Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Οι επιστολές του Σεφέρη στην αδελφή του Ιωάννα Τσάτσου, συνιστούν μιαν «αδιατάραχτη στρωματογραφία» ολόκληρης της ενήλικης ζωής του ποιητή. Παρουσιάζουν αντιστικτικά, για κάθε μια διακριτή περίοδο, ανάγλυφη την εξέλιξη της προσωπικής, της ποιητικής και της υπηρεσιακής του ζωής, περισσότερο από τα ημερολόγιά του ή άλλη αλληλογραφία του. Απευθυνόμενος στην κατά δύο χρόνια μικρότερη αδελφή του, της γράφει για όλα, σημαντικά και ασήμαντα, εντελώς αυθόρμητα, χωρίς αναστολές, ιδιαίτερα για τα προσωπικά του θέματα, τα βαθιά του συναισθήματα, για όλες τις μικρές χαρές του, για όλους τους δισταγμούς και τους καημούς του, προσωπικούς και υπηρεσιακούς. Πολλές φορές της γράφει εξομολογητικά, με έναν τόνο απογοήτευσης και πικρού παράπονου, ενώ άλλοτε, κάνοντας τους προσωπικούς του απολογισμούς, εκφράζει τις ενδόμυχες σκέψεις του με αισθήματα βαθιάς μελαγχολίας ή και απόγνωσης. Όμως, άλλες φορές, λιγότερο συχνά, γράφει με ένα χαριτωμένο χιούμορ ή έναν παιγνιώδη αυτοσαρκασμό αποφορτίζοντας το τραγικό κλίμα των επιστολών.

“Μπαμπούλι, δεν ξέρω καλά καλά πότε και πού σταμάτησα την αφήγησή μου την πηλιορείτικη. Νομίζω εκεί που έφτασα στον Βόλο, την περασμένη Τετάρτη. Θ’ αφήσω τον εαυτό μου να φλυαρήσει κι εσύ θα ξεδιαλύνεις ό,τι μπορέσεις. Ο αδελφός σου μπορεί να μην έχει συνάρτηση στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά μήτε και τον βοηθούν οι κυρίες που του έδωσε η μοίρα να συναντήσει. Στην Πάρμα η Πλατεία του Αγίου Νικολάου είναι άσχημη ή χαριτωμένη ανάλογα με τη γωνιά που θα την κοιτάξεις. Η εκκλησία είναι καινούργια αλλά όχι κακόγουστη και έχει πάνω από τη μεγάλη της πόρτα την εικόνα του άγιου τριγυρισμένη με χταπόδια και με καράβια. Το καμπαναριό κάπως αποχωρισμένο από το σώμα της οικοδομής χτυπάει τις ώρες· στο βάθος είναι το βουνό με τα χωριά σπαρμένα στις πλαγιές του. Αριστερά είναι τα σπίτια της παλιάς οικογένειας των Κόντιδων [Καρτάλη], αρχοντόσπιτα χτισμένα προς το τέλος του περασμένου αιώνα υπερήφανα και δύσπιστα. Ο αδελφός σου μπορεί να μην έχει συνάρτηση στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά μήτε και τον βοηθούν οι κυρίες που του έδωσε η μοίρα να συναντήσει.   Εκεί κατέβηκα ίσια γραμμή από το βουνίσιο ερημητήριο της παλιάς μου φίλης καθώς χτυπούσε κατακόρυφα τις ακτίνες του ο ήλιος του Αυγούστου. – «Εδώ είναι το σπίτι του κυρ Αντώνη Κόντι» μού είπε ο σοφέρ. Έσπρωξα μια καγκελόπορτα, πέρασα μια πλακοστρωμένη αυλή και χτύπησα ένα κουδούνι. Μια υπηρέτρια με ύφος νιογέννητης φώκιας έβγαλε το κεφάλι της. – «Η δεσποινίς Κλέλια Κόντι»; Το σπίτι έμοιαζε έρημο, έπρεπε να πάω στο πλαϊνό. Την Κλέλια τη βρήκα περιτριγυρισμένη από φίλες της. Μου άνοιξε η ίδια την πόρτα. – «Θα μείνεις πέντε λεπτά και θα φύγεις» μού είπε βιαστικά καθώς την ακολουθούσα. Φορούσε ένα peignoir framboise και κόκκινα μυκονιάτικα πέδιλα. Κάθισα στον καναπέ του πατρογονικού σαλονιού. Ψηλά έπιπλα με κοιλιές Louis-Philippe, σκεπασμένα με κουκούλες άσπρες και στο διάδρομο ξυλογραφίες του 16ου αιώνα. Σπίτι μυθιστορηματικό. Άλλαξα λίγες φράσεις με τις επαρχιώτισσες φιλενάδες της. Έπειτα σαν να είχε δοθεί ένα μυστικό σύνθημα, χαιρέτησαν όλες κι έφυγαν. – «Άθλιο τέρας», είπα στην Κλέλια όταν μείναμε μόνοι, «αν δε σου είχα γράψει, θα μ’ άφηνες να περιμένω χρόνια ολόκληρα πάνω στο βουνό». – «Δοκίμαζα κάθε μέρα να σου τηλεφωνήσω», είπε. – «Και δεν ήξερες να γράψεις, να τηλεγραφήσεις;» – «Αυτό δεν το σκέφτηκα». Αυτό το κορίτσι μου θυμίζει τον Shelley μια φορά που κινδύνευε η βάρκα του στη λίμνη της Γενεύης. Περίμενε να πνιγεί χωρίς την παραμικρή κίνηση. Πάνω σ’ αυτό το διάλογο παρουσιάστηκε η ξομολογήτρα της Κλέλιας που είχε ξεμπαρκάρει το πρωί. Ένα πλάσμα με αγαθή φυσιογνωμία, κατασκευασμένο σαν καράφα βαποριού με πλατειά βάση για να μην αναποδογυρίζει στη φουρτούνα. – «Η δις Νικολέτα». Της έδωσα το χέρι. Ο κυρ Αντώνιος Κόντι, μολονότι ο ίσκιος βάραινε σ’ ολόκληρο το σπίτι, δε φανερώθηκε. Η Κλέλια ισχυρίζεται πως πάει κάθε πρωί στην τράπεζα και μετράει τα λεφτά του. «Et si le malheureux s’est trompe de deux liards, il faut qu’ il recommence», της είπα. «Μπορεί να ’vαι κι αυτό», αποκρίθηκε. «Άθλιο τέρας», είπα στην Κλέλια όταν μείναμε μόνοι, «αν δε σου είχα γράψει…» Είναι φαίνεται η πρώτη φορά που μένει μαζί με το γέρο πατέρα της, που έχει φτάσει στην ηλικία όπου όλοι οι Κόντιδες πεθαίνουν. Αυτό και μια ζωή μοναχική και έρημη για ένα μεγάλο μέρος του χρόνου στην Αφρική τον έχει κάνει σιωπηλό, ευαίσθητο, γεμάτο αντιδράσεις πλάγιες, κλεισμένο και δυστυχή. Η κόρη κάτω από τη βαριά πίεση που δεν ξεσπά ποτέ υποφέρει και τόσο περισσότερο που κι αυτή είναι ιδιοσυγκρασία κλειστή, με συναισθήματα χωρίς διέξοδο. Χωριστήκαμε και είπαμε να συναντηθούμε το απόγευμα για να ετοιμάσουμε την εκδρομή μας, οι τρεις μαζί με τη Νικολέτα. Μήτε τ’ απόγεμα φάνηκε ο κυρ Αντώνης, ούτε τον είδα, μολονότι τον ζήτησα με κάποια επιμονή, ώσπου έφυγα από την Πάρμα και μολονότι πήγαινα τακτικά στο σπίτι του και γνώρισα ένα σωρό θείες, ως και τη θεία Ιβανόβνα, που είναι Ρώσα από τη Ρωσία. Δεν βγαίνει από την Πάρμα ο κυρ Αντώνης, όσο είναι στην Ευρώπη, ούτε θέλει να γνωρίσει καινούργια πρόσωπα. Μονάχα όταν γυρίσαμε από την εκδρομή και οι κοπέλες τού διηγήθηκαν όλα τα καθέκαστα (για να κρατήσουν τη συντροφιά) και πως τις συνόδευε το υποκείμενό μου, έβγαλε ένα χαρακτηριστικό «Α!». Αυτό μου το είπε η Νικολέτα, που μας κοιτάζει με μια συγκίνηση βαθιά ρομαντική. Δε θα ασχοληθώ άλλο με τον Signor Antonio Conti. Αλλά η εκδρομή μας ήταν περίφημη. Είχαμε μόνο 36 ώρες. Τόσες μας έδωσε ο προπάτορας. Κινήσαμε σας 7 το πρωί με το συναίσθημα πως ξεφύγαμε από τα δόντια του λύκου, κατά τις δέκα ήμασταν στη Ζαγορά. Πήγαμε στου Μπασδέκη, τσακίστηκε να μας βρει δωμάτια, γιατί το ξενοδοχείο του ήταν γεμάτο. Όπου κι αν περνούσαμε άκουες πίσω μας σαν τα κουδούνια κοπαδιού: η κόρη του κυρ Αντώνη Κόντι. Αισθανόμουν μεγαλοπρεπής σαν να φορούσα εις τον πίλον πτερόν. Αλλάξαμε και κατεβήκαμε στο Χορευτό. Ευτυχώς η Νικολέτα έκανε όλους τους περιπάτους στρογγυλοκαθισμένη πάνω στην Γκιόσα του Σπόρου. Χάρηκα που είδα την Κλέλια να της πηγαίνει τόσο καλά η θάλασσα.   Εμείς πηγαίναμε με τα πόδια, μόνο που τον ακούγαμε κάπου κάπου να φωνάζει «Πατς! Πατς! Πατς!». Στο Χορευτό, μπάνιο. Χάρηκα που είδα την Κλέλια να της πηγαίνει τόσο καλά η θάλασσα. Το σώμα της είναι χαριτωμένο με ελάχιστα ψεγάδια που υπογραμμίζουν την καμπύλη της ράχης όταν σκύβει. Κολυμπά αρκετά καλά. Φάγαμε στο Χορευτό και κοιμηθήκαμε λίγο τ’ απόγεμα σ’ ένα ψαράδικο σπίτι. Στις πέντε φύγαμε για τις Σπηλιές. Στη Ζαγορά γυρίσαμε πια το βράδυ με ζώα. Ήταν μαύρο σκοτάδι καθώς ανεβαίναμε τα καλντερίμια. Μόνο οι σπίθες από τα πέταλα των μουλαριών φαινόντανε, και πάνω από τα δέντρα, ο ουρανός. Στην πλατεία όπου φάγαμε, μια μεγάλη παρέα και ο Δελμούζος. Με κοίταξε παράξενα ο παιδαγωγός. Την άλλη μέρα κινήσαμε για το Πουρί. Στο δρόμο χαθήκαμε, η Κλέλια κι εγώ, έτσι που φτάσαμε μια ώρα αργότερα από τη Νικολέτα. Πάνω στην πλατεία, μόλις έφτασα, με παρέλαβε ένας ξεμωραμένος γέρος που άρχισε να μου αναπτύσσει πως ο μεγάλος μου θείος Αναστασάκης ήταν πιο πλούσιος από τον παππού μου τον Πρόδρομο. Για φαντάσου! Είδα κι έπαθα ώσπου να το ξεκολλήσω από πάνω μου αυτό το ελεεινό γερόντιον. Γυρίσαμε αμέσως πίσω και στρατοπεδεύσαμε κοντά σε μια φυσική δεξαμενή. Φορέσαμε τα κοστούμια μας και κάναμε μπάνιο. Στείλαμε και τον αγωγιάτη στη Ζαγορά να μας φέρει να φάμε. Μείναμε έτσι ως τις τρεις. Έπειτα έπρεπε να φύγουμε. Ο κυρ Αντώνης δεν μπορούσε να μείνει δεύτερη νύχτα μόνος. Τι κρίμα, να πάρει ο διάβολος! Μια βδομάδα με την Κλέλια κάτω απ’ τις καστανιές! My kingdom για μια τέτοια εβδομάδα! Δεν ήταν όμως βολετό. Το Σάββατο το πρωί ήρθε στο ξενοδοχείο η παλιά μου φίλη του βουνού. Φορούσε ένα πουκαμισάκι bleutendre κι ένα μεγάλο καπέλο. «Ξέρεις», μου είπε, «σαν έφυγες είπα πως δε θα φιλοξενήσω πια άνθρωπο στο ερημητήριο. Η μοναξιά ήταν ανυπόφορη. Ανέβηκα πάνω, μάζεψα ένα λουλουδάκι, το δάγκασα κι ύστερα το πέταξα. Ήμουν γεμάτη μελαγχολία». Προσπάθησα να πω ένα αστείο. Έπεσε κάτω κούφιο. Την παρακάλεσα να φάει μαζί μου το μεσημέρι. Δεν μπορούσε. Συμφωνήσαμε να πάω να πάρω τον καφέ στης αδελφής της. Πήγε εκείνη στο μπάνιο κι εγώ στην Piazza San Nicolo. Κάθισα στο γραφείο. Κοίταξα τα βιβλία. Λογοτεχνία ανθρώπου που διάβαζε λογοτεχνία γύρω στα 1895. Maupassant, Daudet. Τα ρολόγια που έχει μαζέψει σπίτι της η κυρία Κόντι χτυπούσαν το ένα μετά το άλλο παρδαλά. Έπειτα ήρθε να διακόψει την κουβέντα με την Κλέλια η θεία Ιβανόβνα. Χωρίς παιδιά, ερωτεμένη με τον άντρα της, τον καταδυναστεύει. Είχα όρεξη να της πω (καθώς της μιλούσα τυπικά και απρόσωπα) τη μόνη ρούσικη λέξη που ξέρω, τη λέξη σβίνια, που θα πει γουρούνι. Έτσι για να περάσει ένας αέρας σκανδάλου σ’ αυτό το ατράνταχτο αρχοντικό. –

Κορυτσά, Τρίτη βράδυ, 17.8.37   Γιώργος Σεφέρης, Επιστολές στην αδελφή του Ιωάννα (1934-1939), εκδ. Μελάνι.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Φεβρουαρίου 2025

Οι θρύλοι των αρχαίων πολιτισμών μερικές φορές μας φαίνονται κωμικοί, αλλά οι σημερινές προλήψεις για τους σεισμούς, αν και διαφορετικές, εξακολουθούν να ικανοποιούν την επιθυμία ορισμένων ανθρώπων για μια εξήγηση.

ΟΙ ΥΠΟΓΕΙΟΙ ΑΝΕΜΟΙ

Πιο περίπλοκες αρχαίες θεωρίες για τους σεισμούς βασίζονταν στην ιδέα των μαζικών κινήσεων του αέρα σε υπόγειους θαλάμους.

Οι «άγριοι άνεμοι» που παγιδεύονται σε υπόγειες σπηλιές και προκαλούν σεισμούς όταν προσπαθούν να ανέβουν στην επιφάνεια αναφέρονται στα γραπτά του Αριστοτέλη και αργότερα υιοθετήθηκαν από τον Σαίξπηρ, ο οποίος αναφέρεται σε αυτούς στο ιστορικό έργο Ερρίκος IV.

Είναι ενδιαφέρον ότι οι αρχαίες αντιλήψεις για τους σεισμούς γενικά δεν διαφοροποιούνταν πέρα δύο τύπους γεγονότων: είτε θεών που πολεμούν, είτε μυθικών ζώων που στηρίζουν τη γη και μετατοπίζουν τη θέση τους.

ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΤΙΤΑΝΕΣ

Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως, όταν γινόταν σεισμός, ο Τιτάνας Εγκέλαδος είχε θυμώσει και επειδή ήταν πολύ μεγάλος τράνταζε όλη τη γη.

Σε έναν μύθο της Δυτικής Αφρικής, η γη είναι ένας επίπεδος δίσκος που κρατείται από τη μία άκρη από ένα βουνό και από την άλλη από έναν γίγαντα, ενώ η γυναίκα του κρατάει τον ουρανό. Μερικές φορές ο γίγαντας και η γυναίκα του αγκαλιάζονται και τότε η επίπεδη γη κουνιέται.

Ο αφρικανικός μύθος είναι παρόμοιος με έναν μύθο από την Κεντρική Αμερική, ο οποίος επίσης λέει ότι η γη είναι επίπεδη και στηρίζεται στις τέσσερις γωνίες της από διάφορους θεούς. Όταν αποφασίζουν ότι η γη είναι υπερπληθυσμένη, ένας από αυτούς απελευθερώνει τη γωνία του και ξεφορτώνεται το πλεόνασμα των ανθρώπων.

Οι Λετονοί πιστεύουν επίσης ότι οι ιδιοτροπίες των θεών είναι η αιτία των σεισμών και ότι ένας θεός που ονομάζεται Drebkuhls μεταφέρει τη γη μέσω του ουρανού. Όταν όμως έχει κακή μέρα, ο Drebkuhls δεν προσέχει πολύ πώς μεταφέρει το φορτίο του και η γη σείεται.

Στη Σκανδιναβία, ο σεισμός δεν είναι τίποτα περισσότερο από τον σπαραγμό ενός θεού που τιμωρείται για τη δολοφονία του αδελφού του σ’ ένα υπόγειο σπήλαιο.

Ο Λόκι, όπως ονομάζεται αυτός ο θεός, λέγεται ότι δολοφόνησε τον αδελφό του Μπάλντουρ και γι’ αυτό τον έδεσαν σε μια σπηλιά με έναν τρομερά βαρύ ογκόλιθο. Πάνω από το πρόσωπό του υπάρχει ένα φίδι που στάζει συνεχώς δηλητήριο, που έπεφτε στο πρόσωπο του Λόκι, κάνοντάς τον να συσπάται από πόνο.

Οι Δυτικοαφρικανοί εξηγούσαν τους σεισμούς τους λέγοντας ότι η γη ήταν το κεφάλι ενός γίγαντα, και τα φυτά που φύονται στη γη ήταν τα μαλλιά του γίγαντα, ενώ οι άνθρωποι και τα ζώα ήταν σαν έντομα που κινούνται μέσα στα μαλλιά του. Όταν ο γίγαντας κινείται ξαφνικά, η γη σείεται.

ΘΡΥΛΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Οι ινδοί Ασάμ πίστευαν ότι υπήρχαν άνθρωποι που ζούσαν στην καρδιά της γης και οι οποίοι κούνησαν τη γη από καιρό σε καιρό για να δουν αν ζούσε κάποιος άλλος στην επιφάνεια.

Γι’ αυτό τα παιδιά μάθαιναν να φωνάζουν «Είμαι ζωντανός! Είμαι ζωντανός!», ώστε οι άνθρωποι από κάτω να καταλάβουν ότι όσοι βρίσκονταν στην επιφάνεια ήταν ακόμα ζωντανοί και να σταματήσουν.

Αυτή η πεποίθηση είναι παρόμοια με τον περουβιανό μύθο ότι κατά καιρούς οι θεοί επισκέπτονται τη γη και μετρούν τους ανθρώπους. Τα βήματά τους είναι τόσο βαριά που ταρακουνάνε τη γη. Για να σταματήσουν τον σεισμό, οι άνθρωποι τρέχουν έξω από τα σπίτια τους φωνάζοντας «Είμαι εδώ! Είμαι εδώ!»

Και οι δύο θρύλοι περιέχουν έτσι ένα σύστημα προστασίας για τους ανθρώπους με σκοπό να μάθουν οι άνθρωποι να μην μένουν στα σπίτια τους όταν γίνεται σεισμός.

ΤΑ ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΟΥΝ ΤΗΝ ΓΗ

Ομοίως, σε ορισμένους πολιτισμούς έχει αναπτυχθεί η πεποίθηση ότι οι σεισμοί προκαλούνται από μυστικιστικά ζώα. Στην Ινδία, για παράδειγμα, πίστευαν ότι η γη καθόταν πάνω σε τέσσερις ελέφαντες, οι οποίοι με τη σειρά τους κάθονταν πάνω σε μια χελώνα.

Η χελώνα προσπαθεί να κρατήσει την ισορροπία της πάνω στο κεφάλι μιας κόμπρας, αλλά πάντα αποτυγχάνει. Κάθε φορά που ένα από αυτά τα ζώα κινείται, η γη τρέμει.

Στην Ιαπωνία, η πεποίθηση είναι ότι ένα τεράστιο, άτακτο σαλάχι πρέπει να εξευμενίζεται από έναν θεό που το κρατάει κάτω από έναν βράχο. Αν ο θεός είναι απρόσεκτος, το σαλάχι ελευθερώνεται και αρχίζει να κινείται.

ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ

Ο ιουδαιοχριστιανικός πολιτισμός συνδέει τους σεισμούς με τη θεϊκή παρέμβαση, αλλά οι χριστιανοί έχουν έρθει πιο κοντά από άλλους πολιτισμούς στην επιστημονική ερμηνεία.

Αν και δεν είναι βιβλίο φυσικών επιστημών, η Βίβλος μεταφέρει εμμέσως τις ιδέες που κυκλοφορούσαν μεταξύ των πιστών σχετικά με τους σεισμούς.

Αξιοσημείωτες, για παράδειγμα, είναι οι πρώτες βιβλικές αναφορές για σεισμό: αυτές στο βιβλίο της Γένεσης, που χρονολογούνται πριν από το 2370 π.Χ.

Το βιβλίο αναφέρει ότι την τρίτη ημέρα της δημιουργίας οι ήπειροι ανυψώθηκαν και οι ωκεανοί κατέβηκαν (Γένεση 1:9).

Ο Δρ Στίβεν Όστιν, γεωλόγος της Logos Research Associates στις Ηνωμένες Πολιτείες, περιγράφει αυτή τη θεαματική αλυσίδα γεγονότων διαμόρφωσης της γης ως την πρώτη μιας σειράς 17 σεισμών που καταγράφει και εξετάζει η Βίβλος.

Οι σεισμοί, μαζί με άλλα εντυπωσιακά και προκαλούν δέος φυσικά φαινόμενα (κεραυνοί, αστραπές, έντονη βροχή), έχουν συνδεθεί με εκδηλώσεις της παρουσίας του Θεού (βλ. Ησαΐας 29:6).

Όμως αυτή η απεικόνιση δίνει μια συμβολική φόρτιση στο φυσικό φαινόμενο και όχι μια προσπάθεια εξήγησης της αιτίας του.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Φεβρουαρίου 2025

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αριζόνα κατέγραψαν περισσότερους από 2.000 ανθρώπους για να διαπιστώσουν αν οι άνδρες ή οι γυναίκες είναι πιο ομιλητικές.

Συνολικά, οι άνδρες μιλούσαν κατά μέσο όρο 11.950 λέξεις την ημέρα – αλλά οι γυναίκες το ξεπέρασαν αυτό με μέσο όρο 13.349 λέξεις την ημέρα, σύμφωνα με την Daily Mail.

Ωστόσο, η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων είναι μικρότερη απ’ ό,τι είχε υποτεθεί προηγουμένως, σύμφωνα με την ομάδα.

Παρά τα ευρήματα, οι ειδικοί λένε ότι η υπόθεση ότι οι γυναίκες μιλούν περισσότερο από τους άνδρες είναι ένα «στερεότυπο» που φέρει συχνά αρνητικές συνδηλώσεις.

«Οι γυναίκες θεωρείται ευρέως ότι είναι πιο ομιλητικές από τους άνδρες», λένε οι ειδικοί στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο Journal of Personality and Social Psychology.

«Η πανταχού παρούσα και η συχνά αρνητική χροιά αυτού του στερεότυπου καθιστά την αξιολόγηση της ακρίβειάς του ιδιαίτερα σημαντική».

Η ΜΕΛΕΤΗ

Για τη μελέτη, συνολικά 2.197 συμμετέχοντες φορούσαν μια συσκευή που κατέγραφε κατά διαστήματα αποσπάσματα ήχου.

Αφού συνέλεξαν περισσότερες από 600.000 ηχογραφήσεις, οι μεταγραφείς μέτρησαν τον αριθμό των λέξεων που είπε κάθε συμμετέχων.

Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά επεξεργάστηκαν για να εκτιμηθεί ο συνολικός αριθμός των λέξεων που ειπώθηκαν ανά ημέρα.

Συνολικά, η μελέτη επιβεβαίωσε ότι οι γυναίκες μιλούσαν ελαφρώς περισσότερες λέξεις ανά ημέρα από τους άνδρες, αλλά η διαφορά ήταν μικρή – 1.073 λέξεις κατά μέσο όρο.

Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπήρχαν μεγάλες ατομικές διαφορές στην ομιλητικότητα, γεγονός που προσθέτει «στατιστική αβεβαιότητα» στα ευρήματα.

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει αρκετό χάσμα για να μπορέσουμε να πούμε αν αυτή η παρατηρούμενη διαφορά μεταξύ των δύο φύλων είχε νόημα ή ήταν αξιόπιστη.

Ο λιγότερο ομιλητικός συμμετέχων μιλούσε λιγότερες από 100 λέξεις την ημέρα, ενώ ο πιο ομιλητικός μιλούσε περισσότερες από τις απίστευτες 120.000 λέξεις την ημέρα.

Αν θεωρήσουμε ότι η μέση ημέρα εγρήγορσης είναι 16 ώρες, αυτό σημαίνει περίπου 7.500 λέξεις ανά ώρα ή 125 λέξεις ανά λεπτό.

ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Σύμφωνα με μελέτη του 2007, οι άνδρες και οι γυναίκες δεν διαφέρουν σημαντικά στην καθημερινή χρήση λέξεων, μιλώντας περίπου 16.000 λέξεις την ημέρα ο καθένας.

Ωστόσο, εκφράστηκαν ανησυχίες ότι το δείγμα της μελέτης ήταν πολύ μικρό και αποτελούνταν μόνο από φοιτητές.

Αυτή η νέα μελέτη δίνει μια σαφέστερη εικόνα, αλλά οι ερευνητές προτείνουν ότι μπορεί να χρειαστούν περαιτέρω μελέτες για τις διαφορές που βασίζονται στο φύλο.

«Η μελέτη αφήνει ανοιχτά κάποια ερωτήματα σχετικά με το αν τα δύο φύλα διαφέρουν με πρακτικά σημαντικό τρόπο στο πόσες λέξεις μιλούν σε καθημερινή βάση», καταλήγουν.

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΩΣ ΕΞΗΓΗΣΗ

«Η άποψη ότι οι γυναίκες και οι άνδρες διαφέρουν στον καθημερινό λεξιλογικό προϋπολογισμό τους υπάρχει, σε μεγάλο βαθμό εμπειρικά αδοκίμαστη, εδώ και αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα και έχει γίνει ένα διαδεδομένο στοιχείο στα επιχειρήματα για τη διαφορά των φύλων».

Πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, η Αμερικανίδα νευροψυχίατρος και κλινική ιατρός Dr. Louann Brizendine δήλωσε ότι οι εγγενείς διαφορές μεταξύ του ανδρικού και του γυναικείου εγκεφάλου εξηγούν γιατί οι γυναίκες είναι εκ φύσεως πιο ομιλητικές από τους άνδρες.

Στο βιβλίο της «The Female Brain», η δρ Brizendine είπε ότι οι γυναίκες αφιερώνουν περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα στην ομιλία από ό,τι οι άνδρες, γεγονός που συνδέεται με την ορμόνη τεστοστερόνη του φύλου που επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο ανδρικό εγκέφαλο.

Όμως το ζήτημα δεν είναι μονάχα η απαρίθμηση τω λέξεων και τον λεπτών αλλά και η κατανόηση της γυναικείας ομιλίας μέσα στις κοινωνικές δομές.

Φαίνεται ότι εξακολουθούμε να κρατάμε ακλόνητα την ιδέα ότι οι γυναίκες παραμένουν οι μεγάλοι ευτελιστές της ομιλίας και ότι ο λόγος στο δημόσιο χώρο είναι καλύτερο να αφήνεται στους άνδρες.

Για παράδειγμα, η γνωστή έρευνα των εκπαιδευτικών Myra και David Sadker και Nancy Zittleman διαπίστωσε ότι τα αγόρια καταλαμβάνουν την πλειονότητα του χρόνου ομιλίας στην τάξη.

Ομοίως, έχει βρεθεί ότι οι γυναίκες συνεισφέρουν λιγότερο σε επαγγελματικά περιβάλλοντα, όπου οι άνδρες τείνουν να ελέγχουν τον λόγο της συζήτησης.

Ωστόσο, αν ρωτήσετε τους περισσότερους ανθρώπους ποιο είναι το πιο ομιλητικό φύλο, αναμφίβολα θα προτείνουν τις γυναίκες.

Αυτό υποδηλώνει ότι οι διαχρονικές πεποιθήσεις μας σχετικά με τον λόγο των γυναικών δημιουργούν ανεπαίσθητα αλλά πολύ πραγματικά εμπόδια στη συμβολή και την επιτυχία των γυναικών σε επαγγελματικούς, θεσμικούς και εκπαιδευτικούς χώρους.

Η γλωσσολόγος Deborah Tannen, η οποία έχει μελετήσει το φύλο και τη γλώσσα στο χώρο εργασίας, υποστηρίζει ότι οι γυναίκες είναι πιο επιφυλακτικές στο να μιλήσουν ή να αυτοπροβληθούν όταν βρίσκονται σε περιβάλλοντα που συνήθως κυριαρχούνται από άνδρες.

Αν και βαθιά ριζωμένα στην ιστορία μας, τα στερεότυπα για τον λόγο των γυναικών όχι μόνο δεν είναι καθόλου ακριβή, αλλά έχουν και αρκετό κόστος.

Με τον αυξανόμενο αριθμό των γυναικών σε θέσεις εξουσίας σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, έχουμε τώρα την ευκαιρία να ενσωματώσουμε τις φωνές τους και να κατανοήσουμε την αξία όλων των ομιλιών σε βαθμό που δεν είχαμε ποτέ πριν.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Φεβρουαρίου 2025

Σε μια πρωτοποριακή, διαχρονική μελέτη, οι ερευνητές από το Aalto University  και το University of Oulu παρακολούθησαν τον εγκέφαλο και τη συμπεριφορική δραστηριότητα ενός ατόμου για πέντε μήνες χρησιμοποιώντας σαρώσεις εγκέφαλου και δεδομένα από φορητές συσκευές και smartphone.

«Θέλαμε να δούμε πέρα από μεμονωμένα γεγονότα», λένε οι ερευνητές. «Η συμπεριφορά και οι ψυχικές μας καταστάσεις διαμορφώνονται συνεχώς από το περιβάλλον και τις εμπειρίες μας. Ωστόσο, γνωρίζουμε ελάχιστα για την απόκριση της λειτουργικής συνδεσιμότητας του εγκεφάλου σε περιβαλλοντικές, φυσιολογικές και συμπεριφορικές αλλαγές σε διαφορετικές χρονικές κλίμακες, από ημέρες σε μήνες»

Πως επηρεάζεται ο εγκέφαλος;

Σύμφωνα με την μελέτη, ο εγκέφαλος δεν ανταποκρίνεται στην καθημερινή ζωή σε άμεσες, μεμονωμένες εκρήξεις. Αντίθετα, η εγκεφαλική δραστηριότητα εξελίσσεται ως απόκριση στα πρότυπα ύπνου, τη σωματική δραστηριότητα, τη διάθεση και τον ρυθμό αναπνοής πολλών ημερών.

Αυτό υποδηλώνει ότι ακόμη και μια προπόνηση ή μια άγρυπνη νύχτα την περασμένη εβδομάδα θα μπορούσε να επηρεάσει τον εγκέφαλό σας και επομένως την προσοχή και τη μνήμη σας, μέχρι την επόμενη εβδομάδα.

Η έρευνα αποκάλυψε επίσης μια ισχυρή σχέση μεταξύ της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού και της συνδεσιμότητας του εγκεφάλου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ανάπαυσης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι επιδράσεις στην απόκριση χαλάρωσης του σώματος, όπως οι τεχνικές διαχείρισης του στρες, θα μπορούσαν να διαμορφώσουν την «καλωδίωση» του εγκεφάλου ακόμα και όταν δεν συγκεντρωνόμαστε ενεργά σε μια εργασία.

Η φυσική δραστηριότητα βρέθηκε επίσης να επηρεάζει θετικά τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν οι περιοχές του εγκεφάλου, επηρεάζοντας δυνητικά τη μνήμη και τη γνωστική ευελιξία.

Ακόμα και οι ανεπαίσθητες αλλαγές στη διάθεση και τον καρδιακό ρυθμό άφησαν αποτυπώματα που φάνηκαν να διαρκούν για έως και δεκαπέντε ημέρες.

Δύο.μοτίβα απόκρισης

Η έρευνα είναι ασυνήθιστη καθώς λίγες εγκεφαλικές μελέτες περιλαμβάνουν λεπτομερή παρακολούθηση για ημέρες και εβδομάδες. «Οι σαρώσεις εγκεφάλου είναι χρήσιμα εργαλεία, αλλά ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί μεμονωμένα» αναφέρουν οι ερευνητές, «για αυτό και η χρήση φορητών συσκευών ήταν ζωτικής σημασίας».

Τα δεδομένα από τις συσκευές και οι εγκεφαλικές σαρώσεις δύο φορές την εβδομάδα συνδυάστηκαν από ποιοτικά δεδομένα ερευνών σχετικά με την διάθεση των συμμετεχόντων.

Οι ερευνητές εντόπισαν δύο διαφορετικά μοτίβα απόκρισης: ένα βραχυπρόθεσμο κύμα που διαρκεί λιγότερο από επτά ημέρες και ένα μακροπρόθεσμο κύμα που διαρκεί έως και δεκαπέντε ημέρες.

Το πρώτο αντικατοπτρίζει τις γρήγορες προσαρμογές, όπως το πώς επηρεάζεται η συγκέντρωση από τον κακό ύπνο, αλλά ανακάμπτει γρήγορα. Το μακροπρόθεσμο κύμα υποδηλώνει πιο σταδιακές αλλά διαρκείς επιδράσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές που συνδέονται με την προσοχή και τη μνήμη.

  • Πηγή: vita
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Φεβρουαρίου 2025

Από την Κυριακή

“Σαν πέθανε ο Νάρκισσος, μεταμορφώθηκε η λίμνη της χαράς του κι από κύπελλο γλυκού νερού άλλαξε και γιόμισε αρμυρά δάκρυα.

Κ’ οι Δρυάδες ήρθανε κλαίγοντας απ’ το δάσος για να της τραγουδήσουν και να την παρηγορήσουν.

Κι άμα είδανε πως η λίμνη από κύπελλο γλυκού νερού μεταμορφώθηκε σε κύπελλο γιομάτο αρμυρά δάκρυα, απόλυσαν τις πράσινες πλεξούδες των μαλλιών τους και φώνα­ξαν κλαίγοντας: «Δεν παραξενευόμαστε που θρηνείς με τέ­τοιον τρόπο για το Νάρκισσο, ήτανε τόσο όμορφος!»
«Ήτανε όμορφος ο Νάρκισσος;» ρώτησε η λίμνη.

«Αυτό ποιος μπορεί καλύτερα να το ξέρει από σένα;» απά­ντησαν οι Δρυάδες. «Από μας πάντα προσπερνούσε, μα σέ­να πάντα σε ζήταγε για να ξαπλώνει πλάι σου, να σε θαυμά­ζει και να καθρεφτίζει στον καθρέφτη των νερών σου την ομορφιά του».

Κ’ η λίμνη απάντησε: «Εγώ όμως αγαπούσα το Νάρκισ­σο, γιατί όταν ξαπλωνόταν στην όχθη μου και με κοίταζε, καθρέφτιζα στον καθρέφτη των ματιών του τη δική μου ο­μορφιά».

Όσκαρ Γουάιλντ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Φεβρουαρίου 2025

Μόνη, ἐντελῶς μόνη,
περπατῶ στὸ δρόμο
καὶ πέφτω πάνω σὲ μεγάλα γεγονότα:
Ὁ ἥλιος σὰν ἐπειγόντως νὰ ἐκλήθη ἀπὸ τὴ Δύση
ἀφήνοντας ἡμιτελὲς τὸ δειλινό…

Σὲ λίγο ἡ νύχτα,
κρατώντας τοὺς ἀμφορεῖς τοῦ μυστηρίου,
τῶν ἰδιοτήτων της ἐπαίρετο,
ὅταν τὸ ρεμβῶδες μάτι της, τὸ φεγγάρι,
ἕνα ἀπρόδεκτο, λαθραῖο σύννεφο, πάτησε
καὶ τὴν τύφλωσε.

Τοῦ ἀτυχήματος τούτου
ἐπωφελήθηκε
κάποιος παράξενος κατάσκοπος
-τὸ μεσονύχτιο ὑποπτεύονται-
τὸ σύμπαν πυροβόλησε
καὶ τὸ ἄφησε ἀκίνητο…

Μετὰ ἀπὸ τέτοια γεγονότα,
τὸ γεγονὸς πὼς εἶμαι πάλι μόνη
παρελείφθη.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Φεβρουαρίου 2025

Οι κοινωνικές συμβάσεις λένε ότι υπάρχουν δύο φύλα: άνδρες και γυναίκες. Και γνωρίζουμε ποιος είναι ποιος με βάση τα γεννητικά του όργανα.

Αλλά στην πραγματικότητα, διάφοροι πολιτισμοί έχουν αναγνωρίσει εδώ και πολύ καιρό μέλη που αντιστρατεύονται το βιολογικό δυαδικό σύστημα, σύμφωνα με την Encyclopedia Nritannica.

Οι αρχαίοι έγραφαν για ανθρώπους που δεν ήταν ούτε άντρες ούτε γυναίκες– τα άτομα άλλαζαν φύλα εδώ και αιώνες- και οι διανοούμενοι συζητούσαν έντονα τη σχέση μεταξύ του σώματος και του εαυτού.

Ο Αριστοφάνης, αφηγείται μια ιστορία δημιουργίας στην οποία η «αρχική ανθρώπινη φύση» περιλαμβάνει ένα τρίτο φύλο. Αυτό το φύλο «ήταν ένα ξεχωριστό είδος, με σωματική μορφή και δικό του όνομα, που συγκροτήθηκε από την ένωση του αρσενικού και του θηλυκού».

Hijra

Η ινδουιστική κοινωνία διαθέτει το φύλο hijra, την πιο κοινή μη δυαδική ταυτότητα που αναγνωρίζεται σήμερα στην Ινδία.

Οι Hijra συναντώνται στα θρησκευτικά κείμενα των Ινδουιστών και σε όλη την ιστορία της Νότιας Ασίας.

Πολλοί γεννιούνται με αρσενικά σεξουαλικά χαρακτηριστικά, αν και η κοινότητα τους περιλαμβάνει επίσης διαφυλικά (intersex) άτομα.

Μια μοναδική κουλτούρα διέπει την ταυτότητα hijra: συχνά εγκαταλείπουν το σπίτι τους για να ενταχθούν σε ομάδες που εκπαιδεύουν νέους μυημένους στην πνευματικότητα.

Τα άτομα αυτά αναλαμβάνουν θρησκευτικό ρόλο στην ινδουιστική κουλτούρα, γιορτάζοντας τελετουργίες όπως οι γάμοι και οι γεννήσεις.

Τους τελευταίους αιώνες δημιουργήθηκε ένα στίγμα κατά των hijra, με αφορμή τη βρετανική αποικιοκρατία. Μάλιστα, ένας βρετανικός νόμος του 1871 τους κατηγοριοποίησε ως εγκληματίες.

Το στίγμα κατά των hijra συνεχίζει ακόμα, παρά το γεγονός ότι το Μπαγκλαντές, η Ινδία και το Νεπάλ είχαν αναγνωρίσει τα δικαιώματα των μη δυαδικών ατόμων μέχρι το 2014.

Calalai, Calabai και Bissu

Η εθνοτική ομάδα Bugis στο Νότιο Σουλαουέζι της Ινδονησίας αναγνωρίζει τρία φύλα πέρα από το δυαδικό.

Το Calalai αναφέρεται σε άτομα που έχουν θηλυκά χαρακτηριστικά αλλά παρουσιάζονται με παραδοσιακά ανδρικούς ρόλους, κόβοντας συχνά τα μαλλιά τους κοντά και φορώντας ανδρική αμφίεση.

Calalai

Παίρνουν επίσης μια κοινωνική θέση παρόμοια με αυτή των ανδρών, υπερβαίνοντας ορισμένους περιορισμούς που ισχύουν για τις γυναίκες.

Οι Calabai είναι άτομα που έχουν ανδρικά βιολογικά χαρακτηριστικά αλλά καταλαμβάνουν έναν ρόλο σαν αυτόν που παραδοσιακά καταλαμβάνουν οι γυναίκες.

Ωστόσο, οι calabai δεν προσδιορίζονται ως γυναίκες, απορρίπτουν τους περιορισμούς που βιώνουν οι γυναίκες και δεν αλλοιώνουν τα σεξουαλικά τους χαρακτηριστικά.

Οι calabai συχνά επιβλέπουν τους γάμους και διαχειρίζονται κάθε πτυχή των τελετών.

Τέλος, το bissu, ένα άλλο φύλο, ενσαρκώνει την ολότητα του ανδρισμού και της θηλυκότητας.

Οι Bugis πιστεύουν ότι to bissu ξεπερνά τα άλλα φύλα, περικλείοντας έναν πνευματικό ρόλο.

Άτομο Bissu

Οι άνθρωποι bissu συχνά φορούν λουλούδια και φέρουν ιερά μαχαίρια για να συμβολίσουν την διευρυμένη τους ταυτότητα.

Εκτελούν πνευματικές τελετές και πιστεύεται ότι γεφυρώνουν το εγκόσμιο και το θείο.

Muxe

Οι Muxes αποτελούν μια κοινότητα ανθρώπων στο Μεξικό που έχουν συνήθως ανδρικά βιολογικά χαρακτηριστικά αλλά ενστερνίζονται μια θηλυκή ταυτότητα.

Η λέξη muxe παρουσιάζει ομοιότητα με την ισπανική λέξη για τη «γυναίκα», mujer.

Οι Muxes συχνά αναλαμβάνουν οικιακούς ρόλους που τυπικά ανήκουν στις γυναίκες, όπως το ράψιμο, το μαγείρεμα και η φροντίδα της οικογένειας.

Η ταυτότητα muxe είναι ενσωματωμένη στον πολιτισμό των ιθαγενών ζαποτέκων, οι οποίοι ζουν κυρίως στη νότια μεξικανική πολιτεία Οαχάκα.

Αν και η κουλτούρα των Ζαποτέκ σέβεται τους ανθρώπους muxe, οι muxes εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένους περιορισμούς: συνήθως τους απαγορεύεται να ζουν με τους συντρόφους τους ή να εγκαταλείπουν τα σπίτια της οικογένειάς τους.

Κάθε χρόνο, οι muxes γιορτάζουν το Φεστιβάλ των Αυθεντικών και Ατρόμητων Αναζητητών Κινδύνου, μια ημέρα ενεργητικής ευθυμίας προς τιμήν τους.

Sekrata

Ο λαός Sakalava, ιθαγενής της Μαδαγασκάρης, αναγνωρίζει το φύλο sekrata.

Οι άνθρωποι Sekrata έχουν αρσενικά βιολογικά χαρακτηριστικά, αλλά αφού επιδείξουν συμπεριφορά που θεωρείται θηλυκή κατά την παιδική ηλικία, μεγαλώνουν ως κορίτσια από τις οικογένειές τους.

Οι Sekrata υιοθετούν μια θηλυκή εμφάνιση στο χτένισμα των μαλλιών τους και στη χρήση κοσμημάτων.

Ως ενήλικες, κατοικούν σε μια μοναδική θέση: δεν καταλαμβάνουν παραδοσιακά ανδρικούς ρόλους, όπως ο στρατιώτης- αντίθετα, αναλαμβάνουν άλλες ευθύνες, όπως η συμμετοχή σε τελετές.

Οι sekrata είναι ευρέως αποδεκτοί στην κοινωνία των Sakalava.

Θεωρούνται ιεροί και «προστατεύονται από υπερφυσικές δυνάμεις».

Δύο πνεύματα

Ο όρος Two-spirit (δύο πνεύματα) είναι ένας όρος που έχουν υιοθετήσει ορισμένοι ιθαγενείς της Βόρειας Αμερικής για να αναφερθούν σε άτομα των κοινοτήτων τους που πιστεύεται ότι ενσαρκώνουν τόσο ένα ανδρικό όσο και ένα γυναικείο πνεύμα.

Τα δύο πνεύματα θεωρούνται ότι είναι μοναδικά ικανά να βλέπουν τη ζωή τόσο από την ανδρική όσο και από τη γυναικεία οπτική γωνία και να γεφυρώνουν τις διαφορές.

Ο όρος «δύο πνεύματα» επινοήθηκε το 1990, αλλά οι τρόποι ζωής που περιλαμβάνει διατρέχουν την ιστορία πολλών ιθαγενών πολιτισμών, αν και διαφέρουν ως προς την ονομασία, την έκφραση και το καθεστώς από πολιτισμό σε πολιτισμό.

Τα δύο πνεύματα κατείχαν εξειδικευμένους ρόλους στις κοινότητές τους, κερδίζοντας τον σεβασμό ως θεραπευτές, προξενητές και τελετουργικοί.

Ο αποικισμός των Ευρωπαίων προσπάθησε να εξαλείψει την κουλτούρα των δύο πνευμάτων.

Ωστόσο, τα δύο πνεύματα ανακτούν την αποδοχή τους σε ορισμένες κοινότητες ιθαγενών.

Bakla

Στις Φιλιππίνες ο όρος baklaαναφέρεται σε άτομα που διαθέτουν αρσενικά σεξουαλικά χαρακτηριστικά αλλά ταυτίζονται με τη θηλυκότητα και συχνά εκφράζουν το φύλο τους μέσω θηλυκής ενδυμασίας και συμπεριφοράς.

Η Bakla, αν και κατά κύριο λόγο αποτελεί παρουσίαση φύλου, μπορεί να επικαλύπτεται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και πολλοί άνθρωποι Bakla ανήκουν επίσης στην κοινότητα LGBTQIA+.

Ιστορικά, οι bakla θεωρούνταν ότι περιλάμβαναν πτυχές τόσο της αρρενωπότητας όσο και της θηλυκότητας και συχνά χρησίμευαν ως ηγέτες των κοινοτήτων τους.

Μετά τον δυτικό αποικισμό, η αποδοχή των bakla μειώθηκε κατακόρυφα.

Ωστόσο μικρές κοινότητες εξακολουθούν να υπάρχουν στις Φιλιππίνες.

Aπό in.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Φεβρουαρίου 2025

Το γνωρίζαμε ήδη και τώρα νέα έρευνα το επιβεβαιώνει. Μετά-ανάλυση 32 μελετών από εννέα χώρες αναφέρει ότι οι διακοπές όχι μόνο είναι πιο ευεργετικές για την ενίσχυση της ευεξίας των εργαζομένων από ό,τι πιστεύαμε μέχρι σήμερα, αλλά οι θετικές επιδράσεις τους διαρκούν πολύ περισσότερο από όσο νομίζαμε.

Σύμφωνα με τους ερευνητές πίσω από την μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Applied Psychology, «οι διακοπές δημιουργούν οφέλη μεγαλύτερης διάρκειας από ό,τι πιστεύαμε. Ωστόσο, οι επαγγελματικές απαιτήσεις και το εργασιακό στρες βρίσκονται σε άνοδο, με αποτέλεσμα πολλοί να αρνούνται ή να αδυνατούν να πάρουν την άδειά τους».

«Άλλοι μπορεί να θεωρούν ότι δουλεύοντας περισσότερο θα αποδώσουν καλύτερα, αλλά στην πραγματικότητα αποδίδουμε τα μέγιστα φροντίζοντας τον εαυτό μας. Πρέπει να διακόπτουμε αυτές τις έντονες περιόδους εργασίας με διαστήματα ξεκούρασης και ανάκαμψης» σημειώνουν οι ερευνητές.

ΑΠΟΣΥΝΔΕΘΕΙΤΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ, Γ7Α ΜΕΓΙΣΤΑ ΟΦΕΛΗ

Ο τρόπος με τον οποίο απολαμβάνετε τις διακοπές σας μπορεί να κάνει την διαφορά στο πόσο αναζωογονημένοι θα αισθάνεστε επιστρέφοντας, σημειώνουν οι ερευνητές.

Σύμφωνα με τους ίδιους, οι εργαζόμενοι που αποδεσμεύονταν ψυχικά από τη δουλειά κατά την διάρκεια των διακοπών τους είδαν τη μεγαλύτερη βελτίωση στην ευημερία τους.

«Αν δεν είστε στη δουλειά αλλά σκέφτεστε τη δουλειά στις διακοπές, θα μπορούσατε κάλλιστα να είστε στο γραφείο», δηλώνουν χαρακτηριστικά. «Οι διακοπές είναι μία από τις λίγες ευκαιρίες που έχουμε για να αποσυνδεθούμε πλήρως από τη δουλειά».

Ιδανικά, αυτό σημαίνει ότι δεν απαντάτε σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δεν δέχεστε τηλεφωνήματα από τη δουλειά και ούτε καν σκέφτεστε το γραφείο, συμπληρώνουν.

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ

Σύμφωνα με την μετά-ανάλυση, οι άνθρωποι που αφιέρωναν χρόνο σε σωματικές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των διακοπών τους βίωναν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας και αποκατάστασης.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ολοκληρώσετε μια μαραθώνια πεζοπορία. «Οτιδήποτε ανεβάζει τους καρδιακούς σας παλμούς είναι μια καλή επιλογή», εξηγούν οι ερευνητές.

«Επιπλέον, πολλές από τις σωματικές δραστηριότητες που κάνετε στις διακοπές, όπως οι μεγάλοι περίπατοι για παράδειγμα, σας κρατούν σε κίνηση. Οπότε επωφελείστε τόσο σωματικά όσο και ψυχικά».

Ενώ και οι διακοπές σύντομης διάρκειας μας ωφελούν, η ανασκόπηση επισημαίνει επίσης ότι οι διακοπές μεγαλύτερης διάρκειας προσφέρουν μεγαλύτερα οφέλη για τους εργαζόμενους όταν επιστρέψουν στην εργασία τους.

Παρόλο όμως, που οι μεγαλύτερες περίοδοι διακοπών φαίνεται να είναι πιο ευεργετικές, όσοι επιστρέφουν από μεγάλα ταξίδια μπορεί επίσης να βιώσουν μια πιο απότομη πτώση της ευημερίας τους μόλις επιστρέψουν στην πρότερη καθημερινότητα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι περίοδοι ακριβώς πριν και αμέσως μετά τις διακοπές είναι καθοριστικής σημασίας, σύμφωνα με τους ερευνητές.

«Εάν είναι δυνατόν, διαμορφώστε έτσι το πρόγραμμά σας, ώστε να αφιερώσετε λίγο χρόνο πριν και μετά τις διακοπές για να κάνετε όλα όσα θέλετε χωρίς πίεση. Έτσι θα καταφέρετε να προετοιμαστείτε για το ταξίδι σας χωρίς άγχος ενώ επιστρέφοντας η μετάβαση πιθανόν να είναι πιο εύκολη» εξηγούν.

Από Vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 28 Ιανουαρίου 2025

” Ο σοφός άντρας συνέχισε να απαριθμεί τους λόγους για τους οποίους πίστευε ότι η αγάπη δεν υπάρχει και είπε «Τα έχω ζήσει όλα αυτά. Δεν θα αφήσω πια κανέναν να χειραγωγήσει τον νου μου και να ελέγξει τη ζωή μου στο όνομα της αγάπης».

Τα επιχειρήματά του ήταν αρκετά λογικά και τα λόγια του έπεισαν πολλούς. Δεν υπάρχει αγάπη.

Τότε, μια μέρα, καθώς περπατούσε στο πάρκο, είδε μια πανέμορφη γυναίκα να κάθεται σε ένα παγκάκι και να κλαίει.Ένιωσε περιέργεια. Κάθισε δίπλα της και ρώτησε αν μπορούσε να τη βοηθήσει. Τη ρώτησε γιατί έκλαιγε. Μπορείτε να φανταστείτε την έκπληξή του όταν του είπε ότι έκλαιγε επειδή δεν υπάρχει αγάπη. Τότε είπε: «Εκπληκτικό – μια γυναίκα που δεν πιστεύει ότι υπάρχει αγάπη!» Φυσικά, ήθελε να μάθει περισσότερα για κείνη.

«Γιατί λες ότι δεν υπάρχει αγάπη;» τη ρώτησε.

«Είναι μεγάλη ιστορία», απάντησε εκείνη. «Παντρεύτηκα πολύ μικρή, με όλη αυτή την αγάπη, όλες τις αυταπάτες, γεμάτη ελπίδα ότι θα μοιραζόμουν τη ζωή μου με τον σύντροφό μου. Ορκιστήκαμε ότι θα έχουμε πίστη, σεβασμό και εκτίμηση, και κάναμε οικογένεια. Σύντομα, όμως, όλα άλλαξαν. Εγώ ήμουν η αφοσιωμένη σύζυγος που φρόντιζε τα παιδιά και το σπίτι. Ο άντρας μου συνέχισε να προχωρά στην καριέρα του και η επιτυχία και η εικόνα του εκτός σπιτιού ήταν για κείνον σημαντικότερα από την οικογένειά μας.Έχασε τον σεβασμό που μου είχε και εγώ το ίδιο. Πληγώσαμε ο ένας τον άλλο και κάποια στιγμή κατάλαβα ότι δεν τον αγαπούσα και πως ούτε εκείνος με αγαπούσε» Όμως, τα παιδιά χρειάζονταν έναν πατέρα και αυτή ήταν η δικαιολογία που με έκανε να μένω μαζί του και να κάνω ό,τι μπορούσα για να τον στηρίξω. Τώρα τα παιδιά μεγάλωσαν κι έφυγαν. Δεν έχω πια λόγο να μένω κοντά του. Δεν υπάρχει σεβασμός και καλοσύνη. Ξέρω ότι ακόμη και αν βρω κάποιον άλλο, θα είναι το ίδιο, γιατί δεν υπάρχει αγάπη. Δεν έχει νόημα να αναζητάς κάτι που δεν υπάρχει. Γι’ αυτό κλαίω».

Καταλαβαίνοντάς την απόλυτα, την αγκάλιασε και της είπε. «Έχεις δίκιο· δεν υπάρχει αγάπη. Την αναζητάμε, ανοίγουμε την καρδιά μας και γινόμαστε ευάλωτοι, και το μόνο που βρίσκουμε είναι εγωισμός. Κι αυτό μας πληγώνει ακόμη κι αν δεν θεωρούμε ότι μπορούμε να πληγωθούμε. Δεν έχει σημασία πόσες σχέσεις κάνουμε- το ίδιο συμβαίνει κάθε φορά. Γιατί, λοιπόν, να αναζητάμε πια την αγάπη;»

Έμοιαζαν τόσο που έγιναν οι καλύτεροι φίλοι. Ήταν μια υπέροχη σχέση. Υπήρχε αμοιβαίος σεβασμός και δεν κατέκρινε ποτέ ο ένας τον άλλο. Κάθε δευτερόλεπτο που περνούσαν μαζί ήταν χαρούμενοι. Δεν υπήρχε φθόνος ή ζήλια, δεν υπήρχε έλεγχος και κτητικότητα. Η σχέση τους εξελισσόταν συνεχώς. Τους άρεσε πολύ να κάνουν παρέα, γιατί όταν ήταν μαζί διασκέδαζαν πολύ. Όταν δεν ήταν μαζί, έλειπε ο ένας στον άλλο.

Μια μέρα, ενώ εκείνος ταξίδευε, του ήρθε στο μυαλό η πιο παράλογη ιδέα. Σκέφτηκε: «Χμ, ίσως αυτό που αισθάνομαι για κείνη να είναι αγάπη. Όμως, είναι τόσο διαφορετικό απ’ ό,τι έχω νιώσει στο παρελθόν. Δεν είναι αυτό που περιγράφουν οι ποιητές και οι θρησκείες, γιατί δεν είμαι υπεύθυνος για κείνη. Δεν αποκομίζω κάτι από αυτή- δεν έχω την ανάγκη να με φροντίζει- δεν την κατηγορώ για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζω, ούτε της λέω τον πόνο μου. Περνάμε υπέροχα μαζί και απολαμβάνουμε ο ένας την παρέα του άλλου. Σέβομαι τον τρόπο που σκέφτεται και αυτό που αισθάνεται. Δεν με ντροπιάζει- δεν με ενοχλεί καθόλου. Δεν αισθάνομαι ζήλια όταν είναι με άλλους ανθρώπους- δεν τη φθονώ όταν πετυχαίνει κάτι. Ίσως, τελικά, να υπάρχει αγάπη, αλλά να μην είναι αυτό που πιστεύει ο κόσμος».

Ανυπομονούσε να γυρίσει και να της μιλήσει, να της πει την παράλογη ιδέα του. Με το που άρχισε να μιλά, εκείνη του είπε: «Ξέρω ακριβώς τι εννοείς. Σκέφτηκα κι εγώ το ίδιο καιρό τώρα, αλλά δεν ήθελα να σου πω τίποτα, γιατί ξέρω ότι δεν πιστεύεις στην αγάπη. Ίσως να υπάρχει αγάπη, αλλά να μην είναι αυτό που πιστεύαμε». Αποφάσισαν να γίνουν εραστές και να ζήσουν μαζί, και ήταν θαυμάσια, γιατί τα πράγματα δεν άλλαξαν καθόλου. Συνέχισαν να σέβονται και να στηρίζουν ο ένας τον άλλο και η αγάπη τους αυξανόταν. Ακόμη και τα απλούστερα πράγματα γέμιζαν την καρδιά τους αγάπη, γιατί ήταν τόσο ευτυχισμένοι.

Η καρδιά του άντρα ήταν τόσο γεμάτη με την αγάπη που ένιωθε ώστε κάποιο βράδυ έγινε ένα θαύμα. Κοιτούσε τα αστέρια και βρήκε το πιο όμορφο και η αγάπη του ήταν τόσο μεγάλη που αυτό άρχισε να κατεβαίνει από τον ουρανό και σύντομα το κρατούσε στα χέρια του. Ύστερα συνέβη κι άλλο θαύμα και η ψυχή του έγινε ένα με το αστέρι. Ένιωσε τεράστια χαρά και ανυπομονούσε να πάει στη γυναίκα και να της δώσει το αστέρι για να της αποδείξει την αγάπη του.’Οταν της πρόσφερε το αστέρι, εκείνη ένιωσε για μια στιγμή αμφιβολία. Η αγάπη ήταν τόση που την τρόμαξε και, τότε, το αστέρι τής έπεσε από τα χέρια και έγινε χίλια κομμάτια.

Τώρα υπάρχει ένας ηλικιωμένος άντρας που περιφέρεται στον κόσμο και πιστεύει πλέον ακράδαντα ότι δεν υπάρχει αγάπη και μια όμορφη ηλικιωμένη γυναίκα που περιμένει τον άντρα της στο σπίτι κλαίγοντας για τον παράδεισο που κάποτε είχε στα χέρια της και που, σε μια στιγμή αμφιβολίας, άφησε να της φύγει. Αυτή είναι η ιστορία του ανθρώπου που δεν πίστευε στην αγάπη.

Ποιος έκανε το λάθος; Θέλετε να μαντέψετε τι πήγε στραβά; Το λάθος ήταν του άντρα που νόμισε ότι μπορούσε να δώσει την ευτυχία του στη γυναίκα. Το αστέρι ήταν η ευτυχία του, και το λάθος του ήταν ότι την εναπόθεσε στα χέρια της. Η ευτυχία δεν έρχεται ποτέ από έξω. Και οι δύο ήταν χαρούμενοι λόγω της αγάπης που πήγαζε από μέσα τους. Όμως, με το που της έδωσε την ευτυχία του, εκείνη έσπασε το αστέρι, γιατί δεν μπορούσε να είναι υπεύθυνη για την ευτυχία του.

Όσο κι αν τον αγαπούσε, δεν μπορούσε να τον κάνει ποτέ ευτυχισμένο, γιατί δεν ήξερε τι σκεφτόταν. Δεν μπορούσε να ξέρει τις προσδοκίες του, γιατί δεν γνώριζε τα όνειρά του.

Αν πάρετε την ευτυχία σας και την εναποθέσετε στα xέρια του άλλου, αργά ή γρήγορα, θα σπάσει. Αν δώσετε την ευτυχία σας σε κάποιον, υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο να σας τη στερήσει. Αν, λοιπόν, η ευτυχία προέρχεται μόνο από μέσα σας και είναι αποτέλεσμα της αγάπης σας, αυτό σημαίνει ότι εσείς είστε υπεύθυνοι για αυτή. Δεν μπορείτε να κάνετε υπεύθυνο κάποιον άλλο για τη δική σας ευτυχία. Όταν, όμως, πηγαίνουμε στην εκκλησία να παντρευτούμε, το πρώτο πράγμα που κάνουμε είναι να ανταλλάξουμε βέρες. Βάζουμε το αστέρι μας στα χέρια του άλλου, περιμένοντας ότι θα κάνει ο ένας τον άλλο ευτυχισμένο. Όσο κι αν αγαπάτε κάποιον, δεν θα γίνετε ποτέ το άτομο που επιθυμεί.

Αυτό είναι το λάθος που κάνουμε οι περισσότεροι εξαρχής. Εναποθέτουμε την ευτυχία μας στον σύντροφό μας, αλλά αυτό δεν είναι σωστό. Δίνουμε όλες αυτές τις υποσχέσεις που δεν μπορούμε να κρατήσουμε και δημιουργούμε τις συνθήκες της ίδιας μας της αποτυχίας.”

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ
DON MIGUEL RUIZ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Ιανουαρίου 2025

Προς την αγαπημένη του Μήτση (1939)

«Είσουν σαν μια σιγή που την διαπερά ο άνεμος. Το τραύμα σου όμως, το είχα επουλώσει και οι λέξεις που λέγαμε, μας πλησιάσανε τόσο, που και η σιγή και το διάκενο των ημερών πριν γνωρισθούμε, χάθηκαν ολοτελώς.

Στο γήπεδο της συναντήσεώς μας, που έγινε γήπεδο της αγάπης μας, δεν γειτνιάζουν άλλοι. Είσαι καλή και η καλλονή σου υπερβαίνει τα όρια της πολιτείας, και φθάνει ίσαμε τα κράσπεδα της χθεσινής σου μοναξιάς, που την κατέλυσες εσύ. Ναι, στο γήπεδον αυτό, δεν γειτνιάζουν άλλοι, είμαι κοντά σου εγώ και μένω μεσ’ στις ελπίδες σου, όπως μένεις εσύ μέσα στα βλέφαρά μου, όταν κοιμάμαι.

Οι λέξεις των άλλων δεν έχουν σημασία, γιατί χάσαν το ύφος που είχανε πριν γνωρισθούμε, και τα πρόσωπα των άλλων ήρχισαν να μοιάζουν με ξένα πρόσωπα, άγνωστα σε μένα και, ίσως, και σε σένα.
Ωστόσο, τι πειράζει. Το κέλυφος του παρελθόντος έσπασε, και βγήκες εσύ, γιομάτη, οριστική και με βελούδο που άφηνε ημίγυμνο το στήθος σου. […]Αγάπη μου, σε αγαπώ, και θάναι το ταξείδι μας, σαν ανοιξιάτικη πομπή των μύρων.”

Λιάζομαι μες στη συγκίνηση των ημερών του Νοέμβρη, που ξαναφέραμε μαζί. Μαζί το ζούμε και το θέλουμε το πηγαινέλα της φύσης – τις μυρουδιές του κρύου ανέμου, τα παγωμένα νίκελ της πόλης, τον κλειστό χώρο μες στην παγωνιά όταν αχνίζουν τα τζάμια. Ζωή μου, δίπλα σου βλέπω την αναπνοή και ακούω το καρδιοχτύπι όλων των πραγμάτων. Ζωή μου, δίπλα σου είναι η μέρα του ήλιου του μεσονυκτίου. Μακριά σου είναι η νύχτα του βορινού χειμώνα.»

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Ιανουαρίου 2025

NIKSEN. Ή αλλιώς η τέχνη του να μη κάνεις τίποτα- και να είσαι χαρούμενος.

Το να μην κάνεις τίποτα μπορεί να φαίνεται εγωιστικό ή βαρετό με μια πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια «υπηρεσία» που προσφέρεις στον εαυτό σου και στην κοινωνία. Αυτό που οι Ολλανδοί ονομάζουν «niksen».

Μη νοιώθεις ενοχές

Όταν κάποιος σε ρωτά τι κάνεις, κατά τη διάρκεια του niksen σου, απάντησέ του απλά: «Τίποτα».  Μην απολογείσαι γιατί κάνεις ένα διάλειμμα ή διακοπές. Μην βλέπεις το niksen σαν σημάδι τεμπελιάς, αλλά σαν μια σημαντική δεξιότητα της ζωής, που θα σε βοηθήσει να βρεις την ηρεμία και να αποφύγεις το burnout.

Η τεμπελιά έχει να κάνει με την απροθυμία να κάνουμε κάτι, συχνά πηγάζει από το αίσθημα της ανίας και ως επί τω πλείστον, είναι παροδική. Αντίθετα, το burnout χαρακτηρίζεται από μια κατάσταση συναισθηματικής ή σωματικής εξάντλησης και μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σοβαρές για την συνολική υγεία επιπτώσεις.

Πήγαινε με τους ρυθμούς σου

Με την πάροδο των ετών, η εργασία για τους περισσότερους υπαλλήλους συνδέεται όλο και περισσότερο με αυστηρές προθεσμίες και υπέρμετρη πίεση. Ο ανταγωνισμός, η αγωνία να αποδείξεις και να αποδώσεις, η  οικονομική ανασφάλεια και μια κουλτούρα απαιτήσεων που διαμορφώνουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής, δεν μπορεί να αφήσει τον τρόπο λειτουργίας μας και την υγεία μας ανεπηρέαστα.

Η εργασία αργά τη νύχτα, η παράλειψη γευμάτων, η καθιστική ζωή, οι πολλές ώρες μπροστά στις οθόνες, η κακή στάση του σώματος και η κοινωνική αποσύνδεση είναι μερικοί από τους κινδύνους μιας κακής εταιρικής κουλτούρας για την υγεία μας.

Οι Ολλανδοί αναγνωρίζουν ότι ο καθένας έχει διαφορετικό χρονότυπο. Οι άνθρωποι κοιμούνται και δουλεύουν διαφορετικές ώρες της ημέρας για να επιτύχουν τη μέγιστη παραγωγικότητα. Κάποιοι αποδίδουν καλύτερα το πρωί και άλλοι είναι πιο παραγωγικοί το απόγευμα.

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να βρει πότε είναι πιο δημιουργικός, πιο παραγωγικός.

Μοιράσου το Νιksen

Οι στιγμές του niksen όπου δεν κάνεις τίποτα είναι πιο ιδιαίτερες όταν τις μοιράζεσαι με τα αγαπημένα σου άτομα.

Εάν μπορείς να ολοκληρώσεις μια εργασία την επόμενη ημέρα αντί να τη φέρεις μαζί σου στο σπίτι, για να περάσεις λίγο παραπάνω χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σου, μην αμελήσεις να το κάνεις.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Ιανουαρίου 2025
Οι Έλληνες, ο σκύλος και η γάτα τους. Τι δείχνει έρευνα για την «προσωπική» τους ζωή
Η έρευνα εστιάζει, μεταξύ άλλων, στη φροντίδα, στις προτιμήσεις, αλλά και στα συναισθήματα των Ελλήνων για αυτά τα υπέροχα πλάσματα

Ένα από τα αξιοσημείωτα στοιχεία που φέρνει στην επιφάνεια η έρευνα, είναι ότι το 82% των Ελλήνων μάζεψε από τον δρόμο μια γατούλα. Και το 49%, έναν σκυλάκο.

Στην πρόσφατη πανελλαδική έρευνα της Focus Bari συμμετείχαν 1.004 άτομα.

Επιλεκτικά θα αναφέρουμε κάποια στατιστικά στοιχεία.

Το ποσοστό των Ελλήνων που έχει βάλει στη ζωή του ένα κατοικίδιο, αγγίζει το 62%, ενώ το 25% είχαν κατά το παρελθόν. Μόλις το 13% δεν είχαν ποτέ.

Οι Έλληνες (75%) αναγνωρίζουν ότι τα παιδιά μεγαλώνουν πολύ καλύτερα όταν έχουν για παρέα τους έναν σκύλο

Οι Έλληνες συμφωνούν απόλυτα (80%) ότι ο σκύλος είναι ο πιο πιστός σύντροφος του ανθρώπου

Από ό,τι φαίνεται από την έρευνα, είμαστε ένας λαός που ο σκύλος έχει «κατακτήσει» τα σπίτια μας (39%), όπως και η γάτα (29%). Οι χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις έχουν επιλέξει ως κατοικίδιο κάποιο πουλάκι ή χρυσόψαρο (18% και 12%, αντίστοιχα).

Οι Έλληνες και ο σκύλος τους

Όπως προαναφέρθηκε, οι Έλληνες δείχνουν αδυναμία στα σκυλάκια και τα γατάκια που ζουν στον δρόμο. Και αποφασίζουν να βάλουν τέλος στην αδέσποτη ζωή τους.

Το 64% των Ελλήνων, λοιπόν, έχουν για παρέα τους ημίαιμο σκυλάκο, ενώ το 36% έχουν αδυναμία στους σκύλους φυλής. Από αυτό το ποσοστό, δηλαδή το 36%, το 51% είναι νέοι ηλικίας 18-24 ετών.

Άλλοι πάλι (27%) απέκτησαν σκύλο, καθώς τους προσφέρθηκε ως δώρο ανεκτίμητο, και κάποιοι άλλοι τον αγόρασαν (17%).

Οι κηδεμόνες σκύλων προτιμούν τα μικρόσωμα και μεσαία μεγέθη (73%), αλλά δεν είναι λίγοι και εκείνοι (27%) που έχουν για συντροφιά μεγαλόσωμους σκύλους.

Σύμφωνα με την έρευνα, η σχέση των Ελλήνων με τον σκύλο τους κρατάει χρόνια, καθώς το 90% τον έχουν στο πλάι τους από 2 έως 11+ χρόνια.Μάλιστα, η φροντίδα του σκύλου είναι οικογενειακή υπόθεση. Οι «κύριοι» του σκύλου (69%) αναλαμβάνουν την προσωπική του φροντίδα, όπως και τα άλλα μέλη της οικογένειας (30%).

Πώς αποδεικνύουν τη φροντίδα του σκύλου τους οι Έλληνες;

Το 59% των ερωτηθέντων έχουν στειρώσει τους σκύλους τους, το 87% τους πηγαίνουν τακτικά στον κτηνίατρο, και το 69% τους έχουν βάλει τσιπάκι. Οι Αθηναίοι δίνουν προτεραιότητα στη στείρωση των σκύλων τους, ενώ οι Θεσσαλονικείς δίνουν έμφαση στους κτηνιατρικούς ελέγχους και στο τσιπάκι.

Επίσης, το 66% των Ελλήνων βγάζουν βόλτα τον σκύλο τους δύο ή τρεις φορές την ημέρα. Από αυτούς, το συντριπτικό ποσοστό 91% ανήκει στους Θεσσαλονικείς.

Παράλληλα, οι Έλληνες δεν προσθέτουν στην οικογένεια τους έναν σκύλο προκειμένου να προστατεύουν το σπίτι τους, ούτε επειδή τον θέλουν τα παιδιά τους.

Οι κύριοι λόγοι που έχουν σκύλο, είναι επειδή τον θέλουν για συντροφιά (75%). Επίσης, ένα πολύ υψηλό ποσοστό (91%) θεωρούν ότι ο σκύλος επιδρά θετικά στην ψυχική τους υγεία.

Οι Έλληνες και η γάτα τους

Στο θέαμα μιας γατούλας που «σπίτι» της είναι ο δρόμος, ο Έλληνας δεν θα κλείσει τα μάτια.

Οι συμμετέχοντες στην έρευνα δήλωσαν (82%) ότι τις γατούλες τους τις βρήκαν στον δρόμο και η συμβίωση μαζί τους κρατάει χρόνια.

Συγκεκριμένα, το 81% των ερωτηθέντων συγκατοικούν με τις γάτες από δύο έως 11+ χρόνια, ενώ το 69% έχουν αναλάβει προσωπικά τη φροντίδα τους.

Έχουν φροντίσει να τις στειρώσουν (79%), ενώ το ποσοστό των Ελλήνων που μεριμνά για τους κτηνιατρικούς τους ελέγχους φτάνει το 65%.

Είναι ξεκάθαρο ότι οι Έλληνες δεν βάζουν στη ζωή τους μία γάτα επειδή είναι διακαής επιθυμία των παιδιών τους, αλλά είναι δική τους απόφαση (79%).

Επιθυμούν τη συντροφιά της (73%), ή απέκτησαν γάτα καθώς πιστεύουν ότι η σχέση με τα κατοικίδια βελτιώνει την ψυχή του ανθρώπου (88%).

Οι αντιλήψεις των Ελλήνων για τον σκύλο και τη γάτα

Ο σκύλος είναι ο πιο πιστός σύντροφος του ανθρώπου. Είναι μία από τις κλασικές φράσεις, και οι Έλληνες συμφωνούν απόλυτα (80%).

Επίσης, το 58% των Ελλήνων που συμμετείχαν στην έρευνα πιστεύουν ότι την αληθινή αγάπη την γνωρίζεις μέσα από τη σχέση με τον σκύλο σου.

Παράλληλα, οι Έλληνες (75%) αναγνωρίζουν ότι τα παιδιά μεγαλώνουν πολύ καλύτερα όταν έχουν για παρέα τους έναν σκύλο, και ότι είναι πάρα πολύ σημαντική η σχέση του ανθρώπου με τα ζώα (86%).

Οι Έλληνες δεν προτιμούν τις γάτες επειδή δεν έχουν ανάγκη από τόση φροντίδα όσο ένας σκύλος (46%). Επίσης, αφιερώνουν πολύ χρόνο και φροντίζουν το κατοικίδιο τους (56%).

Τέλος, οι Έλληνες επιλέγουν να αγοράζουν τροφή για το κατοικίδιο τους από το pet shop της γειτονιάς τους.

Aπό in.gr

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Ιανουαρίου 2025

Τα Χαϊκού: είναι μικρά ποιήματα που πρωτοεμφανίστηκαν στην Ιαπωνία.

Περιγράφουν μια στιγμή του χρόνου, δημιουργούν μια εικόνα.Οι εποχές , τα χρώματα , η φύση κατέχουν σημαντική θέση.

Η εικόνα που δημιουργεί ένα Χαϊκού αποκαλύπτει πώς νιώθει ο δημιουργός του.

 

* Ο κλέφτης

μου τα άρπαξε όλα, εκτός

από το φεγγάρι στο παράθυρο μου”

 

“Δεν είναι χιόνι
λουλουδιών που στον κήπο
θύελλα μοιάζει

Είμαι εγώ που γερνώ
μέσα σ’ όμορφα ρούχα.”

 

“Μην αργείς άλλο
πήγε αργά η νύχτα
λαγοκοιμάμαι

Ώσπου έδυσε κι αυτό
κοίταγα το φεγγάρι.”

“Όλη τη νύχτα
κι αμέσως πριν χαράξει
μονήρεις σκέψεις

Κι η χαραμάδα ψυχρή
της κάμαρης και μαύρη.”

 

“Ένα μακρινό βουνό
δείχνει στο φως του ήλιου
σαν έρημο χωράφι.”

 

“(πλησιάζοντας στο χωριό μου)
Δεν ξέρω για τους ανθρώπους
αλλά όλα τα σκιάχτρα
είναι στραβά.”

 

“Πάπιες ανεβοκατεβαίνουν στο νερό
ελπίζουν κι απόψε
να σταθούν τυχερές;”

 

“Ήσυχα φορώ
της μιας μέρας
τ’ αχυρένια μου σανδάλια.”

 

“Απαλές συμβουλές –
τα φύλλα που πέφτουν
το ένα μετά το άλλο.”

 

“Δεν υπάρχουν σπίτια
για να ικετεύσεις –
τα σύννεφα καλύπτουν τα βουνά”

 

“Κοιμισμένος σ’ ένα απαλό
βαμβακερό στρώμα
ονειρεύομαι το χωριό μου”

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Ιανουαρίου 2025

 

  • Τα Χαϊκού:
    • Είναι μικρά ποιήματα που πρωτοεμφανίστηκαν στην Ιαπωνία.
    • Περιγράφουν μια στιγμή του χρόνου, δημιουργούν μια εικόνα.
    • Οι εποχές , τα χρώματα , η φύση κατέχουν σημαντική θέση.
    • Η εικόνα που δημιουργεί ένα Χαϊκού αποκαλύπτει πώς νιώθει ο δημιουργός του.

Ο Σεφέρης είναι ένας από τους Έλληνες ποιητές που ασχολήθηκαν με τα Χαϊκού.

 

Α’

Στάξε στη λίμνημόνο μια στάλα κρασίκαι σβήνει ο ήλιος.

Β΄

Στον κάμπο ούτ’ ένατετράφυλλο τριφύλλι·ποιός φταίει απ’ τους τρεις;

Γ΄
Στον Κήπο του Μουσείου

Άδειες καρέκλεςτ’ αγάλματα γυρίσανστ’ άλλο μουσείο.

Δ΄

Να ’ναι η φωνήπεθαμένων φίλων μαςή φωνογράφος;

Ε΄

Τα δάχτυλά τηςστο θαλασσί μαντίλικοίτα: κοράλλια.

ΣΤ΄

Συλλογισμένοτο στήθος της βαρύμες στον καθρέφτη.

Ζ΄

Φόρεσα πάλιτη φυλλωσιά του δέντρουκι εσύ βελάζεις.

Η΄

Νύχτα, ο αγέραςο χωρισμός απλώνεικαι κυματίζει.

Θ΄
Νέα Μοίρα

Γυμνή γυναίκατο ρόδι που έσπασε ήτανγεμάτο αστέρια.

Ι΄

Τώρα σηκώνωμια νεκρή πεταλούδαχωρίς φτιασίδι.

ΙΑ΄

Πού να μαζεύειςτα χίλια κομματάκιατου κάθε ανθρώπου.

ΙΒ΄
Άγονος Γραμμή

Το δοιάκι τί έχει;Η βάρκα γράφει κύκλουςκι ούτε ένας γλάρος

ΙΓ΄
Άρρωστη Ερινύς

Δεν έχει μάτιατα φίδια που κρατούσετης τρων τα χέρια.

ΙΔ΄

Τούτη η κολόναέχει μια τρύπα, βλέπειςτην Περσεφόνη;

ΙΕ΄

Βουλιάζει ο κόσμοςκρατήσου, θα σ’ αφήσειμόνο στον ήλιο.

ΙΣΤ΄

Γράφεις·το μελάνι λιγόστεψεη θάλασσα πληθαίνει.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Ιανουαρίου 2025

Βιώνουμε μια ταχεία κλιματική αλλαγή σε παγκόσμια κλίμμακα. Αναπόφευκτα, η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια θα γίνει θερμότερη και ξηρότερη, με λιγότερη βλάστηση. Η γεωργία θα πληγεί. Η παραγωγή σταφυλιών και ελαιολάδου σε περιοχές της νότιας Ελλάδας (π.χ. Κρήτη) θα μειωθεί, ενώ αντίθετη τάση θα παρατηρηθεί στη βόρεια Ελλάδα. Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει ήδη στις ΗΠΑ: η αμπελοκαλλιέργεια στην Καλιφόρνια υποχωρεί, ενώ το Ορεγκον και η Ουάσιγκτον έχουν γίνει ιδανικές για αμπελώνες. Η ανάπτυξη καλλιεργειών που αντέχουν στην ξηρασία θα είναι απαραίτητη, όπως και η καλλιέργεια μέσα σε κτίρια, ως νέος τρόπος για να εξασφαλιστεί επαρκής παραγωγή τροφίμων. Η αλλαγή του κλίματος θα αποτελέσει μείζονα πρόκληση για την επισιτιστική ασφάλεια. Η παραγωγή υγιεινών τροφίμων με τη χρήση βιοτεχνολογίας θα παίξει σημαντικό ρόλο. Οι νεότερες γενιές θα γνωρίζουν περισσότερο πόσο κακό κάνει το κρέας στην υγεία μας (με ορμόνες, αντιβιοτικά και χημικά), αλλά και στα ζώα και στο περιβάλλον. Σήμερα θανατώνονται ετησίως 2-3 δις. αγελάδες και περίπου 50 δις. κοτόπουλα. Για την εκτροφή τους χρησιμοποιείται το 30% της παγκόσμιας καλλιεργητικής γης. Επίσης, το 20%-25% των ετησίων αερίων του θερμοκηπίου που ευθύνονται για την υπερθέρμανση του πλανήτη συνδέονται με τη βιομηχανία κρεάτων.

Τα αποθέματα νερού θα μειωθούν. Τα χιόνια στα ορεινά θα λιώνουν νωρίτερα και οι βροχοπτώσεις που είναι λιγότερο συχνές αλλά δυνατές. Γιατί θα είναι πιο δύσκολη η συγκράτηση και αποθήκευση του βρόχινου νερού στους υδροφόρους ορίζοντες. Η αφαλάτωση θα διαδοθεί ευρέως, ειδικά στα νησιά. Κι επειδή η αντίστροφη ώσμωση είναι πολύ ακριβής γιατί απαιτούνται μεμβράνες και ενέργεια, θα προτιμάται η χρήση θερμότητας από ηλιακά θερμοηλεκτρικά εργοστάσια για την εξάτμιση του θαλασσινού νερού. Λόγω της μεγάλης ηλιοφάνειας στην Ελλάδα, ο συνδυασμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και αφαλάτωσης θα είναι μια πολύ βιώσιμη επένδυση.

Η κυκλοφορία θα περιοριστεί, αφού οι περισσότεροι πολίτες θα εργάζονται από τα σπίτια τους για εταιρείες που βρίσκονται στην Ελλάδα, στην Ευρώπη ή σε άλλα μέρη του κόσμου. Τα ιδιόκτητα αυτοκίνητα που είναι λιγότερο, θα προτιμώνται ταξί μέσω διαδικτυακών εφαρμογών.

Πολλοί Έλληνες πιστεύουν ακόμη λανθασμένα ότι ο κλιματισμός είναι κακός για την υγεία τους. Μέχρι το 2033, κάθε σπίτι, κάθε κτίριο στη χώρα που διαθέτει κλιματισμό. Κι επειδή η έκθεση στον καπνό από τις πυρκαγιές –όπως και τη σκόνη από τις ερημοποιημένες περιοχές– θα είναι ολοένα και συχνότερη, θα έχει και τις συσκευές φιλτραρίσματος αέρα, οι οποίες είναι πιο οικονομικές και εύχρηστες.

Θα χρειαζόμαστε πιο πολλή ηλεκτρική ενέργεια για ψύξη και θέρμανση, καθώς και για τη φόρτιση των οχημάτων, γι’ αυτό ηλιακοί συλλέκτες με μπαταρίες θα τοποθετηθούν στα περισσότερα σπίτια. Θα κάνετε και μικρές κάθετες ανεμογεννήτριες, που θα απαιτούν ελάχιστο χώρο. Οι νέας γενιάς οικιακές συσκευές που έχουν και μπαταρίες για να αποθηκεύουν ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας, όταν υπάρχει πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο ορεινός τουρισμός θα γίνει πολύ δημοφιλής, αφού οι τουρίστες, ξένοι και ντόπιοι, θα επιδιώξουν εξορμήσεις σε πιο πράσινα και δροσερά μέρη στην ηπειρωτική Ελλάδα, όχι στα νησιά.

Στο μέτωπο της οικονομίας, μεγάλο μέρος του εθνικού προϋπολογισμού θα χρειαστεί για τη διαχείριση των δυσμενών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα εθνικό σύστημα ασφάλισης στο οποίο οι ιδιοκτήτες ακινήτων και οι δήμοι που πληρώνουν ασφαλιστικά. Τα κονδύλια που θα προωθήσουν την αντιστάθμιση ζημιών που σχετίζονται με πυρκαγιές, πλημμύρες, ισχυρούς ανέμους και άλλα φαινόμενα. Παρόμοιο σύστημα υπάρχει στις ΗΠΑ, μια και οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες δεν είναι σε θέση να αποζημιώνουν τους ασφαλισμένους σε περιπτώσεις μεγάλης έκτασης καταστροφών.

Είμαι αισιόδοξος, παρ’ όλα αυτά. Εχουμε ήλιο, θαλασσινό νερό και καλά εκπαιδευμένο επιστημονικό και εργατικό δυναμικό. Μπορούμε να αναπτύξουμε –με επιστήμονες και εκπροσώπους όλων των παραγωγικών τομέων χωρίς πολιτικές ατζέντες– στρατηγικές προσαρμογές και βιωσιμότητα, οι οποίες θα εφαρμοστούν στα επόμενα δέκα χρόνια. Οι Έλληνες είμαστε συνηθισμένοι και θα κάνουν προκλήσεις στις νέες τεχνολογίες και επιχειρηματικές δραστηριότητες, που θα συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Πιστεύω ακράδαντα ότι η Ελλάδα του 2033 μπορεί να είναι καλύτερη από τη σημερινή, αλλά πρέπει να ξεκινήσουμε τώρα να προσπαθούμε γι’ αυτό.

Πέτρος Κουτράκης
Καθηγητής Περιβαλλοντικών Επιστημών, διευθυντής του Κέντρου Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης, Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ Από Antikleodi