίηση, κάντε το με τους ποδοσφαιριστές. Πρόσεξε όμως! Δεν πρέπει να γνωρίζεις μόνο τους σημερινούς ποδοσφαιριστές της Ρόμα, αλλά και των άλλων ομάδων, ίσως και ομάδων του παρελθόντος. Φαντάσου ότι εγώ θυμάμαι εκείνους της Τορίνο, όταν το αεροπλάνο τους συνετρίβη με όλους τους παίκτες μέσα: Μπατσικαλούπο, Μπαλαρίν, Μαρόζο κ.λπ. Κάντε αγώνες μνήμης σχετικά με τα βιβλία που έχετε διαβάσει. Π.χ., ποιος ήταν πάνω στην Ισπανιόλα προς αναζήτηση του νησιού των θησαυρών; Ο Λόρδος Τριλώνεϋ, ο Καπετάν Σμόλετ, ο Δόκτωρ Λάιβζι, ο Λονγκ Τζον Σίλβερ, ο Τζιμ; Δες αν οι φίλοι σου θυμούνται ποιοι ήταν οι υπηρέτες των Τριών Σωματοφυλάκων και του Ντ’ Αρτανιάν: Γκριμό, Μπαζέν, Μουσκετόν και Πλανσέ. Κι αν δεν θέλεις να διαβάσεις τους «Τρεις Σωματοφύλακες» (να ήξερες τι χάνεις) κάν’ το με κάποια από τις ιστορίες που έχεις διαβάσει. Μοιάζει με παιγνίδι (και είναι), θα δεις όμως πως το κεφάλι σου θα κυριευθεί από διάφορους χαρακτήρες, ιστορίες, αναμνήσεις κάθε είδους.
<span;>Θα αναρωτηθείς γιατί παλιά οι υπολογιστές ονομάζονταν ηλεκτρονικά μυαλά; Διότι σχεδιάστηκαν με βάση το μοντέλο του εγκεφάλου σου (μας), αλλά ο εγκέφαλος έχει περισσότερες διασυνδέσεις από έναν υπολογιστή, είναι ένα είδος υπολογιστή που κουβαλάς πάντα μαζί σου, ο οποίος μεγαλώνει και δυναμώνει με την άσκηση, ενώ ο υπολογιστής που έχεις πάνω στο γραφείο σου, όσο πιο πολύ τον χρησιμοποιείς, τόσο περισσότερη ταχύτητα χάνει και μετά από μερικά χρόνια θα πρέπει να τον αλλάξεις. Αντίθετα, στην εποχή μας, το μυαλό σου μπορεί να διαρκέσει έως και ενενήντα χρόνια -αν το έχεις εξασκήσει. Και στα ενενήντα του χρόνια θα θυμάται περισσότερα πράγματα από αυτά που θυμάσαι τώρα. Και μάλιστα δωρεάν!

Μάθε τι συνέβη πριν τη γέννησή σου

Έπειτα, υπάρχει η ιστορική μνήμη, αυτή που δεν αφορά τα γεγονότα της ζωής σου ή τα πράγματα που έχεις διαβάσει, αλλά αυτά που συνέβησαν πριν ακόμη γεννηθείς.
<span;>Σήμερα, αν πας σε ένα κινηματογράφο, θα πρέπει να μπεις μέσα μια συγκεκριμένη ώρα, όταν αρχίζει η ταινία, και όταν η προβολή ξεκινά, είναι σαν κάποιος να σε παίρνει από το χέρι και να σου λέει τι συμβαίνει. Στα χρόνια μου, μπορούσε κανείς να μπει στην αίθουσα του κινηματογράφου οποιαδήποτε στιγμή, θέλω να πω στο μέσο της προβολής. Έμπαινε τη στιγμή που συνέβαιναν ορισμένα πράγματα και προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε προηγηθεί. Αργότερα, όταν η ταινία ξανάρχιζε, μπορούσε να διαπιστώσει αν είχε καταλάβει σωστά την υπόθεση, εκτός του ότι, αν η ταινία είχε ενδιαφέρον, μπορούσε να μείνει και να την ξαναδεί. Λοιπόν, η ζωή είναι σαν μια ταινία της δικής μου εποχής. Όλοι ερχόμαστε στη ζωή όταν πολλά πράγματα έχουν ήδη συμβεί πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, και είναι σημαντικό να μάθουμε τι έχει συμβεί πριν εμείς γεννηθούμε. Αυτό είναι αναγκαίο, για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί σήμερα συμβαίνουν πολλά νέα πράγματα.

Να ξεφυλλίζεις και να μαθαίνεις

Λοιπόν, το σχολείο, εκτός από τις προσωπικές σου αναγνώσεις, θα έπρεπε να σου διδάσκει να απομνημονεύεις αυτά που συνέβησαν πριν τη γέννησή σου. Φαίνεται όμως ότι δεν το κάνει καλά, διότι διάφορες έρευνες μας λένε ότι τα παιδιά του σήμερα, ακόμη και τα πιο μεγάλα που φοιτούν στα πανεπιστήμια, ας πούμε αυτά που έχουν γεννηθεί το 1990, δεν ξέρουν -και ίσως δεν θέλουν να ξέρουν- τι είχε συμβεί το 1980, για να μη μιλήσουμε για το τι συνέβη πριν από πενήντα χρόνια.

Τα στατιστικά στοιχεία μας λένε ότι αν ρωτήσετε κάποια παιδιά ποιος ήταν ο Άλντο Μόρο, θα απαντήσουν ότι ήταν ο αρχηγός των Ερυθρών Ταξιαρχιών – ενώ ήταν αυτός που οι Ερυθρές Ταξιαρχίες σκότωσαν.
Δεν θα μιλήσουμε εδώ για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, αφού για πολλούς παραμένει ένα μυστήριο, παρά το γεγονός ότι αυτά συνέβησαν εδώ και τριάντα χρόνια. Εγώ γεννήθηκα το 1932, δέκα χρόνια μετά την άνοδο του Φασισμού στην εξουσία. Ήξερα όμως ποιος ήταν ο πρωθυπουργός κατά τη στιγμή της Πορείας στη Ρώμη (τι είναι αυτό;)3. Ίσως το φασιστικό σχολείο μού το είχε διδάξει, για να μου εξηγήσει πόσο ανόητος και κακός ήταν εκείνος
ο Υπουργός «O δειλός Φάκτα4», που οι φασίστες είχαν αντικαταστήσει. Εντάξει! Τουλάχιστον όμως το ήξερα.
Ας αφήσουμε όμως το σχολείο. Ένα αγόρι του σήμερα δεν γνωρίζει ποιοι ήταν οι ηθοποιοί του κινηματογράφου είκοσι χρόνια πριν, ενώ εγώ ήξερα ποια ήταν η Φραντσέσκα Μπερτίνι, που πρωταγωνίστησε σε βουβές ταινίες είκοσι χρόνια πριν εσύ γεννηθείς. Ίσως γιατί ξεφύλλιζα παλιά περιοδικά που συσσωρεύονταν στην ντουλάπα του σπιτιού μας, αλλά αυτό ακριβώς σε καλώ να κάνεις: να ξεφυλλίζεις κι εσύ παλιά περιοδικά, καθώς πρόκειται για έναν τρόπο να μάθεις τι είχε συμβεί πριν εσύ γεννηθείς. Αλλά γιατί είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τι συνέβη πριν; Διότι, πολλές φορές ό, τι συνέβη στο παρελθόν σου εξηγεί γιατί ορισμένα πράγματα συμβαίνουν σήμερα, και οπωσδήποτε (όπως και για τους ποδοσφαιριστές, που είπαμε) είναι ένας τρόπος για να εμπλουτίζουμε τη μνήμη μας.
Πρόσεξε! Αυτό δεν μπορείς να το κάνεις μόνο με τα βιβλία και τα περιοδικά, αλλά και με το Ίντερνετ, το οποίο μπορούμε να το χρησιμοποιούμε όχι μόνο για να κάνουμε chat με τους φίλους μας, αλλά, (λέμε τώρα) και με την Ιστορία του κόσμου. Ποιοι ήταν οι Χετταίοι; Και οι Καμισάρντι (camisards)5; Και πώς ονομάζονταν οι τρεις καραβέλες του Κολόμβου; Πότε εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι; Η Κιβωτός του Νώε θα μπορούσε να έχει ένα πηδάλιο; Ποιο ήταν το όνομα του προγόνου του βοδιού; Υπήρχαν περισσότερες τίγρεις πριν από εκατό χρόνια απ’ ό,τι σήμερα; Τι ήταν η αυτοκρατορία του Μάλι; Και ποιος μιλούσε για την Αυτοκρατορία του Κακού; Ποιος ήταν ο δεύτερος Πάπας στην ιστορία; Πότε εμφανίστηκε ο Μίκυ Μάους;
Θα μπορούσα να θέσω ατέλειωτα ερωτήματα και όλα θα ήταν ωραίες περιπέτειες έρευνας. Θα έλθει η μέρα που θα είσαι ηλικιωμένος και θα νιώθεις ότι έχεις ζήσει χίλιες ζωές, γιατί θα είναι σαν να ήσουν παρών στη Μάχη του Βατερλό, ότι παρακολούθησες τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα κι ότι ήσουν πολύ κοντά στο σημείο όπου ο Bertoldo il Nero6, αναμιγνύοντας ουσίες σε ένα γουδί για να βρει τον τρόπο να φτιάξει χρυσό, ανακάλυψε κατά λάθος την πυρίτιδα (μπαρούτι) και εκτινάχθηκε στον αέρα (και καλά να πάθει). Αντίθετα, άλλοι φίλοι σου, οι οποίοι δεν θα έχουν καλλιεργήσει τη μνήμη τους, θα έχουν ζήσει μια μόνο ζωή, τη δική τους, που θα πρέπει να ήταν και πολύ μελαγχολική και στερημένη από μεγάλες συγκινήσεις.

Καλλιέργησε, λοιπόν, τη μνήμη σου και από αύριο αποστήθισε την «Εύθυμη Τερέζα»