Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 17 Αυγούστου 2024

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή το 2023, το 33,6% των ελίτ αθλητών υποφέρει από άγχος και κατάθλιψη και όταν τελειώνει η καριέρα τους, το 26,4% αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.

Όπως αναφέρει ο Χουάν Χερνάντεζ Γκονζάλεζ, καθηγητής Αθλητικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδα, οι αθλητές ταυτίζονται τόσο έντονα με τη δουλειά και τους στόχους τους (είτε τους πετυχαίνουν είτε όχι) και αφιερώνουν τόση προσπάθεια στην προπόνηση που συχνά παραβλέπουν ή δικαιολογούν τα μειονεκτήματα: απομάκρυνση από αγαπημένα πρόσωπα και στενούς φίλους, δυσκολία διατήρησης κοινωνικής ζωής και συνεχής πίεση για απόδοση στα υψηλότερα επίπεδα.

«Είναι σαν να μην έχω καθόλου δύναμη. Αυτή τη στιγμή δεν μπορώ καν να βάλω την ενέργεια για να πιω ένα ποτήρι νερό, είναι σαν να με έχουν τρυπώσει από μέσα. Ξοδεύουμε τόσο πολύ χρόνο και ενέργεια για να προετοιμαστούμε για τη δόξα, αλλά τώρα που ζω με αυτό νιώθω απλώς αδύναμος και αβοήθητος», θα έλεγε ένας αθλητής που έλαβε μέρος σε Ολυμπιακούς Αγώνες, λίγες εβδομάδες μετά τη διοργάνωση.

«Κάθε αθλητής κατασκευάζει την εικόνα του εαυτού του μέσα από εμπειρίες, αξίες και αντιλήψεις που σχετίζονται με την ένταση της προπόνησής του και το επίπεδο των επιτευγμάτων του. Η αξία που αποδίδουν στις προσδοκίες, τις προσπάθειες και τον πόνο τους επηρεάζει σημαντικά τη συμπεριφορά, τα κίνητρα, τις αναμνήσεις και την ευημερία τους» λέει ο Χερνάντεζ σε άρθρο του στο The Conversation.

Έτσι, με το τέλος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2024, πολλοί από αυτούς θα αγωνίζονται να βρουν νόημα πέρα ​​από τις σφαίρες του ανταγωνισμού, με σοβαρές συνέπειες για την ψυχική υγεία για ορισμένους.

Όταν τελειώσει όλος ο θόρυβος, τότε είναι που συνειδητοποιείς ότι παλεύεις για πολλά περισσότερα από τα μετάλλια

Ο Ισπανός ειδικός τονίζει πως όταν τελειώνουν οι αγώνες ταν τελειώνουν οι αγώνες ή όταν οι αθλητές αποσύρονται, συχνά αισθάνονται χαμένοι: η καθημερινή τους ψυχική λειτουργία δεν διέπεται πλέον ούτε καθοδηγείται από άμεσες, φιλόδοξες προκλήσεις.

Για παράδειγμα η Αμερικανίδα αθλήτριας Τόρι Μπάουι, Ολυμπιονίκης στο Ρίο το 2016 και παγκόσμια πρωταθλήτρια, αντιμετώπισε πολλά προβλήματα ψυχικής υγείας ενώ προσαρμοζόταν στην ζωή της έξω από τον αθλητισμό, πεθαίνοντας από επιπλοκές στον τοκετό σε ηλικία μόλις 32 ετών.

Ο χρυστός Ολυμπιονίκης υδατοσφαίρισης, Χεσούς Ρολάν, που υπέφερε από κατάθλιψη έπεσε από την ταράτσα, μετά την αποχώρησή του, με πολλούς να λένε ότι πρόκειται για αυτοκτονία.

«Μια ψυχολογική κατάρρευση τους περιμένει λοιπόν τη στιγμή που θα σταματήσουν να κάνουν αυτό που τους έκανε πολύτιμους» λέει ο Χερνάντεζ με πολλούς να «βιώνουν σημαντική μείωση της ευεξίας, εναλλαγές της διάθεσης και αισθήματα κενού, που θέτουν πιο δύσκολες προκλήσεις από τον αγώνα για μετάλλια».

Όταν σταματούν, η ρουτίνα, η οπτική και το περιβάλλον ενός αθλητή αλλάζουν εντελώς και ο άμεσος στόχος που παρακίνησε την απόδοσή του εξαφανίζεται. Επιπλέον, η προσοχή ή η αναγνώριση που απολάμβαναν από τα ΜΜΕ δίνοντάς τους νόημα στα βάσανά τους, εξατμίζεται.

Αυτή είναι η παγίδα των επιτευγμάτων, η οποία είναι προσβάσιμη μόνο σε λίγους εκλεκτούς, εξηγεί ο Χερνάντεζ.«Είναι σαν να νιώθουμε ότι οι πυλώνες που τους στηρίζουν καταρρέουν σιγά σιγά, ενώ στην πραγματικότητα συναρμολογούνται ξανά. Ο αθλητής πίστευε ότι ο μόνος αγώνας ήταν στον στίβο, στο γήπεδο, στον ιππόδρομο ή στο ρινγκ ή στην πισίνα, αλλά τώρα πρέπει να αντιμετωπίσει καθημερινούς αγώνες, που απαιτούν επίσης μεγάλη δόση προσπάθειας και αφοσίωσης» αναφέρει ο ειδικός.

Όπως θα έλεγε και ένας ανώνυμος αθλητής: «Όταν τελειώσει όλος ο θόρυβος, τότε είναι που συνειδητοποιείς ότι παλεύεις για πολλά περισσότερα από τα μετάλλια: πιέζεις τον εαυτό σου για κάτι που μερικές φορές νιώθεις ότι δεν αποφάσισες καν να το κάνεις, ούτε καν ξέρεις γιατί το ήθελες»

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 13 Αυγούστου 2024

Εντοπίστηκε στην αρχαία τοποθεσία Göbekli Tepe της Τουρκίας – Η μέθοδος που χρησιμοποιούσαν για τη μέτρηση του χρόνου προσομοιάζει με εκείνη

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το αρχαιότερο ηλιακό ημερολόγιο στην αρχαία τοποθεσία Göbekli Tepe στην Τουρκία. Η ανακάλυψη αυτή υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι της αρχαιότητας κρατούσαν με ακρίβεια τον χρόνο, 10.000 χρόνια πριν από την καταγεγραμμένη ιστορία στην Αρχαία Ελλάδα και αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε να ξαναγράψει την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού.

Χαραγμένο σε μια πέτρινη κολόνα 12.000 ετών στη μυστηριώδη τοποθεσία Göbekli Tepe στην Τουρκία, οι ειδικοί λένε ότι θα μπορούσε να ξαναγράψει το χρονοδιάγραμμα του πολιτισμού μας.

Η «μίνι» εποχή των παγετών, η εξαφάνιση των μεγάλων ζώων και η δημιουργία οικισμών

Σύμφωνα με την Daily Mail, το ημερολόγιο είναι χαραγμένο σε μια πέτρινη στήλη και απεικονίζει, μεταξύ άλλων, την πρόσκρουση ενός κομήτη, η οποία προκάλεσε μια μίνι εποχή παγετώνων που διήρκησε 1.200 χρόνια. Αυτό οδήγησε στην εξαφάνιση μεγάλων ζώων, καθώς και την ανάπτυξη της γεωργίας και των περίπλοκων κοινωνιών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το γεγονός αυτό ανάγκασε τους αρχαίους ανθρώπους να μεταβούν από τον τρόπο ζωής των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών σε πιο μόνιμους οικισμούς.

«Φαίνεται ότι οι κάτοικοι του Göbekli Tepe ήταν οξυδερκείς παρατηρητές του ουρανού, κάτι που είναι αναμενόμενο δεδομένου ότι ο κόσμος τους είχε καταστραφεί από πρόσκρουση κομήτη» εξήγησε ο Δρ. Μάρτιν Σουέτμαν από τη Σχολή Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας.

«Αυτό το γεγονός μπορεί να έδωσε το έναυσμα για τον πολιτισμό, ξεκινώντας μια νέα θρησκεία και παρακινώντας τις εξελίξεις στη γεωργία για την αντιμετώπιση του ψυχρού κλίματος. Πιθανώς, οι προσπάθειές τους να καταγράψουν αυτό που είδαν, είναι τα πρώτα βήματα προς την ανάπτυξη της γραφής χιλιετίες αργότερα» πρόσθεσε ο ερευνητής.

Το ηλιακό ημερολόγιο, η πρόσκρουση του κομήτη και η μέτρηση του χρόνου

Η αρχαία τοποθεσία Gobekli Tepe είναι η παλαιότερη τεχνητή κατασκευή που έχει βρεθεί ποτέ. Κατασκευάστηκε μεταξύ 9.600 και 8.200 π.Χ., πριν από το Στόουνχεντζ κατά περισσότερα από 6.000 χρόνια. Στην τοποθεσία αυτή υπάρχουν πέτρινοι πυλώνες και μετά από μια πρόσφατη ανάλυση, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια από αυτές τις κατασκευές χρησίμευε ως ημερολόγιο. Σε αυτόν τον πυλώνα οι αρχαίοι άνθρωποι είχαν χαράξει το σύμβολο «V» που αντιπροσώπευε μια μέρα. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν 365 τέτοια σύμβολα, υποδηλώνοντας μια ολοκληρωμένη κατανόηση του ηλιακού έτους.

Το ημερολόγιο περιλάμβανε επίσης 12 σεληνιακούς μήνες  με 11 επιπλέον ημέρες. Ο πυλώνας χωρίζεται σε δύο τμήματα: στο πάνω μέρος είναι λαξευμένες σειρές με το σύμβολο «V», ενώ στο κάτω μέρος έχουν χαρακτεί μικρότερα σύμβολα. Ένα από αυτά, απεικονίζει ένα πουλί που κρατά έναν κυκλικό δίσκο πάνω από έναν σκορπιό. Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Time and Mind, ο πυλώνας διαθέτει έναν δίσκο που αντιπροσωπεύει τον ήλιο και ο σκορπιός παραπέμπει στον αστερισμό του Σκορπιού. Η ομάδα εντόπισε επίσης ένα πουλί που σκύβει πάνω από ένα φίδι που στριφογυρίζει, το οποίο θα μπορούσε να απεικονίζει τον αστερισμό του Οφιούχου.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι αρχαίοι άνθρωποι του Göbekli Tepe κατέγραφαν τις ημερομηνίες χρησιμοποιώντας την μετάπτωση, την ταλάντωση του άξονα της Γης που επηρεάζει την κίνηση των αστερισμών στον ουρανό. Η μέθοδος αυτή θεωρούνταν προηγουμένως ότι χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Έλληνες το 150 π.Χ.

Ωστόσο, η πιο σημαντική ανακάλυψη ήταν η καταγραφή της πρόσκρουσης ενός κομήτη. Η ομάδα, η οποία εργάζεται εδώ και πολύ καιρό στην αρχαία τοποθεσία, διαπίστωσε σε μια μελέτη του 2021, ότι ο κομήτης προσέκρουσε πριν από περίπου 13.000 χρόνια, με βάση τα υψηλά επίπεδα πλατίνας και νανοδιαμαντιών που σχηματίζονται κατά τη διάρκεια εκρήξεων υψηλής ενέργειας. Η ομάδα ανακάλυψε επίσης μια δεύτερη στήλη που απεικονίζει τη βροχή των διάττοντων αστέρων, των Ταυρίδων, η οποία διήρκεσε 27 ημέρες και πιστεύεται ότι ήταν η πηγή των θραυσμάτων του κομήτη.

Από in.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Αυγούστου 2024

Η Παναγιά το πέλαγο
κρατούσε στην ποδιά της
Τη Σίκινο την Αμοργό
και τ’ άλλα τα παιδιά της

Από την άκρη του καιρού
και πίσω απ’ τους χειμώνες
Άκουγα σφύριζε η μπουρού
κι έβγαιναν οι Γοργόνες

Κι εγώ μέσα στους αχινούς
στις γούβες στ’ αρμυρίκια
Σαν τους παλιούς θαλασσινούς
ρωτούσα τα τζιτζίκια:

– Ε σεις τζιτζίκια μου άγγελοι
γεια σας κι η ώρα η καλή
Ο βασιλιάς ο Ήλιος ζει;
κι όλ’ αποκρίνονται μαζί:

– Ζει ζει ζει ζει ζει ζει ζει ζει

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 11 Αυγούστου 2024

(Απεράθου 10-8-2024)

Μια θάλασσα με χρώματα,
σ’ όλες τις αποχρώσεις,
γαλάζιο -μπλε του ουρανού,
λίγο μαβί της Δύσης,
της χαραυγής ροδακινί,
στου ήλιου τα καμώματα,
σου ζωγραφίζω με το νου,
ταξίδι να κινήσεις.
*
Αφροντυμένα ξωτικά,
θα σου χαμογελούν
και γλάροι θα σου τραγουδούν,
τραγούδια, από ‘κείνες
τις ραψωδίες, που γλυκά,
κάθε Οδυσσέα ξεγελούν,
με ‘κείνα τα ερωτικά
καμώματα, οι Σειρήνες.
*
Σκάλες λευκές τα κύματα,
για πλώρη και για πρύμνη,
τα χείλη σου, με τ’ αρμυρό
νερό τους, θα νοτίσω,
τα “σ’ αγαπώ”, με βήματα,
που μέτραγες στη ρύμνη
να θυμηθείς και το στερνό
αντίο, πάρεις πίσω .
*
Κι εκεί στο γλυκοχάραμα,
πάνω στην αμμουδιά,
θα σεργιανίσεις την ψυχή
κι αν άλλη συναντήσεις
κι αν σμίξουν, σαν σε όραμα
κι αγκαλιαστούν, με μια θωρριά,
το κύμα παρακάλεσε,
τα ίχνη τους, μή σβήσει…

Από την Παρασκευή Μπαρδάνη

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 10 Αυγούστου 2024
Λίγα είναι γνωστά για τους Ντενίσοβαν, τους μυστηριώδεις συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου που έζησαν περίπου την ίδια εποχή με τους Νεάντερταλ στη βόρεια Ευρασία. Νέα ευρήματα από το παγωμένο οροπέδιο του Θιβέτ ανοίγουν τώρα ένα παράθυρο στη ζωή του χαμένου ανθρώπινου είδους.

Ανάμεσα σε χιλιάδες οστά ζώων στο σπήλαιο Μπαΐσια του Θιβέτ (στην εικόνα, η θέα από την είσοδο), όπου είχε βρεθεί πριν από λίγα χρόνια ένα μικρό οστό Ντενίσοβαν,  ηλικίας 160.000 ετών, ταυτοποιήθηκε πρόσφατα ένα ακόμα απολίθωμα, ένα πλευρό ηλικίας 32 έως 48 χιλιάδων ετών –το νεότερο γνωστό απολίθωμα του είδους.

Αυτό σημαίνει ότι οι Ντενίσοβαν έζησαν στο οροπέδιο τουλάχιστον 110.000 χρόνια και πιθανώς περισσότερο, αναφέρει διεθνής ομάδα ερευνητών στο περιοδικό Nature.

Σημαίνει επίσης ότι οι Ντενίσοβαν ίσως βρίσκονταν ακόμα εκεί όταν ο Homo sapiens άρχισε να καταφθάνει σε αυτή την περιοχή του κόσμου, πριν από περίπου 40.000 χρόνια.

Η ευρεία γεωγραφική εξάπλωση μαρτυρά ότι είδος είχε αρκετή ευελιξία ώστε να προσαρμόζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα

Η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση των λιγοστών πρωτεϊνών που διατηρήθηκαν στα οστά χάρη στις ήπιες συνθήκες του σπηλαίου. Σε συνδυασμό με άλλα ευρήματα, η νέα αυτή τεχνική αποκαλύπτει πλούτο πληροφοριών για τον τρόπο ζωής και τη διατροφή των Ντενίσοβαν: κυνηγούσαν μια μεγάλη ποικιλία ζώων, από πρόβατα μέχρι τριχωτούς ρινόκερους και ύαινες, τα τεμάχιζαν με λίθινα μαχαίρια, αποσπούσαν το μεδούλι από τα κόκκαλα και κατεργάζονταν τα δέρματα.

Το σπήλαιο Μπαΐσια στο Θιβέτ είναι μία από τις μόλις τρεις τοποθεσίες όπου έχουν βρεθεί οστά Ντενίσοβαν (Dongju Zhang et al./Lanzhou University)

Σε αντίθεση με τους Νεάντερταλ, οι οποίοι είναι γνωστοί στην επιστήμη από τον 19ο αιώνα, οι Ντενίσοβαν ανακαλύφθηκαν μόλις το 2010 χάρη στο οστό ενός δακτύλου που βρέθηκε στο σπήλαιο Ντενίσοβα της Σιβηρίας.

Έκτοτε, λίγα αποσπασματικά απολιθώματα έχουν έρθει στο φως μόνο σε δύο άλλες τοποθεσίες, το σπήλαιο Μπαΐσια του Θιβέτ και το σπήλαιο Κόμπρα στο Λάος.

Η ευρεία γεωγραφική εξάπλωση από βορρά ως νότο μαρτυρά ότι είδος είχε αρκετή ευελιξία ώστε να προσαρμόζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα, επισήμαναν οι ερευνητές.

Οι Ντενίσοβαν είναι επίσης γνωστό ότι είχαν διασταυρωθεί τόσο με τους Νεάντερταλ όσο και με τους σύγχρονους ανθρώπους, με κάποια γονίδιά τους διατηρούνται και σήμερα στην ανθρώπινη γονιδιακή δεξαμενή.

Ένα από τα αυτά είναι το γονίδιο EPAS1 των κατοίκων του Θιβέτ, το οποίο βελτιώνει τη μεταφορά οξυγόνου από το αίμα και επιτρέπει έτσι τη διαβίωση σε μεγάλα υψόμετρα.

Σε συνδυασμό, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι παγωμένες σπηλιές του Θιβέτ ίσως ήταν το μέρος που φιλοξένησε τον απίθανο έρωτα ανάμεσα σε δυο διαφορετικά είδη ανθρώπου.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Αυγούστου 2024

Το πρότζεκτ ονομάζεται ” International Space Station Archaelogical Project

Περισσότεροι από 270 άνθρωποι από 23 χώρες έχουν επισκεφθεί το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) σε πάνω από δύο δεκαετίες.

Με στόχο την καλύτερη κατανόηση του μικρής κλίμακας κοινωνικού συνόλου του ISS, της προσαρμογής των ανθρώπων σε αυτό το γεμάτο προκλήσεις περιβάλλον και της πραγματικής χρήσης των χώρων και του εξοπλισμού του, μια διεθνής ερευνητική ομάδα διεξάγει την πρώτη μεγάλης κλίμακας… αρχαιολογική αποστολή στο Διάστημα και δημοσιεύει τα πρώτα αποτελέσματα στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «PLOS ONE».

Καθώς η ερευνητική ομάδα εκτίμησε ότι οι συνεντεύξεις των μελών του πληρώματος δεν φτάνουν για να αποτυπωθούν οι συνθήκες διαβίωσής τους στον ISS, χρησιμοποίησε την αρχαιολογική πρακτική της δοκιμαστικής τομής προσαρμοσμένης στο Διάστημα και στο γεγονός ότι οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να είναι παρόντες στις εργασίες.

Ο στόχος ήταν να επιλεγούν στη συνέχεια περιοχές για πιο εκτεταμένη «ανασκαφή».

Τα πρώτα ευρήματα

Για την προκαταρκτική έρευνα επιλέχθηκαν έξι τοποθεσίες στον ISS και ζητήθηκε από τους αστροναύτες το 2022 να τραβούν φωτογραφίες από κάθε τοποθεσία καθημερινά για 60 ημέρες, προκειμένου στη συνέχεια οι ερευνητές να μελετήσουν τη χρήση των χώρων και τα αντικείμενα που χρησιμοποιεί το πλήρωμα.

Τα πρώτα ευρήματα από το πρότζεκτ «International Space Station Archaeological Project» και τις δύο πρώτες περιοχές μελέτης παρουσιάζονται στη δημοσίευση. Πρόκειται για έναν χώρο που προορίζεται για τη συντήρηση του εξοπλισμού και έναν άλλον κοντά στις τουαλέτες και τον εξοπλισμό άσκησης

Η ανάλυση των φωτογραφιών σε αυτές τις περιοχές αποκάλυψε 5.438 αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν για διάφορους σκοπούς. Ο χώρος που προορίζεται για τη συντήρηση του εξοπλισμού διαπιστώθηκε ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν χρησιμοποιείται για τον σκοπό που δημιουργήθηκε και αντίθετα έχει γίνει χώρος αποθήκευσης για αντικείμενα όλων των ειδών.

Επίσης,  διαπιστώθηκε  ένας κενός χώρος, που χρησιμοποιούνταν τελικά για αποθήκευση ειδών περιποίησης και άλλων αντικειμένων, χωρίς ωστόσο να έχει προβλεφθεί να έχει χώρους αποθήκευσης.

Όπως επισημαίνεται, τα ευρήματα καταδεικνύουν πώς οι παραδοσιακές αρχαιολογικές τεχνικές μπορούν να προσαρμοστούν για τη μελέτη απομακρυσμένων οικοτόπων ή περιοχών με ακραίες συνθήκες.

Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι «το πείραμα είναι η πρώτη αρχαιολογία που έγινε ποτέ εκτός του πλανήτη Γη. Εφαρμόζοντας μια πολύ παραδοσιακή μέθοδο δειγματοληψίας μιας περιοχής σε ένα εντελώς νέο είδος αρχαιολογικού πλαισίου, δείχνουμε πώς το πλήρωμα του ISS χρησιμοποιεί διάφορες περιοχές του διαστημικού σταθμού με τρόπους που αποκλίνουν από τα σχέδια της αποστολής. Οι αρχιτέκτονες και οι σχεδιαστές μελλοντικών διαστημικών σταθμών μπορούν να αντλήσουν πολύτιμα διδάγματα από αυτό το έργο»

πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 7 Αυγούστου 2024
Έχετε νιώσει ποτέ ότι ο  εγκέφαλος σας έχει «καεί» μετά από μια εξαντλητική συνεδρία μελέτης ή μετά από ένα μαραθώνιο meeting στην δουλειά; Εάν ναι, τότε δεν είστε μόνοι, καθώς σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η έντονη σκέψη μπορείστην πραγματικότητα να μας καταπονεί, με τους ερευνητές να υποστηρίζουν ότι η διανοητική προσπάθεια φαίνεται να συνδέεται με δυσάρεστα συναισθήματα.

Η μελέτη έγινε μετά από ανάλυση 170 ερευνών που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2019 και 2020, στις οποίες συμμετείχαν 4.670 συμμετέχοντες από 29 χώρες, καλύπτοντας ένα μεγάλο φάσμα συμμετεχόντων και σεναρίων. Από τους εργαζόμενους στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης που μαθαίνουν νέες τεχνολογίες μέχρι και τους ερασιτέχνες αθλητές που αναρωτιούνται τι μπορούν να κάνουν για να βελτιωθούν στο γκολφ, τα ευρήματα παρέμειναν συνεπή: Όσο πιο πολύ έπρεπε να σκεφτούν οι άνθρωποι, τόσο πιο δυσάρεστη έβρισκαν στην εμπειρία.

Εγκέφαλος vs διανοητικής προσπάθειας

Στα πλαίσια μελέτης που δημοσιεύτηκε στο Psychological Bulletin, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα τυποποιημένο εργαλείο που ονομάζεται Δείκτης Φόρτου Εργασίας της NASA (NASA Task Load Index) για τη μέτρηση της διανοητικής προσπάθειας και των αρνητικών συναισθημάτων κατά τη διάρκεια διαφόρων γνωστικών εργασιών. Συνδυάζοντας δεδομένα από ένα τόσο ποικίλο φάσμα μελετών, οι ερευνητές μπορούσαν να βγάλουν γενικά συμπεράσματα σχετικά με το πώς οι άνθρωποι βιώνουν γενικά τη διανοητική προσπάθεια σε διαφορετικούς πληθυσμούς και τύπους εργασιών.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Erik Bijleveld από το Radboud University, αναφέρει χαρακτηριστικά: «Γενικά, οι άνθρωποι τείνουν να αντιπαθούν στην πραγματικότητα τη διανοητική προσπάθεια. Ακόμα και εάν η δήλωση αυτή ακούγεται αντιφατική, δεδομένου ότι ζούμε σε ένα κόσμο που εξυμνούμε τα πνευματικά επιτεύγματα και η δια βίου μάθηση ενθαρρύνεται, παρουσιάζουμε μια θεμελιώδη αλήθεια για την ανθρώπινη γνώση που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τα πάντα, από την εκπαίδευση μέχρι και την παραγωγικότητα».

Εάν λοιπόν, η διανοητική προσπάθεια είναι τόσο επίπονη και δυσάρεστη, τότε γιατί συνεχίζουμε να μαθαίνουμε και να εξελισσόμαστε; Η απάντηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, δεν βρίσκεται στην διαδικασία αλλά στο αποτέλεσμα. Ο Δρ. Δρ. Erik Bijleveld εξηγεί ότι όταν οι άνθρωποι επιλέγουν εγκεφαλικά απαιτητικές δραστηριότητες, «δεν πρέπει να λαμβάνεται ως ένδειξη ότι απολαμβάνουν την διανοητική προσπάθεια αυτή καθ’αυτή. Οι άνθρωποι μπορεί να επιλέγουν νοητικά κοπιαστικές δραστηριότητες παρά την προσπάθεια, όχι εξαιτίας αυτής».

Με άλλα λόγια, παίζουμε ένα μακροπρόθεσμο παιχνίδι, ανεχόμαστε τη βραχυπρόθεσμη ταλαιπωρία για μακροπρόθεσμα κέρδη. Η ικανοποίηση της επίλυσης ενός δύσκολου γρίφου, η υπερηφάνεια της κατάκτησης μιας νέας δεξιότητας ή η προσδοκία της επαγγελματικής ανέλιξης μπορεί να υπερισχύουν της άμεσης δυσάρεστης ψυχικής καταπόνησης

Πηγή VITA

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Αυγούστου 2024

Η ομορφιά της ατέλειας….Η αποδοχή της αλλαγής….

Στην Ιαπωνία υπάρχει μια αρχαία τέχνη που επισκευάζει με ευλάβεια τα σπασμένα αντικείμενα και προσθέτει χρυσάφι όπου υπάρχουν ρωγμές

Το Kintsugi (ή Kintsukuroi) σημαίνει «χρυσή επισκευή» και είναι η ιαπωνική τέχνη αιώνων που παίρνει κατεστραμμένα κεραμικά και τα επιδιορθώνει με χρυσό, ασήμι ή πλατίνα. Οι ραφές χρυσού, αντί να συγκαλύπτουν τα ραγίσματα και τα κομμάτια που λείπουν, τα τονίζουν. Αυτή η μέθοδος επιδιόρθωσης γιορτάζει τη  μοναδικότητα και την αλλαγή. Το Kintsugi κάνει συχνά το επισκευασμένο κομμάτι ακόμα πιο όμορφο από όσο ήταν πριν, δίνοντάς τους παράταση ζωής. Η τέχνη του Kintsugi χρονολογείται από τα τέλη του 15ου αιώνα. Σύμφωνα με το μύθο, ξεκίνησε όταν ο Ιάπωνας shogun Ashikaga Yoshimasa έστειλε ένα ραγισμένο μπολ για τσάι πίσω στην Κίνα ώστε να το επισκευάσουν. Μετά την επιστροφή του, ο Yoshimasa διαπίστωσε ότι είχε διορθωθεί με άσχημους μεταλλικούς συνδετήρες. Αυτό ώθησε τους τεχνίτες να βρουν μια εναλλακτική -και αισθητικά πιο ευχάριστη- μέθοδο επισκευής, κι έτσι γεννήθηκε το Kintsugi.   Οι ραφές χρυσού, αντί να συγκαλύπτουν τα ραγίσματα και τα κομμάτια που λείπουν, τα τονίζουν

Το Kintsugi έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τις διαδεδομένες φιλοσοφικές ιδέες. Συγκεκριμένα, σχετίζεται με την ιαπωνική φιλοσοφία της wabi-sabi, η οποία απαιτεί το να βλέπει κανείς την ομορφιά στην ατέλεια.

Η μέθοδος αυτή απορρέει επίσης από το συναίσθημα που εκφράζει τη λύπη για ότι σπαταλιέται (στα ιαπωνικά ονομάζεται mottainai) αλλά και την λέξη mushin, που σημαίνει αποδοχή της αλλαγής.

Το Kintsugi σχετίζεται με την ιαπωνική φιλοσοφία της wabi-sabi, η οποία απαιτεί να βλέπεις την ομορφιά στην ατέλεια Υπάρχουν τρεις βασικές μέθοδοι Kintsugi: Η πρώτη είναι το γέμισμα των ραγισμάτων. Η δεύτερη είναι η αντικατάσταση ενός ολόκληρου κομματιού που λείπει με χρυσό. Η Τρίτη μέθοδος χρησιμοποιεί τον χρυσό ως συνδετικό υλικό ανάμεσα στο σκεύος και στο νέο κομμάτι (που συνήθως προέρχεται από κάποιο άλλο κατεστραμμένο σκεύος), συνδυάζοντας δύο διαφορετικά έργα σε ένα νέο, μοναδικό αντικείμενο που περιμένει να αγαπηθεί ξανά από την αρχή

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Αυγούστου 2024

Πρόκειται για μία παράδοση που ξεκίνησε μετά τον Β’ Π.

 

Το να είσαι γονιός, χωρίς αμφιβολία, όσο όμορφο, άλλο τόσο κουραστικό είναι. Εάν προσθέσουμε και την εξισορρόπηση καριέρας με την εύρυθμη λειτουργία του νοικοκυριού, τότε η εξουθένωση είναι εγγυημένη.

Πριν το καταλάβετε, θα βρεθείτε άυπνοι για ημέρες, με διάφορους σωματικούς πόνους και στην χειρότερη με κρίσεις πανικού.

Η συνταγή για όλα τα παραπάνω στη Γερμανία είναι πολύ διαφορετική από κρέμες και χάπια.

Συγκεκριμένα η χώρα έχει μακρά παράδοση σε αυτό που ονομάζεται «Kur» και μεταφράζεται κυριολεκτικά ως θεραπεία. Στα πλαίσια αυτής, οι γιατροί συνταγογραφούν διαλείμματα σε σπα ή βουνό για τέσσερις εβδομάδες.

Στη συνταγογράφηση περιλαμβάνονται τα «Heilbad», ή θεραπευτικά λουτρά, σε λουτροπόλεις όπως το Baden-Baden, το Wiesbaden, το Bad Ems όπου η απόδραση σε θεραπευτικές πηγές χρονολογείται από αιώνες.

Οι θεραπείες έρχονται τις περισσότερες φορές όταν ένας γονέας έχει φτάσει σε οριακό σημείο

Η Γερμανία έχει περίπου 350 χαρακτηρισμένες πόλεις-λουτροπόλεις, με πολλές από αυτές να έχουν χαρακτηριστεί από την UNESCO ως μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς. Κατά τη διάρκεια των αιώνων επισκέπτονταν τις λουτροπόλεις βασιλείς και η υψηλή κοινωνία, αλλά και ασθενείς από όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, οι οποίοι ταξίδευαν στη Γερμανία για να χαλαρώσουν και να θεραπευτούν σε αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε θέρετρα ευεξίας.

Με επίκεντρο την προληπτική αλλά και την επανορθωτική φροντίδα, ένα Kur απευθύνεται συχνά σε γονείς που έχουν εξαντληθεί. Οι θεραπείες Mutter-und-kind και vater-und-kind (μητέρα-και-παιδί και πατέρας-και-παιδί) είναι κάτι που όλοι οι Γερμανοί δικαιούνται να εκμεταλλευτούν κάθε τέσσερα χρόνια, με τη συντριπτική πλειοψηφία των διακοπών διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων all-inclusive να πληρώνονται από την ασφάλειά τους.

Αλλά στην πραγματικότητα, οι θεραπείες έρχονται τις περισσότερες φορές όταν ένας γονέας έχει φτάσει σε οριακό σημείο.

Οι θεραπείες μητέρας και παιδιού ξεκίνησαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ιδρύθηκε το Müttergenesungswerk (MGW), το οποίο μεταφράζεται περίπου ως ινστιτούτο για την ευεξία των μητέρων. Ο φιλανθρωπικός οργανισμός ιδρύθηκε για να βοηθήσει τις γυναίκες να αντιμετωπίσουν τη μητρότητα, την εργασία και να βάλουν τη ζωή τους σε τάξη μετά τον πόλεμο, όταν πολλοί πατέρες δεν επέστρεφαν στα σπίτια τους.

Το MGW είναι μοναδικό στη Γερμανία, λέει η Petra Gerstkamp, αναπληρώτρια διευθύντρια του οργανισμού. «Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν υπάρχει τέτοια ειδική υπηρεσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπάρχουν μέτρα αποκατάστασης σε νοσοκομείο, αλλά κυρίως για τη διατήρηση της ικανότητας εργασίας».

Σήμερα, τα θεραπευτικά καταφύγια γονέων-παιδιών προσφέρονται σε κλινικές που λειτουργούν είτε από τους ασφαλιστές υγείας είτε από το MGW και είναι διαθέσιμα σε μητέρες και πατέρες. Η Γερμανία δεν έχει δωρεάν εθνική υγειονομική περίθαλψη, οπότε οι άνθρωποι πληρώνουν μηνιαία ασφάλιστρα που τελικά χρηματοδοτούν κλινικές που λειτουργούν από ασφαλιστικές εταιρείες.

Ενώ η πρόληψη της εξάντλησης και άλλων σωματικών και συναισθηματικών προβλημάτων θα ήταν ιδανική, η θεραπεία συχνά χορηγείται ως απάντηση στην εξουθένωση, όπως έγινε στην περίπτωση της Poirot.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο γονέας πρέπει να εμφανίσει ορισμένα συμπτώματα και να λάβει διάγνωση από γιατρό για να δικαιούται το θεραπευτικό διάλειμμα. Ο γιατρός θέτει σε κίνηση τη διαδικασία και στη συνέχεια ο ασθενής λαμβάνει πιθανές ημερομηνίες για κράτηση. Υπάρχουν επίσης λίστες αναμονής, παρόλο που υπάρχουν περισσότερες από 150 κλινικές διάσπαρτες σε όλη τη χώρα.

Τα συμπτώματα που ψάχνουν οι γιατρό

Η Gerstkamp λέει ότι λαμβάνονται υπόψη τόσο τα ψυχικά όσο και τα σωματικά συμπτώματα.

«Παρατηρούνται συμπτώματα όπως έντονη ευερεθιστότητα, ατονία, συνεχής εξάντληση και κούραση και αϋπνία. Οι πάσχοντες συχνά ‘απλά κλαίνε’ και συνήθως νιώθουν ότι τους καταβάλλουν ακόμη και μικρές, καθημερινές εργασίες.

»Ο κίνδυνος είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν θα μπορούν πλέον να απευθύνονται μόνοι τους σε ένα συμβουλευτικό κέντρο. Επομένως, είναι καθήκον να εντοπίζεται η ανάγκη για μέτρα πρόληψης και αποκατάστασης όσο το δυνατόν νωρίτερα – ειδικά επειδή ο χρόνος αναμονής για μια θέση σε ιαματικά λουτρά μπορεί να είναι πολύ μεγάλος», εξηγεί η ίδια.

Το 2022, υπήρχαν 44.525 μητέρες και 2.320 πατέρες που έλαβαν μέρος σε προληπτική ή αποκαταστατική θεραπεία σε κλινικές του δικτύου MGW, σύμφωνα με τα στοιχεία του MGW.

Οι περισσότερες από τις μητέρες που υποβάλλονται σε θεραπεία στις εγκαταστάσεις της MGW είναι ηλικίας μεταξύ 36 και 45 ετών. Τα στατιστικά στοιχεία της MGW δείχνουν ότι οι μητέρες εργάζονται συνήθως με μερική απασχόληση (20-35 ώρες) και οι πατέρες με πλήρη απασχόληση

 

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 28 Ιουλίου 2024

Μάνος Χατζηδάκις

Θάλασσα πλατιάΣ’ αγαπώ γιατί μου μοιάζεισΘάλασσα βαθιάΜια στιγμή δεν ησυχάζεισΛεσ κι έχεισ καρδιάΤη δικιά μου την μικρούλα την καρδιά
Όνειρα τρελάΠου πετούν στο κύμα πάνωΦτάνουν στην καρδιάΚαι τα νιάτα μασ ξυπνάνεΌνειρα τρελάΚαι οι πόθοι φτερουγίζουν σαν πουλιά
Έχω έναν καημόΠου με τρώει γλυκά και με λιώνειΈχω ένα καημό θα ‘ρθω να στον πωΑδερφή μου εσύ θάλασσα που σ’ αγαπώ
Κύματα πουλιάΣτα ταξίδια σασ που πάτεΤα αλαργινάΤην κρυφή μου λύπη πάρτεΚι απο ‘κει μακριάΝα μου φέρετε κι εμένα τη χαρά
Νίκος Πορτοκάλογλου
Αχ θάλασσα μου σκοτεινήΘάλασσα αγριεμενήΠου θα με βγάλεισ το πρωίΣε ποιά στεριά μου ξένη
Που θα με βγάλεισ το πρωίΣε ποιά στεριά μου ξένηΑχ θάλασσα μου σκοτεινήΘάλασσα αγριεμενή
Τα είχα όλα μια φοράΜα ήθελα παραπάνωΤι να τα κάνω τώρα πιάΑπόψε πού σε απόψε πού σε χάνω
Μέσα στα μαύρα σου νεράΚομμάτια ή ζωή μουΑχ θάλασσα μου εσύ βαθιάΠου κρύβεισ το νησί μου
Αχ θάλασσα μου εσύ βαθιάΠου κρύβεισ το νησί μουΜέσα στα μαύρα σου νεράΚομμάτια ή ζωή μου
Τα είχα όλα μια φοράΜα ήθελα παραπάνωΤι να τα κάνω τώρα πιάΑπόψε πού σε απόψε πού σε χάνω
Απόψε πού σε χάνω
Τα είχα όλα μια φοράΜα ήθελα παραπάνωΤι να τα κάνω τώρα πιάΑπόψε πού σε απόψε πού σε χάνω
Τα είχα όλα μια φοράΜα ήθελα παραπάνωΤι να τα κάνω τώρα πιάΑπόψε πού σε απόψε πού σε χάνω

Στίχοι: Βραχάλη Ελεάννα

Αγκαλιά να με πάρεις θάλασσά μου εσύ
τη μπορώ την αρμύρα και ας είμαι πληγή.
Γίνε δρόμος και μοίρα θάλασσά μου και πες
τι σημαίνουν οι λέξεις αλλά κι οι σιωπές.

Αν με ζητήσει κανείς
δεν υπάρχω εγώ γίναμε ένα να πεις.
Μέσα σου χάθηκα πια
απ’ το λίγο που ζω ας πνιγώ στα βαθιά.
Αν με ζητήσει κανείς
θάλασσα σώσε με κάτι να βρεις να τους πεις.

Μέσα στα κύματά σου να με κρύβεις εδώ
από ψέμα κι ανθρώπους πλημμυρίζω καημό.

Αν με ζητήσει κανείς
δεν υπάρχω εγώ γίναμε ένα να πεις.
Μέσα σου χάθηκα πια
απ’ το λίγο που ζω ας πνιγώ στα βαθιά.
Αν με ζητήσει κανείς
θάλασσα σώσε με κάτι να βρεις να τους πεις

 

Γιάννης Πάριος

Θάλασσα θάλασσα τους θαλασσινούςΘαλασσάκι μουΜη τους θαλασσοδέρνειςΘαλασσάκι μου και φέρε το πουλάκι μου
Θάλασσα κι αλμυρό νερόΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΘάλασσα κι αλμυρό νερό
Ροδόσταμο ροδόσταμο να γίνεσαιΘαλασσάκι μουΤη πλώρη τους να ραίνειςΘαλασσώνουμε για σένα ξημερώνουμε
Θάλασσα κι αλμυρό νερόΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΘάλασσα κι αλμυρό νερό
Θάλασσα θάλασσα που τον έπνιξες ωχ αμάν αμάνΤης κοπελιάς τον άντραΘαλασσώνουμε για σένα ξημερώνουμε
Θάλασσα κι αλμυρό νερόΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΘάλασσα κι αλμυρό νερό
Κι η κοπελιά κι η κοπελιά είναι μικρή ωχ αμάν αμάνΚαι δεν της παν τα μαύραΘαλασσάκι μου και φέρε το πουλάκι μου
Θάλασσα κι αλμυρό νερόΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΝα σε ξεχάσω δεν μπορώΘάλασσα κι αλμυρό νερό
Παραδοσιακό ” Θαλασσάκι”
Γίνε πουλί μου θάλασσαΚι εγώ το ακρογιάλιΝα ‘ρχεσαι με τα κύμματαΣτην εδική μου αγκάλη
Αμυγδαλάκι τσάκισαΚαι μέσα σε ζωγράφισα
Ο μισεμόσ είναι καημόσΤο έχε γεια είναι ζάληΚαι το καλώσ ορίσατεΕίναι χαρά μεγάλη
Θάλασσα κι αλμυρό νερόΝα σου κακιώσω δε μπορώ
Σταλαγματιά σταλαγματιάΤο μάρμαρο τρυπιέταιΚι αγάπη που δεν παίρνεταιΔεν πρέπει ν’ αγαπιέται
Θαλασσα θαλασσάκι μουΚαι φέρε το πουλάκι μουΘάλασσα κι αλμυρό νερόΝα σου κακιώσω δε μπορώ
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 28 Ιουλίου 2024

Σερεντίπιτι (Serendipity) είναι η λέξη που περιγράφει σημαντικές ανακαλύψεις που γίνονται είτε τυχαία είτε ψάχνοντας για κάτι άλλο από αυτό που τελικά ανακαλύφθηκε.

Η λέξη «serendipity» εισήχθη στην αγγλική γλώσσα τον 18ο αιώνα από τον συγγραφέα Horace Walpole, ο οποίος την ανέφερε σε ένα γράμμα του, προερχόμενη από το περσικό παραμύθι “Οι τρεις ήρωες του Σερεντίπ (Serendip)”, οι οποίοι έκαναν ανακαλύψεις πραγμάτων που δεν αναζητούσαν, από καθαρή τύχη ή οξύνοια.

Το παραμύθι λέει ότι οι πρίγκιπες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους σε μια ξένη χώρα, συναντούν έναν άνθρωπο που τους ρωτά μήπως είδαν τη χαμένη καμήλα του. Και ενώ οι ίδιοι δεν έχουν δει ποτέ τους καμήλα, τον υποβάλλουν σε μια σειρά τόσο εύστοχων ερωτημάτων –αν η καμήλα είναι μονόφθαλμη, αν μεταφέρει μια έγκυο γυναίκα, αν της λείπει ένα δόντι, αν είναι κουτσή, αν στη μια της πλευρά έχει φορτωθεί με βούτυρο και στην άλλη με μέλι– που ο άνθρωπος σχηματίζει την ιδέα ότι, για να γνωρίζουν τόσα για τη χαμένη καμήλα και τη γυναίκα, τις έχουν κλέψει οι ίδιοι.

Έτσι οδηγούνται στον πέρση βασιλιά Μπαχράμ, που τους καταδικάζει σε θάνατο, παρ’ ότι του εξηγούν ότι τα συμπεράσματα για τα χαρακτηριστικά του ζώου και της αναβάτριάς του, οφείλονται στην παρατήρηση των ιχνών που άφησε η καμήλα πίσω της.

  • Το χορτάρι ήταν φαγωμένο από τη μια πλευρά του δρόμου μόνο, συνεπώς το ζώο ήταν μονόφθαλμο.
  • Το ίχνος που άφηνε η δαγκωματιά του ζώου πάνω του είχε ένα κενό, που σημαίνει ότι από την καμήλα έλειπε ένα δόντι.
  • Η μία από τις οπλές της καμήλας είχε αφήσει αποτύπωμα μικρότερου βάθους στην άμμο, άρα η καμήλα ήταν κουτσή.
  • Στη μια πλευρά του δρόμου είχαν μαζευτεί μυρμήγκια, ένδειξη ότι από την πλευρά αυτή ήταν φορτωμένο βούτυρο που έλειωνε, ενώ στην άλλη πλευρά είχαν μαζευτεί μύγες, ένδειξη ότι από την πλευρά αυτή η καμήλα ήταν φορτωμένη με μέλι που έσταζε.
  • Τα αποτυπώματα που άφηνε ο αναβάτης, όταν ανέβαινε ή κατέβαινε από την καμήλα, μαρτυρούν ότι δεν ήταν έμπειρος, συνεπώς ήταν γυναίκα και μάλιστα έγκυος, γιατί εκεί που ούρησε υπήρχαν ίχνη από δύο παλάμες στο χώμα, πράγμα που σημαίνει ότι η αναβάτρια είχε να σηκώσει μεγαλύτερο βάρος.

Το παραμύθι τελειώνει με την αθώωση των τριών πριγκίπων, μετά τη μαρτυρία ενός περαστικού που συνάντησε την περιπλανώμενη καμήλα με τη γυναίκα στην έρημο, αλλά και την αναγόρευσή τους σε συμβούλους του βασιλιά, ως επιβράβευση της παρατηρητικότητας και της οξύνοιάς τους.

  1. Ο ίδιος ο Παστέρ  μας έδωσε ένα εξαιρετικό παράδειγμα τυχαίας ανακάλυψης. Πριν ακόμη από το 1878, είχε διατυπώσει τη θεωρία των ασθενειών από μικρόβια και είχε στρέψει κυρίως την προσοχή του στη χολέρα των κοτόπουλων, ένα πρόβλημα που μάστιζε τη γαλλική βιομηχανία πουλερικών. Κατάφερε τελικά να απομονώσει ένα μικρόβιο από τα άρρωστα κοτόπουλα, καθώς πίστευε ότι αυτό ήταν που προκαλούσε την ασθένεια, για να αποδείξει στη συνέχεια ότι αρκούσε μια ένεση με το μικρόβιο αυτό σε υγιή πουλιά για να πεθάνουν μέσα σε μια μέρα. Τα επιστημονικά στοιχεία απαιτούν επανάληψη του πειράματος, έλα όμως που παρενέβησαν οι καλοκαιρινές διακοπές. Κανένα πρόβλημα, σκέφτηκε ο Παστέρ, αποθήκευσε τη βακτηριακή του καλλιέργεια και θα την ξαναδοκίμαζε από Σεπτέμβριο.

Όταν επέστρεψε, διαπίστωσε με μεγάλη έκπληξη, ότι η ένεση του υλικού που είχε αποθηκευτεί για τρεις μήνες δεν είχε καμία επίδραση στα κοτόπουλα! Δοκίμασε ξανά με μια νέα, αλλά και πάλι τα κοτόπουλα δεν ασθενούσαν. Και ενώ πολλοί θα είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι στο αρχικό πείραμα τα κοτόπουλα πρέπει να είχαν επηρεαστεί από κάτι άλλο παρά από τα ύποπτα βακτήριά του, ο Παστέρ υπέθεσε ότι ίσως η αποθήκευσή τους για τρεις μήνες είχε αλλάξει τα μικρόβια κατά τέτοιο τρόπο, που είχε σαν αποτέλεσμα την προστασία των κοτόπουλων από τη μόλυνση.

Πράγματι, όπως τελικά και αποδείχθηκε, ο Παστέρ είχε καταφέρει να ανοσοποιήσει τα κοτόπουλα με ένα εξασθενημένο μικρόβιο! Δε χρειάστηκε πολύς χρόνος για να αποδειχθεί ότι μια εξασθενημένη μορφή μολυσματικού οργανισμού θα μπορούσε να προσδώσει ανοσία έναντι της νόσου που προκαλείται συνήθως από μια πιο “ζωντανή” της εκδοχή. Στη συνέχεια, ο Γάλλος χημικός άρχισε να παράγει εμβόλια κατά του άνθρακα και της λύσσας, θέτοντας τα θεμέλια για την επιστήμη της ανοσολογίας

Από Αντικλείδι

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 20 Ιουλίου 2024

Στη διάρκεια μιας ώρας,
σκόρπισε, ο κατσιφόρας.
*
Όμως, μου ‘καμε τη χάρη
κι ήφερέ με, στο Φανάρι.
*
Απ’ τη κορφή του Φαναριού
σαν κατηφόριζε,
αγγελιαφόρος, τη βροχή
συνήθως, προμηνούσε,
σκάλες, ρύμνες κι ανθρώπους
καταβρόχθιζε,
αερικό κι άκακος γίγαντας,
τη μάνα Γη, Θέα του, προσκυνούσε.
*
Μέσα απ’ τη θαμπάδα του,
τα πάντα , μυθικά
φάνταζαν, μέσ’ τα παιδικά μας
μάτια,
οι άνθρωποι, φιγούρες,
που κινούνταν μαγικά
και τ’ ασπρισμένα σπίτια μας,
μοιάζανε, με τεράστια παλάτια.
*
Κι έβγαινε ο Αλλαντίν με το λυχνάρι,
μέσ’ απ’ τη πάχνη,
στο χαλί πετώντας
κι εμείς, πόση λαχτάρα νιώθαμε
ρωτώντας
το τζίνι, αν θα ζήσουμε,
“τις χίλιες και μία νύχτες”, με φεγγάρι.
*
Εκεί, αντριεύει το θυμητικό,
στις κορυφές των Φαναριών ,
μέσα στον κατσιφόρα,
πέπλο νυφιάτικο,
των άσπιλων ερώτων, εκεινών,
που, δεν λογάριαζαν ποτέ,
πώς θα ξεσπάσει, μπόρα..
4-7-2024
Από την Παρασκευή Μπαρδάνη

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 20 Ιουλίου 2024

Απόσπασμα

Εδώ και μερικά χρόνια, σε ένα μακρύ ταξίδι με το τραίνο, θέλησα να επισκεφτώ την μετακινούμενη πατρίδα, όπου είχα κλειστεί για τρεις μέρες, αιχμάλωτος για τρεις μέρες αυτού του θορύβου σαν από χαλίκια που τα κυλά η θάλασσα, και σηκώθηκα. Διέσχισα, κατά τη μία το πρωί το τραίνο από τη μια άκρη ως την άλλη. Τα βακόν-λι ήταν άδεια. Τα βαγόνια της πρώτης θέσεως ήταν άδεια. Όμως τα βαγόνια της τρίτης στέγαζαν εκατοντάδες Πολωνούς εργάτες, που είχαν απολυθεί από τη Γαλλία και ξαναγύριζαν στην Πολωνία τους. Και πέρναγα τους διαδρόμους, δρασκελώντας ξαπλωμένα σώματα. Στάθηκα να κοιτάξω. Ορθός, κάτω από το φώς, αντίκριζα μέσα σε αυτό το δίχως χωρίσματα βαγόνι, που έμοιαζε με θάλαμο και μύριζε στρατώνα ή κρατητήριο, ένα ολόκληρο λαό ανάκατο, που ταρακουνιόταν από τη ρυθμική κίνηση του τραίνου. Ένα ολόκληρο λαό, βυθισμένο στα κακά του όνειρα, που ξαναγύριζε στη μιζέρια του. Χοντρά ξυρισμένα κεφάλια κυλούσαν πάνω στα σανίδια των πάγκων. Άντρες, γυναίκες, παιδιά, στριφογύριζαν όλοι δεξιά και αριστερά, σαν χτυπημένοι από όλους αυτούς τους θορύβους, όλα αυτά τα τραντάγματα, που τους απειλούσαν στη λησμονιά τους. Δεν είχαν βρει τη φιλοξενία ενός καλού ύπνου. Ένα παιδί θήλαζε μια μάνα, τόσο κουρασμένη, που έμοιαζε σαν να κοιμόταν. Η ζωή μεταδινόταν μέσα στην παραζάλη και την ανακατωσούρα του ταξιδιού. Κοίταζα τον πατέρα. Ένα κεφάλι βαρύ και γυμνό σαν πέτρα. Ένα κορμί διπλωμένο στον άβολο ύπνο, φυλακισμένο στα ρούχα της δουλειάς, φτιαγμένο από καμπούρες και βαθουλώματα. Έμοιαζε με ένα σωρό λάσπη. Έτσι, τη νύχτα, ναυάγια που δεν έχουν πια ανθρώπινο σχήμα κοιμούνται βαριά πάνω στους πάγκους της αγοράς. Και συλλογιόμουν: το πρόβλημα δεν βρίσκεται διόλου σε αυτή τη μιζέρια, σε αυτή τη βρώμια, ούτε σε αυτή την ασχήμια. Όμως αυτός ο ίδιος άντρας και αυτή η ίδια γυναίκα, γνωρίστηκαν μια μέρα και ο άντρας σίγουρα χαμογέλασε στη γυναίκα. Σίγουρα μετά τη δουλειά της έφερε λουλούδια. Συνεσταλμένος και αδέξιος, έτρεμε ίσως μην τον περιφρονήσει. Μα η γυναίκα, από φυσική φιλαρέσκεια, η γυναίκα, σίγουρη για τη χάρη της ευχαριστιόταν ίσως να τον κρατά σε αμφιβολία. Και εκείνος που πια δεν είναι σήμερα παρά μια μηχανή για να σκάβει ή να φτυαρίζει, δοκίμαζε έτσι στην καρδιά του τη γλυκεία αγωνία. Το μυστήριο είναι πού έγιναν αυτοί οι σωροί από λάσπη. Από ποιο τρομερό καλούπι πέρασαν και τους σημάδεψε, όπως η πρέσα το μέταλλο; Ένα γερασμένο ζώο διατηρεί τη χάρη του. Γιατί αυτή η ωραία ανθρώπινη άργιλος έπαθε τέτοια φθορά; Κάθισα αντίκρυ σε ένα ζευγάρι. Ανάμεσα στον άντρα και στην γυναίκα, το παιδί, όσο γινόταν πιο βολικά, είχε χωθεί και κοιμόταν. Γύρισε όμως μέσα στον ύπνο του και το πρόσωπο του μού φανερώθηκε κάτω απ΄το φώς. Ά! Τι εξαίσιο πρόσωπο! Είχε γεννηθεί από αυτό το ζευγάρι, κάτι σαν ένας χρυσός καρπός. Από αυτά τα βαριά και άχαρα σώματα είχε βγει αυτό το επίτευγμα λεπτότητας και χάρης. Έσκυψα πάνω από αυτό το λείο μέτωπο, από αυτά τα γλυκά σουφρωμένα χείλη και είπα μέσα μου: να ένα πρόσωπο μουσικού, να το παιδί Μότσαρτ, να μια ωραία υπόσχεση της ζωής. Οι μικροί πρίγκιπες των παραμυθιών δεν ήταν αλλιώτικοι. Αν έβρισκε προστασία, στοργή, καλλιέργεια, και τι δε θα μπορούσε να γίνει! Όταν γεννιέται ένα καινούργιο τριαντάφυλλο, στους κήπους, από διασταύρωση, όλοι οι κηπουροί συγκινιούνται. Απομονώνουν το τριαντάφυλλο, το καλλιεργούν, το ευνοούν. Όμως δεν υπάρχει κηπουρός για τους ανθρώπους. Το παιδί Μότσαρτ θα περάσει, μαζί με τους άλλους από την πρέσα. Ο Μότσαρτ θα βρει τις πιο ανώτερες χαρές του στη διεφθαρμένη μουσική, μέσα στη βρωμιά των καφενείων. Ο Μότσαρτ είναι καταδικασμένος. Και ξαναγύρισα στο βαγόνι μου. Μέσα μου έλεγα: αυτοί οι άνθρωποι δεν υποφέρουν καθόλου από την κατάντια τους. Και δεν είναι ο οίκτος που με βασανίζει. Το θέμα δεν είναι να συγκινείσαι για μια πληγή που ποτέ δεν κλείνει. Αυτοί που την έχουν δεν την νοιώθουν. Εκείνο που τραυματίζεται εδώ, που βλάπτεται, είναι το ανθρώπινο είδος και όχι το άτομο. Δεν πιστεύω καθόλου στον οίκτο. Αυτό που με βασανίζει είναι η άποψη του κηπουρού. Αυτό που με βασανίζει δεν είναι τούτη η αθλιότητα, όπου στο κάτω- κάτω βολεύεται κανείς, το ίδιο καλά, όπως και στην τεμπελιά. Γενιές και γενιές ανατολίτες ζούνε μέσα στην λίγδα και τους αρέσει. Αυτό που με βασανίζει δεν το θεραπεύουν τα λαϊκά συσσίτια. Αυτό που βασανίζει δεν είναι ούτε οι καμπούρες και τα βαθουλώματα στα κορμιά ούτε η ασχήμια. Είναι ο Μότσαρτ που δολοφονείται μέσα στον κάθε άνθρωπο…

Μόνο το Πνεύμα, όταν πνέει στη λάσπη, μπορεί να δημιουργήσει τον Άνθρωπο.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 20 Ιουλίου 2024

Α, υπέροχες νύχτες του Ιουλίου με τα μαντολίνα των τζιτζικιών και των γρύλων – έλεγε, – το φωταγωγημένο βαποράκι της κωλοφωτιάς, αγκυροβολημένο στο παλιό τζάκι της καλύβας,η καλύβα στα καλάμια της ακροποταμιάς –δε σου ζητούν αποδείξεις, οι φλέβες του νερού κάτω απ’ το χώμα δίχως ερώτηση,  υπάρχουμε, μεγάλοι κύκλοι δροσιάς στην πυρωμένη έκταση της θερινής νύχτας, τ’ αλώνια με τα άλογα μετέωρα, οι θεριστάδες κοιμισμένοι στις θημωνιές, τα κορίτσια ξύπνια, η αψάδα του αμπελιού γλείφοντας τη γλώσσα της, το σκυλί του κυνηγού κοιτάζοντας το φεγγάρι.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Ιουνίου 2024

– Αύριο, πρέπει να πάω, στον Αρσό, να ρινιάσομε τσι συκιές.
Είπε η μάνα μου, που σά σήμερα, ήρθε απού όξω κι ήφερε σ’ένα καλάθι, κάτι πολύ μικρά σύκα.
– Μα ήντά ναι φτά, ώ μάνα;;
-Ερίνοι . Άγρια σύκα.
Δέ ντρώουνται.(τρώγονται). Μόνου γλυκό τσι κάνουνε.
Κάτσε, να δεις, που θα τα κάμω αρμαθιές κι αύριο θα πάω να τσι κρεμάσω στσι συκιές. Ετσά, θα ενούνε τα σύκα, που θα φέρνω τον Αύγουστο. Να ξέρεις…….
Μπορεί καμμιά βολά, να το κάμεις κι εσύ, το ρίνιασμα.
“Μα τόση καλή ψυχή να ‘χω, όσο πρόκεται…. Άμα σφαλίξομε ντα μάθια μας, θα ξεραθούν όλα.”
“Λες ..κι είχε πυθιά (πυτιά), το στόμα τζη…”
Ετράβηξα το σκαμνάκι κι ήκατσα.
Εκείνη, εβάστα μια βελόνα με κλωστή
κι επέρνα τα συκαλάκια , τρία – τέσσερα μαζί, ήκοβγε τη ‘ν’ κλωστή, την ήδενε κόμπο και ξανά το ίδιο.
Μου θύμισε τσί μαργαρίτες και τα διπλά πουλιά, που τα περνούμα με κλωστή και κάναμε κολιέδες τη Μ.Παρασκευγή , ια να στολίσομε, τον Επιτάφιο.
– Καλέ ώ μάνα;; Δε μοιάζουνε σα βραχιόλια , με πράσινες πέτρες και σα ντα σκουλαρίκια τση ιαιάς;;;
Δώσ’ μου, να βάλω ένα…. βραχιόλι.
– Άστα κάτω και μήν ακουμπήξεις το στόμα σου, ιατί θα πρηστεί..
-Και, δέ θά ξεραθούνε, αφού είναι κομμένα; Πώς θα ενούνε σύκα;;;;
-Ώ !!! ζαβοκουκιά…..(αθώα χαζή).
Μα ευτά τα σύκα, θαρρείς πως θα φάτε;;;
Μέσ’ σ’ εουτά τα σύκα, έχει ένα μυάκι(μυγάκι), μικρό, που βγαίνει και πάει και κάθεται, απάνω στα λουλούδια τση ήμερης συκιάς. Εουτό, είν’ ασερνικό, ιαυτό, λέμε, “ο έρινας”. Από φτό, ίνουνται τα σύκα.
Ότι να μεγαλώξεις, θα το καταλάβεις…
Στο παιδικό μυαλό, συντελέστηκε, ένα θαύμα.!!!!
Πέρασαν τα χρόνια κι όπως το ‘χε προβλέψει η μάνα, ετσά εΐνηκε(έγινε).
Επεθάνανε οι ονείς(γονείς), εξεράθησα κι οι τόποι..,
*
Σήμερα, γνωρίζω, πως η ερινιά, είναι η άγρια συκιά και οι καρποί της είναι θηλυκοί και αρσενικοί.
Από τον αρσενικό καρπό, βγαίνει το μυγάκι, και γονιμοποιει με τη γύρη που μεταφέρει, (όπως φρόντισε η φύση),τα άνθη της ήμερης συκιάς, που είναι μόνο θηλυκά.
Ένα δέντρο, με δύο φύλα.!!
Ένα δέντρο με ένα φύλο.!!
Μια γονιμοποίηση.!!
Ένας υπέροχος καρπός, που δεν έχει φύλο…. Είναι ουδέτερος..
*
Καλό Ρινιαστή λοιπόν.!!! 1-6-2023

Από την Παρασκευή Μπαρδάνη