2o ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΕΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Το Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο Ανέλιξης του Ανθρώπου, ξεκινά καινούρια ομάδα, ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΓΕΝΕΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

Το Γενεόγραμμα ή Γενεαλογικό διάγραμμα, είναι το οικογενειακό (δηλ. γενεαλογικό) δένδρο, το οποίο καταγράφει πληροφορίες για τα μέλη της οικογένειας και τις μεταξύ τους σχέσεις, τουλάχιστον για τρεις γενεές.

Η Οικογενειακή Ιστορία Επαναλαμβάνεται. Ότι συμβαίνει στα άτομα της μίας γενιάς, συχνά επαναλαμβάνεται στα άτομα της επόμενης. Υπάρχει δηλαδή η τάση να ξαναπαίζεται το ίδιο έργο από γενιά σε γενιά, αν και η πραγματική (ταυτόσημη) συμπεριφορά, μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορες μορφές.

Το Γενεόγραμμα είναι ένα θεραπευτικό εργαλείο, το οποίο συμβάλει στην ολοκλήρωση του παζλ της προσωπικής μας ιστορίας. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της καταγραφής προσωπικών ιστοριών και αφηγήσεων, όπως αυτές τις αφηγούνται τα μέλη της οικογένειας και όπως αυτές ανιχνεύονται μέσα από την ιστορία της.

Τα μέλη της ομάδας γενεογράμματος, καθώς ανοίγουν τα οικογενειακά τους σεντούκια και μοιράζονται τα οικογενειακά τους μυστικά, βιώνουν βαθιές συγκινήσεις και αναδύονται από τη μνήμη, συναισθηματικά φορτισμένες εμπειρίες ζωής ( γεννήσεις – θάνατοι – μεταναστεύσεις – δικαστικές διαμάχες ).

Η διαδικασία αυτή οδηγεί τους ανθρώπους σε καινούριες επιλογές, που θα επηρεάσουν και τις επόμενες γενεές, ώστε η ζωή των ατόμων να βρίσκεται σε συνεχή ΑΝΕΛΙΞΗ.

Πληροφορίες: Ψ.Κ. ΑΝΕΛΙΞΗ: 210 8842234.

Πάνος στις 28 Οκτωβρίου 2014

Ομάδες για Παιδιά!

Το ψυχοθεραπευτικό κέντρο Ανέλιξης του Ανθρώπου, σύμφωνα με τις αρχές της συστημικής προσέγγισης, δημιουργεί ομάδες για εμάς τα παιδιά.

Διαβάστε τη συνέχεια »

Γιάννα στις 12 Σεπτεμβρίου 2018

«Στη μεταλλοβιομηχανία που δούλευα φιάχναμε έπιπλα μεταλλικά κι είχε διάφορα τμήματα: ξυλουργείο, ελασματολουργείο, σωληνουργείο, νικελοτήριο. Μέσα εκεί δούλευαν άνθρωποι από 75 χρονών μέχρι και παιδιά 13-14 χρονών. Ένας πιτσιρικάς λοιπόν ο οποίος ήταν και κοντούλης, ασθενικός, μπαινόβγαινε στο γραφείο καμιά φορά, να φέρει κανένα χαρτί. Τον έβλεπα που ήταν μουτζουρωμένος από την κορυφή μέχρι τα νύχια, δούλευε στο νικελοτήριο, και μου είχε κάνει εντύπωση. Μια-δυο φορές λοιπό του έπιασα κουβέντα. Τον ρώτησα τι έκανε εκεί πέρα, τι δουλειά έκανε ο πατέρας του, πόσα παιδιά ήταν στην οικογένεια, πόσα χρόνια είχε στη μεταλλοβιομηχανία…
Μου είπε ότι εκεί δούλευε ο πατέρας του, ήταν εργάτης. Αυτός, ήταν από πολυμελή οικογένεια, δούλευε εκεί δύο χρόνια, από 12 χρονών. Μου είπε ότι είχε σταματήσει το σχολείο, αλλά τώρα θα πήγαινε σε νυχτερινό για να συνεχίσει. Η φυσιογνωμία αυτού του παιδιού ήταν ο μεγεθυντικός φακός μέσα από τον οποίο είδα τον εαυτό μου. Και συμβολικά λέω στο τραγούδι «παιδί στα 14″. Τα δικά μου όνειρα ήταν τσακισμένα πολύ πιο πριν. Εκείνο ήταν στα 14 και αναρωτιόμουν τι όνειρο μπορούσε να΄χει αυτό το παιδί, τι ευχέρεια είχε να κάνει σχέδια για το μέλλον.
Έτσι λοιπόν, μέσα από τη φυσιογνωμία αυτού του παιδιού έγραψα για τα δικά μου πάθη. Και συμβολικά λέω «παιδί στα 14 κλέψαν τη χαρά μου», και όλα αυτά με τον ήλιο και τ΄αστέρια…
Μέσα λοιπόν στο γραφείο, ανάμεσα στις καρέκλες και τα ελάσματα πήρα ένα χαρτάκι, μετά την κουβέντα που είχα με τον πιτσιρικά και έγραψα αυτούς τους στίχους.Πάνω στο γραφείο, στον τόπο της δουλειάς».

Αργύρης Βεργόπουλος, στιχουργός του τραγουδιού «Μικρό παιδί»/ Περιοδικό «Μετρονόμος», 2008, τεύχος 29.

 

Η  Ρίτα Πίρσον, μια εκπαιδευτικός στην Αμερική που ασκούσε το επάγγελμα της δασκάλας για πάνω από 40 χρόνια και η ομιλία της στο Ted έναν σχεδόν μήνα πριν πεθάνει άνοιξε νέους ορίζοντες για δασκάλους και γονείς με την υπέροχη φράση και διαπίστωση ότι «Τα παιδιά δεν μαθαίνουν από ανθρώπους που δε συμπαθούν.» Η ομιλία της έφτασε τις 7 εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγο χρόνο..
Πάμε να διαβάσουμε την ομιλία της.

«Έχω περάσει όλη τη ζωή μου είτε στο σχολείο, στο δρόμο για το σχολείο, είτε συζητώντας για όσα συμβαίνουν στο σχολείο. Και οι δύο γονείς μου ήταν εκπαιδευτικοί, το ίδιο και ο παππούς και η γιαγιά από την πλευρά της μητέρας μου, και τα προηγούμενα σαράντα χρόνια έκανα κι εγώ το ίδιο.
Έτσι, περιττό ν” αναφέρω πως όλα αυτά τα χρόνια είχα την ευκαιρία να δω την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση από πολλές πλευρές. Ορισμένες απ” αυτές τις μεταρρυθμίσεις ήταν καλές. Άλλες, δεν ήταν εξίσου καλές.
Τώρα ξέρουμε γιατί τα παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο. Ξέρουμε γιατί δεν μαθαίνουν. Είναι είτε η φτώχεια, η περιορισμένη συμμετοχή, η αρνητική επιρροή των συμμαθητών. Ξέρουμε το γιατί. Ένα πράγμα όμως για το οποίο ποτέ δεν συζητάμε ή συζητάμε σπάνια είναι η αξία και η σημασία την ανθρώπινης επαφής, οι σχέσεις. Ο Τζέιμς Κόμερ λέει πως καμία σημαντική γνώση δεν αποκτιέται χωρίς μια σημαντική σχέση. Ο Τζώρτζ Γουόσινγκτον Κάρβερ λέει πως η μάθηση είναι η κατανόηση των σχέσεων. Καθένας σ” αυτή την αίθουσα έχει επηρεαστεί από κάποιο δάσκαλο ή κάποιον ενήλικα. Επί χρόνια, παρακολουθώ ανθρώπους να διδάσκουν. Έχω δει τους καλύτερους και μερικούς από τους χειρότερους. Μια συνάδελφος μου είπε κάποτε: «Δεν με πληρώνουν για να συμπαθώ τα παιδιά. Με πληρώνουν για να τα διδάσκω. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν. Εγώ πρέπει να διδάξω το μάθημα. Εκείνα πρέπει να το μάθουν. Τέλος». Ε, λοιπόν της είπα: «Ξέρεις, τα παιδιά δεν μαθαίνουν από ανθρώπους που δε συμπαθούν». Μου είπε πως «Αυτά είναι ένα μάτσο ανοησίες». Της απάντησα: «Αγαπητή μου, η σχολική χρονιά θα είναι μακρά… …κι επίπονη». Δεν χρειάζεται ν” αναφέρω πως πράγματι ήταν. Κάποιοι πιστεύουν πως ή το “χεις ή δεν το “χεις με τις σχέσεις. Πιστεύω πως ο Στέφεν Κόβεϊ είχε τη σωστή ιδέα. Είπε πως πρέπει να κάνεις μερικά απλά πράγματα όπως το να κατανοήσεις πρώτος αντί να ζητάς να σε κατανοήσουν, απλά πράγματα όπως η συγγνώμη. Το έχετε σκεφτεί ποτέ; Ζητείστε από ένα παιδί συγγνώμη και θα σοκαριστεί. Παρέδωσα ένα μάθημα κάποτε για τους συντελεστές. Δεν είμαι καλή στα μαθηματικά, αλλά το πάλεψα. Γύρισα και κοίταξα το βιβλίο του δασκάλου. Είχα διδάξει όλο το μάθημα λανθασμένα. Επέστρεψα λοιπόν στην τάξη την άλλη μέρα και είπα: «Κοιτάξτε παιδιά, πρέπει να ζητήσω συγγνώμη. Σας δίδαξα όλο το μάθημα λανθασμένα. Λυπάμαι». Απάντησαν: «Δεν πειράζει κυρία Πίρσον. Ήσασταν τόσο ενθουσιασμένη που σας αφήσαμε να συνεχίσετε»..
Είχα τάξεις που ήταν τόσο χαμηλά, τόσο ακαδημαϊκά ανεπαρκείς, που έκλαψα. Αναρωτιόμουν, πώς θα πάω αυτήν την ομάδα μέσα σε εννέα μήνες από εκεί που είναι, εκεί που έπρεπε να είναι; Ήταν δύσκολο. Ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Πώς μπορώ ν” αυξήσω την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού και τις ακαδημαϊκές επιδόσεις του, την ίδια στιγμή;
Είχα λοιπόν μια φαεινή ιδέα. Είπα σε όλους τους μαθητές μου: «Έχετε επιλεγεί να είστε στην τάξη μου επειδή είμαι η καλύτερη δασκάλα κι εσείς οι καλύτεροι μαθητές, μας έβαλαν όλους μαζί ώστε να δείξουμε σε όλους τους άλλους πώς γίνεται». Ένα απ” τα παιδιά είπε «Αλήθεια;» Απάντησα: «Αλήθεια. Πρέπει να δείξουμε στις άλλες τάξεις πώς γίνεται, γι” αυτό όταν περνάμε στο διάδρομο, οι άνθρωποι θα μας προσέχουν και δεν μπορείτε να κάνετε φασαρία. Θα πρέπει να περπατάτε ήρεμοι και κορδωμένοι». Τους έδωσα κι ένα ρητό να λένε: «Είμαι κάποιος». «Ήμουν κάποιος όταν ήρθα». «Θα είμαι κάποιος καλύτερος όταν θα φύγω». «Είμαι δυνατός και ισχυρός». «Αξίζω την εκπαίδευση που παίρνω εδώ». «Έχω πράγματα να κάνω, ανθρώπους να εντυπωσιάσω, και μέρη να επισκεφτώ». Κι αυτά είπαν, «Ναι!» Άμα το επαναλαμβάνεις επί μακρόν, γίνεται μέρος του εαυτού σου.
Τους έδωσα ένα τεστ 20 ερωτήσεων. Ένας μαθητής έχασε τις 18. Του έβαλα «+2» στο γραπτό του κι ένα γελαστό προσωπάκι. Μου είπε: «Κυρία Πίρσον, αυτό είναι Δ’;» Απάντησα «Ναι.» Και είπε: «Τότε γιατί μου βάλατε γελαστό προσωπάκι;» Απάντησα: «Επειδή είσαι σε καλό δρόμο. Βρήκες τις δύο. Δεν τις έχασες όλες». Ρώτησα: «Όταν θα το επαναλάβουμε, δεν θα τα πας καλύτερα;» Κι εκείνος είπε: «Ναι, κυρία, μπορώ και καλύτερα». Βλέπετε το «-18» σου ρουφάει όλη την ενέργεια. Το «+2» του έδωσε το κίνητρο να προσπαθήσει και του είπε πως δεν είναι τελείως σκράπας.
Επί χρόνια παρακολουθούσα τη μητέρα μου να χρησιμοποιεί τα διαλείμματα για επαναλήψεις, να κάνει ιδιαίτερα στα σπίτια τ” απογεύματα, ν” αγοράζει βούρτσες, χτένες, φυστικοβούτυρο και κράκερς να τα έχει στο συρτάρι της για τα παιδιά που έπρεπε να φάνε, είχε σφουγγάρι και σαπούνι για εκείνα που δεν μύριζαν πολύ όμορφα και τα έπλενε. Είχε λοιπόν αυτά τα πράγματα στο συρτάρι της έδρας, και χρόνια αργότερα, όταν συνταξιοδοτήθηκε, έβλεπα μερικά από εκείνα τα παιδιά να έρχονται και να της λένε: «Ξέρετε κυρία Γουόκερ, μου αλλάξατε τη ζωή. Την κάνατε να λειτουργήσει για μένα. Με κάνατε να νιώσω σημαντικός, ακόμη κι όταν μέσα μου ήξερα ότι δεν ήμουν. Θέλω να δείτε ποιος έχω γίνει σήμερα».
Όταν η μητέρα μου πέθανε δυο χρόνια πριν, στα 92, ήρθαν τόσοι πολλοί παλαιοί μαθητές της στην κηδεία της, που δάκρυσα, όχι επειδή είχε φύγει, αλλά επειδή άφησε πίσω της ένα κληροδότημα σχέσεων που δεν μπορεί ποτέ να χαθεί. Αντέχουμε να έχουμε περισσότερη επαφή; Σίγουρα. Θα αντέξετε όλα σας τα παιδιά; Όχι βέβαια. Και ξέρετε πως τα δυσκολότερα παιδιά ποτέ δεν λείπουν. Ποτέ. Δεν θα τα καταφέρετε πάντα και με όλα αλλά και τα πιο δύσκολα παιδιά να ξέρετε ότι εμφανίζονται για κάποιο λόγο. Είναι η σύνδεση. Είναι η σχέση. Διδάσκουμε επειδή αυτό είναι που κάνουμε. Η διδασκαλία και η μάθηση θα έπρεπε να δημιουργούν χαρά. Πόσο ισχυρός θα ήταν ο κόσμος μας αν είχαμε παιδιά που δεν φοβούνται να πάρουν ρίσκα, που δεν φοβούνται να σκεφτούν, και που έχουν έναν υπερασπιστή; Κάθε παιδί αξίζει έναν υπερασπιστή, έναν ενήλικα που δεν θα τα παρατήσει ποτέ, που καταλαβαίνει τη δύναμη της επαφής, κι επιμένει να γίνουν το καλύτερο που μπορούν. Είναι σκληρή αυτή η δουλειά; Ιδέα δεν έχετε, πόσο σκληρή είναι. Αλλά δεν είναι ακατόρθωτη. Μπορούμε να το κάνουμε. Είμαστε εκπαιδευτικοί. Είμαστε γεννημένοι να κάνουμε τη διαφορά. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ που με ακούσατε..»
Η Ρίτα

Γιάννα στις 11 Σεπτεμβρίου 2018

Η φωτογραφία είναι, στην καλύτερη περίπτωση, μια μικρή φωνή, ωστόσο μερικές φορές, μόνο μερικές φορές, μία φωτογραφία ή ένα σύνολο φωτογραφιών μπορεί να δελεάσει τις αισθήσεις μας προς την επίγνωση. Πολλά εξαρτώνται από τον θεατή. Σε πολλούς, οι φωτογραφίες μπορεί να προκαλέσουν έντονο συναίσθημα, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει καταλύτη για σκέψη. Κάποιος, ή ίσως και πολλοί από εμάς μπορεί να επηρεαστούν, ώστε να βρουν έναν τρόπο να δικαιώσουν αυτό που είναι λάθος, και μπορεί ακόμα και να αναζητήσουν θεραπεία για μια ασθένεια. Οι υπόλοιποι μπορεί ενδεχομένως να αναπτύξουμε, μια πιο αυξημένη αίσθηση κατανόησης και συμπόνιας για εκείνους των οποίων η ζωή είναι πολύ διαφορετική από τη δική μας.
Η φωτογραφία είναι μια μικρή φωνή. Πιστεύω σε αυτό.

Προφορική αναφορά (1974): Eugene Smith, φωτογράφος (1918-1978)

Γιάννα στις 5 Σεπτεμβρίου 2018

Mπορώ να γίνω ευτυχισμένος με τα πιο απλά πράγματα

και με τα πιο μικρά..
Και με τα καθημερινότερα των καθημερινών.
Μου φτάνει που οι εβδομάδες έχουν Κυριακές.
Μου φτάνει που τα χρόνια φυλάνε Χριστούγεννα για το τέλος τους.

Που οι χειμώνες έχουν πέτρινα, χιονισμένα σπίτια.
Που ξέρω ν’ ανακαλύπτω τα κρυμμένα πετροράδικα στις κρυψώνες τους.
Μου φτάνει που μ’ αγαπάνε τέσσερις άνθρωποι.

Πολύ…
Μου φτάνει που αγαπάω τέσσερις ανθρώπους.
Πολύ…
Που ξοδεύω τις ανάσες μου μόνο γι’ αυτούς.
Που δεν φοβάμαι να θυμάμαι.
Που δε με νοιάζει να με θυμούνται.
Που μπορώ και κλαίω ακόμα.
Και που τραγουδάω… μερικές φορές…
Που υπάρχουν μουσικές που με συναρπάζουν.
Και ευωδιές που με γοητεύουν…

Οδυσσέας Ελύτης

Γιάννα στις 26 Αυγούστου 2018

Πόσα όμορφα πράματα βρίσκονται στον κόσμο,
που περνάνε κάθε μέρα μπροστά στα μάτια μας..
και μεις μηδέ τα νογάμε,μηδέ τα βλέπουμε..

Γ. Ρίτσος

Γιάννα στις 25 Αυγούστου 2018

Θέλω να με ακούς χωρίς να με κρίνεις…

Θέλω τη γνώμη σου χωρίς συμβουλές…

Θέλω να με εμπιστεύεσαι χωρίς απαιτήσεις…

Θέλω τη βοήθειά σου και όχι να αποφασίζεις για μένα…

Θέλω να με προσέχεις χωρίς να με πιέζεις…

Θέλω να με κοιτάς χωρίς να προβάλλεις τον εαυτό σου σε μένα…

Θέλω να με αγκαλιάζεις χωρίς να με κάνεις να ασφυκτιώ…

Θέλω να μου δίνεις ζωντάνια χωρίς να με σπρώχνεις…

Θέλω να με υποστηρίζεις χωρίς να με φορτώνεσαι…

Θέλω να με προστατεύεις χωρίς ψέματα…

Θέλω να με πλησιάζεις χωρίς να εισβάλλεις…

Θέλω να ξέρεις τις πλευρές μου που πιο πολύ σε ενοχλούν..

Να τις αποδέχεσαι και να μην προσπαθείς να τις αλλάξεις…

Θέλω να ξέρεις… πως σήμερα μπορείς να βασίζεσαι πάνω μου…ΧΩΡΙΣ ΟΡΟΥΣ

Από το βιβλίο «Ιστορίες να σκεφτείς» του Χόρχε Μπουκάι

 

«Ξεκίνησα χωρίς οικονομικούς πόρους και εμπειρία στο χώρο του παιχνιδιού. Το μόνο που διέθετα ήταν το πείσμα και το όνειρο.
Είμαι υπέρ των ονείρων επειδή η φαντασία δεν σημαίνει ότι περνάς στη δράση, ενώ τα όνειρα συνήθως είναι οι στόχοι που έχεις στη ζωή. Στόχος είναι να βάζεις τον ήλιο σύνορο, όπως είπε και ο Νίκος Γκάτσος, δηλαδή κάτι που δεν θα φτάσεις ποτέ, αλλά θα σε αναγκάσει να προχωράς για να βρεις την αλήθεια, το φώς.
Πιστεύω πως όταν έχεις ένα όνειρο πρέπει να το δουλεύεις για να το πραγματοποιήσεις. Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς, το όσο μυαλό μου χάρισε ο θεός, η σύνεση, η φρόνηση και η συνέπεια να προχωρώ με σταθερά βήματα, προσδιόριζαν και προσδιορίζουν καθημερινά την πορεία μου.
Διάλεξα τον ανήφορο γιατί κατά εκεί με έσπρωχνε η καρδιά μου και την ακολούθησα με εμπιστοσύνη. Γιατί η καρδιά, όπως λέγει και ο Ν. Καζαντζάκης, σμίγει ότι ο νους χωρίζει. Ξεπερνά την παλαίστρα της ανάγκης και μετουσιώνει το πάλεμα σε αγάπη.
Παρόλα αυτά, δεν θα είχα κάνει τίποτα μέχρι σήμερα εάν δεν ήμουν «σαν το στάχυ το γεμάτο» που περιμένει υπομονετικά το θερισμό. Ως γνωστόν το στάχυ το άδειο το παίρνει ο άνεμος.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στον άνθρωπο φαντάζομαι είναι η έλλειψη πίστης σε ένα ιδανικό ανώτερο από το εγώ του.
Όταν έχεις πίστη και αγάπη σ’ αυτό που κάνεις τότε γίνεσαι ατέρμονος.
Έτσι αρματωμένος με όλα αυτά και μ’ ένα χρέος και ευθύνη και με ψυχή φλεγόμενη, γενναία, ανήσυχη – γιατί έτσι μονάχα η ζωή αποκτά ευγένεια και ενότητα – προσπάθησα, δεν ξέρω αν τα κατάφερα, άνοιξα όμως έναν καινούργιο ορίζοντα στο χώρο του παιχνιδιού και ταξίδεψα σ’ έναν υπέροχο μύθο, σ’ ένα πάρα πολύ όμορφο όραμα.
Τι πιο ωραίο να πεθαίνεις για ένα όραμα, για ένα όμορφο μύθο απ’ το να ζεις συνεχώς μια χαμοζωή.
Τελειώνοντας, ας μας συνοδεύουν τα σοφά λόγια του μεγάλου δασκάλου Γιάννη Κακριδή: «Ποτέ μην συνθηκολογήσετε με τις συμβατικότητες της ζωής. Κάνετε πιστά πάντα το χρέος σας, καθένας στη θέση που θα βρεθεί και μην ξεχνάτε ποτέ την αλήθεια. Ο κάθε άνθρωπος πάνω στη γη τούτη είναι υπεύθυνος για την τύχη όλου του κόσμου»

Βάιος Κουρκάκης – Ιδρυτής της εταιρίας οικολογικών παιχνιδιών Plan Toys, Πτυχιούχος Παιδαγωγικής Ακαδημίας,Εκπαιδευτικός,Στοχαστής.

Γιάννα στις 19 Αυγούστου 2018

Παρατηρώντας την καθημερινότητα 724 ανθρώπων, επί 75 χρόνια, οι επιστήμονες του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ μελέτησαν τη συνταγή της ευτυχίας.

Το συμπέρασμά τους ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2015: ούτε τα πλούτη ούτε η δόξα αρκούν για να κάνουν κάποιον ευτυχισμένο. Αντίθετα, η ποιότητα των σχέσεων εγγυάται ευτυχία, υγεία και …μνήμη. Τον Νοέμβριο του 2015, σε μια συνέντευξη στο TEDx, ο Robert Waldinger αποκάλυψε ότι τελειώνει μια μακρά, πολύ μακρά μελέτη. Επί 75 χρόνια, οι ερευνητές του Harvard Medical School παρακολούθησαν λεπτομερώς την καθημερινότα 724 ανθρώπων. Ενώ οι έρευνες αυτού του τύπου σταματούν μερικές δεκαετίες αργότερα, αντίθετα, αυτή η μελέτη χρειάστηκε 4 επικεφαλής, από το 1938, για να ολοκληρωθεί. Η μελέτη τιτλοφορείται Study of Adult Development και πέρασε από κόσκινο όλες τις όψεις της ζωής των συμμετεχόντων. Σε σταθερές ημερομηνίες οι ερευνητές έθεταν ερωτήσεις στους συμμετέχοντες για τη δουλειά τους, την οικογένειά τους και την υγεία τους. Πραγματοποίησαν αναλύσεις αίματος, σκάνερ εγκεφάλου, έκαναν ακόμη και αυτοψίες σε νεκρούς που συμμετείχαν στην έρευνα όσο ζούσαν. Το αρχικό σχέδιο ήταν εξαιρετικά φιλόδοξο, τόσο σε επίπεδο συμπερασμάτων όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Επελέγησαν 268 άνδρες Καυκάσιου τύπου οι οποίοι είχαν φοιτήσει στο Χάρβαρντ τις χρονιές 1939-1944. Ανάμεσά τους υπήρχε και κάποιος Τζον Φιτζέραλντ Κέννεντι ο οποίος έγινε ο 35ος πρόεδρος των ΗΠΑ μερικά χρόνια αργότερα. Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες επελέγησαν από τις φτωχογειτονιές της Βοστόνης και ήταν από 11-16 ετών. Οι ερευνητές ενήργησαν σαν πραγματικοί ντετέκτιβ για να διερευνήσουν όλε τις πτυχές της ζωής των συμμετεχόντων στην έρευνα. Μελέτησαν τους ιατρικούς τους φακέλους, ανέλυσαν το αίμα τους, μίλησαν στα παιδιά και στις γυναίκες τους για να παρακολουθήσουν την εξέλιξή τους. Τρία τέταρτα του αιώνα πέρασαν από την αρχή της μελέτης. Η πρώτη διαπίστωση είναι θεμελιώδης: οι ανθρώπινες σχέσεις είναι εξαιρετικές για την ευζωία ενώ η μοναξιά σκοτώνει. Η έρευνα έδειξε ότι τα άτομα που έχουν τις στενότερες σχέσεις με την οικογένειά τους, με τους φίλους τους και με τον κοινωνικό τους κύκλο είναι όχι μόνο πιο ευτυχισμένα αλλά και με καλύτερη υγεία. Αντίθετα, τα άτομα που είναι απομονωμένα είναι λιγότερο ευτυχισμένα και η υγεία τους επιδεινώνεται στη μέση ηλικία, όπως και οι διανοητικές τους ικανότητες. Τα μοναχικά άτομα πεθαίνουν, επίσης, πιο νωρίς. Το δεύτερο συμπέρασμα είναι πως για να είναι κάποιος ευτυχισμένος, η ποιότητα των σχέσεων είναι πιο κρίσιμος παράγοντας από την ποσότητα. Εξάλλου είναι προτιμότερο να είναι κανείς μόνος, παρά δυστυχισμένος από την παρουσία άλλων. Απεδείχθη ότι η υγεία των ανθρώπων που έζησαν μια αντιδικία (έναν δύσκολο γάμο, για παράδειγμα) ήταν κατά μέσο όρο χειρότερη από των άλλων. Επίσης, ένα διαζύγιο είναι λιγότερο νοσηρό για την υγεία από ό,τι μια κακή σχέση. Οι σχέσεις είναι ευεργετικές για το σώμα καθώς και για το μυαλό. Ένα άτομο που επενδύει σε μια σταθερή και καλή σχέση έχει καθαρό μυαλό για περισσότερο διάστημα. Τα ογδοντάχρονα ζευγάρια όπου ο καθένας ήξερε ότι μπορούσε να υπολογίσει στον άλλο σε ενδεχόμενη δυσκολία είχαν καλύτερη μνήμη από τους άλλους. Η μελέτη περιλαμβάνει πάρα πολλές παραμέτρους και βασίστηκε αποκλειστικά σε άνδρες. Μόνο 60 από τους 724 συμμετέχοντες είναι ακόμη εν ζωή. Η δεύτερη γενιά της μελέτης αρχίζει μόλις τώρα, με τα παιδιά των συμμετεχόντων, αγόρια και κορίτσια αυτή τη φορά. Στόχος αυτή τη φορά είναι να μελετηθεί αν η ευτυχία επηρεάζεται από την εκπαίδευση και από τους γονείς.

Από tilestwra.gr

Γιάννα στις 19 Αυγούστου 2018

Δεν μένουνε μόνοι τους οι άνθρωποι επειδή είναι αδύναμοι. Μένουνε μόνοι τους επειδή είναι δυνατοί. Επειδή δεν κουμπώνουν εύκολα σε όλες τις αγκαλιές. Δεν κάνουνε εκπτώσεις στα συναισθήματα τους. Οι δυνατοί επιλέγουν την μοναξιά τους, γιατί δεν έμαθαν να κάνουν εκπτώσεις στα συναισθήματά τους Δεν μένουνε μόνοι επειδή έχουνε κολλήσει στο παρελθόν. Απλά κουβαλάνε μέσα τους τις αναμνήσεις τους και δεν θέλουνε να προχωρήσουνε. Όχι από αδυναμία αλλά από αδιαφορία. Αδιάφοροι είναι. Βαριούνται να εξηγούνε, βαριούνται να ξαναρχίζουν. Τους είναι πολύ εύκολο να κοιμούνται μόνοι τους ,παρά να κοιμίζουνε μέτριες αγάπες και μέτρια αισθήματα στο στήθος τους. Τους είναι πολύ οικείο να τρώνε μόνοι τους,παρά να διασκεδάζουνε έξω με κάποιον που δεν θα ονομάσουνε ποτέ Ζωή τους. Για αυτό αφήστε αυτούς τους περήφανους, τους ανόητους ρομαντικούς μόνους τους. Δεν έχουνε να απολογηθούνε για την μοναξιά τους. Κάποτε αγάπησαν, κάποτε λάτρεψαν, κάποτε πέθαναν για έναν έρωτα. Δεν αγαπάνε κάθε μέρα και κάθε σαιζόν. Αγαπάνε μια φορά και για πάντα. Μην ασχολείστε με τους ανθρώπους τους μοναχικούς. Δεν επέλεξε η μοναξιά εκείνους. Εκείνοι την διάλεξαν,σε αντίθεση απο μία μίζερη και άνοστη ζωή. Αφήστε τους μόνους τους. Είναι το καλύτερο τους. Μέσα στα σκοτάδια που άλλους τους τρομάζουν, εκείνοι φτιάχνουν τον δικό τους παράδεισο. Η μοναξιά δεν είναι αναγκαστική για εκείνους. Είναι λύτρωση. Είναι απόλαυση. Γιατί μοναξιά δεν είναι η απουσία της αγάπης απο την ζωή μας. Είναι η αρετή που μέσα από εκείνη, μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε την αγάπη.

Γράφει η Μπέττυ Κούτσιου, tilestwra

Γιάννα στις 18 Αυγούστου 2018

Η ζωή είναι λίγη και λήγει! Να το θυμάσαι αυτό… Γι’ αυτό ζήσε την με όλες τις μηχανές αναμμένες. Τους συναγερμούς σου να κτυπουν τρελά. Τις ανάσες σου στο κόκκινο. Την καρδιά σου να χορεύει ενελλεητα σαν να μην χωράει άλλες ανάσες. Η ζωή είναι και παίξε και γέλασε. Γιατί εσύ ξέρεις, πως μόνο μια φορά ερχόμαστε. Μια αλλά ας την κάνουμε να φτάνει. Να αξίζει για δέκα. Γ ‘αυτό και παίξε και γέλασε και βγάλε το πάθος σου, τον αυθορμητισμό σου, την διψά σου για ζωή. Μην τσιγγουνευτεις τις στιγμές σου, μην κάνεις εκπτώσεις στα θέλω σου. Να τα θέλεις όλα ,να τα διεκδικείς ,να τα υποστηρίζεις και ας μην στα δώσουν ποτέ. Μην βάζεις πίσω το εγώ σου και μην αλλοιώνεις τον χαρακτήρα σου, για τίποτα και για κανέναν. Η ζωή είναι λίγη και λήγει! Να το θυμάσαι αυτό. Και αν κάπου δεν σε αξιολογούν σωστά να φεύγεις. Κάποιοι άλλοι θα δουν την πραγματική αξία σου. Να ερωτεύεσαι με πάθος, να αγαπάς ανέυ όρων. Και ας μην αγαπηθείς το ίδιο. Εσύ φροντίσε να ταΐζεις την δική σου ψυχή. Η ζωή είναι λίγη και λήγει! Να το θυμάσαι αυτό! Ζήσε τον έρωτα, όλα τα συναίσθηματα, μάζεψε δυνατές συγκινήσεις. Μάζεψε εικόνες, χρώματα,γεύσεις. Μην πλατσουριζεις στα ρηχά. Ταξίδεψε, γνώρισε, κίνδυνεψε. Μην αγκυροβολεις σε λιμάνια που έχουν τελειώσει. Ρισκαρε και όχι εκ του ασφαλούς. Όχι με δίκτυ ασφαλείας απο κάτω! Νίκησε τους φόβους σου. Άκου τα θελω σου. Παραμερισε τα πρέπει σου. Σταμάτα να κρύβεσαι και να βολεύεσαι. Το βόλεμα είναι για τους δειλους και για τους λίγους. Σταμάτα να κρίνεις, να συμβουλεύεις, να κυρηττεις πράγματα που πρώτα εσύ ο ίδιος δεν κάνεις. Αυτό είναι το εύκολο! Μην ζητάς από τους άλλους να δώσουν ότι πρώτα εσύ δεν έχεις δώσει . Να ξυπνάς το πρωί και να είσαι ευγνώμων για την καινούρια μέρα. Η ζωή είναι λίγη και λήγει! Να το θυμάσαι αυτό! Για το χαμόγελο που έχεις στα χείλη και για την φλόγα που κρατάς αναμμένη στην καρδιά. Παρατήρησε τις ομορφιές αυτού του κόσμου μην τις προσπερνάς. Να τραγουδάς τα τραγούδια που αγαπάς. Να χορεύεις τον ρυθμό που σε ξεσηκώνει. Να είσαι γενναιόδωρος στα χάδια, στα φιλιά και στις αγκαλιές. Όλα είναι υπέροχα αν τα βλέπεις έτσι. Μάθε να ζητάς συγγνώμη. Αποφάσισε να δίνεις ευκαιρίες στους άλλους. Μην χαραμισεις όμως για κανέναν λόγο την μεγαλύτερη ευκαιρία που δόθηκε σε σένα. Να έρθεις σ ‘αυτήν την ζωή και ν’ αφήσεις το σημάδι σου. Η ζωή είναι λίγη και λήγει! Να το θυμάσαι αυτό.. Αφιερωμένο. Γράφει η Ρούλα Παγιαλάκη

Γιάννα στις 11 Αυγούστου 2018

Μην στενοχωριέστε που μεγαλώνετε, είναι ένα δώρο.Το να μεγαλώνουμε δεν είναι κάτι άσχημο, αντιθέτως είναι προνόμιο, τέχνη και δώρο για τον καθένα. Το γκριζάρισμα των μαλλιών, το σκίσιμο των σελίδων του ημερολογίου κι ο εορτασμός των γενεθλίων μας είναι πάντα ένας λόγος για να νιώσουμε ευτυχισμένοι. Ευτυχία στη ζωή και για τη ζωή σημαίνει να είσαι παρόν/παρούσα σ’ αυτήν. Η ζωή έχει την ιδιόμορφη τάση να γλιστράει σαν το νερό από τα χέρια μας στο πέρασμα του χρόνου, μια κατάσταση που μας φέρνει ρυτίδες στο πρόσωπο και μας πλαισιώνει τον πόνο και τη δυστυχία κοντά μας αρκετά συχνά. Όμως, όλα αυτά προκαλούνται από την αντανάκλαση της ζωής και θα πρέπει να νιώθουμε αρκετά περήφανοι που τα ζήσαμε. Πρέπει να έχουμε ευγνωμοσύνη για την ευκαιρία που μας δόθηκε να μεγαλώνουμε, γιατί κάτι τέτοιο μας επιτρέπει να μοιραζόμαστε περισσότερες στιγμές με τους ανθρώπους που αγαπάμε γύρω μας. Μπορούμε να απολαμβάνουμε τις χαρές της ζωής, να χαμογελάμε και να οικοδομούμε ένα καλύτερο κόσμο με την παρουσία μας εδώ. Οι ρυτίδες μας θυμίζουν τα χαμόγελα που χαρίσαμε Οι ρυτίδες είναι μια ευγενική κι όμορφη αντανάκλαση της ηλικίας μας μετρημένη από τα χαμόγελα που ζωγραφίστηκαν στα πρόσωπά μας. Καθώς, όμως, αρχίζουν να εμφανίζονται, μας κάνουν να συνειδητοποιούμε ότι η ζωή είναι εφήμερη και φευγαλέα. Ως εκ τούτου, αισθανόμαστε συχνά άβολα και φοβισμένοι με μια τέτοια σκέψη, οπότε η παρουσία τους μπορεί να αποτελέσει μια πηγή ευτυχίας. Γιατί είμαστε λυπημένοι αφού ανεξαρτήτως των χρόνων που έχουν περάσει είμαστε ακόμα ζωντανοί; Επειδή φοβόμαστε ότι όσο γερνάμε, χάνουμε τις φυσικές μας ικανότητες, με αποτέλεσμα να αντιλαμβανόμαστε το γήρας σαν μια τιμωρία που έρχεται με έναν υποτιμητικό κι εξευτελιστικό τρόπο. Έτσι, όταν γεράσουμε βλέπουμε πίσω και αναρωτιόμαστε τι έχουμε κάνει τη ζωή μας. Ευχαριστήστε κάθε έτος που συμπληρώνετε Θα πρέπει να είμαστε ευγνώμονες στη ζωή για την ευκαιρία να παραμένουμε εδώ και για το ότι έχουμε την ικανότητα να την απολαμβάνουμε. Τι νόημα έχει να λυπόμαστε και να διαμαρτυρόμαστε για τις ευκαιρίες που χάσαμε στο παρελθόν; Θα επωφεληθούμε από τέτοιες σκέψεις ή θα αλλάξουμε κάτι από όσα έγιναν; Ας κοιτάξουμε μπροστά κι ας σταματήσουμε να χαραμίζουμε την παρούσα στιγμή για χάρη του παρελθόντος. Το να μεγαλώνουμε θα πρέπει να είναι μια πηγή ευτυχίας. Κάθε νέα μέρα σηματοδοτεί 1440 λεπτά δυνητικά νέων επιλογών, υπέροχων σκέψεων, εκατοντάδων αποχρώσεων των συναισθημάτων μας. Κάθε δευτερόλεπτο μας δίνει τη δυνατότητα να βιώσουμε και να επωφεληθούμε από όλες τις επιλογές που μας παρέχει το περιβάλλον μας. Κάθε χρόνος είναι ένα μετάλλιο, μια ευκαιρία να συγκεντρώσουμε αναμνήσεις, να βιώσουμε καινούργιες στιγμές, να σβήσουμε τα κεράκια των γενεθλίων μας με περισσότερο σθένος και υπερηφάνεια. Συνεχίστε την προσπάθεια εκπλήρωσης των ονείρων σας κάθε δευτερόλεπτο, λεπτό, ώρα, μέρα, μήνα, χρόνο… Έτσι, στο τέλος θα είστε σε θέση να γιορτάσετε την επιτυχία σας με τους αγαπημένους σας. Το προσδοκώμενο είναι καθώς μεγαλώνετε να συναντάτε τον εαυτό σας γεμάτο με βιώματα, ρυτίδες, και ευτυχία.

ΠΟΣΟ ΧΡΟΝΩΝ ΕΙΜΑΙ; Έφτασα στην ηλικία όπου τα πράγματα φαίνονται πιο ήρεμα αλλά θέλω να συνεχίσω να μεγαλώνω. Είμαι αρκετά μεγάλος ώστε να έχω τα όνειρά μου στα χέρια μου και οι αυταπάτες μου να έχουν γίνει ελπίδες. Είμαι σε τέτοια ηλικία όπου η αγάπη μοιάζει σαν φωτεινή λάμψη, έτοιμη να καταναλωθεί από την επιθυμία και το πάθος. Ενώ άλλες φορές μοιάζει σαν ένας ειρηνικός παράδεισος όπως το ηλιοβασίλεμα σε μια παραλία. Πόσο χρονών είμαι; Ο αριθμός δεν έχει σημασία, επειδή οι στόχοι μου έχουν εκπληρωθεί και τα δάκρυά μου από τις διαλυμένες αυταπάτες κείτονται στο δρόμο που έχω χαράξει… Αξίζουν πολύ περισσότερα από αυτό. Επομένως, τι σημασία έχει αν είμαι είκοσι, σαράντα ή εξήντα! Αυτό που έχει σημασία είναι το πόσο χρονών αισθάνομαι ότι είμαι. Είμαι αρκετά μεγάλος για να ζω ελεύθερος χωρίς να φοβάμαι. Μπορώ να ακολουθήσω το δικό μου μονοπάτι χωρίς φόβο· επειδή κουβαλάω μαζί μου την εμπειρία που απέκτησα και τη δύναμη των στόχων μου. Πόσο χρονών είμαι; Και ποιος νοιάζεται! Είμαι αρκετά μεγάλος για να αφήσω το φόβο πίσω μου και να κάνω ό,τι επιθυμώ και αισθάνομαι.-Ζοζέ Σαραμάγκου-

Η ζωή μεταξύ της παιδικής ηλικίας και της ενηλικίωσης διαρκεί για μια στιγμή Μην λυπάστε που μεγαλώνετε. Η ζωή είναι ένα δώρο που δεν έχουμε όλοι το προνόμιο να απολαμβάνουμε. Είναι ένα κουτί γεμάτο με στενοχώριες, εμπόδια, απολαύσεις, γνώσεις και ταλαιπωρίες. Αυτός είναι κι ο λόγος για τον οποίο η ίδια η ζωή είναι υπέροχη. Κι αυτός είναι και ο λόγος που είναι σημαντικό να εκμεταλλευόμαστε την κάθε στιγμή, να την κάνουμε δική μας, να την προσεγγίζουμε με αισιοδοξία. Η διαιώνιση της νεότητας είναι μια τέχνη που συνίσταται στο να ιεραρχείς ως πιο σημαντικό το να ζεις τη ζωή στο παρόν σου από το να αφήνεις τα χρόνια να επηρεάζουν τη ζωή σου. Με λίγα λόγια, δώσε στην ύπαρξή σου νόημα. Δεν έχει σημασία, αν έχουν γκριζάρει τα μαλλιά μας ή αν έχουν σχηματιστεί ρυτίδες στο πρόσωπό μας ή αν το σώμα μας χρειάζεται μια ανάπαυλα κάθε τόσο. Αυτό που πραγματικά έχει νόημα είναι ο τρόπος που μεγαλώνουμε, γιατί στο τέλος το σωματικό γήρας μπορεί να είναι αναπόφευκτο, αλλά το πνευματικό είναι.

Από ti-les-twra

Η άνοιξη είχε περάσει. Το ίδιο και το καλοκαίρι. Το φύλλο που το έλεγαν Φρέντυ είχε μεγαλώσει. Το κοτσάνι του είχε γίνει χοντρό και δυνατό και οι πέντε προεκτάσεις του σταθερές και μυτερές. Είχε εμφανιστεί για πρώτη φορά την άνοιξη, σαν ένας μικρός βλαστός σ’ ένα μεγάλο κλωνάρι στην κορυφή ενός πανύψηλου δέντρου…
Ο Φρέντυ περιβαλλόταν από εκατοντάδες άλλα φύλλα, ίδια σαν κι αυτόν, ή τουλάχιστον, έτσι φαινόταν. Δεν άργησε όμως, ν’ ανακαλύψει ότι κανένα φύλλο δεν ήταν εντελώς όμοιο με κάποιο άλλο, παρόλο που όλα βρίσκονταν στο ίδιο δέντρο. Ο Άφρεντ ήταν το διπλανό του φύλλο, ενώ ο Μπεν στεκόταν δεξιά του. Η Κλαίρη ήταν το πανέμορφο φύλλο, ακριβώς από πάνω. Είχαν μεγαλώσει όλα μαζί. Είχαν μάθει να χορεύουν με τη δροσερή αύρα της άνοιξης, να λιάζονται τεμπέλικα στον ήλιο του καλοκαιριού και να λούζονται στις κρύες στάλες της βροχής…  

Όμως, ο καλύτερος φίλους του Φρέντυ ήταν ο Ντάνιελ. Ήταν το μεγαλύτερο φύλλο στο κλωνάρι και φαίνεται ότι βρισκόταν εκεί, πριν απ’ όλα τ’ άλλα φύλλα. Στον Φρέντυ φάνηκε, μάλιστα, ότι ο Ντάνιελ δεν ήταν το πιο παλιό φύλλο, αλλά και το πιο σοφό. Ο Ντάνιελ ήταν αυτός που τους είχε εξηγήσει ότι όλα τα φύλλα αποτελούσαν ένα μέρος του δέντρου. Ήταν ο Ντάνιελ, που τους είχε αποκαλύψει ότι ζούσαν και μεγάλωναν σ’ ένα δημόσιο πάρκο. Κι ακόμα, ο Ντάνιελ τούς είχε πει ότι το δέντρο τους είχε γερές ρίζες, κρυμμένες βαθιά μες στο χώμα. Τους είχε μιλήσει για τα πουλιά που κάθονταν πάνω στα κλαδιά και τιτίβιζαν εκεί τα πρωινά τους τραγούδια. Τους εξήγησε για τον ήλιο, το φεγγάρι, τ’ αστέρια και τις εποχές. 

Του Φρέντυ τού άρεσε που ήταν φύλλο. Αγαπούσε το κλωνάρι του, τους ανάλαφρους φυλλωτούς φίλους του, τη θέση του ψηλά στον ουρανό, το θρόισμα που έφερνε ο άνεμος, τις ηλιαχτίδες που τον ζέσταιναν, το φεγγάρι που τον σκέπαζε με απαλές, άσπρες σκιές…  

Το καλοκαίρι ήταν ιδιαίτερα όμορφο. Οι μεγάλες θερμές μέρες ήταν απολαυστικές και οι ζεστές νύχτες ήσυχες και ονειρεμένες. Πολλοί άνθρωποι περνούσαν την ώρα τους στο πάρκο, αυτό το καλοκαίρι. Συχνά κάθονταν κάτω από το δέντρο του Φρέντυ. Ο Ντάνιελ εξήγησε στον Φρέντυ ότι, το να προσφέρει τον ίσκιο του στους ανθρώπους, ήταν ένα μέρος από τον σκοπό του.  

«Τι είναι σκοπός;» ζήτησε να μάθει ο Φρέντυ.

«Ένας λόγος για να υπάρχεις», απάντησε ο Ντάνιελ. «Ένας λόγος για να υπάρχουμε, είναι να κάνουμε τα πράγματα πιο ευχάριστα για τους άλλους. Ένας λόγος για να υπάρχουμε, είναι να δίνουμε τον ίσκιο μας στους γέρους που έρχονται εδώ, δραπετεύοντας από τα σπίτια τους με την αφόρητη ζέστη. Ένας λόγος για να υπάρχουμε, είναι να βρίσκουν τα παιδιά ένα δροσερό μέρος για να παίζουν. Να δροσίζουμε με το θρόισμα των φύλλων μας τους εκδρομείς που έρχονται εδώ κι απλώνουν τα πολύχρωμα τραπεζομάντηλά τους για το πικ-νικ. Όλοι αυτοί οι λόγοι είναι για να υπάρχουμε». 

Ο Φρέντυ συμπαθούσε ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους. Κάθονταν πολύ ήσυχα πάνω στο γρασίδι και περνούσαν εκεί την ώρα τους σχεδόν ακίνητοι. Μιλούσαν ψιθυριστά για τα περασμένα. Και τα παιδιά ήταν επίσης διασκεδαστικά, παρόλο που ορισμένες φορές χάραζαν τα ονόματά τους στον κορμό του δέντρου και έσκιζαν τις φλούδες του. Ήταν, ωστόσο, διασκεδαστικό να τα βλέπεις να τρέχουν αδιάκοπα και να γελούν τόσο πολύ. 

Όμως, το καλοκαίρι του Φρέντυ πέρασε γρήγορα… Χάθηκε μια νύχτα του Οκτώβρη. Ποτέ ο Φρέντυ δεν είχε νιώσει τόση παγωνιά. Όλα τα φύλλα έτρεμαν από το κρύο. Ήταν σκεπασμένα μ’ ένα στρώμα πάχνης, που γρήγορα έλιωσε κι απόμειναν μουσκεμένα και γεμάτα δροσοσταλίδες που λαμπύριζαν στον πρωινό ήλιο.

Και, πάλι, ήταν ο Ντάνιελ που τους εξήγησε ότι αυτό που ένιωσαν ήταν ο πρώτος παγετός, το σημάδι ότι ήταν κιόλας φθινόπωρο. Ότι ο χειμώνας δεν θ’ αργούσε να έρθει…
Την ίδια σχεδόν στιγμή, ολόκληρο το δέντρο, στην πραγματικότητα ολόκληρο το πάρκο, μεταμορφώθηκε σε μια πύρινη εικόνα. Δεν είχε απομείνει σχεδόν κανένα πράσινο φύλλο. Ο Άλφρεντ είχε πάρει ένα βαθύ κίτρινο χρώμα και ο Μπεν ένα έντονο πορτοκαλί. Η Κλαίρη είχε φορέσει το κόκκινο της φωτιάς, ο Ντάνιελ ένα βαθύ πορφυρό και ο Φρέντυ το κόκκινο, το χρυσαφί και το μπλε. Πόσο όμορφοι έδειχναν όλοι τους τώρα. Ο Φρέντυ και οι φίλοι του είχαν κάνει το δέντρο τους ένα ουράνιο τόξο. 

«Γιατί βρεθήκαμε ξαφνικά με διαφορετικά χρώματα, αφού είμαστε όλοι στο ίδιο δέντρο;»ρώτησε ο Φρέντυ. 

«Ο καθένας μας είναι διαφορετικός. Νιώσαμε διαφορετικά πράγματα, είχαμε διαφορετικές εμπειρίες. Αντικρίσαμε τον ήλιο διαφορετικά. Σχηματίζαμε και στέλναμε διαφορετικά τον ίσκιο μας. Γιατί να μην έχουμε διαφορετικά χρώματα;»
Όλα αυτά τα είπε με μεγάλη σοβαρότητα ο Ντάνιελ. Και απευθυνόμενος στον Φρέντυ πρόσθεσε: «Αυτή η θαυμάσια εποχή λέγεται φθινόπωρο». 

Μια μέρα, ένα πολύ παράξενο πράγμα συνέβηκε. Η ίδια αύρα, το ίδιο αεράκι, που σε άλλη εποχή έκανε τα φύλλα να χορεύουν ανάλαφρα, τώρα τα φυσούσε δυνατά πάνω στο κοτσάνι τους και τα τράνταζε αγρεμένα. Μερικά φύλλα δεν άντεξαν το ανεμόδαρμα, κόπηκαν από τα κλαράκια τους και βρέθηκαν να πετούν ψηλά στον αέρα. Στο τέλος, έπεφταν μαλακά πάνω στη γη.

Όλα τα φύλλα φοβήθηκαν.
«Τι συμβαίνει;» ρωτούσαν ψιθυριστά μεταξύ τους.

«Είναι ακριβώς αυτό που συμβαίνει το φθινόπωρο» τους εξήγησε ο Ντάνιελ.
«Είναι καιρός για τα φύλλα ν΄αλλάξουν κατοικία. Μερικοί άνθρωποι το αποκαλούν αυτό θάνατο».
«Θα πεθάνουμε όλοι;» ρώτησε ο Φρέντυ.
«Ναι!» αποκρίθηκε ο Ντάνιελ. «Όλα πεθαίνουν. Δεν έχει σημασία πόσο μεγάλα ή πόσο μικρά είναι, πόσο αδύνατα ή δυνατά. Πρώτα επιλέγουμε το καθήκον μας. Ζούμε τον ήλιο και το φεγγάρι, τον άνεμο και την βροχή. Μαθαίνουμε να χορεύουμε και να γελάμε. Έπειτα πεθαίνουμε».
«Εγώ δεν θα πεθάνω!» είπε αποφασιστικά ο Φρέντυ. «Εσύ Ντάνιελ;».
«Ναι» απάντησε ο Ντάνιελ. «Όταν έρθει η ώρα μου».
«Πότε θα είναι αυτό;» ρώτησε ο Φρέντυ.
«Κανένας δεν είναι σίγουρος» αποκρίθηκε ο Ντάνιελ.
Εκείνο το απόγευμα, στο χρυσό φως του δειλινού, ο Ντάνιελ κόπηκε από το κλωνάρι του. Έπεσε χωρίς καμιά προσπάθεια. Καθώς έπεφτε, φαινόταν να χαμογελάει ειρηνικά. 
«Αντίο, προς το παρόν, Φρέντυ» είπε.
Τώρα ο Φρέντυ ήταν ολομόναχος, το μόνο φύλλο που είχε απομείνει στο κλαδί. Την άλλη μέρα το πρωί έπεσε το πρώτο χιόνι. Ήταν απαλό, άσπρο και ήρεμο. Το κρύο, όμως, ήταν τσουχτερό. Ελάχιστα φάνηκε ο ήλιος την ημέρα εκείνη, που ήταν πολύ σύντομη. Ο Φρέντυ διαπίστωσε ότι έχανε το χρώμα του κι ότι γινόταν εύθραυστος. Το κρύο ήταν αδιάκοπο και το χιόνι βάραινε ανυπόφορα επάνω του.
Τα χαράματα ο άνεμος πήρε τον Φρέντυ από το κλωνάρι του. Καθόλου δεν πόνεσε. Ένιωσε να πλέει ήρεμα, απαλά και αθόρυβα μέσα στο κενό, όλο προς τα κάτω.
Καθώς έπεφτε, είδε ολόκληρο το δέντρο για πρώτη φορά. Πόσο δυνατό και σταθερό ήταν! Ήταν σίγουρος ότι το δέντρο θα ζούσε για πολύ καιρό ακόμα. Κι ακόμα ήξερε, τώρα, ότι ο ίδιος ήταν ένα μέρος από τη ζωή του δέντρου. Η γνώση αυτή τον έκανε υπερήφανο.
Ο Φρέντυ έπεσε πάνω σ’ ένα σωρό από χιόνι. Κατά κάποιο τρόπο ένιωσε να είναι μαλακά, ακόμα και ζεστά. Σ’ αυτή τη νέα του θέση ήταν πιο άνετα από κάθε άλλη φορά. Έκλεισε τα μάτια του και κοιμήθηκε. Δεν ήξερε ότι ο ξερός και άχρηστος εαυτός του, όπως τον νόμιζε τώρα, θα γινόταν ένα με το νερό και θα χρησίμευε να γίνει το δέντρο πιο δυνατό. Πιο πολύ απ’ όλα, δεν ήξερε ότι εκεί, κοιμισμένα μέσα στο δέντρο και τη γη, υπήρχαν κιόλας σχέδια για να βγουν νέα φύλλα την Άνοιξη.
Ο Φρέντυ πρόσεξε ότι τ’ άλλα φύλλα συνέχισαν να πέφτουν. «Θα ήρθε η ώρα τους», σκέφτηκε. Είδε, μάλιστα, ότι μερικά φύλλα αντιστέκονταν για λίγο στις ριπές του ανέμου πριν πέσουν. Άλλα πάλι αφήνονταν να κοπούν απ’ το κλωνάρι τους με το πρώτο φύσημα του ανέμου κι έπεφταν απαλά στη γη. Γρήγορα το δέντρο έμεινε σχεδόν γυμνό.
«Φοβάμαι να πεθάνω» είπε ο Φρέντυ στον Ντάνιελ. «Δεν ξέρω τι υπάρχει εκεί κάτω!».
«Όλοι φοβόμαστε αυτό που δεν ξέρουμε, Φρέντυ. Είναι φυσικό» τον διαβεβαίωσε ο Ντάνιελ. «Δεν φοβόσουν, όμως, όταν η άνοιξη έγινε καλοκαίρι. Δεν φοβόσουν όταν το καλοκαίρι έγινε φθινόπωρο. Ήταν φυσικές οι αλλαγές. Γιατί πρέπει να φοβάσαι την εποχή του θανάτου;».
«Πεθαίνει, ακόμα, και το δέντρο;» ρώτησε ο Φρέντυ.
«Κάποια μέρα. Υπάρχει, όμως, κάτι πιο δυνατό από το δέντρο. Είναι η ζωή που διαρκεί για πάντα. Όλοι εμείς είμαστε μέρος της ζωής».
«Πού θα πάμε όταν πεθάνουμε;».
«Κανένας δεν ξέρει με βεβαιότητα. Αυτό είναι το μεγάλο μυστήριο!».
«Θα γυρίσουμε πίσω την άνοιξη;».
«Εμείς, ίσως όχι. Η ζωή, όμως, ναι».
«Τότε ποιος ήταν ο λόγος για όλα αυτά;»συνέχισε να ρωτά ο Φρέντυ. «Τι χρειαζόταν να βρεθούμε εδώ, αφού ήταν να πέσουμε και να πεθάνουμε;».
Ο Ντάνιελ απάντησε με το σίγουρο ύφος του:«Ο λόγος ήταν για τον ήλιο και το φεγγάρι. Ήταν για τις ωραίες στιγμές που περάσαμε μαζί. Ήταν για τον ίσκιο, για τους γέρους και τα παιδιά. Ήταν για τα χρώματα του φθινοπώρου. Ήταν για τις εποχές. Δεν είναι όλα αυτά αρκετά;».

 

Μια φορά με ρώτησες, τι είναι η θάλασσα για μένα. Σήμερα που βρίσκομαι μπροστά της, θα σου μιλήσω γι’αυτή. Είναι η χαρά κι ο πόνος μου. Το δάκρυ και το χαμόγελό μου. Αγαπάω το βαθύ γαλάζιο της και τη φωνή της. Χρώμα, βαθύ γαλάζιο. Φωνή της, είναι το κύμα. Όταν βρίσκεσαι κοντά της, σε προκαλεί, άλλοτε με άγριο τρόπο κι άλλοτε με ήρεμο. Και στις δυο περιπτώσεις, ξέρει να σε πλανέψει, ξέρει να μαγεύει την φαντασία σου, ξέρει ακόμα και το πώς θα της φερθείς αν μπεις μέσα της. Σε ψυχολογεί και είναι πάντα έτοιμη να πάρει όλη την ενέργειά σου, όλο το θυμό σου, μέχρι τελικής πτώσης. Τις περισσότερες φορές, προκαλεί ακόμα και το άγγιγμά σου. Όταν είναι ήρεμη σε προκαλεί να της αφεθείς κι όταν αγριεύεις, θέλει να σου αποδείξη τη δύναμη που κρύβεις μέσα σου. Πόσο γενναίος μπορεί να είσαι. Το κάθε λάθος σου, δεν στο συγχωρεί, αλλά και πάλι όταν σε κάνει να το πληρώσεις, σε γαληνεύει πρώτα στην αγκαλιά της. Κι όταν σε αφήνει να ξοφλήσεις, μετατρέπει τον πόνο σου, σε ηρεμία και γαλήνη. Αυτή είναι η θάλασσά μου, που στο βυθό της μπορείς να βρεις θησαυρούς, αλλά και σκουπίδια. Ο θησαυρός, θα μείνει αιώνια, μα τα σκουπίδια την ανακατεύουν. Δεν μπορεί να τα ανεχτεί, την βλέπεις να αγριεύει και να τα ξερνάει από μέσα της. Αυτή είναι η θάλασσά μου, κι αν την λατρέψεις, θα σου βγάλει όλα τα πάθη της πάνω σου. Αυτή είναι η θάλασσά μου, που κάποτε μου έδειξε τι όμορφο είναι να πεθαίνεις στην αγκαλιά της.

Ti les twra.gr, Libertatem ex anima

Γιάννα στις 11 Ιουνίου 2018

Οι παλιοί έλεγαν ότι «δεν υπάρχει γάμος δίχως δάκρυ και κηδεία δίχως γέλιο». Αυτά είναι τα δύο άκρα στα οποία μπορεί να φθάσει το ανθρώπινο πρόσωπο, μεταλλάσσοντας, ξεχειλώνοντας τα χαρακτηριστικά του. Είτε για να γελάσει δυνατά ξορκίζοντας ακόμα και το πιο τραγικό γεγονός, είτε για να ξεσπάσει κλαίγοντας, αντιμετωπίζοντας με αυτόν τον τρόπο όλη την ένταση που του έφερε μια απρόσμενη ευτυχία.

Ο κόσμος, όλο και περισσότερο, όλο και πιο επικίνδυνα, φοβάται αυτά τα δύο άκρα, γι’αυτό και προτιμά να τα ξορκίσει κολλώντας πάνω τους ταμπέλες: αν είσαι πολύ χαρούμενος, είσαι σχεδόν χαζοχαρούμενος και μάλλον «τα έχεις όλα λυμένα». Αν πάλι ζεις ό,τι κακό σου συμβαίνει στις πραγματικές του διαστάσεις μιλώντας ανοιχτά γι’ αυτό, μάλλον τα παραλές, υπερβάλλεις, «είσαι drama queen».

Ο κοσμογυρισμένος σεφ και συγγραφέας Αντονι Μπουρντέν, με εκατοντάδες χιλιάδες φαν παγκοσμίως, είχε ταξιδέψει παντού προκειμένου να μεταδώσει σε όλους, με χαρά μικρού εξερευνητή και σοφού παραμυθά ταυτόχρονα, την απόλαυση του καλού φαγητού και κυρίως, της καλής παρέας. Η είδηση της αυτοκτονίας του στα 61 του, αν δεν είχε μεταδοθεί από το έγκριτο CNN, θα ακουγόταν σαν μια πρώτης τάξεως φάρσα: πώς μπορεί να επιλέξει την «έξοδο» κάποιος που δήλωνε πανευτυχής στη θέα και μόνο ενός καλομαγειρεμένου κρέατος στη Γαλλία ή μιας γενναίας μερίδας γεμιστών στην Ελλάδα;

Η είδηση της αυτοκτονίας της αμερικανίδας σχεδιάστριας Κέιτ Σπέιντ σόκαρε πολλούς, κυρίως επειδή τα επιτυχημένα αξεσουάρ της ήταν μέσα στο χρώμα, αντιπροσώπευαν τη χαρά της ζωής. Ανάμεσά τους, και μία πιο casual πάνινη τσάντα με τυπωμένη τη φράση «Seize the day» (Αδραξε τη μέρα).

Πώς λοιπόν μια γυναίκα που προέτρεπε τους πάντες να ζήσουν τη ζωή τους, αποφάσισε να βάλει τέλος στη δική της; Και μάλιστα διαλέγοντας να κρεμαστεί από ένα κόκκινο φουλάρι που έδεσε στο πόμολο της κρεβατοκάμαράς της;

Τη φράση αυτή, το «Αδραξε τη μέρα», οι περισσότεροι τη μάθαμε από την εξαιρετική ταινία «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» του Πίτερ Γουίαρ, με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Γουίλιαμς στον ρόλο του καθηγητή Κίτινγκ. Ο Κίτινγκ μπαίνει σε ένα αυστηρό σχολείο αρρένων και διδάσκει στα παιδιά πώς είναι να αναζητάς τη δική σου αλήθεια. Σε εκείνη την ταινία, ένας μαθητής, ο Νιλ, αυτοκτονεί όταν ο αυστηρός πατέρας του δεν του επιτρέπει να γίνει ηθοποιός αλλά τον πιέζει μέχρι τέλους να γίνει στρατιωτικός, όπως και ο ίδιος.

Η αυτοκτονία του Ρόμπιν Γουίλιαμς, ο οποίος απαγχονίστηκε στις 11 Αυγούστου του 2014, είχε παγώσει τους πάντες: πώς είναι δυνατόν να αυτοκτονήσει ένας τόσο αστείος άνθρωπος; Αυτή ήταν η παγκόσμια απορία. Ολοι είχαν μπερδέψει τον ρόλο, με τον άνθρωπο. Δεν μπορούσαν να ξεχωρίσουν αυτά τα δύο.

Αν και όσοι δεν αρκούνταν στην επιφάνεια, μπορούσαν να διακρίνουν την έμφυτη μελαγχολία του σπουδαίου ηθοποιού ακόμη και στις πιο αστείες στιγμές του. Είναι το δάκρυ που καραδοκεί πίσω από κάθε χαμόγελο. Σαν τη διττή αρχαιοελληνική μάσκα, που απεικονίζει την κωμωδία και την τραγωδία-αιώνες προτού ανακαλυφθούν οι γελαστές και λυπημένες φατσούλες των ιμότικονς.

Η αδερφή της Κέιτ Σπέιντ, Ρίτα Μπρόσναχαν Σάφο, αποκάλυψε ότι η αμερικανίδα σχεδιάστρια είχε πάθει εμμονή με την αυτοκτονία του Ρόμπιν Γουίλιαμς. «Εβλεπε την είδηση του θανάτου του ξανά και ξανά. Πιστεύω ότι από τότε της είχε μπει η ιδέα», είπε, όπως μεταδίδουν πολλά ξένα δημοσιεύματα. Και τέσσερα χρόνια αργότερα επέλεξε να φύγει από τη ζωή με παρόμοιο τρόπο.

Γύρω από τέτοιες ιστορίες, υπάρχουν πολλές άβολες για την κοινή γνώμη λέξεις. Η κοινή γνώμη όμως, προτιμά να τις κρύψει μαζί με τους φόβους της όπως – όπως, κάτω απ’ το χαλάκι της εισόδου: κατάθλιψη, μελαγχολία, διπολική διαταραχή, ψυχοφάρμακα, κρίσεις άγχους.

Η αγωνία όλων είναι να στοιβαχτούν στο καραβάνι με τους «φυσιολογικούς», δαιμονοποιώντας οποιαδήποτε αντίδραση ξεφεύγει από το περίγραμμα. Κλαις πολύ; Γελάς πολύ; Μιλάς πολύ; Δεν μιλάς καθόλου; Θυμώνεις και ξεσπάς; Ολα αυτά είναι λάθος σύμφωνα με τον «μέσο άνθρωπο» που ορίζει ποια συμπεριφορά είναι νορμάλ και ποια όχι και τόσο.

Οι αυτοκτονίες ανθρώπων που είτε ήταν διάσημοι, είτε βρίσκονταν στο ευρύτερο κοινωνικό μας περιβάλλον και δεν είχαμε ως τότε ακούσει κάτι που να μαρτυρά την εύθραυστη ψυχολογική τους κατάσταση, συνοδεύονται από τέτοιου είδους κλισέ: «δεν του φαινόταν καθόλου… / έδειχνε τόσο χαρούμενη… / ήταν η χαρά της ζωής… / ήταν η ψυχή της παρέας… / τα είχε όλα, γιατί να κάνει κάτι τέτοιο; ».

Πόσο επικίνδυνο είναι να βάζουμε ταμπέλες σε κοντινούς ή και μακρινούς μας ανθρώπους επειδή «φαίνονται» καλά, ενώ δεν έχουμε ιδέα πώς πραγματικά είναι; Και πόσο δύσκολο είναι να βάλεις έστω για λίγα λεπτά της ημέρας τον υπερπολύτιμο εαυτό σου στην άκρη; Για να αναλογιστείς ότι οι «χαρούμενοι άνθρωποι» ίσως να είναι και οι πιο θλιμμένοι. Το χαμόγελο συχνά χρησιμοποιείται ως μια απλή άμυνα, μια ασπίδα προστασίας για να αντέξεις τον έξω κόσμο, αλλά και όσα σε ταλαιπωρούν μέσα στην ίδια την ψυχή σου.

Στοιβαγμένη λοιπόν, η φοβισμένη πλειοψηφία σε αυτό το καραβάνι της κανονικότητας, κοιτάζει από απόσταση ασφαλείας πότε με οίκτο και πότε με αποστροφή όσους επέλεξαν να δώσουν μάχη-ακόμα κι αν αποβεί μοιραία-με τους δαίμονές τους. Συναισθήματα όπως ο θυμός, ξεσπάσματα όπως το έντονο κλάμα, διώκονται από εκείνους που θεωρούν ότι είναι εντελώς φυσιολογικοί, ως ποινικά αδικήματα.

Ομως το να απαιτείς από έναν άνθρωπο να μην εκφράζει όλα τα συναισθήματά του, ακόμα και τα πιο «ακραία», είναι σα να επιμένεις να του λες ότι δεν υπάρχει το κόκκινο χρώμα στη φύση, ενώ κρατάς στα χέρια σου μια παπαρούνα.

Και κάπως έτσι, οι πιο εύθραυστοι άνθρωποι καταφεύγουν στη δική τους αυτοσχέδια πανοπλία, που δεν είναι ο θυμός, ή το κλάμα, ή άλλα ποινικοποιημένα συναισθήματα, αλλά το χαμόγελο. Γιατί αυτοκτονούν οι χαρούμενοι άνθρωποι; Ισως επειδή ποτέ δεν ήταν τόσο χαρούμενοι όσο θέλανε να νομίζουμε. Και όσο θέλαμε να νομίζουμε.

Από ΑΣΤΕΡΟΠΗ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ

Γιάννα στις 20 Μαΐου 2018

….»Ποτέ μου δεν επιθύμησα μια ζωή τακτική, με καθορισμένο πρόγραμμα, μια ζωή ρολογιού όπου η σκέψη σταματά με τον ήχο της καμπάνας και όλα είναι ρυθμισμένα εκ των προτέρων για ολόκληρους αιώνες και γενιές. Αυτή η τάξη ταιριάζει ίσως στους περισσότερους, αλλά για το φτωχό παιδί που τρέφεται με ποίηση, όνειρα και χίμαιρες, που σκέφτεται τον έρωτα κι όλες τις σαχλαμάρες, σημαίνει να το ξυπνάς αδιάκοπα απ΄ αυτό το θεσπέσιο όνειρο, να μην του αφήνεις ούτε στιγμή ανάπαυλας, να το πνίγεις φέρνοντάς το πίσω στο δικό μας κόσμο, της ύλης και της λογικής, που του προξενεί φρίκη και αηδία.». «Κι όμως έχω τόσα πράγματα στην ψυχή μου, τόσες δυνάμεις μέσα μου, τόσοι ωκεανοί εξαγριωμένοι και τόσοι έρωτες χτυπιούνται και συνθλίβονται μέσα σ’ αυτή την αδύναμη, την ανήμπορη, την ξεπεσμένη, κουρασμένη, εξαντλημένη καρδιά! Μου λένε να ξαναρχίσω να ζω, να μπερδευτώ με το πλήθος! Μα, πως γίνεται να καρπίσει ξανά το σπασμένο κλαδί; Πως να ξαναπρασινίσει το φύλλο που οι άνεμοι το άρπαξαν και το έσυραν στη σκόνη; Και γιατί τόση πίκρα, ενώ είμαι τόσο νέος; Τι να πω! Ίσως ήταν γραφτό μου να ζήσω έτσι, κουρασμένος προτού καν σηκώσω το φορτίο, λαχανιασμένος προτού καν τρέξω. Διάβασα, εργάστηκα πυρετωδώς μέσα στον ενθουσιασμό μου, έγραψα… Πόσο ευτυχισμένος ήμουν τότε! Πόσο ψηλά εκτοξευόταν η σκέψη μου, μέσα στο παραλήρημά της, σε περιοχές άγνωστες στους ανθρώπους, όπου ούτε κόσμος υπάρχει, ούτε πλανήτες, ούτε ήλιοι, το δικό μου άπειρο ήταν μεγαλύτερο (αν αυτό είναι δυνατόν) από την απεραντοσύνη του θεού και η ποίηση λικνιζόταν και άνοιγε τα φτερά της σε μια ατμόσφαιρα ερωτική, εκστατική, κι έπειτα, έπρεπε να ξανακατέβω από τις θείες αυτές περιοχές προς τις λέξεις – και πως να αποδώσω με λόγια την αρμονία που υψώνεται στην καρδιά του ποιητή και τις σκέψεις ενός γίγαντα που λυγίζουν τις φράσεις, όπως ένα γεμάτο πρησμένο χέρι σχίζει το γάντι που το καλύπτει; Και κει ακόμα, η απογοήτευση, γιατί πατάμε στη γη, σ’ αυτή την παγωμένη γη όπου κάθε ενέργεια αποδυναμώνεται. Από ποια σκαλοπάτια να κατέβεις από το άπειρο στο πεπερασμένο; Πως διαβαθμίζεται η σκέψη και χαμηλώνει χωρίς να σπάσει; Πώς να σμικρύνεις αυτόν τον γίγαντα που αγκαλιάζει το άπειρο; Τότε ζούσα στιγμές θλίψης και απελπισίας, ένιωθα τη δύναμη μου να με συνθλίβει κι αυτήν την αδυναμία που με έκανε να ντρέπομαι -γιατί τα λόγια δεν είναι παρά μακρινή και αδύναμη ηχώ της σκέψης. Καταριόμουν τα πιο αγαπημένα μου όνειρα και τις σιωπηλές ώρες που πέρασα στις παρυφές της δημιουργία. Ένιωθα κάτι κενό και αχόρταγο να με σπαράζει. Κουρασμένος από την ποίηση, όρμηξα στο πεδίο της σκέψης»…..