Eνδοσχολική και διαδικτυακή βία (Βullying και cyber-bullying): είναι προτιμότερο να την προλάβεις
Με τον όρο bullying χαρακτηρίζονται τα φαινόμενα εκφοβισμού παιδιών, προεφήβων και εφήβων, εντός και εκτός σχολείου, με λεκτική ή σωματική βία και στόχο την συναισθηματική ή και την σωματική κυριαρχία πάνω τους, ενώ με τον όρο cyber-bullying χαρακτηρίζονται τα φαινόμενα εκφοβισμού μέσω διαδικτύου ή άλλων μέσων επικοινωνίας (κινητά τηλέφωνα κλπ.).
Τα φαινόμενα ενδοσχολικής ή διαδικτυακής βίας πληθαίνουν ανησυχητικά και μαζί τους αυξάνεται και ο αριθμός των αυτοκτονιών εφήβων. Άλλο ένα θύμα εκφοβισμού, μια έφηβη από τον Καναδά αυτή τη φορά, προτίμησε να τερματίσει τη ζωή της προκειμένου να αποφύγει τον διασυρμό της με μια τόπλες φωτογραφία που είχε μοιραστεί με κάποιον στο διαδίκτυο. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις ο περίγυρος αιφνιδιάζεται από την “υπερβολή” ή το δραματικό τελεσίδικο της αντίδρασης του ανήλικου θύματος, λησμονώντας τα τρωτά της ανολοκλήρωτης ακόμα προσωπικότητάς του. Ενώ ο ώριμος ενήλικος έχει αναπτύξει τις απαραίτητες αντιστάσεις ώστε να αντιμετωπίζει ή να αποφεύγει τις κακοτοπιές, ο ανώριμος και ενοχικός ανήλικος, πρόσφορο θύμα σε χειραγώγηση κάθε είδους, είτε υποκύπτει στον φόβο και στον εκβιασμό, είτε τερματίζει την ζωή του, απορρίπτοντας ολοκληρωτικά τον “ανάξιο” εαυτό του. Ακόμα και οι δράστες του εγκληματικού εκφοβισμού δηλώνουν απορημένοι και μετανιωμένοι για τις τραγικές συνέπειες της πράξης τους, αλλά το κακό δεν διορθώνεται.
Κατηγορούμε τους ενήλικες που “δεν σηκώνουν αστείο” ή “παίρνουν πολύ στα σοβαρά τον εαυτό τους” οτι πάσχουν από έλλειψη χιούμορ, αλλά ένα αστείο είναι πάντοτε βαρύτερο για τον ανήλικο, ιδίως όταν προέρχεται από τους συνομηλίκους του, οι οποίοι αποτελούν την καθημερινή συναναστροφή του, δηλαδή τον κόσμο του. Το κράξιμο και οι καζούρες μπορεί για κάποιους να είναι ένα ευχάριστο χόμπι, αλλά οι καζούρες στις οποίες οι “χιουμορίστες” θύτες πλειοψηφούν απέναντι σε ένα ανήλικο θύμα που είναι μόνο του, δεν είναι καθόλου αθώες. Η ανωριμότητα και η ντροπή του θύματος για τον δυσάρεστο ρόλο του αφελούς αποδιοπομπαίου κορόιδου που του επιφυλάχθηκε, δεν αποκλείεται να προσδώσουν σε ένα φαινομενικά ασήμαντο συμβάν διαστάσεις δράματος. Η άγαρμπη αντιμετώπιση εμφανισιακών ιδιαιτεροτήτων, σωματικών ή διανοητικών μειονεξιών ή ακόμη και άριστων επιδόσεων στα μαθήματα, στοιχειώνουν το παρελθόν πολλών από μας.
Ακόμη και όταν το “σπορ” του bullying παίρνει ομαδικό χαρακτήρα με αντίπαλους εύθικτους πιτσιρικάδες που δεν σηκώνουν πείραγμα ή άποψη διαφορετική από τη δική τους, το αποτέλεσμα είναι ο φαύλος κύκλος μιας “βεντέτας” απρόβλεπτης διάρκειας και έκβασης. Ποιος από τους αντιμαχόμενους να υποχωρήσει, αφού σ’ αυτόν τον ανάλγητο κόσμο με την φιλοσοφία του κερδισμένου κυρίαρχη, κανένας δεν θέλει να μείνει με τον τίτλο του καρπαζοεισπράκτορα στο χέρι; Τα άγχη της “πρωτιάς” και της “νίκης”, εμπνευσμένα και υποδαυλισμένα από κίβδηλα πρότυπα καταφερτζήδων, τσαμπουκάδων, ευέλικτων ανατροπέων ηθικών κανόνων και κανόνων γενικώς, προαγωγών της ανθρωποφαγίας και κοστουμαρισμένων κυνισμών μάρκας “ξέρεις ποιος είμαι εγώ”, κάνουν την αποτυχία δυσβάσταχτη. Να είσαι θύμα, αφελής, κορόιδο, υποχωρητικός, χαμένος ή απλά διαφορετικός, είναι ντροπιαστικά δυσοίωνο για την κοινωνική σου σταδιοδρομία.
Άγριος, βιαστικός και ακατανόητος κόσμος, αλλά η τζάμπα μαγκιά του bullying ή του cyber-bullying δεν μπορεί να είναι της μόδας. Οφείλουμε να ενημερώσουμε τα παιδιά για τους κινδύνους του διαδικτύου, τονίζοντας οτι στο παραμικρό ύποπτο σημάδι είναι επιβεβλημένη η άμεση ενημέρωση των γονιών τους, δίχως φόβο για την αντίδρασή τους. Τους οφείλουμε υπομονή και κατανόηση, αξιοποιώντας το απόθεμα χιούμορ που συσσωρεύσαμε και την φιλοσοφημένη ανθεκτικότητα που αποκτήσαμε από τις δικές μας, λιγότερο ή περισσότερο, δυσάρεστες εμπειρίες εκφοβισμού από το μαθητικό, και όχι μόνο, παρελθόν μας. Οφείλουμε να τα βοηθήσουμε να εκτιμούν την συντροφικότητα και την ανεκτικότητα, ενημερώνοντάς τα όχι μόνο για τις δυσάρεστες και απρόβλεπτες επιπτώσεις του εκφοβισμού, αλλά και για τα αίτια της συμπεριφοράς του ανήλικου θύτη, που μπορεί και ο ίδιος να αντιμετώπισε ή να αντιμετωπίζει εκφοβισμό από άλλους. Τέλος, τους οφείλουμε ένα θετικό πρότυπο ζωής και την υπόσχεση να καλυτερέψουμε τη ζωή και το μέλλον τους. Δεν είναι εύκολο να βρούμε αισιόδοξα μηνύματα, αλλά, εφόσον τους τα χρωστάμε, θα τα δημιουργήσουμε με ότι ωραίο μας έχει απομείνει.
Aπό Metabook
