Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

 

To «Year in Search» της Google διερευνά τα θέματα με τις περισσότερες αναζητήσεις της χρονιάς, αποκαλύπτοντας τα συλλογικά μας ενδιαφέροντα και ανησυχίες.

Από τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα, όπως το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα UEFA και οι Ολυμπιακοί Αγώνες μέχρι τα πιεστικά κλιματικά ζητήματα που αναδεικνύονται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, τα δεδομένα αντικατοπτρίζουν μια κοινωνία που παλεύει με σημαντικές προκλήσεις.

Οι εκλογές στις ΗΠΑ, οι τάσεις της ψυχαγωγίας και η άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης κυριάρχησαν στις αναζητήσεις, παρουσιάζοντας ένα μείγμα πολιτιστικής δέσμευσης και τεχνολογικής περιέργειας.

Αυτή η επισκόπηση αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο τα τρέχοντα γεγονότα διαμορφώνουν τη ζωή μας και τα ερωτήματα που αναζητούμε να απαντήσουμε σε έναν εξελισσόμενο κόσμο.

ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΛΙΜΑ

Οι πρωτοφανείς καύσωνες που έκαψαν διάφορα μέρη του κόσμου το 2024 οδήγησαν σημαντικά τις αναζητήσεις που αφορούσαν τις κλιματικές ανησυχίες.

Οι άνθρωποι στράφηκαν στο Google για να αναζητήσουν συμβουλές ασφαλείας για την αντιμετώπιση της ακραίας ζέστης, να κατανοήσουν τους κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με την άνοδο της θερμοκρασίας και να συμμετάσχουν σε συζητήσεις σχετικά με την κλιματική αλλαγή.

Οι αναζητήσεις περιλάμβαναν συχνά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο ενυδάτωσης, την πρόληψη ασθενειών που σχετίζονται με τη ζέστη και την προστασία ευάλωτων πληθυσμών όπως τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι κατά τη διάρκεια καύσωνα.

Πέρα από την άμεση ασφάλεια, οι χρήστες έδειξαν βαθύτερο ενδιαφέρον για την κατανόηση των ευρύτερων αιτιών και συνεπειών της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Αυτή η έξαρση της δραστηριότητας αναζήτησης υπογράμμισε την αυξανόμενη ανησυχία γύρω από τις άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τα ερωτήματα σχετικά με τις λύσεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τις κυβερνητικές πολιτικές και τις ατομικές δράσεις για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη ήταν διαδεδομένα, αντανακλώντας τη συλλογική παρόρμηση για προσαρμογή και μετριασμό των κλιματικών προκλήσεων.

Κατά την προετοιμασία των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, ένας από τους όρους με τις περισσότερες αναζητήσεις σχετιζόταν αναμφίβολα με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Οι στρατηγικές της προεκλογικής του εκστρατείας, οι πολιτικές του θέσεις και οι δημόσιες δηλώσεις του προκάλεσαν σημαντικό ενδιαφέρον και συζητήσεις μεταξύ των ψηφοφόρων.

Η προσέγγιση του Τραμπ στην προεκλογική εκστρατεία, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, των συγκεντρώσεων και των δημόσιων εμφανίσεών του, προσέλκυσε την προσοχή.

Η ικανότητά του να επικοινωνεί με το κοινό του, παρακάμπτοντας συχνά τα παραδοσιακά κανάλια των μέσων ενημέρωσης, αποτέλεσε μείζον θέμα συζήτησης.

Επίσης, οι αναζητήσεις που σχετίζονται με τις προτάσεις πολιτικής του Τραμπ – από τη μεταρρύθμιση της μετανάστευσης έως τις περικοπές φόρων – ήταν διαδεδομένες.

Μετά τις εκλογές, οι αναζητήσεις συνεχίστηκαν γύρω από τα αποτελέσματα των εκλογών, τις επανακαταμετρήσεις και τις επιπτώσεις για το μέλλον της χώρας, αντανακλώντας το έντονο ενδιαφέρον και την ανησυχία για το πολιτικό τοπίο.

Οι αναζητήσεις σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (AI) και τις εφαρμογές της αποκάλυψαν ένα σημαντικό ενδιαφέρον για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτή η μετασχηματιστική τεχνολογία αναδιαμορφώνει την καθημερινή ζωή και τους κλάδους.

Από τα εργαλεία με τεχνητή νοημοσύνη στον οικιακό αυτοματισμό και τους εικονικούς βοηθούς μέχρι τις προηγμένες εφαρμογές στην υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση και τα οικονομικά, οι άνθρωποι διερεύνησαν πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βελτιώσει την ευκολία και την αποτελεσματικότητα.

Αυτή η έξαρση του ενδιαφέροντος σηματοδοτεί την αυξανόμενη συνειδητοποίηση της δύναμης της τεχνολογίας να οδηγεί σε αλλαγές και των ερωτημάτων που εγείρει σχετικά με τη δεοντολογία, την προσβασιμότητα και τον κοινωνικό αντίκτυπο.

ΠΡΩΤΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

  • Εκλογές ΗΠΑ
  • Καύσωνας
  • Ολυμπιακοί αγώνες
  • Τυφώνας Μίλτον, ΗΠΑ
  • Τυφώνας νο. 10, Ιαπωνία

ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΑΝΑΖΗΤΗΘΗΚΑΝ

  • Ντόναλντ Τραμπ
  • Κάθριν, πριγκίπισσα της Ουαλίας
  • Καμάλα Χάρις
  • Ιμάνε Κελίφ
  • Τζο ΜΠΆΝΤΕΣ

ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΤΟΡ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΙΣ

Το «Έτος αναζήτησης 2024» της Google υπογραμμίζει την ποικιλομορφία της ανθρώπινης περιέργειας.

Από παγκόσμια γεγονότα όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες και οι εκλογές μέχρι τα προσωπικά ενδιαφέροντα για τις σχέσεις και τις τάσεις του σχεδιασμού, η έκθεση αποκαλύπτει τι είχε μεγαλύτερη σημασία για τους ανθρώπους.

Αυτό το ετήσιο στιγμιότυπο όχι μόνο αναδεικνύει τις κοινές μας εμπειρίες, αλλά προσφέρει επίσης πληροφορίες για τις εξελισσόμενες προτεραιότητες ενός συνδεδεμένου κόσμου.

Είτε καθοδηγούνται από πάθος, είτε από ανησυχία, είτε από την αναζήτηση της γνώσης, αυτές οι αναζητήσεις αντικατοπτρίζουν τις ιστορίες και τα ερωτήματα που καθόρισαν το 2024.

Από in.gr

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

Νυκτοτουρισμός» ή αλλιώς «Nocturism» αποτελεί τη νέα ανερχόμενη τάση στον τουρισμό για το 2025, που καλεί τους ταξιδιώτες να ανακαλύψουν τη μαγεία της νύχτας και να ζήσουν μοναδικές εμπειρίες κάτω από το φως των αστεριών.

Η συγκεκριμένη τάση επικεντρώνεται στη γοητεία του νυχτερινού ουρανού, προσφέροντας ευκαιρίες για δραστηριότητες όπως η παρατήρηση των αστεριών, η εξερεύνηση κοσμικών φαινομένων και η παρακολούθηση σπάνιων φυσικών φαινομένων όπως το Βόρειο Σέλας.

Οι νυχτερινές εμπειρίες επεκτείνονται πέρα από την αστροπαρατήρηση. Οι ταξιδιώτες μπορούν να απολαύσουν νυχτερινές καταδύσεις στα πλούσια οικοσυστήματα του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Ύφαλου ή της Ερυθράς Θάλασσας, να συμμετάσχουν σε σαφάρι άγριας ζωής σε μέρη όπως η Ζάμπια και η Κένυα ή να βιώσουν την απόλυτη ηρεμία και δέος που προσφέρει η έρημος Ατακάμα στη Χιλή. Η εμπειρία όμως δεν σταματά στη φύση, καθώς πολλές δραστηριότητες οργανώνονται και σε αστικά περιβάλλοντα.

Η ΜΑΓΕΙΑ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ

Νυχτερινές περιηγήσεις στις πόλεις, κυνήγι τρούφας υπό το φως της σελήνης ή ακόμα και πικνίκ με πανσέληνο στις παραθαλάσσιες περιοχές της Ιταλίας, προσφέρουν μια διαφορετική διάσταση στα ταξίδια.

Η δημοφιλία του νυκτοτουρισμού ή Nocturism συνεχώς αυξάνεται, καθώς πολλοί ταξιδιώτες επιθυμούν να ξεφύγουν από τα πλήθη και τον θόρυβο της ημέρας, αναζητώντας πιο ήσυχες και αυθεντικές εμπειρίες.

Αυτή η τάση προσελκύει όσους θέλουν να έρθουν πιο κοντά στη φύση και στα μυστήρια του σύμπαντος, αποδεικνύοντας ότι η νύχτα κρύβει απεριόριστες δυνατότητες για εξερεύνηση και μαγεία. Καθώς αναδεικνύεται ως κορυφαία ταξιδιωτική προτίμηση για το μέλλον, ο νυκτοτουρισμός φέρνει έναν νέο τρόπο αντίληψης των ταξιδιών, όπου το σκοτάδι μετατρέπεται σε σκηνικό για ανεπανάληπτες εμπειρίες.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

Ερευνητές του Βρετανικού Μουσείου ενδέχεται να έχουν ανακαλύψει την τοποθεσία της Κιβωτού του Νώε, βασιζόμενοι σε μια βαβυλωνιακή πήλινη πινακίδα ηλικίας περίπου 3.000 ετών, γνωστή ως «Imago Mundi».

Αυτή η πινακίδα, που θεωρείται ο αρχαιότερος χάρτης του κόσμου, ανακαλύφθηκε το 1882 στο Ιράκ και φυλάσσεται στο Βρετανικό Μουσείο.

Η «Imago Mundi» απεικονίζει έναν κυκλικό χάρτη με τη Μεσοποταμία στο κέντρο, περιβαλλόμενη από έναν «πικρό ποταμό» Αυτός υποδηλώνει τα όρια του γνωστού κόσμου για τους Βαβυλώνιους.

Στην πίσω πλευρά της πινακίδας, υπάρχει κείμενο σε σφηνοειδή γραφή που περιγράφει μια διαδρομή προς μια περιοχή που ονομάζεται «Urartu».

Ο όρος αυτός είναι το ασσυριακό ισοδύναμο του εβραϊκού «Ararat». Του βουνού όπου, σύμφωνα με τη Βίβλο, κατέληξε η Κιβωτός του Νώε μετά τον Κατακλυσμό.

Το κείμενο αναφέρει ότι ένας ταξιδιώτης πρέπει να διανύσει «επτά λεύγες» για να φτάσει σε μια δομή που περιγράφεται ως «parsiktu». Ο όρος «parsiktu» χρησιμοποιείται σε βαβυλωνιακά κείμενα για να περιγράψει σκάφη ικανά να επιβιώσουν από έναν μεγάλο κατακλυσμό. Ακριβώς όπως αυτό που κατασκεύασε ο Utnapishtim, μια μορφή παρόμοια με τον Νώε στη βαβυλωνιακή παράδοση.

Ο Δρ. Irving Finkel, επιμελητής του Βρετανικού Μουσείου και ειδικός στη σφηνοειδή γραφή, δήλωσε: «Αυτό δείχνει ότι η ιστορία ήταν η ίδια και, φυσικά, ότι η μία οδήγησε στην άλλη, αλλά επίσης ότι, από βαβυλωνιακή άποψη, αυτό ήταν ένα πραγματικό γεγονός»

Η βαβυλωνιακή εκδοχή της ιστορίας του Κατακλυσμού παρουσιάζει ομοιότητες με τη βιβλική αφήγηση. Σύμφωνα με τον βαβυλωνιακό μύθο, οι θεοί αποφάσισαν να καταστρέψουν την ανθρωπότητα με έναν μεγάλο κατακλυσμό.

Όμως ο θεός Ea προειδοποίησε τον Utnapishtim, ο οποίος κατασκεύασε ένα μεγάλο σκάφος και διέσωσε την οικογένειά του και ζεύγη ζώων.

Μετά από έξι ημέρες και νύχτες καταιγίδας, το σκάφος προσάραξε σε ένα βουνό που ονομάζεται Nisir. Στη βιβλική αφήγηση, ο Νώε λαμβάνει εντολή από τον Θεό να κατασκευάσει την Κιβωτό για να σώσει την οικογένειά του και τα ζώα από τον Κατακλυσμό. Μετά από 150 ημέρες, η Κιβωτός προσάραξε στα βουνά του Αραράτ.

Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει μια ενδιαφέρουσα σύνδεση μεταξύ των βαβυλωνιακών και βιβλικών αφηγήσεων του Κατακλυσμού. Υποδηλώνει ότι η ιστορία αυτή ήταν διαδεδομένη σε διάφορους πολιτισμούς της αρχαιότητας.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν η Κιβωτός του Νώε υπήρξε πραγματικά ή αν πρόκειται για έναν μύθο που αντανακλά κοινές πολιτισμικές  παραδόσεις.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, παρά τις πολυάριθμες έρευνες και αποστολές, δεν έχουν βρεθεί απτές αποδείξεις για την ύπαρξη της Κιβωτού του Νώε.

Η ιστορία του Κατακλυσμού παραμένει ένα από τα πιο γοητευτικά και μυστηριώδη αφηγήματα της ανθρώπινης ιστορίας. Διαχρονικά προκαλεί το ενδιαφέρον τόσο των επιστημόνων όσο και του ευρύτερου κοινού.

Η «Imago Mundi» αποτελεί ένα σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα που προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την κοσμοθεωρία και τις γεωγραφικές γνώσεις των Βαβυλωνίων.

Η σύνδεση της με την ιστορία του Κατακλυσμού υπογραμμίζει την αλληλεπίδραση και την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των αρχαίων πολιτισμών της Μεσοποταμίας και της περιοχής της Εγγύς Ανατολής.

Παρά τις προόδους στην κατανόηση των αρχαίων κειμένων και χαρτών, η ακριβής τοποθεσία της Κιβωτού του Νώε παραμένει άγνωστη.

Η ιστορία συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο μελέτης, συζήτησης και έμπνευσης, αντανακλώντας την ανθρώπινη ανάγκη για κατανόηση του παρελθόντος και των μύθων που διαμορφώνουν την πολιτιστική μας κληρονομιά.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

 Όσον αφορά στη μακροζωία, οι ειδικοί πάνω στο θέμα, δηλαδή οι Ιάπωνες, έχουν βρει μια προπόνηση που διαρκεί μόνο 3 λεπτά και προσφέρει μακροχρόνια οφέλη: Το «rajio taiso» («άσκηση με ραδιόφωνο»), είναι μια σειρά από απλές, ρυθμικές γυμναστικές ασκήσεις χαμηλής έντασης, που συνήθως εκτελούνται με τη συνοδεία μουσικής ή ραδιοφωνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με το Harvard Health, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ασκήσεις που εστιάζουν στην ευλυγισία, την κινητικότητα και την ενδυνάμωση του σώματος. Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά το 1928 ως μια πρωτοβουλία για να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να γυμνάζονται καθημερινά.

Είναι εξαιρετικά δημοφιλές μέχρι και σήμερα. Θεωρείται, μάλιστα, μέρος της ιαπωνικής καθημερινότητας και έχει ιδιαίτερη πολιτιστική αξία, καθώς προάγει τη συντροφικότητα και την κοινωνικότητα.

Οι ασκήσεις είναι σχεδιασμένες για να είναι προσβάσιμες σε άτομα όλων των ηλικιών. Συνήθως εκτελούνται το πρωί, σε ομαδικά περιβάλλοντα, όπως στα σχολεία πριν χτυπήσει το κουδούνι και τις επιχειρήσεις πριν την έναρξη της βάρδιας. Πλέον, είναι διαθέσιμες μέσω τηλεόρασης, διαδικτύου και άλλων ψηφιακών μέσων, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους ανθρώπους να τις παρακολουθήσουν και να συμμετάσχουν από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου:

Τα οφέλη του «rajio taiso»

  • Καλύτερη κυκλοφορία του αίματος.
  • Περισσότερη αντοχή.
  • Λιγότερο του άγχος.
  • Ανεβασμένη διάθεση και ενέργεια.
  • Βελτιωμένη ισορροπία και στάση σώματος.
  • Ανακούφιση από μυϊκό πιάσιμο.
  • Διαχείριση βάρους.
  • Πρόληψη χρόνιων παθήσεων.

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του «rajio taiso» είναι η απλότητά του. Δεν απαιτεί πολύ χρόνο ούτε πολύπλοκες κινήσεις. Αυτό το καθιστά ιδανικό για καθημερινή εξάσκηση, καθώς η συνέπεια είναι το κλειδί για μέγιστα οφέλη.

Ερευνητές του University of New South Wales (UNSW) υποστηρίζουν ότι όταν κάνεις κάτι τακτικά, ο συνολικός όγκος της προσπάθειάς σου είναι τελικά μεγαλύτερος, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για να έχεις μόνιμα αποτελέσματα.

Το να δημιουργείς μια νέα συνήθεια είναι σαν να χαράζεις ένα νέο μονοπάτι. Τα πρώτα βήματα μπορεί να είναι δύσκολα. Ωστόσο, στο τέλος – με υπομονή και επιμονή –  το σώμα και το μυαλό σου θα επιλέγουν αυτόματα το νέο μονοπάτι αντί για το παλιό, επειδή θα έχει γίνει πιο εύκολο. Η συνέπεια μπορεί, επίσης, να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή σου. Όταν τηρείς τις υποσχέσεις που δίνεις στον εαυτό σου, αρχίζεις να τον εμπιστεύεσαι περισσότερο.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Φεβρουαρίου 2025

Δε θέλει Φώτα η αλήθεια
να βαδίσει
δεν θέλει παρακάλια
να φανεί
είναι αυτό που οι δειλοί
φοβούνται

είναι φωνή χωρίς φωνή

κοιτάζει ίσια μες στα μάτια
και δεν μπορείς
να της κρυφτείς
όταν θελήσει να ρωτήσει
το πως το που
και το γιατί

Λουδοβίκος των Ανωγείων

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Φεβρουαρίου 2025
Ο Ισαάκ Νεύτων ήταν μαθηματικός, αστρονόμος, φιλόσοφος, αλχημιστής και θεολόγος γεννήθηκε το 1643 και πέθανε το 1726 ή το 1727.

Έμεινε γνωστός στην ιστορία για το ότι  εισήγαγε στις φυσικές επιστήμες την έννοια της βαρύτητας.

Ωστόσο, μία από τις πτυχές της έρευνάς του, που ίσως δεν είναι τόσο γνωστή σε εμάς, είναι ότι είχε την ικανότητα να κρατά σημειώσεις σε άπταιστα ελληνικά.

Οι σημειώσεις του Νεύτωνα

Ανάμεσα στα κείμενά του, κρατούσε και σημειώσεις τις οποίες έγραφε στα ελληνικά καθότι ήταν λάτρης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας.

Αγαπούσε μάλιστα τόσο πολύ την ελληνική γλώσσα σε σημείο που να είναι γνωστή η φράση του «Amicus Plato, amicus Aristoteles, magis amica veritas» (Ο Πλάτων είναι φίλος μου, ο Αριστοτέλης είναι φίλος μου, αλλά η μεγαλύτερη φίλη μου είναι η αλήθεια).

Τα κείμενα του Σερ Ισαάκ Νεύτωνα είναι όλα αναρτημένα στη σελιδα  του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ από το 2011.

Μεταξύ αυτών υπάρχει και ένα το οποίο είναι γραμμένο στα ελληνικά.

Την εποχή που ήταν ενεργός ως επιστήμονας και φιλόσοφος οι καλλιεργημένοι της Δύσης γνώριζαν πρωτίστως λατινικά αλλά και ελληνικά.

Πολλοί από αυτούς γνώριζαν καλά την αρχαία ελληνική ιστορία, τέχνη, λογοτεχνία και δράμα.

Ένας από αυτούς ήταν και ο Νεύτωνας.

Πολλά από τα πολύτιμα σημειωματάρια του Ισαάκ Νεύτωνα, στα οποία κατέγραφε τις πρωτοποριακές του θεωρίες για τον κόσμο ήταν στα ελληνικά.

Παρά το γεγονός ότι οι τίτλοι και τα θέματα, στα οποία εργαζόταν παρουσιάζονται στα λατινικά, η ανάλυση των θεμάτων δίνεται σε σύντομα, καλογραμμένα στην ελληνική γλώσσα, γραμμένα με πεζά και χρησιμοποιώντας δασείες και περισπωμένες.

Λόγω του τρόπου γραφής του, με κάποιες διορθώσεις, διαγραφές και γραμμές που έχουν χαραχθεί, το

Το 1872, όμως, τα χειρόγραφα του Ισαάκ Νεύτωνα, συμπεριλαμβανομένων των σημειώσεών του στα ελληνικά, παραδόθηκαν στη Βιβλιοθήκη του Κέιμπριτζ.

Σήμερα, το Κέιμπριτζ διαθέτει τη μεγαλύτερη και πιο σημαντική συλλογή χειρογράφων του Νεύτωνα. Η συλλογή των εγγράφων του μεγάλου στοχαστή ψηφιοποιήθηκε και αναρτήθηκε στο διαδίκτυο από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ το 2011.

Πολλές από αυτές τις σημειώσεις περιλαμβάνουν τη μελέτη του Αριστοτέλη (Όργανον και Ηθικά), την Εισαγωγή του Πορφυρίου κ.α.

Στο σημειωματάριο, κάτω από τον τίτλο στα λατινικά «Amicus Plato, amicus Aristoteles, magis amica veritas», ο Νεύτωνας κατέγραψε τις σκέψεις του, ξεκινώντας μια διάσημη ενότητα του χειρογράφου με τίτλο «Quaestiones Quaedam Philosophiae» , δηλαδή «Ορισμένα Φιλοσοφικά Ερωτήματα».

Εδώ, έγραφε για θέματα που τον ενδιέφεραν και σχεδίαζε να μελετήσει σε μεγαλύτερο βάθος, όχι μόνο μέσω της ανάγνωση. αριστοτελικών, αλλά και μέσω πειραμάτων.

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Φεβρουαρίου 2025

Το να μην κάνεις τίποτα μπορεί να φαίνεται εγωιστικό ή βαρετό με μια πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια «υπηρεσία» που προσφέρεις στον εαυτό σου και στην κοινωνία. Αυτό που οι Ολλανδοί ονομάζουν «niksen»

Όταν κάποιος σε ρωτά τι κάνεις, κατά τη διάρκεια του niksen σου, απάντησέ του απλά: «Τίποτα».  Μην απολογείσαι γιατί κάνεις ένα διάλειμμα ή διακοπές. Μην βλέπεις το niksen σαν σημάδι τεμπελιάς, αλλά σαν μια σημαντική δεξιότητα της ζωής, που θα σε βοηθήσει να βρεις την ηρεμία και να αποφύγεις το burnout.

Η τεμπελιά έχει να κάνει με την απροθυμία να κάνουμε κάτι, συχνά πηγάζει από το αίσθημα της ανίας και ως επί τω πλείστον, είναι παροδική. Αντίθετα, το burnout χαρακτηρίζεται από μια κατάσταση συναισθηματικής ή σωματικής εξάντλησης και μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σοβαρές για την συνολική υγεία επιπτώσεις.

ΠΞΓΑΙΝΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΣΟΥ

Με την πάροδο των ετών, η εργασία για τους περισσότερους υπαλλήλους συνδέεται όλο και περισσότερο με αυστηρές προθεσμίες και υπέρμετρη πίεση. Ο ανταγωνισμός, η αγωνία να αποδείξεις και να αποδώσεις, η  οικονομική ανασφάλεια και μια κουλτούρα απαιτήσεων που διαμορφώνουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής, δεν μπορεί να αφήσει τον τρόπο λειτουργίας μας και την υγεία μας ανεπηρέαστα.

Η εργασία αργά τη νύχτα, η παράλειψη γευμάτων, η καθιστική ζωή, οι πολλές ώρες μπροστά στις οθόνες, η κακή στάση του σώματος και η κοινωνική αποσύνδεση είναι μερικοί από τους κινδύνους μιας κακής εταιρικής κουλτούρας για την υγεία μας.

Οι Ολλανδοί αναγνωρίζουν ότι ο καθένας έχει διαφορετικό χρονότυπο. Οι άνθρωποι κοιμούνται και δουλεύουν διαφορετικές ώρες της ημέρας για να επιτύχουν τη μέγιστη παραγωγικότητα. Κάποιοι αποδίδουν καλύτερα το πρωί και άλλοι είναι πιο παραγωγικοί το απόγευμα.

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να βρει πότε είναι πιο δημιουργικός, πιο παραγωγικός.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΝΙΚSEN

Οι στιγμές του niksen όπου δεν κάνεις τίποτα είναι πιο ιδιαίτερες όταν τις μοιράζεσαι με τα αγαπημένα σου άτομα.

Εάν μπορείς να ολοκληρώσεις μια εργασία την επόμενη ημέρα αντί να τη φέρεις μαζί σου στο σπίτι, για να περάσεις λίγο παραπάνω χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σου, μην αμελήσεις να το κάνεις.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 16 Φεβρουαρίου 2025

Σύμφωνα,με έρευνα που έχει δημοσιευτεί στην εκπαιδευτική πλατφόρμα Britannica Education, η περιέργεια βοηθάει τον εγκέφαλόμας να είναι πιο δεκτικός σε νέες πληροφορίες. Στην εν λόγω έρευνα, αναφέρεται συγκεκριμένα ότι το να είμαστε περίεργοι απελευθερώνει στον οργανισμό μας την «ορμόνη της ανταμοιβής», που δεν είναι άλλη από την ντοπάρισμα, ενεργοποιώντας έτσι το λεγόμενο «σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου».

Πώς η περιέργεια ενθαρρύνει τη μάθηση

Με αυτό εννοούμε το σύνολο των εγκεφαλικών μας κυττάρων που ενεργοποιούνται όταν βιώνουμε θετικές εμπειρίες, όπως είναι η ευχαρίστηση ή η επιτυχία. Χάρη στον μηχανισμό του εγκεφάλου μας που σχετίζεται με την ανταμοιβή, ενισχύεται η επιθυμία μας για επανάληψη συμπεριφορών που μας προσφέρουν απόλαυση ή μας ανταμείβουν, ενθαρρύνοντας έτσι τη μάθηση και την επιβράβευση.

Για παράδειγμα, όταν ένας μαθητής είναι περίεργος για ένα ζήτημα, είναι πιο πιθανό να θέλει να το εξετάσει πιο βαθιά, να προσπαθήσει να βρει περισσότερες πληροφορίες που αφορούν σε αυτό και αργότερα ενδεχομένως και να μπορεί να επινοήσει δημιουργικούς τρόπους για να εφαρμόσει τη γνώση του για το εν λόγω ζήτημα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ενήλικες που προσεγγίζουν την εργασία τους με περιέργεια. Ο ερευνητές υποστηρίζουν ότι με τον τρόπο αυτό ίσως να καταφέρουν να καινοτομήσουν και να προσαρμοστούν καλύτερα σε όποια αλλαγή.

Πόσο βοηθάει στην επικοινωνία και τη σύνδεση

Όταν δείχνουμε ενδιαφέρον για τις εμπειρίες των άλλων, για τις σκέψεις και για τα συναισθήματά τους, καλλιεργούμε βαθύτερη σύνδεση μαζί τους, με αποτέλεσμα να δημιουργούμε πιο ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις, που βασίζονται στη εμπιστοσύνη και την επικοινωνία. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί ενισχύει την ενσυναίσθηση. Όταν έχουμε περιέργεια, δίνουμε χώρο στον διάλογο και στην αμοιβαία κατανόηση. Ακόμη και οι διαφωνίες, πολλές φορές, είναι δυνατόν να μετατραπούν σε εμπειρίες που θα συμβάλουν στην εξέλιξη και των δύο συνομιλητών.

Η περιέργεια είναι στη φύση μας και αυτό εξηγείται, αφού μας ελκύει το άγνωστο  και θέλουμε να έρθουμε σε επαφή με αυτό για να το κατακτήσουμε και να μην μας τρομάζει. Για να μάθουμε ό,τι δεν γνωρίζουμε, το εργαλείο μας είναι να κάνουμε ερωτήσεις. Και το όφελος είναι ξεκάθαρο. Μέσω των ερωτήσεων, είναι πιθανόν να μάθουμε πράγματα, που αλλιώς δεν θα μαθαίναμε ποτέ!

Με ποιο τρόπο ενισχύει τη δημιουργικότητα και την καινοτομία

Πολλές ανακαλύψεις στην επιστήμη και την τεχνολογία, καθώς και διάφορες αξιοθαύμαστες καινοτομίες στον τομέα της τέχνης, δεν θα είχαν συμβεί αν κάποιος δεν είχε κάνει μία ερώτηση ή δεν είχε επιμείνει σε μια ιδέα, που οι άλλοι δεν της είχαν δώσει τόση σημασία. Για παράδειγμα, η ανακάλυψη της πενικιλίνης από τον Άγγλο ερευνητή Αλεξάντερ Φλέμινγκ ήταν αποτέλεσμα της περιέργειάς του. Παρατήρησε ότι η πράσινη μούχλα παρήγαγε μια ουσία που ανέστελλε τη δραστηριότητα μερικών βακτηρίων, κάτι που άλλοι επιστήμονες ενδέχεται να είχαν αγνοήσει.

Πώς μας μαθαίνει να αποδεχόμαστε την αποτυχία και την αβεβαιότητα

Στη ζωή μαθαίνουμε πως δεν έχουν όλες οι ερωτήσεις απάντηση και πως αυτό είναι εντάξει! Με το να είμαστε περίεργοι, συνηθίζουμε στην αβεβαιότητα και δεν την αφήνουμε να μας αναστατώνει, αποδεχόμαστε το γεγονός ότι είναι απόλυτα φυσιολογικό να μην τα ξέρουμε και να μην τα ελέγχουμε όλα. Δεν πρέπει να μετανιώνουμε για την περιέργειά μας, για τις προσπάθειες που κάνουμε, αναζητώντας την αλήθεια, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Άλλωστε, ακόμη και οι αποτυχίες μπορούν να αποτελέσουν βήματα προς την επιτυχία.

Περιέργεια και πώς να την καλλιεργήσουμε προς όφελός μας

  • Συλλέγοντας εμπειρίες. Ταξιδεύοντας, γνωρίζοντας διαφορετικούς ανθρώπους από εμάς ή δοκιμάζοντας νέες δραστηριότητες, μπορούμε να πυροδοτήσουμε την περιέργειά μας.
  • Κάνοντας περισσότερες ερωτήσεις. Είτε πρόκειται για επαγγελματικό περιβάλλον, είτε για την προσωπική μας εξέλιξη, το να μην ντρεπόμαστε να ρωτήσουμε, θα μας βοηθήσει να μάθουμε.

Η περιέργεια δεν έχει να κάνει μόνο με τις προσωπικές μας αναζητήσεις ή τις διαπροσωπικές μας σχέσεις. Μπορεί να έχει αντίκτυπο και σε άλλους είδους σχέσεις, αλλά και στην κοινωνία γενικότερα, καθώς είναι δυνατόν να εμπνεύσει τη συλλογική πρόοδο. Για παράδειγμα, όσον αφορά στις εργασιακές σχέσεις, σε οργανισμούς που δίνουν αξία στην περιέργεια, ενθαρρύνονται περισσότερο η συνεργασία, η καινοτομία και η διαρκής ανάπτυξη.

Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα είμαστε περίεργοι για το πώς και το γιατί, δεν χρειάζεται να καταπιέσουμε αυτή την έμφυτη ανάγκη μας για εξερεύνηση και μάθηση. Αντιθέτως, θα πρέπει να ρωτήσουμε και όλο και κάτι θα μάθουμε!

* Πηγή: Vita

Ειδήσεις Σήμερα:
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Όταν γεράσεις κι ασπρίσεις και στον ύπνο βυθιστείς
Καθισμένη δίπλα στη φωτιά, μ’ ένα βιβλίο στο χέρι
Να το διαβάζεις αργά, ν’ αφήνεσαι στων ματιών τις θύμησες
Στο βλέμμα τους, στις χαρακιές σκιές τους

Τόσοι πολλοί αγαπήσανε τις ροδαλές στιγμές σου
Την ομορφιά σου αγάπησαν στ’ αλήθεια ή σαν ψέμα
Ένας, όμως, αγάπησε τη συντροφιά ψυχή σου
Τις παλλόμενες πτυχώσεις θλίψης στην όψη τη δική σου

Κι έτσι σκυμμένη στη σιδηρά εστία την πυρωμένη
Να ψιθυρίζεις, δίχως χαρά, πώς πέταξε η Αγάπη
Και δρασκελώντας τα βουνά, ένα έγινε με δαύτα
Το πρόσωπό του κρύβοντας ανάμεσα στα άστρα

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Απόσπασμα

Το ξέρω πως θα ’ρθει ένας καιρός, που οι άνθρωποι θα θαυμάζουν, ο ένας τον άλλον, όπου καθένας τους θα λάμπει σαν αστέρι στα μάτια του άλλου, όπου όλοι θ’ ακούνε το διπλανό τους σα να ’τανε μουσική η φωνή του.

Θα υπάρχουν άνθρωποι ελεύθεροι στη γη, όλοι θα ’χουν ανοιχτή καρδιά, εξαγνισμένοι από κάθε απληστία και φθόνο.

Και τότε η ζωή δε θα ’ναι πια η ζωή, μα ένας ύμνος στον άνθρωπο, η μορφή του θα πάει ψηλά, γιατί οι ελεύθεροι άνθρωποι μπορούν να φτάσουν όλα τα ύψη!

Θα ζούνε τότε μες στην ελευθερία και στην ισότητα, θα ζούνε για την ομορφιά.

Τότε οι καλύτεροι θα ’ναι εκείνοι που θα μπορούν ν’ αγκαλιάσουν περισσότερο τον κόσμο μέσα στην καρδιά τους, εκείνοι που θα τον αγαπήσουν πιο βαθιά, εκείνοι πού θα ’ναι οι πιο ελεύθεροι… γιατί μέσα σ’ εκείνους θα υπάρχει η περισσότερη ομορφιά!

Τότε η ζωή θα ’ναι μεγάλη και μεγάλοι θα ’ναι εκείνοι που θα τη ζούνε!…

Σώπασε στάθηκε ορθός, κ’ εξακολούθησε με μια φωνή όπου αντιλαλούσε όλη η δύναμή του:

Στο όνομα αυτής της ζωής, είμαι έτοιμος για όλα… θα ξεριζώσω την καρδιά μου, αν χρειάζεται, και θα την ποδοπατήσω χάμω εγώ ο ίδιος.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Συνέβη μόλις πριν από εξήντα χρόνια, στην παγκόσμια έκθεση του 1958, όταν το Βέλγιο παρουσίασε μεταξύ άλλων εκθεμάτων, ανθρώπους. Εν προκειμένω, Αφρικανούς. Πώς ήταν ο τελευταίος «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» στην καρδιά της Ευρώπης και για ποιούς λόγους οι Βέλγοι δεν τολμούν ακόμη να κοιτάξουν το εφιαλτικό αποικιακό παρελθόν τους στην Αφρική. Η παγκόσμια έκθεση του 1958, ήταν μια λαμπρή γιορτή της μεταπολεμικής Ευρώπης με ό,τι αυτό συνεπάγεται όσον αφορά τα επιτεύγματα της τεχνολογικής κυρίως, προόδου. Σύμφωνα με τον Guardian, το γεγονός αυτό, του «ανθρώπινου ζωολογικού κήπου» διατηρεί μέχρι σήμερα μια «σημαντική θέση στη συλλογική μνήμη του βελγικού λαού». Εξού και σε μία προσπάθεια επαναπροσέγγισης, επαναπροσδιορισμού του αποικιακού παρελθόντος του, το Βέλγιο οργανώνει σειρά εκδηλώσεων στο φουτουριστικό τοπόσημο των Βρυξελλών, το Atomium*. Η έκθεση μαύρων ανδρών, γυναικών και παιδιών σε «φυσικές συνθήκες» για την «εκπαίδευση και διασκέδαση» των λευκών Ευρωπαίων, έμελε να είναι ο τελευταίος «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» στον κόσμο. Το 1958, το Βέλγιο εξακολουθούσε να διαφεντεύει το Κονγκό** -μια χώρα περίπου 80 φορές μεγαλύτερη από το μέγεθος του και την ίδια στιγμή, πηγή μεγάλης εθνικής υπερηφάνειας. Το πλούσιο σε ορυκτά κράτος της Κεντρικής Αφρικής δεν ήταν «μόνο» εξαιρετικά προσοδοφόρο οικονομικά, αλλά το γεγονός ότι ήταν αποικία του Βελγίου, του μικρού ευρωπαϊκού κράτους που ζούσε στη σκιά της Βρετανίας και της Γαλλίας, προσέδιδε στη χώρα κύρος. Ο πολιτικός κόσμος του Βελγίου έβλεπε την Expo ’58 σαν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να παρουσιάσει στον πλανήτη μια καλογυαλισμένη εικόνα του Βελγικού Κονγκό. «Kongorama». Στην είσοδο του Ατόμιουμ -που στήθηκε ως «απάντηση» στον γαλλικό Πύργο του Άιφελ- οι Βέλγοι είχαν στήσει επτά περίπτερα αφιερωμένα στο Κονγκό -στις εξορύξεις, τις μεταφορές και τη γεωργία- γνωστό ως «Kongorama». Κάπου εκεί, μέσα σε «τροπικούς κήπους», «τοποθετούσαν» καθημερινά άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ντυμένους με παραδοσιακές φορεσιές, σαν σε βιτρίνα, η οποία χωριζόταν από τους επισκέπτες με μία περίφραξη από μπαμπού. Δεν επρόκειτο για κάποια καινοτομία. Ανθρώπινοι ζωολογικοί κήποι παρουσιάζονταν σε τακτική βάση στη Δύση ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, στο Λονδίνο, το Όσλο και το Αμβούργο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι ότι το 1906 στη Νέα Υόρκη, ένας νεαρός Κονγκολέζος με ακανόνιστα δόντια εκτέθηκε στον ζωολογικό κήπο του Μπρονξ, στο σημείο που ήταν οι πίθηκοι. Το καλοκαίρι του 1897, ο βασιλιάς Λεοπόλδος ο ΙΙ, έφερε στις Βρυξέλλες 267 Κονγκολέζους. Τους έβαλε να κωπηλατούν με τα κανό τους στις βασιλικές λίμνες του αποικιακού Μουσείου Tervuren, ανατολικά των Βρυξελλών και οι Βέλγοι έσπευσαν: 1,3 εκατ. άτομα -από τα 4 εκατ. του συνολικού πληθυσμού- πήγαν να απολαύσουν το «σόου» περπατώντας πάνω σε μία γέφυρα από σχοινιά προκειμένου να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή θέα. Το καλοκαίρι εκείνο ήταν ιδιαιτέρως ψυχρό. Επτά από τους Κονγκολέζους πέθαναν από πνευμονία και γρίπη. Οι Βέλγοι πέταξαν τα σώματα τους σε ένα μαζικό τάφο στο τοπικό νεκροταφείο, χωρίς καμία σήμανση. Αλλά ήταν τόσο μεγάλη η δημοφιλία του «ζωολογικού κήπου» και άλλων παρόμοιων «εκθεμάτων» ώστε λίγο αργότερα δημιουργήθηκε στο ίδιο σημείο μόνιμη έκθεση. Αρχικά έλαβε το όνομα Μουσείο του Κονγκό, πλέον ονομάζεται Βασιλικό Μουσείο για την Κεντρική Αφρική. Η έκθεση του 1958 ήταν μικρότερης κλίμακας, αλλά παρόμοιου περιεχομένου. Οι Βέλγοι έστησαν ένα «τυπικό» χωριό, στο οποίο υποτίθεται ότι οι Κονγκολέζοι περνούσαν τις μέρες τους φτιάχνοντας χειροποίητες κατασκευές στις αχυρένιες καλύβες τους, ενώ οι λευκοί άνδρες και γυναίκες περνούσαν, τούς χάζευαν και ως επί το πλείστον, τούς χλεύαζαν. Όπως έγραφε ένας δημοσιογράφος της εποχής «στην περίπτωση κατά την οποία δεν υπήρχε αντίδραση, τους έριχναν νομίσματα ή περνούσαν από τα ανοίγματα της περίφραξης, μπανάνες». Σύμφωνα με άλλο δημοσίευμα «οι νέγροι στους ζωολογικούς κήπους» ήταν προσφιλές θέμα συζήτησης. Για τις ανάγκες της έκθεσης έφεραν από την Αφρική 598 Κονγκολέζους: 273 άνδρες, 128 γυναίκες και 197 παιδιά (συνολικά 183 οικογένειες). Η δρ Sarah Van Beurden, ιστορικός με πεδίο έρευνας την Κεντρική Αφρική, σημειώνει μάλιστα ότι, η αρμόδια υπηρεσία ήταν «ιδιαιτέρως ανήσυχη όσον αφορά την παραμονή ενός τόσο μεγάλου αριθμού Κονγκολέζων στο Βέλγιο». Στο απομονωμένο κτίριο που τους κρατούσαν -και από το οποίο τους πήγαιναν και τους έφερναν από την Έκθεση- οι Αφρικανοί διαμαρτυρήθηκαν τόσο για την καθημερινή κακοποίηση την οποία υφίσταντο, ως εκθέματα, όσο και για επιμέρους θέματα όπως η στέγαση τους στον περιορισμένο χώρο που τους είχαν στοιβάξει. Μέχρι τον Ιούλιο, οι περισσότεροι δεν άντεξαν και γύρισαν στην πατρίδα τους. Ο «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» έκλεισε και η έκθεση συνεχίστηκε. Έμελε να είναι ο τελευταίος, καθώς το 1960 το Κονγκό απέκτησε την ανεξαρτησία του. Αλλά για τον Guido Gryseels, γενικό διευθυντή του Βασιλικού Μουσείου για την Κεντρική Αφρική (RMCA), η μάχη κατά των προκαταλήψεων που ήταν στον πυρήνα της ιδέας του «ζωολογικού κήπου» βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων του. Θέλουν να ξεχάσουν το Ολοκαύτωμα στο Κονγκό. Την 1η Δεκεμβρίου, μετά από μια ανακαίνιση που κόστισε 75 εκατ. ευρώ, το RMCA θα ανοίξει ξανά τις πύλες του στο κοινό μετά από πέντε χρόνια. Το Μουσείο διαθέτει ένα νέο κέντρο επισκεπτών και ένα τεράστιο υπόγειο που διπλασίασε τον εκθεσιακό χώρο του σε 11.000 τετραγωνικά μέτρα. Αλλά πέρα από τον κτιριακό μετασχηματισμό, μια πολύ πιο σημαντική αλλαγή είναι προ των πυλών. Όταν το 2001, ο Gryseels ανέλαβε τη διεύθυνση του Μουσείου, η μόνιμη έκθεση ελάχιστα είχε αλλάξει από τη δεκαετία του 1920. Που σημαίνει ότι επί της ουσίας, παρουσίαζε το αφήγημα μίας αποικιοκρατικής χώρας που «έφερε το φως εκεί που πριν υπήρχε σκοτάδι». «Επί 100 χρόνια είμαστε ένα ίδρυμα για την αποικιοκρατία. Για τους περισσότερους Βέλγους η πρώτη γνωριμία τους με την Αφρική γίνεται στο μουσείο μας και η αρχική εικόνα είναι ότι ο λευκός άνθρωπος είναι ανώτερος από τον μαύρο άνθρωπο. Ότι δηλαδή, πήγαμε εκεί για να τους εκπολιτίσουμε. Οι Αφρικανοί παρουσιάζονται στο μουσείο γυμνοί με ένα δόρυ στο χέρι, χωρίς καμία αναφορά στον δικό τους πολιτισμό» λέει ο Gryseels. Η αδράνεια του μουσείου οφείλεται, κατά τον διευθυντή της, στο γεγονός ότι οι Βέλγοι στην πραγματικότητα αρνούνται να κοιτάξουν στο αποικιακό παρελθόν τους. «Πρόκειται για ένα πολύ ευαίσθητο θέμα. Κάθε βελγική οικογένεια έχει τουλάχιστον ένα μέλος της που έχει εργαστεί στο Κονγκό. Μπορεί να ήταν ιεραπόστολος, μπορεί δάσκαλος, μπορεί υπάλληλος της δημόσιας διοίκησης. Όποιον Βέλγο και να ρωτήσετε θα σας απαντήσει ότι κάποιος δικός του ήταν στο Κονγκό. Είναι μια συζήτηση έντονα συναισθηματικά φορτισμένη». Ο Gryseels εξηγεί ότι ο δημόσιος διάλογος για το αποικιακό παρελθόν ξεκίνησε στο Βέλγιο πολύ αργά, με τη δημοσίευση του βιβλίου του καθηγητή Δημοσιογραφίας στο Μπέρκλεϊ, Adam Hochschild, με τίτλο «King Leopold’s Ghost» το 1998. Πρόκειται για το χρονικό ενός Ολοκαυτώματος, από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των λευκών στην Αφρική, που ξεχάστηκε σκοπίμως. «Η συζήτηση άνοιξε σιγά σιγά. Όμως ακόμα και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα βελγικά σχολεία μέχρι πρόσφατα ήταν στη γραμμή ότι ‘εμείς πήγαμε τον πολιτισμό’» λέει ο Gryseels. * Το Ατόμιουμ που κατασκευάστηκε το 1958 -σχεδιασμένο αρχικά για να διαρκέσει μόνο έξι μήνες, όσο η Εxpο 1958- είναι ένα μνημείο με ύψος 103 μ. που αναπαριστά την κυψελίδα ενός κρυστάλλου σιδήρου, μεγεθυμένη κατά 165 δισεκατομμύρια φορές, που τελικώς επέζησε και κατέστη δημοφιλές τουριστικό θέλγητρο, σε σημείο που κατά κάποιους συγκαταλέγεται στα εθνικά σύμβολα του Βελγίου. Στα τέλη του 1950, καθώς η υφήλιος εισερχόταν στην εποχή των διαστημικών ταξιδιών, το σχέδιο του αρχιτέκτονα Αντρέ Ουότερκιν αποτελούσε τον τέλειο αντικατοπτρισμό της νέας εποχής. Καθεμιά από τις εννέα σφαίρες που το αποτελούν είναι ένα μουσείο με διάμετρο 18 μέτρα. Όλες οι σφαίρες συνδέονται με ανελκυστήρες. ** Οι Βέλγοι άρχισαν να εξερευνούν το Κονγκό τη δεκαετία του 1870, αρχικά με τον Σερ Χένρι Μόρτον Στάνλεϊ, ο οποίος ανέλαβε το «εγχείρημα» με επιχορήγηση του βασιλιά Λεοπόλδου ΙΙ του Βελγίου. Ο Λεοπόλδος σχεδίαζε να γίνει το Κονγκό αποικία. Απέκτησε επισήμως τα δικαιώματα του Κονγκό στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1885, το μετέτρεψε σε ιδιόκτητη έκταση -σήμερα θα το λέγαμε, προσωπική εταιρεία- και το ονόμασε Ελεύθερο Κράτος του Κονγκό. Το 1908, το Βελγικό Κοινοβούλιο, αν και δίστασε αρχικά, λύγισε από την διεθνή πίεση (ιδιαίτερα της Βρετανίας) και κατέλαβε το ελεύθερο κράτος από τον βασιλιά Λεοπόλδο. Τις 18 Οκτωβρίου, το Βελγικό Κοινοβούλιο υπερψήφισε την προσάρτηση του Κονγκό ως βελγική αποικία. Την περίοδο 1885-1908, πέντε έως οκτώ εκατομμύρια Αφρικανοί πέθαναν εξαιτίας της απάνθρωπης εκμετάλλευσής τους από τους αποικιοκράτες Βέλγους.

Από doctv

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Οι επιστολές του Σεφέρη στην αδελφή του Ιωάννα Τσάτσου, συνιστούν μιαν «αδιατάραχτη στρωματογραφία» ολόκληρης της ενήλικης ζωής του ποιητή. Παρουσιάζουν αντιστικτικά, για κάθε μια διακριτή περίοδο, ανάγλυφη την εξέλιξη της προσωπικής, της ποιητικής και της υπηρεσιακής του ζωής, περισσότερο από τα ημερολόγιά του ή άλλη αλληλογραφία του. Απευθυνόμενος στην κατά δύο χρόνια μικρότερη αδελφή του, της γράφει για όλα, σημαντικά και ασήμαντα, εντελώς αυθόρμητα, χωρίς αναστολές, ιδιαίτερα για τα προσωπικά του θέματα, τα βαθιά του συναισθήματα, για όλες τις μικρές χαρές του, για όλους τους δισταγμούς και τους καημούς του, προσωπικούς και υπηρεσιακούς. Πολλές φορές της γράφει εξομολογητικά, με έναν τόνο απογοήτευσης και πικρού παράπονου, ενώ άλλοτε, κάνοντας τους προσωπικούς του απολογισμούς, εκφράζει τις ενδόμυχες σκέψεις του με αισθήματα βαθιάς μελαγχολίας ή και απόγνωσης. Όμως, άλλες φορές, λιγότερο συχνά, γράφει με ένα χαριτωμένο χιούμορ ή έναν παιγνιώδη αυτοσαρκασμό αποφορτίζοντας το τραγικό κλίμα των επιστολών.

“Μπαμπούλι, δεν ξέρω καλά καλά πότε και πού σταμάτησα την αφήγησή μου την πηλιορείτικη. Νομίζω εκεί που έφτασα στον Βόλο, την περασμένη Τετάρτη. Θ’ αφήσω τον εαυτό μου να φλυαρήσει κι εσύ θα ξεδιαλύνεις ό,τι μπορέσεις. Ο αδελφός σου μπορεί να μην έχει συνάρτηση στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά μήτε και τον βοηθούν οι κυρίες που του έδωσε η μοίρα να συναντήσει. Στην Πάρμα η Πλατεία του Αγίου Νικολάου είναι άσχημη ή χαριτωμένη ανάλογα με τη γωνιά που θα την κοιτάξεις. Η εκκλησία είναι καινούργια αλλά όχι κακόγουστη και έχει πάνω από τη μεγάλη της πόρτα την εικόνα του άγιου τριγυρισμένη με χταπόδια και με καράβια. Το καμπαναριό κάπως αποχωρισμένο από το σώμα της οικοδομής χτυπάει τις ώρες· στο βάθος είναι το βουνό με τα χωριά σπαρμένα στις πλαγιές του. Αριστερά είναι τα σπίτια της παλιάς οικογένειας των Κόντιδων [Καρτάλη], αρχοντόσπιτα χτισμένα προς το τέλος του περασμένου αιώνα υπερήφανα και δύσπιστα. Ο αδελφός σου μπορεί να μην έχει συνάρτηση στις ανθρώπινες σχέσεις αλλά μήτε και τον βοηθούν οι κυρίες που του έδωσε η μοίρα να συναντήσει.   Εκεί κατέβηκα ίσια γραμμή από το βουνίσιο ερημητήριο της παλιάς μου φίλης καθώς χτυπούσε κατακόρυφα τις ακτίνες του ο ήλιος του Αυγούστου. – «Εδώ είναι το σπίτι του κυρ Αντώνη Κόντι» μού είπε ο σοφέρ. Έσπρωξα μια καγκελόπορτα, πέρασα μια πλακοστρωμένη αυλή και χτύπησα ένα κουδούνι. Μια υπηρέτρια με ύφος νιογέννητης φώκιας έβγαλε το κεφάλι της. – «Η δεσποινίς Κλέλια Κόντι»; Το σπίτι έμοιαζε έρημο, έπρεπε να πάω στο πλαϊνό. Την Κλέλια τη βρήκα περιτριγυρισμένη από φίλες της. Μου άνοιξε η ίδια την πόρτα. – «Θα μείνεις πέντε λεπτά και θα φύγεις» μού είπε βιαστικά καθώς την ακολουθούσα. Φορούσε ένα peignoir framboise και κόκκινα μυκονιάτικα πέδιλα. Κάθισα στον καναπέ του πατρογονικού σαλονιού. Ψηλά έπιπλα με κοιλιές Louis-Philippe, σκεπασμένα με κουκούλες άσπρες και στο διάδρομο ξυλογραφίες του 16ου αιώνα. Σπίτι μυθιστορηματικό. Άλλαξα λίγες φράσεις με τις επαρχιώτισσες φιλενάδες της. Έπειτα σαν να είχε δοθεί ένα μυστικό σύνθημα, χαιρέτησαν όλες κι έφυγαν. – «Άθλιο τέρας», είπα στην Κλέλια όταν μείναμε μόνοι, «αν δε σου είχα γράψει, θα μ’ άφηνες να περιμένω χρόνια ολόκληρα πάνω στο βουνό». – «Δοκίμαζα κάθε μέρα να σου τηλεφωνήσω», είπε. – «Και δεν ήξερες να γράψεις, να τηλεγραφήσεις;» – «Αυτό δεν το σκέφτηκα». Αυτό το κορίτσι μου θυμίζει τον Shelley μια φορά που κινδύνευε η βάρκα του στη λίμνη της Γενεύης. Περίμενε να πνιγεί χωρίς την παραμικρή κίνηση. Πάνω σ’ αυτό το διάλογο παρουσιάστηκε η ξομολογήτρα της Κλέλιας που είχε ξεμπαρκάρει το πρωί. Ένα πλάσμα με αγαθή φυσιογνωμία, κατασκευασμένο σαν καράφα βαποριού με πλατειά βάση για να μην αναποδογυρίζει στη φουρτούνα. – «Η δις Νικολέτα». Της έδωσα το χέρι. Ο κυρ Αντώνιος Κόντι, μολονότι ο ίσκιος βάραινε σ’ ολόκληρο το σπίτι, δε φανερώθηκε. Η Κλέλια ισχυρίζεται πως πάει κάθε πρωί στην τράπεζα και μετράει τα λεφτά του. «Et si le malheureux s’est trompe de deux liards, il faut qu’ il recommence», της είπα. «Μπορεί να ’vαι κι αυτό», αποκρίθηκε. «Άθλιο τέρας», είπα στην Κλέλια όταν μείναμε μόνοι, «αν δε σου είχα γράψει…» Είναι φαίνεται η πρώτη φορά που μένει μαζί με το γέρο πατέρα της, που έχει φτάσει στην ηλικία όπου όλοι οι Κόντιδες πεθαίνουν. Αυτό και μια ζωή μοναχική και έρημη για ένα μεγάλο μέρος του χρόνου στην Αφρική τον έχει κάνει σιωπηλό, ευαίσθητο, γεμάτο αντιδράσεις πλάγιες, κλεισμένο και δυστυχή. Η κόρη κάτω από τη βαριά πίεση που δεν ξεσπά ποτέ υποφέρει και τόσο περισσότερο που κι αυτή είναι ιδιοσυγκρασία κλειστή, με συναισθήματα χωρίς διέξοδο. Χωριστήκαμε και είπαμε να συναντηθούμε το απόγευμα για να ετοιμάσουμε την εκδρομή μας, οι τρεις μαζί με τη Νικολέτα. Μήτε τ’ απόγεμα φάνηκε ο κυρ Αντώνης, ούτε τον είδα, μολονότι τον ζήτησα με κάποια επιμονή, ώσπου έφυγα από την Πάρμα και μολονότι πήγαινα τακτικά στο σπίτι του και γνώρισα ένα σωρό θείες, ως και τη θεία Ιβανόβνα, που είναι Ρώσα από τη Ρωσία. Δεν βγαίνει από την Πάρμα ο κυρ Αντώνης, όσο είναι στην Ευρώπη, ούτε θέλει να γνωρίσει καινούργια πρόσωπα. Μονάχα όταν γυρίσαμε από την εκδρομή και οι κοπέλες τού διηγήθηκαν όλα τα καθέκαστα (για να κρατήσουν τη συντροφιά) και πως τις συνόδευε το υποκείμενό μου, έβγαλε ένα χαρακτηριστικό «Α!». Αυτό μου το είπε η Νικολέτα, που μας κοιτάζει με μια συγκίνηση βαθιά ρομαντική. Δε θα ασχοληθώ άλλο με τον Signor Antonio Conti. Αλλά η εκδρομή μας ήταν περίφημη. Είχαμε μόνο 36 ώρες. Τόσες μας έδωσε ο προπάτορας. Κινήσαμε σας 7 το πρωί με το συναίσθημα πως ξεφύγαμε από τα δόντια του λύκου, κατά τις δέκα ήμασταν στη Ζαγορά. Πήγαμε στου Μπασδέκη, τσακίστηκε να μας βρει δωμάτια, γιατί το ξενοδοχείο του ήταν γεμάτο. Όπου κι αν περνούσαμε άκουες πίσω μας σαν τα κουδούνια κοπαδιού: η κόρη του κυρ Αντώνη Κόντι. Αισθανόμουν μεγαλοπρεπής σαν να φορούσα εις τον πίλον πτερόν. Αλλάξαμε και κατεβήκαμε στο Χορευτό. Ευτυχώς η Νικολέτα έκανε όλους τους περιπάτους στρογγυλοκαθισμένη πάνω στην Γκιόσα του Σπόρου. Χάρηκα που είδα την Κλέλια να της πηγαίνει τόσο καλά η θάλασσα.   Εμείς πηγαίναμε με τα πόδια, μόνο που τον ακούγαμε κάπου κάπου να φωνάζει «Πατς! Πατς! Πατς!». Στο Χορευτό, μπάνιο. Χάρηκα που είδα την Κλέλια να της πηγαίνει τόσο καλά η θάλασσα. Το σώμα της είναι χαριτωμένο με ελάχιστα ψεγάδια που υπογραμμίζουν την καμπύλη της ράχης όταν σκύβει. Κολυμπά αρκετά καλά. Φάγαμε στο Χορευτό και κοιμηθήκαμε λίγο τ’ απόγεμα σ’ ένα ψαράδικο σπίτι. Στις πέντε φύγαμε για τις Σπηλιές. Στη Ζαγορά γυρίσαμε πια το βράδυ με ζώα. Ήταν μαύρο σκοτάδι καθώς ανεβαίναμε τα καλντερίμια. Μόνο οι σπίθες από τα πέταλα των μουλαριών φαινόντανε, και πάνω από τα δέντρα, ο ουρανός. Στην πλατεία όπου φάγαμε, μια μεγάλη παρέα και ο Δελμούζος. Με κοίταξε παράξενα ο παιδαγωγός. Την άλλη μέρα κινήσαμε για το Πουρί. Στο δρόμο χαθήκαμε, η Κλέλια κι εγώ, έτσι που φτάσαμε μια ώρα αργότερα από τη Νικολέτα. Πάνω στην πλατεία, μόλις έφτασα, με παρέλαβε ένας ξεμωραμένος γέρος που άρχισε να μου αναπτύσσει πως ο μεγάλος μου θείος Αναστασάκης ήταν πιο πλούσιος από τον παππού μου τον Πρόδρομο. Για φαντάσου! Είδα κι έπαθα ώσπου να το ξεκολλήσω από πάνω μου αυτό το ελεεινό γερόντιον. Γυρίσαμε αμέσως πίσω και στρατοπεδεύσαμε κοντά σε μια φυσική δεξαμενή. Φορέσαμε τα κοστούμια μας και κάναμε μπάνιο. Στείλαμε και τον αγωγιάτη στη Ζαγορά να μας φέρει να φάμε. Μείναμε έτσι ως τις τρεις. Έπειτα έπρεπε να φύγουμε. Ο κυρ Αντώνης δεν μπορούσε να μείνει δεύτερη νύχτα μόνος. Τι κρίμα, να πάρει ο διάβολος! Μια βδομάδα με την Κλέλια κάτω απ’ τις καστανιές! My kingdom για μια τέτοια εβδομάδα! Δεν ήταν όμως βολετό. Το Σάββατο το πρωί ήρθε στο ξενοδοχείο η παλιά μου φίλη του βουνού. Φορούσε ένα πουκαμισάκι bleutendre κι ένα μεγάλο καπέλο. «Ξέρεις», μου είπε, «σαν έφυγες είπα πως δε θα φιλοξενήσω πια άνθρωπο στο ερημητήριο. Η μοναξιά ήταν ανυπόφορη. Ανέβηκα πάνω, μάζεψα ένα λουλουδάκι, το δάγκασα κι ύστερα το πέταξα. Ήμουν γεμάτη μελαγχολία». Προσπάθησα να πω ένα αστείο. Έπεσε κάτω κούφιο. Την παρακάλεσα να φάει μαζί μου το μεσημέρι. Δεν μπορούσε. Συμφωνήσαμε να πάω να πάρω τον καφέ στης αδελφής της. Πήγε εκείνη στο μπάνιο κι εγώ στην Piazza San Nicolo. Κάθισα στο γραφείο. Κοίταξα τα βιβλία. Λογοτεχνία ανθρώπου που διάβαζε λογοτεχνία γύρω στα 1895. Maupassant, Daudet. Τα ρολόγια που έχει μαζέψει σπίτι της η κυρία Κόντι χτυπούσαν το ένα μετά το άλλο παρδαλά. Έπειτα ήρθε να διακόψει την κουβέντα με την Κλέλια η θεία Ιβανόβνα. Χωρίς παιδιά, ερωτεμένη με τον άντρα της, τον καταδυναστεύει. Είχα όρεξη να της πω (καθώς της μιλούσα τυπικά και απρόσωπα) τη μόνη ρούσικη λέξη που ξέρω, τη λέξη σβίνια, που θα πει γουρούνι. Έτσι για να περάσει ένας αέρας σκανδάλου σ’ αυτό το ατράνταχτο αρχοντικό. –

Κορυτσά, Τρίτη βράδυ, 17.8.37   Γιώργος Σεφέρης, Επιστολές στην αδελφή του Ιωάννα (1934-1939), εκδ. Μελάνι.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Φεβρουαρίου 2025

Οι θρύλοι των αρχαίων πολιτισμών μερικές φορές μας φαίνονται κωμικοί, αλλά οι σημερινές προλήψεις για τους σεισμούς, αν και διαφορετικές, εξακολουθούν να ικανοποιούν την επιθυμία ορισμένων ανθρώπων για μια εξήγηση.

ΟΙ ΥΠΟΓΕΙΟΙ ΑΝΕΜΟΙ

Πιο περίπλοκες αρχαίες θεωρίες για τους σεισμούς βασίζονταν στην ιδέα των μαζικών κινήσεων του αέρα σε υπόγειους θαλάμους.

Οι «άγριοι άνεμοι» που παγιδεύονται σε υπόγειες σπηλιές και προκαλούν σεισμούς όταν προσπαθούν να ανέβουν στην επιφάνεια αναφέρονται στα γραπτά του Αριστοτέλη και αργότερα υιοθετήθηκαν από τον Σαίξπηρ, ο οποίος αναφέρεται σε αυτούς στο ιστορικό έργο Ερρίκος IV.

Είναι ενδιαφέρον ότι οι αρχαίες αντιλήψεις για τους σεισμούς γενικά δεν διαφοροποιούνταν πέρα δύο τύπους γεγονότων: είτε θεών που πολεμούν, είτε μυθικών ζώων που στηρίζουν τη γη και μετατοπίζουν τη θέση τους.

ΘΕΟΙ ΚΑΙ ΤΙΤΑΝΕΣ

Οι Αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως, όταν γινόταν σεισμός, ο Τιτάνας Εγκέλαδος είχε θυμώσει και επειδή ήταν πολύ μεγάλος τράνταζε όλη τη γη.

Σε έναν μύθο της Δυτικής Αφρικής, η γη είναι ένας επίπεδος δίσκος που κρατείται από τη μία άκρη από ένα βουνό και από την άλλη από έναν γίγαντα, ενώ η γυναίκα του κρατάει τον ουρανό. Μερικές φορές ο γίγαντας και η γυναίκα του αγκαλιάζονται και τότε η επίπεδη γη κουνιέται.

Ο αφρικανικός μύθος είναι παρόμοιος με έναν μύθο από την Κεντρική Αμερική, ο οποίος επίσης λέει ότι η γη είναι επίπεδη και στηρίζεται στις τέσσερις γωνίες της από διάφορους θεούς. Όταν αποφασίζουν ότι η γη είναι υπερπληθυσμένη, ένας από αυτούς απελευθερώνει τη γωνία του και ξεφορτώνεται το πλεόνασμα των ανθρώπων.

Οι Λετονοί πιστεύουν επίσης ότι οι ιδιοτροπίες των θεών είναι η αιτία των σεισμών και ότι ένας θεός που ονομάζεται Drebkuhls μεταφέρει τη γη μέσω του ουρανού. Όταν όμως έχει κακή μέρα, ο Drebkuhls δεν προσέχει πολύ πώς μεταφέρει το φορτίο του και η γη σείεται.

Στη Σκανδιναβία, ο σεισμός δεν είναι τίποτα περισσότερο από τον σπαραγμό ενός θεού που τιμωρείται για τη δολοφονία του αδελφού του σ’ ένα υπόγειο σπήλαιο.

Ο Λόκι, όπως ονομάζεται αυτός ο θεός, λέγεται ότι δολοφόνησε τον αδελφό του Μπάλντουρ και γι’ αυτό τον έδεσαν σε μια σπηλιά με έναν τρομερά βαρύ ογκόλιθο. Πάνω από το πρόσωπό του υπάρχει ένα φίδι που στάζει συνεχώς δηλητήριο, που έπεφτε στο πρόσωπο του Λόκι, κάνοντάς τον να συσπάται από πόνο.

Οι Δυτικοαφρικανοί εξηγούσαν τους σεισμούς τους λέγοντας ότι η γη ήταν το κεφάλι ενός γίγαντα, και τα φυτά που φύονται στη γη ήταν τα μαλλιά του γίγαντα, ενώ οι άνθρωποι και τα ζώα ήταν σαν έντομα που κινούνται μέσα στα μαλλιά του. Όταν ο γίγαντας κινείται ξαφνικά, η γη σείεται.

ΘΡΥΛΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Οι ινδοί Ασάμ πίστευαν ότι υπήρχαν άνθρωποι που ζούσαν στην καρδιά της γης και οι οποίοι κούνησαν τη γη από καιρό σε καιρό για να δουν αν ζούσε κάποιος άλλος στην επιφάνεια.

Γι’ αυτό τα παιδιά μάθαιναν να φωνάζουν «Είμαι ζωντανός! Είμαι ζωντανός!», ώστε οι άνθρωποι από κάτω να καταλάβουν ότι όσοι βρίσκονταν στην επιφάνεια ήταν ακόμα ζωντανοί και να σταματήσουν.

Αυτή η πεποίθηση είναι παρόμοια με τον περουβιανό μύθο ότι κατά καιρούς οι θεοί επισκέπτονται τη γη και μετρούν τους ανθρώπους. Τα βήματά τους είναι τόσο βαριά που ταρακουνάνε τη γη. Για να σταματήσουν τον σεισμό, οι άνθρωποι τρέχουν έξω από τα σπίτια τους φωνάζοντας «Είμαι εδώ! Είμαι εδώ!»

Και οι δύο θρύλοι περιέχουν έτσι ένα σύστημα προστασίας για τους ανθρώπους με σκοπό να μάθουν οι άνθρωποι να μην μένουν στα σπίτια τους όταν γίνεται σεισμός.

ΤΑ ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΟΥΒΑΛΟΥΝ ΤΗΝ ΓΗ

Ομοίως, σε ορισμένους πολιτισμούς έχει αναπτυχθεί η πεποίθηση ότι οι σεισμοί προκαλούνται από μυστικιστικά ζώα. Στην Ινδία, για παράδειγμα, πίστευαν ότι η γη καθόταν πάνω σε τέσσερις ελέφαντες, οι οποίοι με τη σειρά τους κάθονταν πάνω σε μια χελώνα.

Η χελώνα προσπαθεί να κρατήσει την ισορροπία της πάνω στο κεφάλι μιας κόμπρας, αλλά πάντα αποτυγχάνει. Κάθε φορά που ένα από αυτά τα ζώα κινείται, η γη τρέμει.

Στην Ιαπωνία, η πεποίθηση είναι ότι ένα τεράστιο, άτακτο σαλάχι πρέπει να εξευμενίζεται από έναν θεό που το κρατάει κάτω από έναν βράχο. Αν ο θεός είναι απρόσεκτος, το σαλάχι ελευθερώνεται και αρχίζει να κινείται.

ΟΙ ΣΕΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ

Ο ιουδαιοχριστιανικός πολιτισμός συνδέει τους σεισμούς με τη θεϊκή παρέμβαση, αλλά οι χριστιανοί έχουν έρθει πιο κοντά από άλλους πολιτισμούς στην επιστημονική ερμηνεία.

Αν και δεν είναι βιβλίο φυσικών επιστημών, η Βίβλος μεταφέρει εμμέσως τις ιδέες που κυκλοφορούσαν μεταξύ των πιστών σχετικά με τους σεισμούς.

Αξιοσημείωτες, για παράδειγμα, είναι οι πρώτες βιβλικές αναφορές για σεισμό: αυτές στο βιβλίο της Γένεσης, που χρονολογούνται πριν από το 2370 π.Χ.

Το βιβλίο αναφέρει ότι την τρίτη ημέρα της δημιουργίας οι ήπειροι ανυψώθηκαν και οι ωκεανοί κατέβηκαν (Γένεση 1:9).

Ο Δρ Στίβεν Όστιν, γεωλόγος της Logos Research Associates στις Ηνωμένες Πολιτείες, περιγράφει αυτή τη θεαματική αλυσίδα γεγονότων διαμόρφωσης της γης ως την πρώτη μιας σειράς 17 σεισμών που καταγράφει και εξετάζει η Βίβλος.

Οι σεισμοί, μαζί με άλλα εντυπωσιακά και προκαλούν δέος φυσικά φαινόμενα (κεραυνοί, αστραπές, έντονη βροχή), έχουν συνδεθεί με εκδηλώσεις της παρουσίας του Θεού (βλ. Ησαΐας 29:6).

Όμως αυτή η απεικόνιση δίνει μια συμβολική φόρτιση στο φυσικό φαινόμενο και όχι μια προσπάθεια εξήγησης της αιτίας του.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Φεβρουαρίου 2025

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Αριζόνα κατέγραψαν περισσότερους από 2.000 ανθρώπους για να διαπιστώσουν αν οι άνδρες ή οι γυναίκες είναι πιο ομιλητικές.

Συνολικά, οι άνδρες μιλούσαν κατά μέσο όρο 11.950 λέξεις την ημέρα – αλλά οι γυναίκες το ξεπέρασαν αυτό με μέσο όρο 13.349 λέξεις την ημέρα, σύμφωνα με την Daily Mail.

Ωστόσο, η διαφορά μεταξύ των δύο φύλων είναι μικρότερη απ’ ό,τι είχε υποτεθεί προηγουμένως, σύμφωνα με την ομάδα.

Παρά τα ευρήματα, οι ειδικοί λένε ότι η υπόθεση ότι οι γυναίκες μιλούν περισσότερο από τους άνδρες είναι ένα «στερεότυπο» που φέρει συχνά αρνητικές συνδηλώσεις.

«Οι γυναίκες θεωρείται ευρέως ότι είναι πιο ομιλητικές από τους άνδρες», λένε οι ειδικοί στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο Journal of Personality and Social Psychology.

«Η πανταχού παρούσα και η συχνά αρνητική χροιά αυτού του στερεότυπου καθιστά την αξιολόγηση της ακρίβειάς του ιδιαίτερα σημαντική».

Η ΜΕΛΕΤΗ

Για τη μελέτη, συνολικά 2.197 συμμετέχοντες φορούσαν μια συσκευή που κατέγραφε κατά διαστήματα αποσπάσματα ήχου.

Αφού συνέλεξαν περισσότερες από 600.000 ηχογραφήσεις, οι μεταγραφείς μέτρησαν τον αριθμό των λέξεων που είπε κάθε συμμετέχων.

Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά επεξεργάστηκαν για να εκτιμηθεί ο συνολικός αριθμός των λέξεων που ειπώθηκαν ανά ημέρα.

Συνολικά, η μελέτη επιβεβαίωσε ότι οι γυναίκες μιλούσαν ελαφρώς περισσότερες λέξεις ανά ημέρα από τους άνδρες, αλλά η διαφορά ήταν μικρή – 1.073 λέξεις κατά μέσο όρο.

Ωστόσο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι υπήρχαν μεγάλες ατομικές διαφορές στην ομιλητικότητα, γεγονός που προσθέτει «στατιστική αβεβαιότητα» στα ευρήματα.

Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει αρκετό χάσμα για να μπορέσουμε να πούμε αν αυτή η παρατηρούμενη διαφορά μεταξύ των δύο φύλων είχε νόημα ή ήταν αξιόπιστη.

Ο λιγότερο ομιλητικός συμμετέχων μιλούσε λιγότερες από 100 λέξεις την ημέρα, ενώ ο πιο ομιλητικός μιλούσε περισσότερες από τις απίστευτες 120.000 λέξεις την ημέρα.

Αν θεωρήσουμε ότι η μέση ημέρα εγρήγορσης είναι 16 ώρες, αυτό σημαίνει περίπου 7.500 λέξεις ανά ώρα ή 125 λέξεις ανά λεπτό.

ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ

Σύμφωνα με μελέτη του 2007, οι άνδρες και οι γυναίκες δεν διαφέρουν σημαντικά στην καθημερινή χρήση λέξεων, μιλώντας περίπου 16.000 λέξεις την ημέρα ο καθένας.

Ωστόσο, εκφράστηκαν ανησυχίες ότι το δείγμα της μελέτης ήταν πολύ μικρό και αποτελούνταν μόνο από φοιτητές.

Αυτή η νέα μελέτη δίνει μια σαφέστερη εικόνα, αλλά οι ερευνητές προτείνουν ότι μπορεί να χρειαστούν περαιτέρω μελέτες για τις διαφορές που βασίζονται στο φύλο.

«Η μελέτη αφήνει ανοιχτά κάποια ερωτήματα σχετικά με το αν τα δύο φύλα διαφέρουν με πρακτικά σημαντικό τρόπο στο πόσες λέξεις μιλούν σε καθημερινή βάση», καταλήγουν.

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΩΣ ΕΞΗΓΗΣΗ

«Η άποψη ότι οι γυναίκες και οι άνδρες διαφέρουν στον καθημερινό λεξιλογικό προϋπολογισμό τους υπάρχει, σε μεγάλο βαθμό εμπειρικά αδοκίμαστη, εδώ και αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα και έχει γίνει ένα διαδεδομένο στοιχείο στα επιχειρήματα για τη διαφορά των φύλων».

Πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες, η Αμερικανίδα νευροψυχίατρος και κλινική ιατρός Dr. Louann Brizendine δήλωσε ότι οι εγγενείς διαφορές μεταξύ του ανδρικού και του γυναικείου εγκεφάλου εξηγούν γιατί οι γυναίκες είναι εκ φύσεως πιο ομιλητικές από τους άνδρες.

Στο βιβλίο της «The Female Brain», η δρ Brizendine είπε ότι οι γυναίκες αφιερώνουν περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα στην ομιλία από ό,τι οι άνδρες, γεγονός που συνδέεται με την ορμόνη τεστοστερόνη του φύλου που επηρεάζει τον αναπτυσσόμενο ανδρικό εγκέφαλο.

Όμως το ζήτημα δεν είναι μονάχα η απαρίθμηση τω λέξεων και τον λεπτών αλλά και η κατανόηση της γυναικείας ομιλίας μέσα στις κοινωνικές δομές.

Φαίνεται ότι εξακολουθούμε να κρατάμε ακλόνητα την ιδέα ότι οι γυναίκες παραμένουν οι μεγάλοι ευτελιστές της ομιλίας και ότι ο λόγος στο δημόσιο χώρο είναι καλύτερο να αφήνεται στους άνδρες.

Για παράδειγμα, η γνωστή έρευνα των εκπαιδευτικών Myra και David Sadker και Nancy Zittleman διαπίστωσε ότι τα αγόρια καταλαμβάνουν την πλειονότητα του χρόνου ομιλίας στην τάξη.

Ομοίως, έχει βρεθεί ότι οι γυναίκες συνεισφέρουν λιγότερο σε επαγγελματικά περιβάλλοντα, όπου οι άνδρες τείνουν να ελέγχουν τον λόγο της συζήτησης.

Ωστόσο, αν ρωτήσετε τους περισσότερους ανθρώπους ποιο είναι το πιο ομιλητικό φύλο, αναμφίβολα θα προτείνουν τις γυναίκες.

Αυτό υποδηλώνει ότι οι διαχρονικές πεποιθήσεις μας σχετικά με τον λόγο των γυναικών δημιουργούν ανεπαίσθητα αλλά πολύ πραγματικά εμπόδια στη συμβολή και την επιτυχία των γυναικών σε επαγγελματικούς, θεσμικούς και εκπαιδευτικούς χώρους.

Η γλωσσολόγος Deborah Tannen, η οποία έχει μελετήσει το φύλο και τη γλώσσα στο χώρο εργασίας, υποστηρίζει ότι οι γυναίκες είναι πιο επιφυλακτικές στο να μιλήσουν ή να αυτοπροβληθούν όταν βρίσκονται σε περιβάλλοντα που συνήθως κυριαρχούνται από άνδρες.

Αν και βαθιά ριζωμένα στην ιστορία μας, τα στερεότυπα για τον λόγο των γυναικών όχι μόνο δεν είναι καθόλου ακριβή, αλλά έχουν και αρκετό κόστος.

Με τον αυξανόμενο αριθμό των γυναικών σε θέσεις εξουσίας σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, έχουμε τώρα την ευκαιρία να ενσωματώσουμε τις φωνές τους και να κατανοήσουμε την αξία όλων των ομιλιών σε βαθμό που δεν είχαμε ποτέ πριν.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Φεβρουαρίου 2025

Σε μια πρωτοποριακή, διαχρονική μελέτη, οι ερευνητές από το Aalto University  και το University of Oulu παρακολούθησαν τον εγκέφαλο και τη συμπεριφορική δραστηριότητα ενός ατόμου για πέντε μήνες χρησιμοποιώντας σαρώσεις εγκέφαλου και δεδομένα από φορητές συσκευές και smartphone.

«Θέλαμε να δούμε πέρα από μεμονωμένα γεγονότα», λένε οι ερευνητές. «Η συμπεριφορά και οι ψυχικές μας καταστάσεις διαμορφώνονται συνεχώς από το περιβάλλον και τις εμπειρίες μας. Ωστόσο, γνωρίζουμε ελάχιστα για την απόκριση της λειτουργικής συνδεσιμότητας του εγκεφάλου σε περιβαλλοντικές, φυσιολογικές και συμπεριφορικές αλλαγές σε διαφορετικές χρονικές κλίμακες, από ημέρες σε μήνες»

Πως επηρεάζεται ο εγκέφαλος;

Σύμφωνα με την μελέτη, ο εγκέφαλος δεν ανταποκρίνεται στην καθημερινή ζωή σε άμεσες, μεμονωμένες εκρήξεις. Αντίθετα, η εγκεφαλική δραστηριότητα εξελίσσεται ως απόκριση στα πρότυπα ύπνου, τη σωματική δραστηριότητα, τη διάθεση και τον ρυθμό αναπνοής πολλών ημερών.

Αυτό υποδηλώνει ότι ακόμη και μια προπόνηση ή μια άγρυπνη νύχτα την περασμένη εβδομάδα θα μπορούσε να επηρεάσει τον εγκέφαλό σας και επομένως την προσοχή και τη μνήμη σας, μέχρι την επόμενη εβδομάδα.

Η έρευνα αποκάλυψε επίσης μια ισχυρή σχέση μεταξύ της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού και της συνδεσιμότητας του εγκεφάλου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της ανάπαυσης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι επιδράσεις στην απόκριση χαλάρωσης του σώματος, όπως οι τεχνικές διαχείρισης του στρες, θα μπορούσαν να διαμορφώσουν την «καλωδίωση» του εγκεφάλου ακόμα και όταν δεν συγκεντρωνόμαστε ενεργά σε μια εργασία.

Η φυσική δραστηριότητα βρέθηκε επίσης να επηρεάζει θετικά τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν οι περιοχές του εγκεφάλου, επηρεάζοντας δυνητικά τη μνήμη και τη γνωστική ευελιξία.

Ακόμα και οι ανεπαίσθητες αλλαγές στη διάθεση και τον καρδιακό ρυθμό άφησαν αποτυπώματα που φάνηκαν να διαρκούν για έως και δεκαπέντε ημέρες.

Δύο.μοτίβα απόκρισης

Η έρευνα είναι ασυνήθιστη καθώς λίγες εγκεφαλικές μελέτες περιλαμβάνουν λεπτομερή παρακολούθηση για ημέρες και εβδομάδες. «Οι σαρώσεις εγκεφάλου είναι χρήσιμα εργαλεία, αλλά ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί μεμονωμένα» αναφέρουν οι ερευνητές, «για αυτό και η χρήση φορητών συσκευών ήταν ζωτικής σημασίας».

Τα δεδομένα από τις συσκευές και οι εγκεφαλικές σαρώσεις δύο φορές την εβδομάδα συνδυάστηκαν από ποιοτικά δεδομένα ερευνών σχετικά με την διάθεση των συμμετεχόντων.

Οι ερευνητές εντόπισαν δύο διαφορετικά μοτίβα απόκρισης: ένα βραχυπρόθεσμο κύμα που διαρκεί λιγότερο από επτά ημέρες και ένα μακροπρόθεσμο κύμα που διαρκεί έως και δεκαπέντε ημέρες.

Το πρώτο αντικατοπτρίζει τις γρήγορες προσαρμογές, όπως το πώς επηρεάζεται η συγκέντρωση από τον κακό ύπνο, αλλά ανακάμπτει γρήγορα. Το μακροπρόθεσμο κύμα υποδηλώνει πιο σταδιακές αλλά διαρκείς επιδράσεις, ιδιαίτερα σε περιοχές που συνδέονται με την προσοχή και τη μνήμη.

  • Πηγή: vita