Διαβάσαμε
Υγειονομική βόμβα οι τόνοι σκουπιδιών στην Αθήνα
Μύγες, ψύλλοι, κατσαρίδες, κουνούπια, σκνίπες, ποντίκια και άλλα τρωκτικά αυξάνονται ταχέως σε συνθήκες μη ελεγχόμενου υγιεινού περιβάλλοντος.
Κλιμάκιο επιστημονικού προσωπικού του κέντρου ελέγχου πραγματοποίησε αυτοψία επί τόπου σε διάφορα σημεία ανά το νομό Αττικής, με αφορμή το διαρκώς αυξανόμενο πρόβλημα από τη συσσώρευση απορριμμάτων και διαπίστωσε ότι τα απορρίμματα σχετίζονται με φαινόμενα απειλητικά για την Δημόσια Υγεία όταν η διάθεσή τους δεν είναι ταχεία και σωστή και επισημαίνει:
«Τα οικιακά απορρίμματα είναι δυνατόν να γίνουν μολυσματικά, όταν παραμένουν αδιάθετα για μεγάλο χρονικό διάστημα και κυρίως όταν περιέχουν υπολείμματα τροφίμων ή άλλων οργανικών ουσιών (ιδίως νωπών), οπότε επέρχεται σήψη. Επιπρόσθετα κάποιοι μικροοργανισμοί που θα βρεθούν στα απορρίμματα μπορούν να επιζήσουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα [π.χ. η σαλμονέλα του τύφου (4-115 ημέρες), η σαλμονέλα του παρατύφου (24-136 ημέρες) και η σαλμονέλα της εντερίτιδας (μέχρι 150 ημέρες)]. Οι κίνδυνοι μεταδόσεως ασθενειών από τα απορρίμματα σχετίζονται με την εμφάνιση και τον πολλαπλασιασμό “φορέων” μεταδόσεως διαφόρων νόσων.
Επί παραδείγματι μύγες, ψύλλοι, κατσαρίδες, κουνούπια, σκνίπες, ποντίκια και άλλα τρωκτικά αυξάνονται ταχέως σε συνθήκες μη ελεγχόμενου υγιεινού περιβάλλοντος ενώ είναι πολύ συχνό το φαινόμενο μύγες ή τρωκτικά όπως οι ποντικοί να τρέφονται από υλικό απορριμμάτων ιδιαίτερα απορρίμματα που ξεχειλίζουν από τα δοχεία ή όταν υπάρχει απρόσεκτη απόρριψή τους γύρω από αυτά. Οι βροχερές καιρικές συνθήκες που επικρατούν αυτήν την στιγμή διευκολύνουν την μετάδοση των παθογόνων σε ζώα ή έντομα φορείς καθώς αυτά μετατρέπονται σε «οχήματα» μεταφοράς παθογόνων μικροοργανισμών από τους σωρούς των απορριμμάτων στο αστικό περιβάλλον. Επακολουθεί η πιθανότητα μετάδοσης λοιμωδών μεταδοτικών νοσημάτων (π.χ. δερματοπάθειες, εντερολοιμώξεις) στον άνθρωπο μέσω κάποιων από αυτά τα έντομα ή τρωκτικά «φορείς μικροβίων» είτε με δήγμα, είτε με ερεθισμό του δέρματος, είτε με μίανση τροφών ή νερού»,
Το ΚΕΕΛΠΝΟ τονίζει πως για την προστασία της Δημόσιας Υγείας είναι απαραίτητα μέτρα πρόληψης όπως: η ταχεία και σωστή αποκομιδή των οικιακών απορριμμάτων, ο προσεκτικός διαχωρισμός του είδους των απορριμμάτων δηλαδή τα υπολείμματα τροφίμων ή οργανικών ουσιών που θα πρέπει να συλλέγονται χωριστά από τα υπόλοιπα απορρίμματα (χαρτιά, γυαλιά, πλαστικά, κονσέρβες) και να φυλάσσονται στο σπίτι, έως ότου αποκατασταθεί η ανωμαλία. Συνιστάται τα άδεια κουτιά από κονσέρβες να ξεπλένονται πριν πεταχτούν. Επιπρόσθετα συνιστάται η συλλογή απορριμμάτων σε ανθεκτικές σακούλες, σφικτά δεμένες. Οι σακούλες που περιέχουν υπολείμματα τροφίμων δε θα πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο, αλλά να φυλάσσονται σε δροσερό μέρος. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε ό,τι αφορά την επαφή του κοινού με αδέσποτα και οικόσιτα ζώα, όπως σκυλιά και γάτες, αλλά και με τρωκτικά, όπως οι αρουραίοι και ποντίκια ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα μετάδοσης μικροβίων στον άνθρωπο. Προσεκτικοί θα πρέπει να είναι και οι ιδιοκτήτες κατοικίδιων ζώων ώστε να αποφεύγεται η επαφή ή η προσέγγιση των ζώων τους σε σωρούς απορριμμάτων.
Το ΚΕΕΛΠΝΟ δεδομένου του μεγέθους της απειλής για την Δημόσια Υγεία από τον ολοένα και αυξανόμενο όγκο απορριμμάτων στις αστικές περιοχές θεωρεί πως το φαινόμενο αυτό αποτελεί υγειονομική βόμβα και εισηγείται την άμεση έκδοση υγειονομικής διατάξεως και εφαρμογή περαιτέρω υγειονομικών μέτρων και κυρώσεων.
Απο το NewsIT
Σκεφτόμουν να γράψω ένα κείμενο για τα 11 χρόνια του BHMAgazino (τόσα συμπληρώνουμε σήμερα). Είχα μάλιστα αναζητήσει στοιχεία σχετικά με τον αριθμό 11, για να τα χρησιμοποιήσω στο άρθρο μου, όπως π.χ. ότι όσοι τον κατέχουν διαθέτουν ιδιαίτερη ευαισθησία, νιώθουν κραδασμούς και βλέπουν πνεύματα. Για το πρώτο μπορώ να σας διαβεβαιώσω, η συντακτική ομάδα του περιοδικού είναι εξαιρετικά ευαισθητοποιημένη σε θέματα της καθημερινότητας, τα άλλα δύο ομολογώ ότι με με έκαναν να σκιαχτώ… Οπως και αν έχει, αφού ευχηθώ τα 11 χρόνια μας να γίνουν 111, κόντρα στην κρίση που πλήττει και τον περιοδικό Τύπο, να σας ενημερώσω ότι το γενέθλιο κείμενό μας το πήρε το ποτάμι, το πρωί της 10ης Οκτωβρίου 2011. Οπότε ο καιρός είχε αρχίσει να δείχνει τις κακές προθέσεις του από νωρίς. Ωστόσο, ο απερίσκεπτος (και λαίμαργος…) έφτιαχνα pancakes. Παρ’ ότι ο κεραυνός που έπεσε κοντά στο σπίτι μου προειδοποιούσε «πήγαινε γρήγορα στο γραφείο γιατί θα γίνει χαλασμός», εγώ επέμενα να συμπεριφέρομαι ως… γνήσιος Αγγλος: ετοιμάζοντας σπέσιαλ πρωινό με τηγανίτες και τσάι. Οπως καταλαβαίνετε, ώσπου να πετύχω την ιδανική τηγανίτα (τη νούμερο 3 για την ακρίβεια, καθώς οι άλλες κόλλησαν στο τηγάνι), ώσπου να έρθει το αφέψημα σε θερμοκρασία που μου επέτρεπε να το πιω χωρίς να ζεματίσω τη γλώσσα μου και ώσπου να ενημερωθώ για την τρέχουσα επικαιρότητα από την Ελεονώρα Μελέτη (ο Τρύφωνας Σαμαράς έγινε κουμπάρος, η Αθηναΐς Νέγκα ή κάποια άλλη που της μοιάζει καταφέρθηκε κατά συναδέλφου της στο Twitter κτλ.), ο κατακλυσμός είχε αρχίσει. Για να κορυφωθεί μισή ώρα αργότερα, όταν, με τα πιο χειμερινά παπούτσια που διέθετα (τα περισσότερα ήταν ακόμη στο πατάρι) και με μια ομπρέλα τσέπης (να θυμηθώ να αγοράσω μια μεγαλύτερη) εμφανίστηκα στο πλατύ πεζοδρόμιο μπροστά στον Αρειο Πάγο. Για να βλαστημήσω και τα pancakes που με καθυστέρησαν και το φθινόπωρο που του ζητήσαμε να βρέξει και αυτό… – τέλος πάντων…
Προχώρησα λοιπόν ηρωικά, με μικρά ή και μεγαλύτερα πηδηματάκια, σαν ερωτευμένος πιγκουίνος, κάθε φορά που ένα ποταμάκι δεν με άφηνε να κατέβω από το πεζοδρόμιο και να περάσω απέναντι στον δρόμο. Με την υγρασία στα πόδια μου να γίνεται όλο και πιο έντονη, με το νερό να έχει εισχωρήσει στο αδιάβροχο (!) που είχα χρυσοπληρώσει και να κυλάει στην πλάτη μου. Εγγλέζος στο πρωινό, Εγγλέζος και στη βρόχα, αποφάσισα. Και φέρνοντας στο μυαλό μου εικόνες από την πρόσφατη επίσκεψή μου στο Λονδίνο (όπου οι αυτόχθονες περπατούσαν στη βροχή με σαγιονάρες, σαν να μη συνέβαινε τίποτε…), συνέχισα. Ωσπου έφθασα στο ποτάμι το οποίο κυλούσε ορμητικό στη Βασιλίσσης Σοφίας (γράφω και φταρνίζομαι, ελπίζω να μην κρύωσα) από το ύψος της πλατείας Μαβίλη ως τον Ευαγγελισμό. Καθιστώντας τον δρόμο αδιάβατο για τους πεζούς. Το καλό το παλικάρι ξέρει κι άλλο μονοπάτι, αποφάσισα, βλέποντας δύο νεαρά παιδιά να γίνονται παπιά στην προσπάθειά τους να φθάσουν στο απέναντι πεζοδρόμιο, και κατευθύνθηκα προς το παρακείμενο μετρό που ενίοτε το χρησιμοποιώ ως υπόγεια διάβαση. Αν όμως είχα παρακολουθήσει ένα ενημερωτικό πρωινάδικο της προκοπής θα είχα μάθει ότι (και) το μετρό απεργούσε… Καθόμουν κάτω από τη βροχή και σκεφτόμουν αεροπλάνα να μου πετάνε κούτες με τρόφιμα για να επιβιώσω ώσπου να υποχωρήσουν τα νερά. Σκεφτόμουν και την επιχείρηση απεγκλωβισμού μου με ελικόπτερο, τη μεταφορά μου στο γραφείο (πενήντα μέτρα περπάτημα) με αερογέφυρα. Ολα αυτά τα κινηματογραφικά οικτίροντας δημάρχους, υπουργούς ΠΕΧΩΔΕ, πρωθυπουργούς και λοιπούς που μας τάζουν μια καλύτερη πόλη τη στιγμή που δεν έχουν φροντίσει ούτε για τα στοιχειώδη. Αποφάσισα όμως να μη με πάρει από κάτω. Μπήκα στο ποτάμι και έφθασα στη Μιχαλακοπούλου. Ευτυχώς ήταν ακόμη πολύ πρωί, και ήμουν μόνος στο γραφείο: έβγαλα παπούτσια και κάλτσες, άναψα ένα μικρό αερόθερμο και άρχισα να τα στεγνώνω. Είπα να βγάλω και το παντελόνι μου και να το στεγνώσω με τον ίδιο τρόπο. Συγκρατήθηκα όμως, καθώς κάτι τέτοιες στιγμές συμβαίνουν τα χειρότερα… Με το που γδύνεσαι, π.χ., εμφανίζεται μπροστά σου ο διευθυντής.
Οχι, δεν ήμουν έτοιμος να τον αντιμετωπίσω με το εσώρουχο, οπότε έμεινα με το βρεγμένο παντελόνι. Ανοιξα το Internet ώστε να ενημερωθώ για την επικαιρότητα προτού αρχίσω να γράφω για τα 11 χρόνια μας. Για να διαβάσω ότι εξαιτίας της οικονομικής κρίσης «οι Ελληνες χάνουν την πρόσβαση στις υπηρεσίες περίθαλψης». Εδώ έχουμε χάσει την πρόσβαση στους δρόμους μας με το που ρίχνει δύο σταγόνες, σκέφτηκα και, αναλογιζόμενος πώς μια βροχή κάνει τη ζωή στο κέντρο αφόρητη, μαύρισα περισσότερο και από τον κακό μας τον καιρό. Μετά διάβασα ότι έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος φωτογράφος Κώστας Μπαλάφας και άρχισα να «ξεφυλλίζω» στην ηλεκτρονική έκδοση του «Βήματος» φωτογραφίες του από την Ελλάδα του ’40. Δρόμοι λασπωμένοι, λακκούβες γεμάτες νερά από κάποια πρόσφατη βροχή, άνθρωποι που περπατούν μέσα στον «βούρκο». Τόσα χρόνια μετά, σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε. Που έχει αλλάξει: λείπει πλέον το χρώμα της παράδοσης (για να γίνουμε Ευρωπαίοι) που έδινε ακόμη και στις πιο μελαγχολικές εικόνες γοητεία. Μόνο τα απόνερα από τις καταιγίδες όλων αυτών των δεκαετιών έχουν απομείνει πλέον. Στην καλύτερη των περιπτώσεων να βαλτώνουν στους δρόμους του γκρίζου κέντρου της πόλης, στη χειρότερη να γίνονται χείμαρροι και να μπαίνουν στα σπίτια μας. Αυτά τα νερά έπνιξαν και την όποια διάθεσή μου να γράψω για γενέθλια. Ηταν και η υγρασία στις γάμπες μου που με ενοχλούσε… Μήπως τελικά έπρεπε να έχω βγάλει και το παντελόνι;
* Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε στο BHMagazino στις 16 Οκτωβρίου 2011.
Πήγα στην αγορά των πουλιών
Και αγόρασα πουλιά
Για εσένα
αγάπη μου
Πήγα στην αγορά των λουλουδιών
Και αγόρασα λουλούδια
Για εσένα
αγάπη μου
Πήγα στην αγορά των σιδερικών
Και αγόρασα αλυσίδες
Βαριές αλυσίδες
Για εσένα
αγάπη μου
Και μετά πήγα στην αγορά των σκλάβων
Και σε έψαξα
Αλλά δεν σε βρήκα
αγάπη μου
Επειδή στην Μάνη όλοι,μικροί και μεγάλοι,κρατούσαν όπλα,μετριόταν ο πληθυσμός κάθε χωριού όχι σύμφωνα με τους κατοίκους ,αλλά με τα όπλα του.
Ο Ιμπραήμ κατάλαβε ότι δεν θα τους νικούσε με ορθόδοξο πόλεμο και ότι επιβαλλόταν να επιστρατεύσει την πονηριά του.
Εστειλε τους έμπιστούς του ,μεταμφιεσμένους σε καστανάδες,με την πρόφαση να μοιράσουν δωρεάν κάστανα,αλλά στην πραγματικότητα συγκέντρωναν πληροφορίες για τον στρατό των Μανιατών.
Εγιναν όμως αντιληπτοί και συνελήφθησαν. Οταν έντρομοι ρώτησαν τι θα απογίνουν,οι Μανιάτες για να τους δώσουν να καταλάβουν ότι μιλάνε σοβαρά και ότι τους περιμένει τιμωρία,απάντησαν “Εμείς δεν χαρίζουμε κάστανα”
Αρχίζει η γιορτή του… κάστανου!
Από τις βουνοπλαγιές του Παϊκου και του Ταΰγετου, μέχρι το όρος Παγγαίο και το Λεσβιακό Όλυμπο, κάθε Οκτώβρη, πολιτιστικοί σύλλογοι, δήμοι και καστανοπαραγωγοί, γιορτάζουν με τους κατοίκους των χωριών και όσους… πιστούς προσέλθουν, τη συγκομιδή του κάστανου
Οι φουφούδες και τα καζάνια στήνονται στην Πλατεία του χωριού και σε λίγη ώρα η μυρωδιά από τα αχνιστά κάστανα, που διαχέεται μέσα στη φθινοπωρινή ατμόσφαιρα, δίνει το έναυσμα να ξεκινήσει το λαϊκό πανηγύρι.
Το σκηνικό είναι λίγο- πολύ το ίδιο στις Γιορτές Κάστανου, που διοργανώνονται κάθε χρόνο σε διάφορες γωνιές της Ελλάδας, οι οποίες παράγουν τον αγαπημένο καρπό.
Από τις βουνοπλαγιές του Παϊκου και του Ταΰγετου, μέχρι το όρος Παγγαίο και το Λεσβιακό Όλυμπο, κάθε Οκτώβρη, πολιτιστικοί σύλλογοι, δήμοι και καστανοπαραγωγοί, γιορτάζουν με τους κατοίκους των χωριών και όσους… πιστούς προσέλθουν, τη συγκομιδή του κάστανου.
Οι εκδηλώσεις συγκεντρώνουν από 3.000 έως 6.000 επισκέπτες η καθεμία. Το γεγονός αυτό προσδίδει, σαφώς, και μία οικονομική διάσταση στο χαρακτήρα των γιορτών, καθώς, με αφορμή την πραγματοποίησή τους, ενισχύονται οι τοπικές οικονομίες. Καταλύματα, εστιατόρια, καφετέριες, τοπικοί συνεταιρισμοί, είναι κάποιοι από τους ωφελημένους.
Παράλληλα οι γιορτές λειτουργούν και ως εργαλεία μάρκετινγκ, για την τουριστική προβολή των περιοχών που τις φιλοξενούν, ενώ συμβάλλουν και στην ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι καστανοπαραγωγοί.
Στην Ελλάδα, στα περίπου 100 καστανοχώρια, παράγονται περί τους 12.000 τόνους κάστανου ετησίως, με τη συνολική καλλιεργούμενη έκταση να υπολογίζεται σε 450.000 στρέμματα.
Σκοπός των καταστανογιορτών, πάνω από όλα, είναι να αναδείξουν ένα προϊόν, με μεγάλη θρεπτική αξία και τεράστιες δυνατότητες εμπορικής εκμετάλλευσης.
Το πρόγραμμα των εορτασμών
- Αρνα φαριδος Λακωνίας
Στις υψηλότερες κορυφές του Ταΰγετου, στην Άρνα Φάριδος του Νομού Λακωνίας, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Άρνας και ο δήμος Φάριδος διοργανώνουν την γιορτή καστάνου από Παρασκευή 24 έως την Κυριακή 26 Οκτωβρίου.
Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ψητό και βραστό κάστανο, αλλά και ζεστό τσίπουρο, απευθείας από το καζάνι, που θα καίει στην πλατεία. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν, ακόμη, έκθεση φωτογραφίας με τα πουλιά και τα λουλούδια της περιοχής, με θέμα «Το δάσος εμπνέει τους δημιουργούς», ενώ οι μουσικές εκδηλώσεις θα ταξιδεύσουν τους επισκέπτες από το Βέρντι, στον Πιάτσολα, και στα δημοτικά και παραδοσιακά τραγούδια.
Κάτω από τον πλάτανο της Άρνας θα απλώνονται σειρά από πάγκους που θα φιλοξενούν τα ντόπια φθινοπωρινά προϊόντα. Το κάστανο, το ρόδι, το καρύδι, το κυδώνι, το μήλο, η κολοκύθα θα αναμειχθούν με τα αρώματα του μελιού, του κρασιού, του γλυκού κουταλιού και τα αρωματικά φυτά του Ταϋγέτου.
- Καστανιέτα Αρκαδίας
Στα τέλη του 18ου αιώνα απαντώνται οι ρίζες της Γιορτής Κάστανου στην Καστανίτσα Αρκαδίας. Διοργανώνεται από το Μορφωτικό και Φυσιολατρικό Σύλλογο Καστάνιτσας «ο Άγιος Παντελεήμων» και το Σύλλογο Απανταχού Καστανιτσιωτών «η Μεταμόρφωση του Σωτήρος» σε συνεργασία με το Τοπικό Συμβούλιο και τον Αγροτικό Συνεταιρισμό.
Φέτος η γιορτή θα πραγματοποιηθεί το Σαββατοκύριακο 25-26 Οκτωβρίου.
Το χωριό αντηχεί από το κέφι και τη ζωντάνια των κατοίκων και των φιλοξενούμενών, καθώς η γιορτή εκτός από την προσφορά κάστανων περιλαμβάνει και ένα μεγάλο «τσιμπούσι», με παραδοσιακές συνταγές της περιοχής, όπως τα «παντρεμένα» φασόλια με μακαρόνια, αλλά και σούβλες με αρνιά και γουρουνόπουλα.
Πληροφορίες: τηλ. 210-6843325, 210-6858699
- Καριτσα Ευρυμενων Λάρισας
Είκοσι πέντε χρόνια μετρά η γιορτή Καστάνου στην Καρίτσα του Δήμου Ευρυμενών, Νομού Λάρισας. Στην πλατεία του χωριού οι παραγωγοί προσφέρουν τα κάστανα, οι οινοπαραγωγοί το τοπικό κρασί και οι γυναίκες τις σπιτικές παραδοσιακές πίτες. Στον ίδιο χώρο εκτίθενται τοπικά προϊόντα.
Η φετινή γιορτή θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 25 Οκτωβρίου και θα πλαισιωθεί από παράλληλες εκδηλώσεις, όπως ομιλίες από επιστήμονες για τα προβλήματα και τις προοπτικές του αγροτικού τομέα της περιοχής, παραδοσιακούς χορούς από το χορευτικό τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Πυργετού, λαϊκό γλέντι.
- Παλαιοχωρι καβάλας
Στο όρος Παγγαίο, στο καστανοδάσος του Παλαιοχωρίου ο τοπικός Πολιτιστικός Σύλλογος και ο Δήμος Παγγαίου διοργανώνουν γιορτή κάστανου το Σαββατοκύριακο 25 και 26 Οκτωβρίου. Οι διήμερες εκδηλώσεις ξεκινούν με παραδοσιακές μουσικές στην πλατεία του χωριού και συνεχίζονται την επόμενη μέρα μέσα στο καστανοδάσος, με χορό και μουσική. Σε όλη τη διάρκεια της γιορτής προσφέρονται ψητά και βραστά κάστανα με συνοδεία κρασιού. Οι επισκέπτες, επιπλέον έχουν την ευκαιρία να μαζέψουν κάστανα από το δάσος απολαμβάνοντας τη φύση του Παγγαίου που προετοιμάζεται να υποδεχθεί το χειμώνα.
- Ξουριχτι δήμου Μουρεσιου Μαγνησίας
Στο Ξουρίχτι του Δήμου Μουρεσίου Νομού Μαγνησίας, οι τοπικές αρχές διοργανώνουν την 6η Γιορτή Κάστανου, από 25 έως 28 Οκτωβρίου. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν εκτός από την προσφορά κάστανων (ψητών και βραστών), γλέντια με χορούς από παραδοσιακά συγκροτήματα, αλλά και έκθεση στην οποία οι Συνεταιρισμοί και οι παραγωγοί της περιοχής θα πωλούν τα προϊόντα τους.
- Δήμος Αγιάσου Λέσβου
Ένα ιδιαίτερο γλυκό από κάστανο θα έχουν την ευκαιρία να γευθούν όσοι βρεθούν το πρώτο σαββατοκύριακο του Νοέμβρη στην Αγιάσο του Νομού Λέσβου, όπου ο δήμος διοργανώνει και φέτος γιορτή για τη ολοκλήρωση της συγκομιδής του προϊόντος. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν, επίσης, περίπατο στο Αγιασώτικο Καστανιώνα, εκθέσεις προϊόντων καστανιάς, μέσων καστανοσυλλογής και ξυλόγλυπτων από ξύλο καστανιάς, ενώ θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις με θέματα που αφορούν τον καστανιώνα της Αγιάσου, τη βιοποικιλότητα των καστάνων κ.α
Καφέ αρκούδα (Ursus arctos)
Μέσα από μία πορεία εξέλιξης 35 εκατομμυρίων χρόνων η καφέ αρκούδα, ζώο ιδιαίτερα προσαρμοστικό, κατόρθωσε να βρει κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης σε όλη σχεδόν τη γηραιά ήπειρο. Ωστόσο υπολογίζεται ότι μόνο κατά τους δύο τελευταίους αιώνες η κατανομή και οι πληθυσμοί της αρκούδας μειώθηκαν κατά 60% και 50% αντίστοιχα, με αποτέλεσμα τη δραματική συρρίκνωση και διάσπαση της άλλοτε ενιαίας ζώνης εξάπλωσης του είδους.
Σήμερα, η αρκούδα επιβιώνει σε μικρούς πληθυσμούς, αποκομμένους στη νότια Ευρώπη, και θεωρείται πλέον και νομικά είδος υπό εξαφάνιση.
Στην Ελλάδα οι αρκούδες, που υπολογίζονται γύρω στις 250, ζουν στις πιο απόμερες περιοχές των οροσειρών της Πίνδου και της Ροδόπης, σχηματίζοντας δύο μικρούς πληθυσμούς, που δεν επικοινωνούν πλέον μεταξύ τους.
Η αρκούδα δεν έχει φυσικούς εχθρούς, κινδυνεύει μόνο από τον άνθρωπο και τις παράνομες ή εντατικές δραστηριότητές του.
Χαρακτηριστικά:
| Βασίλειο: | Animalia |
| Φύλο: | Chordata |
| Κλάση: | Mammalia |
| Τάξη: | Carnivora |
| Οικογένεια: | Ursidae |
| Γένος: | Ursus |
| Μήκος:
Βάρος: |
1,70 – 2,20 μέτρα
60 – 250 κιλά (ανάλογα με το φύλο και την εποχή του έτους) |
Καθεστώς προστασίας: Η καφέ αρκούδα προστατεύεται σήμερα από τη διεθνή, την κοινοτική και την ελληνική νομοθεσία. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το άρθρο 258(Ν.Δ. 86/69) του Δασικού Κώδικα, απαγορεύεται ο φόνος, η αιχμαλωσία, η κατοχή και η έκθεση σε δημόσια θέα της καφέ αρκούδας. Στο Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών(Red Data Book) η καφέ αρκούδα αναφέρεται ως κινδυνεύον είδος. Σύμφωνα με την οδηγία 93/43 της ΕΕ, το είδος τελεί υπό προστασία.
Περιγραφή: Έχει σωματώδη διάπλαση, τριγωνικό κεφάλι, κυκλικά αυτιά και μικρά μάτια. Το τρίχωμα μίας ενήλικης αρκούδας παρουσιάζει όλες τις αποχρώσεις του καφέ, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και το περιβάλλον στο οποίο ζει.
Εξάπλωση: Η καφέ αρκούδα (Ursus arctos) έως τον 15ο αιώνα ζούσε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η καταστροφή των βιοτόπων της και το κυνήγι της, που απαγορεύτηκε μόλις εδώ και δύο δεκαετίες, είναι οι κύριες αιτίες της σταδιακής εξαφάνισής της από τις περισσότερες χώρες. Σήμερα ζει σε μικρούς, αποκομμένους πληθυσμούς και κινδυνεύει να εξαφανιστεί. Στη Γαλλία έχουν απομείνει περίπου 10, ενώ στην Ισπανία και την Ιταλία περίπου από 50. Στην Ελλάδα έως το 19ο αιώνα, η αρκούδα ζούσε ακόμη και στην Πελοπόννησο. Σήμερα έχει περιοριστεί κυρίως στη βόρεια Πίνδο και την κεντρική Ροδόπη. Ο ελάχιστος δυνατός πληθυσμός της υπολογίζεται σε 250 άτομα και αποτελεί το νοτιότερο τμήμα του Βαλκανικού πληθυσμού αρκούδας που δεν ξεπερνά συνολικά τα 2.500-3.000 άτομα. Είναι ωστόσο από τους μεγαλύτερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η φυσική σύνδεση των πληθυσμών της καφέ αρκούδας στη Βαλκανική θα αυξήσει τις πιθανότητες επιβίωσης του είδους και στη χώρα μας.
Βιότοπος: Χαρακτηριστικά ενδιαιτήματα τα οποία προτιμά η καφέ αρκούδα είναι τα μικτά δάση κωνοφόρων και φυλλοβόλων που βρίσκονται στην υψομετρική ζώνη μεταξύ 900 και 1700 μέτρων. Τους θερινούς μήνες συναντιέται επίσης σε καλλιέργειες και οπωρώνες λόγω της διατροφικής τους αξίας.
Βιολογία: Η αρκούδα είναι το πιο μεγάλο χερσαίο θηλαστικό της Ευρώπης. Σε φυσιολογικές συνθήκες ζει περίπου 20 με 25 χρόνια. Ζει σε ορεινές δασικές περιοχές και είναι ζώο παμφάγο (αν και ταξινομικά ανήκει στην τάξη των σαρκοφάγων) με ιδιαίτερη προτίμηση στις φυτικές τροφές και ιδιαίτερη αδυναμία στο μέλι. Αναπαράγεται από το 4ο-5ο έτος της ηλικίας της, ζευγαρώνει κάθε δύο ή τρία χρόνια, την περίοδο από το Μάιο έως τον Ιούλιο και γεννά το χειμώνα, συνήθως τον Ιανουάριο, κατά τη διάρκεια του χειμέριου ύπνου από ένα έως δύο και σπανιότερα τρία μικρά, τα οποία γεννιούνται τυφλά και γυμνά ενώ ζυγίζουν μόλις 350-400 γραμμάρια. Τα πρώτα 2-3 χρόνια της ζωής τους είναι τα πιο σημαντικά γιατί κατά το διάστημα αυτό διδάσκονται από τη μητέρα-αρκούδα τον τρόπο επιβίωσης μέσα στο δάσος. Αξιοσημείωτο είναι πως ενώ όλα τα ζώα που πέφτουν σε χειμέριο ύπνο πρέπει κατά καιρούς να ξυπνήσουν για να αποβάλουν τα ούρα τους, η αρκούδα δεν χρειάζεται να κάνει κάτι παρόμοιο διότι διαθέτει έναν μοναδικό μηχανισμό ανακύκλωσης της ουρίας.
Απειλές: Οι κυριότεροι κίνδυνοι για την αρκούδα είναι
- Ο φόνος από τον άνθρωπο
- η καταστροφή και υποβάθμιση των βιοτόπων της (αλόγιστη και παράνομη υλοτομία, πυρκαγιές, αλόγιστη διάνοιξη δασικών δρόμων)
- η απομόνωση των βιοτόπων σε μικρή και μεγάλη κλίμακα (αλόγιστη διάνοιξη δασικών δρόμων και χωρίς σχεδιασμό και έλεγχο τεχνικά έργα όπως φράγματα, μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι)
- η διακοπή του χειμέριου ύπνου λόγω όχλησης. Ο χειμέριος ύπνος είναι μια διαδικασία συνεχής η οποία μάλιστα αν διακοπεί, δύσκολα ξαναρχίζει, γεγονός που δυσκολεύει την προσπάθεια επιβίωσης κατά τη δύσκολη λόγω έλλειψης τροφής, χειμερινή περίοδο. Επιπλέον, η επιβίωση των νεογνών επιτυγχάνεται μόνο αν η μητέρα δεν απομακρυνθεί από τη φωλιά.
- η έλλειψη γνώσης και πληροφόρησης για τα παραπάνω προβλήματα, με αποτέλεσμα την έλλειψη κρατικής ενεργοποίησης καθώς και δραστηριοποίησης των πολιτών.
Δράσεις:Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για την προστασία του περιβάλλοντος και για να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες “Προστασίας και διαχείρισης των πληθυσμών και των βιοτόπων της καφέ αρκούδας (Ursus arctos) στην Eλλάδα” ανατέθηκε το 1993 στον ΑΡΚΤΟΥΡΟ ο συντονισμός και η διαχείριση σχετικού προγράμματος με το όνομα APKTOΣ οι στόχοι του οποίου όριζαν:
- Tη μελέτη του χώρου όπου ζει η αρκούδα στη χώρα μας και των κινδύνων που την απειλούν με συνέπεια την περαιτέρω γεωγραφική και πληθυσμιακή της συρρίκνωση.
- Tην εκπόνηση ενός Σχεδίου Δράσης για το σύνολο της περιοχής εξάπλωσης της αρκούδας.
- Tο σχεδιασμό παρεμβάσεων για τη βελτίωση των βιοτόπων, τη φύλαξη και παρακολούθηση των πληθυσμών του είδους στις περιοχές της Πίνδου και της Pοδόπης.
- Tην ανάπτυξη προγραμμάτων βελτίωσης των πρακτικών αποζημίωσης κτηνοτρόφων, μελισσοκόμων και εφαρμογών μέτρων πρόληψης ή αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ των παραπάνω ομάδων παραγωγών και της αρκούδας.
- Την υλοποίηση προγραμμάτων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε σχολεία καθώς και προγράμματος ευαισθητοποίησης του ελληνικού κοινού και των MME για την προστασία της αρκούδας και των βιοτόπων της.
- Την οργάνωση, λειτουργία και περαιτέρω ενίσχυση του Περιβαλλοντικού Κέντρου του ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ που ήδη λειτουργούσε στο νομό Φλώρινας.
|
|
 |
Ένα εξαιρετικό κείμενο της Χλόης Κουτσουμπέλη
Ας φανταστούμε πως βρισκόμαστε στην ανοιχτή θάλασσα, πως οι τοίχοι αυτής της αίθουσας γίνονται ρευστοί κι εμείς πλέουμε στο πέλαγος και μέσα στην νύχτα ξάφνου ακούγεται ένα τραγούδι, το πιο μυστικό, το πιο απόκρυφο, το πιο σαγηνευτικό, ένα αρχαίο τραγούδι που διασχίζει τον χώρο και το χρόνο, το τραγούδι της φάλαινας…
Ποιος μπορεί να μεταφράσει το τραγούδι της φάλαινας;
Τι ζητά άραγε αυτή η αρσενική καμπουροφάλαινα, τι ψάχνει, τι χρειάζεται, τι θέλει, αναζητά το ταίρι της, προσπαθεί να γοητεύσει, να προσελκύσει, μήπως ονειρεύεται, μήπως πονάει, μήπως ερωτεύεται;
Όλες οι φάλαινες του κοπαδιού μοιράζονται το ίδιο τραγούδι, ίσως η μια αντιγράφει το τραγούδι της άλλης. Τι πληροφορίες άραγε μοιράζονται οι φάλαινες του κοπαδιού, τους άγριους εφιάλτες τους, τα ονειρά τους, τρόπους επιβίωσης, αναγγελία του καθημερινού δείπνου;
Το διαστημόπλοιο Βόγιατζερ εκπέμπει την ηχογράφηση αυτού του τραγουδιού στο διάστημα, ίσως κάποιος μέσα στο αχανές απέραντο σύμπαν μπορεί να βρεθεί να το αποκρυπτογραφήσει…
Ο επικεφαλής σχετικής μελέτης Ryuji Suzuki υπογραμμίζει ότι τόσο οι άνθρωποι όσο και οι φάλαινες επικοινωνούν χρησιμοποιώντας ξεχωριστές μονάδες ήχου που είναι ταξινομημένες σε μια ιεραρχική δομή. “Για παράδειγμα, ένα κείμενο αποτελείται από παραγράφους, οι παράγραφοι αποτελούνται από προτάσεις, οι προτάσεις από λέξεις κτλ,” εξηγεί ο Suzuki”Κάθε στοιχείο βρίσκεται σε διαφορετικό επίπεδο στην ιεραρχία.”Όσον αφορά στο τραγούδι των μεγαπτεροφάλαινων, μια περίοδος αποτελείται από τραγούδια, ένα τραγούδι αποτελείται από ηχητικά μοτίβα, ένα μοτίβο αποτελείται από φράσεις και μια φράση αποτελείται από ηχητικές μονάδες. Αν όλα αυτά τα συνδυάσουμε τότε φαίνεται πως οι φάλαινες έχουν κάτι που μοιάζει να είναι το δικό τους συντακτικό, τη δική τους γραμματική διάταξη των λέξεων μέσα στις προτάσεις.Η γλώσσα του τραγουδιού της φάλαινας είναι μία ξένη γλώσσα. Ποιος μπορεί να την μεταφράσει…
Να μία πρόχειρη προσπάθεια που θα μπορούσε κάποιος να κάνει για παράδειγμα.
Η νύχτα είναι μια φάλαινα. Κυλάει στιλπνή μές στους καπνούς, ξεπροβάλλει αναπάντεχα μές στην ομίχλη, τραγουδάει το μελαγχολικό τραγούδι της σε ξέστρωτα κρεβάτια και μονά παπλώματα.
Ακούσατε λοιπόν μία μετάφραση του τραγουδιού της φάλαινας σε ποιητική γλώσσα.
Γιατί η ποίηση επίσης είναι μία γλώσσα όπως η γλώσσα του τραγουδιού της φάλαινας. Είναι μια ξένη γλώσσα. Με τους δικούς της κανόνες και τους δικούς της φθόγγους, το δικό της συντακτικό και την δική της γραμματική.
Είναι μία ξένη γλώσσα.
Στο διήγημα το”μοιρολόγι της φώκιας” ο Παπαδιαμάντης μας λέει:
Κ᾿ ἡ φώκη, καθὼς εἶχεν ἔλθει ἔξω εἰς τὰ ρηχά, ηὖρε τὸ μικρὸν πνιγμένον σῶμα τῆς πτωχῆς Ἀκριβούλας, καὶ ἤρχισε νὰ τὸ περιτριγυρίζῃ καὶ νὰ τὸ μυρολογᾷ, πρὶν ἀρχίση τὸ ἑσπερινὸν δεῖπνον της.
Τὸ μυρολόγι τῆς φώκης, τὸ ὁποῖον μ ε τ έ φ ρ α σ ε ν εἰς ἀνθρώπινα λόγια εἶς γέρων ψαρᾶς, ἐντριβὴς εἰς τὴν ἄφωνον γλῶσσαν τῶν φωκῶν, ἔλεγε περίπου τὰ ἑξῆς:
Αὐτὴ ἦτον ἡ Ἀκριβούλα
ἡ ἐγγόνα τῆς γρια-Λούκαινας.
Φύκιά ῾ναι τὰ στεφάνια της,
κοχύλια τὰ προικιά της…
Κ᾿ ἡ γριὰ ἀκόμα μυρολογᾷ
τὰ γεννοβόλια της τὰ παλιά.
Σὰν νἄχαν ποτὲ τελειωμὸ
τὰ πάθια κ᾿ οἱ καημοὶ τοῦ κόσμου.
Ο γέρο ψαράς μετάφρασε λοιπόν την άφωνη γλώσσα των φωκών.
Γιατί αν υπάρχει μία γλώσσα που μπορεί να μεταφράζει τους ήχους αλλά και την σιωπή, τις παύσεις και την απουσία, το ανομολόγητο, το άφατο, το άρρητο, το όνομα του Θεού που δεν επιτρέπεται να προφέρουν οι αμύητοι, αυτό είναι η ποίηση. Η ποίηση είναι η μετάφραση της λεπτής ισορροπίας, του τεντωμένου σκοινιού, μίας χιονισμένης απέραντης πεδιάδας.
Πόσες λέξεις έχουν οι Εσκιμώοι για το χιόνι;
Κανούκ; Νιφάδες
Κανεβλουκ: λετπό χιόνι
Νατκουίκ: ανεμόχιονο
Νεβλούκ: χιόνι που κολλάει
Κανικάκ: χιόνι στο χώμα
Μουρουανέκ: μαλακό βαθύ χιόνι στο χώμα
Κετράρ: παγωμένη κρούστα πάνω απ’ το χιόνι
Νουταριούκ: φρέσκο χιόνι
Κουανισκινέκ: χιόνι στο νερό
Κενγκαρούκ: όχθη καλυμμένη με χιόνι
Πίρτα: χιονοθύελλα
Σελαλίρ: χιονοθύελλα με χαλάζι
Πιρελβαγκ: εκτυφλωτική χιονοθύελλα
Είδος χιονιού που τρυπάει το κεφάλι σου και μαστιγώνει την πλάτη σου από τους Εσκιμώους Γιούπικ
Σικούγκ- Ερλουνί; Όταν κάνει τόσο κρύο που αν πετάξεις στον αέρα μία κούπα νερό αυτή θα μεταμορφωθεί σε κρύσταλλο προτού ακουμπήσει στο παγωμένο έδαφος.
΄Όταν χιονίζει στην Ελλάδα, το χιόνι μεταφράζεται με την λέξη χιόνι. Στην Αλάσκα υπάρχουν τόσες διαφορετικές λέξεις με λεπτές αποχρώσεις κρύσταλλου γιατί η ζωή τους εκεί είναι συνέχεια χιονισμένη. Η ίδια η γλώσσα τους λοιπόν πλάτυνε για να χωρέσει όλες αυτές τις διακυμάνσεις σ’ αυτό το φαινόμενο με το οποίο είναι τόσο εξοικειωμένοι.
Το χιόνι γίνεται λέξεις. Η ίδια η γλώσσα κουβαλά ολόκληρη την γεωγραφία της χώρας.
Ο Μπόρχες λέει: Η ομορφιά καραδοκεί. Αν είμαστε ευαίσθητοι, θα την αισθανθούμε μέσα στην ποίηση όλων των γλωσσών.
Αυτή λοιπόν η ήδη μεταφρασμένη γλώσσα, η ποίηση, αυτό το ζουμερό πορτοκάλι, εμπεριέχει μέσα του την σοφία όλου του δέντρου. Ένα ποίημα είναι πολύ πιο περιεκτικό από ότι δείχνει. Όπως και ένα πορτοκάλι που εμπεριέχει μέσα του τον θάνατο των υπολοίπων εννέα ανθών πορτοκαλιάς που ποτέ δεν θα γίνουν καρπός, έτσι και ένα ποίημα εμπεριέχει πολύ περισσότερο από ότι φαίνεται. Αυτό που εμπεριέχει είναι οι ιερές δονήσεις του. Κάτω από τις στενές λέξεις με τα γράμματα γραβάτες το ποίημα κυκλοφορεί ελεύθερο και αβίαστο, σε επαφή με τον ψυχισμό του ποιητή, με το ασυνείδητό του, με το συλλογικό ασυνείδητο, με τον αναγνώστη του. Ένα ποίημα δεν είναι μόνο ένα ποίημα, είναι το πριν και το μετά του χρόνου που γράφτηκε, ένας ωκεανός από ερεθίσματα μυστικά και ανέγγιχτα.
Η λέξη Θεός. Πόσες λέξεις υπάρχουν στην Αγία Γραφή για το πρόσωπο του θεού; Αναφέρω μερικά.
Ελ, Ελοάχ, Αντόν, Ελ Σαντάι,Ελ Ελυόν,Ελ Ολάμ,Γιαχβέ Ελοχίμ, Αντονάι Γιαχβέ
Γιαχβέ Σαβαώθ,Ελ Ελωέ Ισραήλ, Ελ Καννά Θεός ζηλότυπος
Ελ Ραχούμ (רחוּם אל): Θεός οικτίρμων
Ελ Χαννούν (חנּוּן אל): Θεός ελεήμων
ΧαΕλ ΧαΝεεμάν (הנּאמן האל): ο Θεός ο αξιόπιστος
Ελ γκαντόλ βενορά (ונוֹרא גּדוֹל אל): Θεός μεγάλος και φοβερός
ΧαΕλ χαγκαντόλ χαγκιμπόρ βεχανορά (והנּוֹרא הגּבּר הגּדל האל): ο Θεός ο μεγάλος, ο ισχυρός και ο φοβερός
Και πόσα είναι τα κρυφά του ονόματα σε όλες τις θρησκείες που δεν επιτρέπεται οι πιστοί να προφέρουν; (1)
Στην αρχή του χρόνου
Τότε που οι άνθρωποι και τα ζώα ζούσαν στη Γη
ένας άνθρωπος μπορούσε να γίνει ζώο αν το ήθελε
κι ένα ζώο μπορούσε να γίνει άνθρωπος.
Άνθρωποι και ζώα μιλούσαν την ίδια γλώσσα.
Άλλες φορές ήταν άνθρωποι
Κι άλλες φορές ήταν ζώα
Χωρίς να υπάρχει καμία διαφορά.
Μιλούσαν την ίδια γλώσσα.
Τότε οι λέξεις ήταν ακόμα μαγικές.
Το ανθρώπινο μυαλό είχε μυστηριώδεις δυνάμεις.
Ακόμα και μία τυχαία λέξη
επέφερε αλλόκοτες συνέπειες.
Μπορούσε ξαφνικά να ζωντανέψει
Κι αυτό που ήθελαν να γίνει γινόταν
Αρκεί απλώς να το ονομάτιζαν.
Ετσι όμως ήταν τότε . Edward Field, Magic Words (Εμπνευσμένο από τους Ινούίτ, τους γηγενείς της Αλάσκα).
Είναι σήμερα ακόμα οι λέξεις μαγικές; Ναι και εκπέμπουν ακόμα την δύναμη του ζωντανού χυμού τους.
Επεσε στα χέρια μου τυχαία αυτές τις μέρες η λέξη σ’ αγαπώ σε 40 γλώσσες. Διάβασα δυνατά στον εαυτό μου το σ’ αγαπώ σε όλες αυτές τις γλώσσες. Αρκετές φορές.
Προσπάθησα να νιώσω σε ποια από όλες αυτές τις γλώσσες το σ’αγαπώ είναι αρκετά στρογγυλό, αρκετά κόκκινο, αρκετά τρυφερό, αρκετά δικό μου. Αρκετά ζωντανό ώστε να με συνθλίψει και να με αναστήσει ταυτόχρονα. Κατέληξα ότι η μόνη γλώσσα που το σ’αγαπώ έχει δάχτυλα και μπορεί να χαϊδεύει είναι στα Ελληνικά. Αλλά γιατί είναι η γλώσσα που είναι καταγραμμένη στα κύτταρά μου, είμαι πλασμένη από αυτή και αυτή από μένα.
Η γλώσσα ενός λαού είναι το κορμί του. Αλλοτε ηλιοκαμένο, άλλοτε ζουμερό και καρπερό, πάντα μοναδικό, επάνω του είναι χαραγμένα τα όνειρα του λαού, ο τρόπος που αγαπάει, ο τρόπος που κάνει έρωτα. η σάρκα του. Η ραχοκοκαλιά του. Πάνω Σ’ αυτήν ακούμε τους πρώτους ψίθυρους μέσα από την μεμβριάνη, εκεί που έμβρυα μέσα είμαστε κουλουριασμένοι. Τα πρώτα χάδια, τα πρώτα τρυφερά λόγια, τα ακούμε στην γλώσσα μας, την μητρική. Και την πατρική βεβαίως.
Με αυτήν επικοινωνούμε, θυμώνουμε, φωνάζουμε, βρίζουμε, παρακαλάμε, χτυπάμε, ικετεύουμε, ζητάμε ένα ποτήρι νερό, ζητάμε την άδεια να μιλήσουμε, ζητάμε την αποδοχή και την προσοχή. Σ’ αυτήν την γλώσσα τώρα σας μιλώ.
Τι γίνεται λοιπόν με την μετάφραση της ποίησης; Αν η ποίηση είναι πορτοκάλι, ένα σοφό ζουμερό πορτοκάλι, ήδη μετάφραση του χιονιού και του τραγουδιού της φάλαινας, τι γίνεται με την μεταφρασμένη ποίηση, αν ήδη ένα ποίημα όπως το Άσμα Ασμάτων, ένα σονέτο της Ελίζαμπεθ Μπάρετ Μπράουνιγκ ή το μεσονύκτι της Σαπφούς έχει τις δικές του δονήσεις που συντονίζονται με την ψυχή μας και την κάνουν να πάλλεται, αν ήδη οι λέξεις είναι ιερές και μαγικές με απίστευτη δύναμη, αν κλείνουν μέσα τους εικόνες και ωκεανούς και θάλασσες και το πρώτο σ’ αγαπώ που πρόφερε ποτέ ο άνθρωπος στον κόσμο, πώς μπορεί αυτό το πορτοκάλι ποίημα να παραμείνει ίδιο αν μεταφραστεί σε μία γλώσσα ξένη προς εμάς; Θα παραμείνει πορτοκάλι;
Υπάρχουν άπειρες απαντήσεις σ’ αυτή την ερώτηση, πολύ περισσότερες από όσες λέξεις έχουν οι Εσκιμώοι για το χιόνι. Μπορεί να γίνει σύκο ή σταφύλι ή ανανάς. Δηλαδή κάτι άλλο τελείως διαφορετικό και ξένο με το αρχικό πορτοκάλι. Να παράγει πια τις δικές του δονήσεις, αυθύπαρκτο, διαφορετικό φρούτο ξένου πια παραδεισένιου Κήπου. Εδώ η απώλεια είναι διακριτή και εμφανής. Όμως αυτό το καινούργιο φρούτο μπορεί να είναι ισάξιο σε γεύση ή και καλύτερο από το παλιό. Αυτού του είδους την μετάφραση ποιημάτων την βρίσκουμε συνήθως από ποιητές οι οποίοι συχνά μπαίνουν στον πειρασμό να δώσουν το δικό τους στίγμα. Εδώ λοιπόν μιλάμε για μετάφραση που δεν είναι πιστή μεν, μπορεί να είναι όμως πολύ γοητευτική. Όμως κάτι χάθηκε ανεπιστρεπτί. Πολλοί λεν για παράδειγμα ότι η μεταγραφή του Ασματος Ασμάτων από τον Σεφέρη δεν ήταν ιδιαίτερα πετυχημένη γιατί έβαλε πολύ από το προσωπικό του ύφος.
‘Άλλοτε το πορτοκάλι με την μετάφραση μπορεί να γίνει μανταρίνι, συγγενικό δηλαδή φρούτο, στην ίδια κατηγορία εσπεριδοειδών. Σ’ αυτή την περίπτωση ο μεταφραστής αποδίδει βασικά χαρακτηριστικά του αρχικού ποιήματος όπως η ομοιοκαταληξία για παράδειγμα ή και ο ρυθμός του στο καινούργιο ποίημα. Όμως πάλι το άρωμα αλλάζει. Και σίγουρα η γεύση του.
Ιδανική μετάφραση της ποίησης δεν υπάρχει. Όπως δεν υπάρχει ιδανική μετάφραση του άηχου και του άφατου σε ποίηση. Όμως αν δεν υπήρχε η μετάφραση, αν δεν υπήρχαν όλοι οι άνθρωποι, οι μεταφραστές που με τρυφερότητα σκύβουν πάνω από κάθε λέξη και προσπαθούν να βρουν την αντίστοιχή της, πολλές φορές ύστερα από ώρες μόχθου για να βρουν με ποια λέξη χιόνι ταιριάζει η λέξη χιόνι στην Αλάσκα, η η λέξη Θεός στην Βίβλο, πόσα λιγότερα μυστήρια και θαύματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας θα μας ήταν άγνωστα αυτή την ώρα σ’ αυτή την αίθουσα;
Ναι λοιπόν στην μετάφραση της ποίησης. Μία μετάφραση που έτσι κι αλλιώς θα είναι δεύτερη γραφή όπως έλεγε ο Ελύτης, δεν θα είναι δηλαδή το αρχικό πορτοκάλι αλλά το καινούργιο φρούτο θα εμπεριέχει ένα μεγάλο μέρος της περιπέτειας του δέντρου από το οποίο προέρχεται το αρχικό, ναι δηλαδή στο καινούργιο ποίημα φρούτο όποιο και νάναι το οποίο όμως μέσα του θα κλείνει ατόφιες τις ρυτίδες του φλοιού της πορτοκαλιάς…
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Να ευχαριστήσω γραπτά εδώ την Πόλυ Χατζημανωλάκη που μου έδωσε την ιδέα και την πρόσβαση στο μπλογκ της σχετικά με το μοιρολόι της φώκιας
Επανέρχονται οι ευπώλητοι Μάρα Μεϊμαρίδη με μυθιστόρημαποταμό στα παράλια της Μικράς Ασίας και ο Μίμης Ανδρουλάκης («Οι γυναίκες που κρύβουν κάτι») με τις ονειροφαντασιώσεις ενός καθηγητή ειδικού στις οικονομικές προβλέψεις, και τα δύο στον Καστανιώτη. Ο Γιώργος Μανιώτης στο μυθιστόρημά του «Τώρα» παρωδεί τον καθημερινό παραλογισμό που βιώνουμε όλοι μας, στις εκδόσεις Ψυχογιός.
Μια σειρά βιβλίων επανασυστήνονται στο ελληνικό κοινό: Τα Απαντα του Νίκου Καχτίτση επανεκδίδουν οι εκδόσεις Κίχλη αρχίζοντας με τον «Εξώστη» του 1964, ενώ οι εκδόσεις Αγρα θα κυκλοφορήσουν σε μετάφραση της Τιτίκας Δημητρούλια το γαλλικό μυθιστόρημα «Republique Βastille» της Μέλπως Αξιώτη. Επανεκδίδεται το τελευταίο μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Κοτζιά « Φανταστική περιπέτεια » (Κέδρος), το οποίο είχε τιμηθεί με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1986 και παραδόξως φαντάζει εξίσου επίκαιρο σήμερα. Επίσης επανεκδίδονται η «Φωνή » του Χρήστου Χωμενίδη και η συλλογή διηγημάτων «Από το ίδιο ποτήρι και άλλες ιστορίες » του Μισέλ Φάις (Πατάκης).
Μένης Κουμανταρέας «Οι αλεπούδες του Γκόσπορτ» Κέδρος
Ξαναβρίσκοντας την πολιτική και την οικονομία
Η κρίση εμπνέει τους εκδότες. Από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος έχουμε το «RΕWΟRΚ: Στήσε τη δική σου επιχείρηση» των Jason Fried και David Ηeinemeier Ηansson ένα βιβλίο που στηρίζεται στην εμπειρία των δύο συγγραφέων, πώς να διατηρήσεις κερδοφόρα μια μικρή εταιρεία που βασίζεται στην τεχνολογία χωρίς να χρειαστεί να τη μεγαλώσεις και το «Μηδέν φόρος: Φορολογικοί παράδεισοι και οι άνθρωποι που κλέβουν τον κόσμο» του Νicholas Shaxson, ένα βιβλίο ερευνητικής δημοσιογραφίας. Την τρέχουσα οικονομική μας κατάσταση εξετάζουν ο καθηγητής Μάνος Ματσαγγάνης στο« Η κοινωνική πολιτική σε δύσκολους καιρούς» (Κριτική), και ο καθηγητής Νότης Μαριάς, στο «Το μνημόνιο της χρεοκοπίας και ο άλλος δρόμος» (Λιβάνης). Μετά το πολυδιαβασμένο περυσινό «Δόγμα του Σοκ» της Ναόμι Κλάιν οι εκδόσεις Λιβάνη εκδίδουν μια συλλογή άρθρων της ακτιβίστριας δημοσιογράφου με τίτλο «Φράχτες και παράθυρα . Ενα οικονομικο-κοινωνικό πρόγραμμα με σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλονπροτείνει ο βρετανός οικονομολόγος Τim Jackson στο «Ευημερία χωρίς ανάπτυξη» (Κέδρος).
Βιογραφίες, από τον
Ιστορία, μια καταφυγή
Η φιλοσοφία
Αλέξης Πανσέληνος «Σκοτεινές επιγραφές» Μεταίχμιο
Κώστας Μμουρσελάς «Στην άκρη της νύχτας» Πατάκης
“Νάτους! Νάτους ου στρατός τ΄ Σπάρτακου!”
Βασίλης Χατζηιακώβου Ιανός
Σοφίκα Ελευθερουδάκη Ελευθερουδάκης
Εχουμε μαζέψει βιβλία που τους δίνουμε μια δεύτερη ευκαιρία,τα οποία είτε ήταν πολύ ακριβά στον καιρό τους είτε είχαν τυπωθεί σε μεγάλα τιράζ και τώρα δίνονται σε εξαιρετικά καλές τιμές.Βρίσκεις βιβλία με τριάμισι ακόμα και με ένα ευρώ».
Ξένη Λογοτεχνία
Τo αριστούργημα του Κάρλος Φουέντες, η «Τerra Νostra» του 1975, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Αγρα, είναι η μεγάλη άφιξη του φθινοπώρου στη μεταφρασμένη λογοτεχνία. Ο σπουδαίος μεξικανός συγγραφέας, που κατ΄ επανάληψη αναφέρεται στις συζητήσεις για τα βραβεία Νομπέλ, ερευνά τις μεσογειακές ρίζες του ισπανικού πολιτισμού προσπαθώντας να ανακαλύψει τι πήγε στραβά στον πολιτισμό αυτόν, ενώ στο τελευταίο του μυθιστόρημα «Η θέληση και η τύχη» (Καστανιώτης) μια κομμένη κεφαλή διηγείται τη σύγχρονη ιστορία του Μεξικού.
Την απάνθρωπη σταλινική Ρωσία των γκουλάγκ αναπαριστά, πριν από τον Αρθουρ Καίσλερ και τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, η καταγγελτική μυθοπλασία του Βικτόρ Σερζ στο «Μεσάνυχτα στον αιώνα» (Scripta) του 1939, ενώ ο Αλβανός Ισμαήλ Κανταρέ στο «Μοιραίο δείπνο» (Μεταίχμιο) μας μεταφέρει στο Αργυρόκαστρο του 1943.
Τo ποιητικό ερωτικό μυθιστόρημα «Το μουνί της Ιρέν» του σουρεαλιστή Λουί Αραγκόν και δύο αφηγήματα του Πεσσόα, το αστυνομικό «Υπόθεση Vargas» και η «Ωρα του Διαβόλου», θα κυκλοφορήσουν από τη Νεφέλη. Στον χώρο του φανταστικού, θα διαβάσουμε τον «Δράκουλα» του Μπραμ Στόουκερ σε ατμοσφαιρική μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη από τις εκδόσεις Κίχλη και το πολυσυζητημένο διεθνώς αποκαλυπτικό «2666» (Αγρα), το τελευταίο μυθιστόρημα του ταλαντούχου και πρόωρα χαμένου Χιλιανού Ρομπέρτο Μπολάνιο.
Η μεγάλη κυρία της αμερικανικής δημοσιογραφίας Τζόαν Ντίντιον στο αυτοβιογραφικό «Η χρονιά της μαγικής σκέψης» (Κέδρος) δίνει ένα συγκινητικό χρονικό της απώλειας και του πένθους μετά τον θάνατο του συζύγου της. Από τους Αμερικανούς της νέας γενιάς μάς έρχεται το δεύτερο βιβλίο στα ελληνικά τού αυτόχειρα πεζογράφου και δοκιμιογράφου Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, η συλλογή διηγημάτων «Αμερικανική λήθη» (Κέδρος), όπως επίσης και το μυθιστόρημα «Αυτοκρατορικές απολαύσεις»του εκκεντρικού Μπρετ Ιστον Ελις που διαδραματίζεται στη σύγχρονη Καλιφόρνια του πλούτου και της τρυφηλότητας. Από τον Νέο Κόσμο, επίσης, ο Ερικ Λάρσον στο μυθιστόρημά του «Στον κήπο με τα θηρία, ένα συναρπαστικό χρονικό της ανόδου του Τρίτου Ράιχ» (Μεταίχμιο) αναπαριστά το πολιτικό παρασκήνιο που οδήγησε στη δημιουργία του ναζισμού στη Γερμανία, ενώ ο βραβευμένος με Μπούκερ Αυστραλός Πίτερ Κάρεϊ μας ταξιδεύει στην Αμερική την εποχή του Αλέξις ντε Τοκβίλ με το ιστορικό μυθιστόρημα «Ο παπαγάλος και ο Ολιβιέ στην Αμερική» (Ψυχογιός).
Ενας διακεκριμένος νευρολόγος με διαταραχές μνήμης κατασκευάζει με τη φαντασία του την εναλλακτική βιογραφία του στο «Κορσακόφ» (Πόλις) του Ερίκ Φοτορινό . Στις ίδιες εκδόσεις ο πρωτοεμφανιζόμενος Τριστάν Γκαρσία αναφέρεται στο κίνημα της χειραφέτησης των ομοφυλοφίλων στη Γαλλία της δεκαετίας του ΄80 και στην εμφάνιση του ΑΙDS στο μυθιστόρημα «Η καλύτερη πλευρά των ανθρώπων». Από τη Γαλλία επίσης ο Λοράν Γκοντέ με το μυθιστόρημα «Στο έλεος του κυκλώνα» (Μεταίχμιο) ζωντανεύει τον πανικό και τη βία στην κοινωνία μιας Νέας Ορλεάνης που σπαράσσεται από τον κυκλώνα. Ο Ελβετός Μάρτιν Ζούτερ συνδυάζει εξωτισμό, χρήμα, ευζωία και αισθησιασμό στον «Μάγειρα του έρωτα»(Καστανιώτης).
Πορνογραφίας
Γι΄ αυτούς που αναζητούν το γιατί και το πώς στη φιλοσοφία υπάρχει ένα λεξικό που ταξινομεί την πολιτική και φιλοσοφική σκέψη. Είναι «Η πολιτική σκέψη στον 20ό αιώνα: Ενα λεξικό για τον 21ο αιώνα» (Σαββάλας) των Robert Βenwick και Ρhilip Green.
Ευγενία Φακίνου «Το τρένο των νεφών» Καστανιώτης
Σώτη Ττριανταφύλλου «Για την αγάπη της γεωμετρίας» Πατάκης
Οσο ο Αλέξανδρος βρισκόταν εν ζωή, η Δύση ήταν άγνωστη γι΄ αυτόν. Η μαγεία, τα πλούτη, οι μύθοι από την Ανατολή έρχονταν από εκεί απ΄ όπου είχε έρθει και όλος ο πολιτισμός. Αδιάφορος λοιπόν ο λόγος να βαδίσει προς δυσμάς, το ακριβώς αντίθετο που καλείται να πράξει σήμερα επιχειρώντας μία νέα κατάκτηση: αυτή τού Λούβρου, το οποίο έχει αναλάβει να φιλοξενήσει από τις 13 Οκτωβρίου τον μακεδόνα στρατηλάτη και όλη τη γενιά του. Αρχίζοντας από τους πρώτους αιώνες διαμόρφωσης του μετέπειτα μακεδονικού βασιλείου, από τον 15ο αι. π.Χ. δηλαδή, για να φθάσει ως τη Ρωμαϊκή εποχή, όταν πλέον έχει καταλυθεί ως κράτος, επιδρά όμως ποικιλοτρόπως στον ρωμαϊκό πολιτισμό.
Πρόκειται για μια κληρονομιά άγνωστη και όχι μόνον για το ευρύ κοινό, αφού οι σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στη Μακεδονία είναι προϊόν μόλις των τελευταίων 30 χρόνων. Σε μια ιδιαίτερα καλή στιγμή έρχεται επομένως η έκθεση του Λούβρου, η πρώτη η οποία γίνεται επί γαλλικού εδάφους για την ιστορία και την αρχαιολογία του βορειοελλαδικού χώρου.
Στην αίθουσα «Ναπολέων», που είναι η κεντρική των περιοδικών εκθέσεων του μουσείου, σε 1.100 τ.μ., αρχαιολόγοι, συντηρητές και αρχιτέκτονες βρίσκονται ήδη στο τελευταίο στάδιο της προετοιμασίας της έκθεσης «Αρχαία Μακεδονία: στο βασίλειο του Μεγάλου Αλεξάνδρου». Τα πολύτιμα χρυσά μακεδονικά στεφάνια, τα κοσμήματα, οι λάρνακες, τα γλυπτά, τα ειδώλια αλλά και τα όπλα, τα εργαλεία, τα αντικείμενα της καθημερινότητας, όπως αίφνης τα σκεύη ή τα σύνεργα καλλωπισμού, παίρνουν τη θέση τους ταξινομημένα σε θεματικές ενότητες.
Στα 668 ανέρχονται αυτά τα αντικείμενα με προέλευση τα μεγάλα κέντρα του μακεδονικού βασιλείου, τις Αιγές, την Πέλλα, το Δίον, αλλά και πόλεις, οικισμούς και νεκροταφεία όλης της Μακεδονίας, ενώ ορισμένα παρουσιάζονται για πρώτη φορά, αφού αποτελούν ευρήματα πρόσφατων αρχαιολογικών ερευνών. Δίπλα τους παρουσιάζονται επίσης για πρώτη φορά και μακεδονικές αρχαιότητες που βρίσκονται στο Λούβρο, έτσι ώστε ο αριθμός των εκθεμάτων να αγγίζει τα χίλια! Δύο χρόνια προετοιμασίας και πολύ περισσότερα συζητήσεων της γαλλικής πλευράς μέσω της επιμελήτριας του Λούβρου κυρίας Σοφί Ντεκάν και της ελληνικής με επικεφαλής τη διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης κυρία Τζένη Βελένη κατέληξαν σε αυτό το εντυπωσιακό σύνολο.
Στην αρχή της έκθεσης ο επισκέπτης καλείται να ανακαλύψει την αρχαία Μακεδονία, όπως αναδείχθηκε μέσα από τις έρευνες των πρωτοπόρων Εζέ και Ντομέ στη Βεργίνα και στην Πύδνα (1861) και εν συνεχεία από τις ανασκαφές στις πρωτεύουσες των Μακεδόνων Αιγές, Πέλλα, Δίον. Ακολουθούν οι πρώτοι αιώνες διαμόρφωσης του βασιλείου, από τον 15ο ως τον 6ο αι. π.Χ., καθώς και η ανάδειξη των αποικιών που ιδρύθηκαν από ισχυρές πόλεις της Νότιας Ελλάδας (όπως η Ερέτρια, η Χαλκίδα, η Ανδρος και η Κόρινθος).
Στη συνέχεια αναδύεται το βασίλειο της Μακεδονίας από τον Αλέξανδρο Α΄ ως τον Μέγα Αλέξανδρο (5ος4ος αι. π.Χ.). Η γεωγραφική επέκταση, οι καινοτομίες που εισήγαγε ο Φίλιππος Β΄ ως προς την οργάνωση των πόλεων και του μακεδονικού στρατού, οι οικονομικές δομές που στήριξαν και ενίσχυσαν την οργάνωση του βασιλείου και την εκστρατεία του Αλεξάνδρου Γ΄ παρουσιάζονται εδώ. «Στόχος είναι να διαγραφεί ανάγλυφα η εντυπωσιακή πολιτική, στρατιωτική και οικονομική άνοδος των Μακεδόνων και οι συνέπειές της σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο» σημειώνει η κυρία Βελένη.
Η μεγάλη ακμή της Ελληνιστικής εποχής (3ος- 2ος αι. π.Χ.) αποτελεί ιδιαίτερη ενότητα, ενώ έμφαση δίνεται επίσης στο ζήτημα της εισροής πλούτου από την Ανατολή προς τη Μακεδονία. Ακολουθεί η παρουσίαση της καθημερινής ζωής των ανθρώπων. Σπουδαίοι ζωγράφοι όπως ο Απελλής και ο Ζεύξις που έζησαν και εργάστηκαν στην αυλή των μακεδόνων βασιλέων προβάλλονται στη συνέχεια, καθώς και η ρωμαϊκή κυριαρχία στη Μακεδονία, η οποία με την επιβολή της Ρax Romana θα περάσει περίοδο σταθερότητας και ευημερίας. Και η έκθεση κλείνει με τον ίδιο τον Αλέξανδρο και τη δημιουργία του μύθου του.
Θα πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι από τις θεματικές ενότητες και από τον τίτλο της έκθεσης απουσιάζει η σύνδεση με τη Νότια Ελλάδα, αν και όπως λέει η κυρία Μαρία Ακαμάτη, προϊσταμένη της Εφορείας Πέλλας, «αυτό είναι δική μας υποχρέωση,των αρχαιολόγων,να αναπτύξουμε τα εκθέματα έτσιώστε να επιτυγχάνεται ο συσχετισμός». Προσθέτει μάλιστα ότι δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην Αρχαϊκή και στην Κλασική εποχή, καθώς «έχουν προκύψει πολλά νέα ευρήματα που φανερώνουν μια φοβερή δυναμική στην περίοδο πριν από τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο, αλλά δείχνουν και τη συνέχεια της Ιστορίας».
Ενα ακόμη άγνωστο για το ευρύ κοινό στοιχείο της έκθεσης είναι η μυκηναϊκή παρουσία στη Μακεδονία και ιδιαίτερα στην περιοχή της Αιανής. «Μην ξεχνάμε ότι στην Αιανή έχει βρεθεί το πρωιμότερο γραπτό εύρημα του μακεδονικού χώρου, τρία σύμβολα συγκεκριμένα, στο στόμιο ενός πιθαριού,που ανήκουν στη Γραμμική Α ή Γραμμική Β΄ γραφή» , όπως λέει η κυρία Γεωργία Μεντεσίδη-Καραμήτρου, προϊσταμένη της Λ΄ Εφορείας Αρχαιοτήτων. Τεράστιος κατάλογος 800 σελίδων με τη συμμετοχή 70 ελλήνων και γάλλων επιστημόνων συνοδεύει εξάλλου την έκθεση, κατά τη διάρκεια της οποίας θα διοργανωθούν παράλληλες εκδηλώσεις με εκπαιδευτικά προγράμματα, διαλέξεις, προβολή ταινιών και διεθνές συνέδριο (2- 4 Δεκεμβρίου) με θέμα τη Μακεδονία. Το κόστος των περίπου 2 εκατ. ευρώ καλύπτεται από τους Γάλλους με τη γενναία χορηγία του ιδρύματος «Σταύρος Νιάρχος». Ως αντίδωρο, τέλος, το Λούβρο υπόσχεται να στείλει το 2012 στη Θεσσαλονίκη, με την ευκαιρία του εορτασμού των 100 χρόνων από την απελευθέρωσή της, έργα των συλλογών του.
Αρχιτεκτονικά μέλη,γλυπτά και επιγραφές που βρίσκονται τα μισά στη Θεσσαλονίκη και τα άλλα μισά στο Λούβρο.Ταφικά σύνολα που διαμοιράστηκαν μεταξύ των δύο χωρών και έκτοτε δεν επανενώθηκαν.Παράξενες ιστορίες που κινούνται στα όρια της νομιμότητας με τα ισχύοντα σήμερα στη διακίνηση των πολιτιστικών θησαυρών.Ολα αυτά έρχονται ευρύτερα στο φως με την απόφαση του Λούβρου να βγάλει από τις αποθήκες του αρχαιότητες που είχε ανασκάψει στην περιοχή γύρω από τη Θεσσαλονίκη ο Στρατός της Ανατολής (Αrm e d΄ Οrient) κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.Ουδέποτε ζητήθηκε η επιστροφή τους από τη Γαλλία,αλλά τουλάχιστον τώρα δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα να παρουσιαστούν ενωμένα.
Αντιθέτως,αίτημα προς το Λούβρο επιστροφής των τεσσάρων αμφίπλευρων αγαλμάτων της Ρωμαϊκής εποχής,των «Μαγεμένων» όπως αποκαλούνται,της Θεσσαλονίκης έχει ήδη διατυπωθεί συναντώντας την άρνηση.Τα γλυπτά του 2ου αι. μ.Χ.αποκολλήθηκαν από τη θέση τους στη Στοά της Αγοράς το 1864 από τον γάλλο επιγραφολόγο Εμμανουέλ Μίλερ, ο οποίος χρειάστηκε να πάρει άδεια από τον σουλτάνο για αυτήν του την πράξη.Αλλωστε και οι άνθρωποι «είναι έξαλλοι που θα πάρω τα αγάλματα», όπως σημείωνε ο ίδιος.Το σύνολο πάντως θα παρουσιαστεί τώρα στην έκθεση για την αρχαία Μακεδονία,ενώ η Θεσσαλονίκη μπορεί να ελπίζει σε αντίγραφα των αγαλμάτων- κατόπιν ειδικής συμφωνίας με το Λούβρο και με μεγάλο κόστος.
Απο ΤΟ ΒΗΜΑ
Η Χαρά Αυγερινού υπήρξε απο τις πρώτες γυναίκες στην Ελλάδα που φυλακίστηκε για κατοχή και χρήση ναρκωτικών ουσιών.Ολοκλήρωσε με επιτυχία το πρόγραμμα μεθαδόνης του ΟΚΑΝΑ ,όπου εργάζεται ως θεραπεύτρια στηΜονάδα Εφήβων Θεσσαλονίκης .Σπούδασε στο ΕΑΠ “Ανθρωπιστικές Σπουδές-Ελληνικός Πολιτισμός”.
Το βιβλίο “Πνοή Ζωής με Άρωμα Θανάτου” είναι το πρώτο της βιβλίο και επανεκδόθηκε το 2011 απο τις εκδόσεις Post Script (PS).
“Δεν είχα ποτέ τη φιλοδοξία να γίνω συγγραφέας , όμως , η μακρόχρονη βιωματική μου εμπειρία στο κόσμο των εξαρτήσεων και η μεγάλη μου ανάγκη να εκφραστώ με οδήγησαν σε αυτό το φωτεινό μονοπάτι της συγγραφής.Πράγματι, ” αν μπορούσα να πουλήσω τις εμπιρίες μου , όσο ακριβά μου κόστισαν , θα ήμουν πολύ πλούσια.Επειδή όμως αυτό είναι αδύνατον, θα τις μοιραστώ μαζί σας , με αυτό το βιβλίο ,για να πληρώσει έστω ένας απο σας , λιγότερο απ ότι πλήρωσα εγώ.Γιατί , “η Ζωή είναι σαν ένα πολύτιμο νόμισμα !Μπορείς να το ξοδέψεις όπως θες.όμως, τι κρίμα , μπορείς να το ξοδέψεις μονάχα μιά φορά ”
“Το χρώμα είναι το κλειδί.
Το μάτι είναι το μαρτό και η ψυχή είναι το πιάνο με τις τόσο πολλές χορδές του.
Ο καλλιτέχνης είναι το χέρι που ακουμπώντας εδώ κι εκεί κάνει την ψυχή να πάλλεται αυτόματα”.
Vasili Kandinski
Η Μουσική στη Ζωγραφική/ ‘Εφη Αγραφιώτη
Η μυστικιστική συνήχηση εικαστικής και μουσικής αρμονίας στάθηκε πλοηγός της τέχνης του. Όταν το 1896, ο Βασίλι Καντίνσκυ πήρε την οριστική απόφαση να φύγει από τη γενέτειρά του, τη Μόσχα, για να εγκατασταθεί στο Μόναχο, απεφάσιζε ούτε λίγο ούτε πολύ, να προδώσει τη θέση του πανεπιστημιακού λέκτορα, επομένως την μετέπειτα ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία ως νομικός και οικονομολόγος.
Μπορεί εν τέλει μια καλλιτεχνική εμπειρία να σου αλλάξει τη ζωή; φαίνεται πως ναι! μια έκθεση Γάλλων ιμπρεσιονιστών στη Μόσχα μαζί με το ανέβασμα του Λόενγκριν του Βάγκνερ στο Βασιλικό Θέατρο (το χρώμα και ο ήχος, που κι αυτός έχει χρώμα!) έκαναν τον Καντίνσκυ να αλλάξει ριζικά τον δικό του προσανατολισμό. «Τα βιολιά, οι χαμηλές νότες του βαθύφωνου και κυρίως τα πνευστά, ενσάρκωναν συμπυκνωμένη την ώρα του δειλινού, για μένα τότε. Είδα όλα τα χρώματα που είχα στο νου μου. Άγριες, παράφορες γραμμές διαγράφονταν. Συνειδητοποίησα ότι η τέχνη είναι γενικά πιο δυνατή απ’ ό,τι νόμιζα και ακόμα πως η ζωγραφική μπορεί να αποκτήσει τόση δύναμη όση και η μουσική…»
Εκτός από τα νατουραλιστικά έργα του, σε όλα τα άλλα ο ζωγράφος απεικονίζει με καθαρές, άμεσες παραπομπές στη μουσική. Είναι μια ανάγκη της ζωγραφικής να παραπέμπεται στη μουσική, για να ελευθερώσει τη δύναμη της παραστατικής της παραμέτρου και να διευρύνει τις δυνατότητες της εικαστικής γλώσσας της.
Ο Γκαίτε εξ άλλου είχε πει ότι η Τέχνη θα πρέπει να έχει κι αυτή το δικό της basso continuo!
Ο Καντίνσκυ θαύμαζε ιδιαίτερα τον Σκριάμπιν για την ασίγαστη έμπνευση και φαντασία του. Επίσης λάτρευε τον Μέτερλινκ, άκουγε με πάθος Ντεμπυσσύ και εκτιμούσε πολύ την επαναστατική δύναμη της βαγκνερικής έμπνευσης. Για τον Μουσσόρσκι έλεγε ότι ήταν έτσι κι αλλιώς ζωγράφος. Αυτό που επίσης έχει πολλή σημασία είναι η επιρροή του από τον ‘Αρνολντ Σαίμπεργκ, με τον οποίο αρχικά τον ένωσε η κοινή αγάπη στον Βάγκνερ. Και οι δύο πίστευαν επίσης στα περί του συνολικού έργου τέχνης (Gesamtkunstwerk). Με βάση αυτή τη θεωρία θα πρέπει να βλέπουμε συνολικά τα έργα τέχνης και όχι σύμφωνα με το αρχικό υλικό τους.
Στο βιβλίο του Για το πνευματικό στην τέχνη ο Καντίνσκυ μοιάζει να στέκει εκστατικός μπροστά στη γερμανική ιδεαλιστική φιλοσοφία (Καντ, Φίχτε) και δηλώνει αντι-θετικιστής αρνούμενος τη μονοσήμαντη αξία της ζωγραφικής και ορίζοντάς τη ως προϊόν εσωτερικής σχέσης με τη μουσική.
Η μουσική δεν είναι υποχρεωμένη να περιγράφει την εξωτερική πραγματικότητα και όπως το μουσικό έργο βασίζεται στο ρυθμό και το τονικό ύψος των ήχων, έτσι και η ζωγραφική θα έπρεπε να περιοριστεί στα απόλυτα αληθινά της στοιχεία: το σχέδιο και το χρώμα.
Ο Καντίνσκυ παρομοίαζε τα χρώματα και τις φόρμες ως ήχους και δονήσεις. Μιλάει για μελωδικές μορφές και για συμφωνίες, δηλαδή σύνθετες μορφές. Τα έργα του αφήνουν πράγματι περιθώρια πνευματικής ενόρασης και χώρο για να ακούσουμε τη σκέψη και την αρμονία τους! γιατί: «Ωραίο είναι εκείνο που πηγάζει από μια εσωτερική αναγκαιότητα. Ωραίο επομένως είναι εκείνο που είναι εσωτερικά ωραίο»
Είναι χαρακτηριστικές μερικές σκέψεις του μεγάλου ζωγράφου:
“Στην τέχνη δεν υπάρχει «πρέπει» διότι η Τέχνη είναι ελεύθερη. Ο καλλιτέχνης όμως πρέπει να δημιουργεί, όχι μόνον ό,τι βλέπει αλλά κι ό,τι διαθέτει στην ψυχή του”.
“Όσο πιο ξέφρενος γίνεται ο κόσμος, τόσο πιο αφηρημένη θα γίνεται η ζωγραφική”.
της Έφης Αγραφιώτη
Αριστοτέλης (Αρχαίος φιλόσοφος)
- «Μόνο ασκούμενοι στις δίκαιες πράξεις γινόμαστε δίκαιοι. Ασκούμενοι σε πράξεις μετριοπαθείς γινόμαστε μετριοπαθείς και ασκούμενοι σε πράξεις θαρραλέες γινόμαστε θαρραλέοι.»
- «Οι συμφορές ενώνουν τους ανθρώπους.»
- «Η ιδιαίτερη υπεροχή του ανθρώπου είναι αυτό που τον διακρίνει από τα ζώα, δηλαδή η λογική.»
- «Ο άνθρωπος, όταν τελειοποιείται, είναι το καλύτερο των ζώων. Όταν, όμως, αποχωρίζεται από το νόμο και τη δικαιοσύνη, είναι το χειρότερο όλων.»
- «Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των ανθρώπων σε σχέση με τα άλλα ζώα είναι πως μόνο αυτοί έχουν την αίσθηση του καλού και του κακού, του δίκαιου και του άδικου και των άλλων αξιών. Η δε κοινή γνώση συντελεί στη δημιουργία της οικογένειας και της πόλης.»
- «Ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό περισσότερο και από κάθε μέλισσα κι από κάθε ζώο που ζει κατά ομάδες.»
- «Ο λαός δεν αλλάζει εύκολα, γιατί αγαπάει τις παλιές του συνήθειες. Ώστε οι παλιοί νόμοι παραμένουν σε ισχύ, ενώ η εξουσία ασκείται από εκείνους που μετέβαλαν την πολιτεία.»
- «Τα πάθη της ψυχής διαφθείρουν κι αυτούς τους άριστους άντρες, όταν γίνουν κυβερνήτες.»
- «Τρία προσόντα πρέπει να έχουν όσοι πρόκειται να αναλάβουν τη διακυβέρνηση ενός κράτους. Πρώτον, φιλία προς το υπάρχον καθεστώς. Δεύτερον, την απαραίτητη ικανότητα. Και τρίτον, την αρετή εκείνη και την αγάπη προς τη δικαιοσύνη που ταιριάζουν στο κράτος στο οποίο ζει.»
- «Ο κατασκευαστής δεν μπορεί να είναι ούτε ο μόνος, ούτε ο καλύτερος κριτής του έργου του.»
- «Η ανώτερη εξουσία βρίσκεται αναγκαστικά στα χέρια ενός ή μερικών ή και πολλών. Όταν όλοι αυτοί κατευθύνουν όλες τους τις προσπάθειες προς το γενικό καλό, τούτο το κράτος διοικείται καλά, αλλά όταν ο ένας, οι λίγοι ή οι πολλοί αποβλέπουν μόνο προς το δικό τους συμφέρον, πρέπει να περιμένουμε μια εξέλιξη προς το χειρότερο.»
- «Ο έγκριτος πολίτης τιμά, αλλά δεν κολακεύει.»
- «Οι τύραννοι είναι φίλοι των ύπουλων και διεφθαρμένων ανθρώπων, διότι τους αρέσει να τους κολακεύουν. Κανένας άνθρωπος με ανώτερη μόρφωση και τιμιότητα δεν κυριεύεται απ’ αυτό το ελάττωμα, γιατί οι καλοί μπορεί να αισθάνονται στοργή για τους φίλους αλλά δεν τους κολακεύουν. Αντίθετα, οι κακοί επαινούν και συμμετέχουν στις κακές τους πράξεις.»
- «Το κάλλος είναι η καλύτερη συστατική επιστολή.»
- «Επειδή οι άνθρωποι ως επί το πλείστον είναι φιλόδοξοι, αναγκαστικά τους αρέσει να κακολογούν τον πλησίον τους.»
- «Για να γίνει κανείς ικανός σ’ οποιοδήποτε επάγγελμα τρία πράγματα χρειάζονται: φύση, μελέτη και πρακτική εξάσκηση.»
- «Δεν θυμώνουμε με τους πεθαμένους, γιατί αυτοί έπαθαν το μεγαλύτερο κακό.»
- «Ο θυμός περνάει απέναντι σ’ εκείνους που δείχνουν ταπείνωση. Τούτο αποδείχνεται κι από τα σκυλιά, που δεν δαγκώνουν όσους πέφτουν χάμω.»
- «Ο χρόνος καταπαύει το θυμό.»
- «Όταν θυμώνουμε, ο λογισμός μας αποδημεί, αποφεύγοντας το θυμό σαν πικρό τύραννο.»
