Αγωγή του παιδιού
Δυο παιδιά, στην ησυχία της αυλής, παίζανε φτιάχνοντας μιαν ειδική γλώσσα για να μπορούν να μιλούν μεταξύ τους, χωρίς οι άλλοι να καταλαβαίνουν τίποτα.
-Μπριφ, μπραφ, είπε το πρώτο.
-Μπραφ, μπροφ, απ
Σ’ ένα μπαλκόνι του πρώτου ορόφου ήταν ένας ηλικιωμένος καλός κύριος που διάβαζε εφημερίδα, και στο απέναντι παράθυρο καθόταν μια ηλικιωμένη κυρία, ούτε καλή, ούτε κακιά.
-Τι ανόητα είναι αυτά τα παιδιά! είπε η κυρία.
Αλλά ο καλός κύριος δεν ήταν σύμφωνος:
-Εγώ δε βρίσκω! είπε.
-Μη μου πείτε ότι καταλάβατε τι είπαν.
-Κι όμως τα κατάλαβα όλα. Το πρώτο είπε: Τι ωραία μέρα! Το δεύτερο απάντησε: Αύριο θα’ναι ακόμα ωραιότερη!
Η κυρία ζάρωσε τη μύτη της αλλά δεν είπε τίποτα, γιατί τα παιδιά είχαν ξαναρχίσει να μιλάνε τη γλώσσα τους.
-Μαράσκι, μπαραμπάσκι, πιπιριμόσκι, είπε το πρώτο.
-Μπρουφ, απάντησε το δεύτερο. Και να πάλι γέλια και τα δύο.
-Μη μου πείτε ότι καταλάβατε και τώρα, φώναξε αγανακτισμένη η ηλικιωμένη κυρία.
-Κι όμως τα κατάλαβα όλα, απάντησε χαμογελώντας ο ηλικιωμένος κύριος. Το πρώτο είπε: πόσο είμαστε ευχαριστημένα που βρισκόμαστε στον κόσμο. Και το δεύτερο απάντησε: Ο κόσμος είναι πολύ ωραίος.
-Μα είναι ωραίος στ’ αλήθεια; επέμεινε η ηλικιωμένη κυρία. -Μπριφ, μπρουφ, μπραφ, απάντησε ο ηλικιωμένος κύριος !!
Το σχολείο Waldorf στο Aachen
Λέμε και λέμε συνέχεια για την κρίση στην Παιδεία και τον Πολιτισμό και πως η ανασύστασή τους είναι απαραίτητη για να ξεφύγουμε από την γενική μας κατάντια και τα δεινά που μας οδήγησαν μέχρι εδώ. Συχνά οι συζητήσεις είναι θεωρητικές ή άχρηστα ευχολόγια. Η συγκεκριμένη ανάρτηση είναι το ακριβώς αντίθετο. Μιλάει για μια συγκεκριμένη πρόταση Παιδείας, εντελώς διαφορετική από ότι έχετε ακούσει ή δεί μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μια ολιστική παιδεία, κι όχι απλή πληροφοριακή εκπαίδευση, που αλλάζει όλο το πλαίσιο αναφοράς, που ξεφεύγει εντελώς από την στεγνή, καταναγκαστική παιδεία και πρωτοπορεί καθώς κάπως έτσι θα διαμορφωθούν τα σχολεία του 3.000..Τα σχολεία Waldorf, πιστά στην παιδαγωγική μέθοδο του ανθρωποσοφιστή Rudolf Steiner έχουν ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, δείχνουν σεβασμό στην ψυχολογική ιδιομορφία κάθε ηλικίας, έμφαση στην τέχνη και την δημιουργικότητα, αρνούνται εντελώς την ιεραρχία και τις διακρίσεις, τις εξετάσεις, δεν έχουν διευθυντή, δεν είναι κερδοσκοπικά, ωθούν την συμμετοχή των παιδιών σε κοινωνικές εκδηλώσεις και γιορτές, σε περιβαλλοντικές δράσεις, σε χρήσιμες εργασίες και διασκέδαση στην φύση, σε γεωργικές εργασίες, σε φιλία με τα ζώα, οι δε γονείς δεν “παρκάρουν” τα παιδιά τους στα σχολεία αλλά συμμετέχουν στην διαδικασία μάθησης και στην ομαδική εργασία της κοινότητας. Σήμερα υπάρχουν 1027 σχολεία Waldorf σε 60 χώρες και πιστέψτε με αυτά που θα διαβάσετε παρακάτω θα σας εκπλήξουν! Η σύγκριση με το δικό μας απηρχαιωμένο εκπαιδευτικό σύστημα είναι η νύχτα με την μέρα στην κυριολεξία..
Η μαρτυρία πάρθηκε από το blog kosmos.. Θεωρώ, ειλικρινά, πως τέτοια παραδείγματα μπορούν να αναζωογονήσουν την σκέψη μας και να μας δώσουν τα πρότυπα που χρειαζόμαστε για τις αναγκαίες αλλαγές στην Παιδεία που δεν μπορούν και δεν ωφελεί να είναι απλώς διαχειριστικού και οικονομικού χαρακτήρα.. Κι επειδή το θέμα αυτό είναι πολύ σημαντικό, θα επανέλθω και στα δύο επόμενα posts. Θα εξετάσουμε την ιδιαίτερη λογική ακολουθία και λειτουργικότητα, την φιλοσοφία της αρχιτεκτονικής των σχολείων Waldorf, την σχέση τους με την ανθρωποσοφία του Steiner κι ύστερα θα δούμε τις προσπάθειες και την πιθανότητα να φτιαχτεί στην Ελλάδα ένα τέτοιο πρωτοποριακό σχολείο..
“Όταν ανάβλυσε η επιθυμία να γράψω για τη ζωή του Rudolf Steiner, το μέτραγα για κάτι απλό. Μόλις ξεκίνησα, μόνο τότε, συνειδητοποίησα ότι ήταν πολύ πιο δύσκολο από όσο φαινόταν. Πώς να χωρέσει η δράση ενός πολυδιάστατου κι ελεύθερου πνεύματος σε λίγες μόνο γραμμές; Όσο περισσότερο ανίχνευα τη ζωή και το έργο του τόσο διαπίστωνα ότι ήταν αδύνατον να συμπυκνωθεί κάποιο ψήγμα έστω της σοφίας του μέσα σε ένα μικρό κείμενο. Ακόμη πιο δύσκολο είναι να μεταφερθεί γραπτά, ο παλμός που διαπερνάει ακόμη και σήμερα κάθε μία από τις δραστηριότητες που θεμελίωσε.Με τον καιρό κατέληξα ότι το μόνο εφικτό είναι να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία. Να ξεφύγω από τα στεγνά ιστορικά στοιχεία ενός βιογραφικού, από τον ύφαλο να φωτιστούν όλες οι πτυχές της ζωής του και από το άλυτο πρόβλημα να ιχνογραφήσω μια αντικειμενική εικόνα. Όλα όσα θα μεταφέρω είναι υποκειμενικά και περιέχουν τον ενθουσιασμό ενός άνθρωπου που αντικρίζει την άδηλη προσφορά για το κοινό καλό, την αισιοδοξία ότι η ουτοπία της παγκόσμιας ευτυχίας δεν είναι ουτοπία αλλά τόπος που μπορεί να υπάρξει σε τούτη τη γη.
Χριστούγεννα του 2001 ήμουν φιλοξενούμενος στο Aachen, πρωτεύουσα του Καρλομάγνου, πολύ κοντά στα σύνορα Γαλλίας, Γερμανίας, Βελγίου, Ολλανδίας. Χρόνια τώρα, οι φίλοι που μας φιλοξενούσαν, μιλούσαν περήφανα για το σχολείο που μαζί με άλλους γονείς είχαν ιδρύσει. Ποτέ δεν είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία. Αυτή την φορά όμως δεν μπόρεσα να αποφύγω μια επίσκεψη στους χώρους του άδειου λόγω των εορτών σχολείου.
Κοίταζα από το παράθυρο του αυτοκινήτου το παγωμένο πάρκο που διασχίζαμε. Σκεφτόμουν πόσο βαριόμουν την επίσκεψη ετούτη σ΄ ένα άδειο σχολείο. Θα προτιμούσα ένα ζεστό καφέ στην πλατεία, να κοιτώ τους περαστικούς, μια μπύρα κοντά στον καθεδρικό ναό, ή έστω να χαζεύω τις χριστουγεννιάτικες βιτρίνες με τα χιλιάδες λιμπιστά μπιχλιμπίδια. 
Δεν πρόλαβα να γίνω αγενής και να γκρινιάξω, το αυτοκίνητο φρέναρε, παρκάραμε κι οι πόρτες άνοιξαν μπάζοντας παγωμένο αγιάζι. Φτάσαμε. Ήμασταν δίπλα στο πάρκο. Φόρεσα γάντια, σκούφο και βγήκα.
Εντυπωσιακό! Το προαύλιο δεν έχει κάγκελα, φυσική του προέκταση ήταν το πάρκο. Καθώς βαδίζαμε συναντούσαμε διάφορες κατασκευές. Ένα πλινθόκτιστο φούρνο, ένα πλακόστρωτο με αμφιθεατρική πεζούλα, ένα παχνί με πρόβατα, ένα μπαξέ με καλλιέργειες και άλλα. Μου εξηγήσανε ότι οι τελειόφοιτοι αν θέλουν μπορούν να αποφασίσουν την κατασκευή ενός έργου που θα μείνει στο σχολείο. Όλα τα έργα αυτά, ομαδικές εργασίες που έχουν αποφασιστεί σχεδιαστεί και κατασκευαστεί από τους ίδιους τους μαθητές, στέκουν στο προαύλιο και εξυπηρετούν διάφορες δραστηριότητες.
Κατασκευή πεζουλιού σε σχήμα φιδιού
Καλλιέργεια του μπαξέ
Η καλλιέργεια του μπαξέ είναι μέρος του σχολικού προγράμματος. Απόρησα. Είναι τεχνικό το σχολείο αυτό; Η απάντηση ήταν καθαρή: Όχι δεν είναι τεχνικό σχολείο, ούτε σχολείο εργασίας.
Είναι σχολείομε παιδαγωγική πρακτική που σύστησε ο Rudolf Steiner στο σχολείο που ο κύριος μέτοχος της καπνοβιομηχανίας Waldorf Astoria, Δρ. Μόλτ ίδρυσε για τους εργαζόμενους του εργοστασίου, της Στουτγάρδης το 1918. Όλους του εργαζόμενους και τους εργάτες και τους διευθυντές! Τα πρόβατα εντάχθηκαν κι αυτά στις σχολικές δραστηριότητες. Η πρώτες τάξεις τα ταΐζουν, σε μεγαλύτερες τάξεις φροντίζουν για την καθαριότητα και την υγιεινή τους. Κάποια τάξη τα κουρεύει, σε μεγαλύτερη τάξη μαθαίνουν να χρωματίζουν και να γνέθουν το μαλλί. Κάθε τελειόφοιτος έχει σπίτι του ένα κομμάτι υφαντό που το έχει γνέσει, χρωματίσει, υφάνει ο ίδιος.
Φτάσαμε στο κεντρικό κτήριο. Ιδιόρρυθμη αρχιτεκτονική χωρίς ορθές γωνίες, αρχικά δεν ενθουσιάστηκα. Μπαίνοντας μου εξήγησαν πως η αρχιτεκτονική αυτή ήταν πρόταση του Rudolf Steiner. Ονομάζεται οργανική αρχιτεκτονική και αντιμετωπίζει το κτίριο σαν έναν οργανισμό που αλληλεπιδρά με το περιβάλλον και τους ανθρώπους. Φροντίζει π.χ να έχουν όλες οι αίθουσες φυσικό φωτισμό που επαρκεί για το μάθημα.
Στο εσωτερικό οι τοίχοι είναι βαμμένοι με λαζούρες και η διαφάνεια του χρώματος δίνει την αίσθηση του μη συγκεκριμένου. Ο διάδρομος είναι πολύπλοκος σαν λαβύρινθος. Ένιωθα χαμένος καθώς είχα συνηθίσει στους ευθείς διαδρόμους με τις πόρτες δεξιά και αριστερά. Μου εξηγήσανε ότι γρήγορα ο μαθητής εξοικειώνεται. Σκέφτηκα ότι ίσως έτσι δέχεται το μήνυμα ότι η ζωή είναι μια εξερεύνηση με την οποία αποκτά την εσωτερική βεβαιότητα ότι θα εξοικειωθεί.
Στον χώρο υπήρχανε μόνο φυσικά υλικά. Ακόμη και τα χρώματα, μου εξήγησαν, είναι από ανόργανα υλικά και φυτικά σκευάσματα. Δεν χρησιμοποιείται πουθενά πλαστικό. Συμπέρανα ότι στόχος του σχολείου είναι τα παιδιά να αποκτούν κάποιου είδους οικολογική συνείδηση. Φαντάστηκα ότι είναι ένα είδος σχολείου που έχει υποστηριχτεί από τους πράσινους-εναλλακτικούς. Αργότερα, μελετώντας τις παιδαγωγικές αρχές που έθεσε ο Steiner για τα ελεύθερα σχολεία Waldorf θα διαπίστωνα ότι κατ’ ουσία η εκπαίδευση αυτή έφτανε πολύ βαθύτερα από όσο μπορούσα να φανταστώ.
Κάποια στιγμή φτάσαμε στην πόρτα της πρώτης τάξης. Ρώτησα, πως είναι δυνατόν σε ένα σχολείο να είναι οι τάξεις, όλων των βαθμίδων στον ίδιο χώρο. Η απάντηση ήταν απλή και αποστομωτική.
Στο σχολείο αυτό δεν υποθάλπεται κανενός είδους διάκριση, ούτε για λόγους ηλικίας ή φύλου, ούτε για λόγους χρώματος, θρησκείας ή εθνικότητας αλλά ούτε και για λόγους επιδόσεων ή ικανοτήτων. Τα πιο ικανά παιδιά αναλαμβάνουν μεγαλύτερες ευθύνες. Την πρώτη μέρα του σχολείου, τα μεγαλύτερα υποδέχονται τα μικρά και κρατώντας τα από το χέρι τα ξεναγούν σε όλους τους χώρους και εξηγούν τη λειτουργία του. Όλη τη χρονιά οι μεγάλοι μαθητές έχουν κάποια ευθύνη για τους μικρότερους.
Μάθημα Ζωγραφικής
Ράψιμο
Μπήκαμε στην τάξη. Το θέαμα ήταν εκπληκτικό. Ούτε στα καλύτερά μου όνειρα δεν μπορούσα να φανταστώ μια τέτοια τάξη. Δεν ήταν μόνο το φως και τα χρώματα, αλλά και η μυρουδιά, η αίσθηση του χώρου. Στον πίνακα υπήρχε ζωγραφισμένη με χρωματιστές κιμωλίες μια πολύ όμορφη χριστουγεννιάτικη ζωγραφιά από τον δάσκαλο για τους μαθητές. 
Λίγο πιο δίπλα σε ένα τραπέζι όμορφα στολισμένο, μια σύνθεση με ξύλα φρούτα λουλούδια και φυτά εποχής. Ο δάσκαλος μου είπανε, περιμένει τα παιδιά στην πόρτα και τα καλημερίζει ένα ένα με την έναρξη της σχολικής μέρας.
Η τάξη ευωδίαζε από την μυρωδιά των φυσικών υλικών από τα οποία ήταν κατασκευασμένη. Ξύλινα θρανία κερωμένα με κερί μέλισσας. Πάτωμα από πλακάκια λινελαίου, τοίχοι με λαζούρες με βάση το κερί της μέλισσας. Κυρίαρχο χρώμα το ροζ. Κάνει τα μικρά να νιώθουν ασφάλεια και θαλπωρή.
Καθώς οι τάξεις μεγαλώνουν το χρώμα τους ψυχραίνει μια και η παιδική ψυχή, καθώς εξελίσσεται, χρειάζεται διαφορετική χρωματική επιρροή για να συντονιστεί με τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες της ηλικίας. Μπαίνοντας στις υπόλοιπες τάξεις διαδοχικών βαθμίδων, αυτά που μου φαινόταν ιδιόρρυθμα και “οικολογικό-πολυτελή” μεταμορφώθηκαν σε αυτονόητα. Αυτό που έβλεπα μπροστά μου δεν ήταν η αντιστοιχία της οικονομικής διαφοράς Γερμανίας, Ελλάδας καθρεφτισμένη στην υλική υποδομή της εκπαίδευσης. Ήταν κάτι άλλο που ξεπέρναγε το υλικό, όμως το διαμόρφωνε μέσα από μια τελείως διαφορετική προσέγγιση της εκπαίδευσης.
Η διαπίστωση ότι υπάρχει ένα τέτοιο σχολείο βούρκωσε τα μάτια μου. Συνειδητοποίησα ότι σε τέτοιο περιβάλλον έχουν δικαίωμα να βρίσκονται όλα τα παιδιά του κόσμου. Ένιωθα ότι θα ήθελα πολύ να διδάξω σε αυτό το σχολείο κι αν ήμουν μαθητής εδώ τα παιδικά μου χρόνια θα ήταν πιο ευτυχισμένα, θα είχαν τη δύναμη να με στηρίζουν ακόμη.
Γλυπτό σχολικού εργαστηρίου
Συνεχίσαμε την ξενάγηση φτάνοντας στις αίθουσες των καλλιτεχνικών μαθημάτων. Καινούρια αποκάλυψη. Είδαμε με τα μάτια μας το βάρος της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στα καλλιτεχνικά. Η καλλιτεχνική φύση υπάρχει σε κάθε άνθρωπο. Είναι γνωστό ότι οι τέχνες ωθούν την εκδήλωση πολλών παράπλευρων πτυχών της ανθρώπινης οντότητας. Μάρτυρες βουβοί αυτής της πραγματικότητας στέκονται τα έργα των μαθητών στις αίθουσες των καλλιτεχνικών. Έργα ζωγραφικά, γλυπτά σε ξύλο, πηλό ή άλλα υλικά αποδεικνύουν ότι οι μαθητές στο σχολείο αυτό εργάζονται σοβαρά και με έμπνευση.
Θυμήθηκα τα έργα που διακοσμούν τους διαδρόμους του σχολείου και στέκονται ζωντανά παραδείγματα μιας συλλογικής εξέλιξης της καλλιέργειας των μαθητών. Μας εξηγήσανε ότι από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, το κίνητρο για μάθηση και η θέληση ενδυναμώνονται μέσω της τέχνης. Οι μαθητές βιώνουν την αριθμητική χτυπώντας τα πόδια τους στη γη σε ομαδικά παιδικά παιχνίδια που έχουν βάση τους ρυθμούς. Μετράνε τα βήματά τους πάνω στον ίαμβο, τον ανάπαιστο κ.λπ. Ο ρυθμός του ποιητικού λόγου γίνεται πράξη αριθμητική. Η προπαίδεια έχει ήδη αναπτυχθεί μέσα τους πριν ακόμη γίνει διδασκαλία στον πίνακα. Θυμήθηκα πόσο πολύ είχα ταλαιπωρηθεί για να μάθω απέξω δίχως πραγματικό αντέρεισμα την στείρα προπαίδεια.
Με αυτό τον τρόπο, μου εξήγησαν, το “τελετουργικό” βάδισμα, η τέχνη και η επιστήμη ξαναβρίσκουν μέσα στην παιδική ψυχή την πρωταρχική ενότητα. Η ανθρωπότητα στην αυγή του πολιτισμού δε διαχώριζε τέχνη, θρησκεία και επιστήμη. Η παγκόσμια ανθρώπινη μνήμη γίνεται το θεμέλιο, η διαδρομή που ο μαθητής ξαναδιανύει για να προσεγγίσει με σεβασμό και λατρεία τη γνώση.
Φτάσαμε στο αμφιθέατρο της φυσικής. Το πρόγραμμα του σχολείου είναι διαμορφωμένο έτσι, ώστε η φυσική να διδάσκεται εδώ. Τα φαινόμενα επιδεικνύονται απαραίτητα με πειράματα στα παιδιά. Οι φυσικές επιστήμες ξεκίνησαν από την παρατήρηση και το πείραμα. Είναι πολύ στραβό να διδάσκεται η φυσική και η χημεία δίχως το πείραμα. Έτσι αποκόπτεται η νοητική λειτουργία από τη φύση, με αποτέλεσμα η λογική να παίρνει την εξουσία της νόησης και οδηγεί σε θεωρίες που γεννιούνται ξεκομμένες από τα φαινόμενα.
Ευρυθμία σε Παιδικό Σταθμό
Ανοίγοντας μια μια τις αίθουσες φτάσαμε στην αίθουσα της ευρυθμίας. Ήταν κάτι σαν αίθουσα μπαλέτου.
Η ευρυθμία, μας εξήγησαν, είναι η τέχνη του ορατού λόγου και της ορατής μουσικής. Οι ήχοι της αλφάβητου, οι φθόγγοι της μουσικής μπορούν να αναπαρασταθούν με αντίστοιχες κινήσεις. Κάθε γράμμα κάθε ήχος έχει μια αξία που είναι ψυχικά και πνευματικά αντιληπτή. Αυτή την σημασία μπορεί το ανθρώπινο σώμα να την εκφράσει και κινητικά. Στάσεις και κινήσεις του σώματος εξωτερικεύουν με οπτικό τρόπο τις αξίες αυτές. Τέτοια κινητική δραστηριότητα μπορεί να εκφραστεί καλλιτεχνικά με μια τέχνη θα μπορούσε να πει κανείς ότι μοιάζει με χοροθέατρο. Μπορεί επίσης να λειτουργήσει θεραπευτικά, να βελτιώσει την συγκέντρωση,τη θέληση, την ισορροπία, την προσοχή, τονλόγο και άλλα . Χρησιμοποιείται εκπαιδευτικά, καθότι αναπτύσσει ποιότητες εσωτερικές που εναρμονίζουν τα πνευματικά, ψυχικά και υλικά συστατικά στοιχεία του ανθρώπου, με αποτέλεσμα την ωφέλεια στην εκπαιδευτική δράση.
Φτάσαμε στην πόρτα του εργαστηριού τεχνολογίας.
Μπαίνοντας μέσα αντικρίσαμε και πάλι ένα θέαμα αναπάντεχο. Βαρέλια με χαρτοπολτό, χαρτιά κρεμασμένα για στέγνωμα από ανακύκλωση που είχαν κάνει οι μαθητές. Βάζα με χρώματα από ορυκτά και φυσικά υλικά συλλεγμένα και επεξεργασμένα από τους μαθητές. Αργαλειοί με υφαντά που ύφαιναν οι μαθητές. Λεκάνες χρωματισμού του μαλλιού που γνεθόταν από τους μαθητές. Σφυριά και αμόνια για σφυρηλάτηση χαλκού και άλλων μετάλλων. Καμίνι κεραμικής. Όλες αυτές και άλλες τεχνικές δραστηριότητες είναι ο θεμέλιος λίθος της τεχνολογίας. Η μηχανική και η χημεία στηρίζονται σε αυτά. Είναι θεμελιώδες ο μαθητής να καταπιαστεί πρακτικά με τέτοια ζητήματα, γιατί τότε οποιοδήποτε τεχνικό πρόβλημα όσο σύνθετο κι αν φαίνεται βρίσκει ένα ήδη απαντημένο αντίκρισμα μέσα του. Όλη η ιστορική-τεχνολογική γνώση του ανθρώπου γίνεται κτήμα του μαθητή έμπρακτα, με τα χέρια και τον νου, όχι μόνο με τα μάτια από κάποιο ντοκιμαντέρ ή μια εγκυκλοπαίδεια. Επιπλέον, τα υλικά που προκύπτουν από τέτοιες τεχνολογικές δραστηριότητες, περιέχουν υψηλή αισθητική ποιότητα, προάγουν οικολογική και περιβαλλοντική συνείδηση.
Προχωρώντας στους διαδρόμους του σχολείου η αρχιτεκτονική του, οι χρωματισμοί του η διακόσμηση και αισθητική του είχαν αρχίσει να μου αποκαλύπτουν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που η φιλοσοφία του είχε πολύ μεγαλύτερο βάθος από έναν απλό οικολογικό προσανατολισμό.
Φτάσαμε στο κυλικείο. Ξανά μια αποκάλυψη να επισημάνει το αυτονόητο, θαμμένο στην συνήθεια που μουδιάζει συχνά κάθε δημιουργική μας δραστηριότητα. Το κυλικείο και τα προϊόντα που προσφέρει είναι δραστηριότητα γονέων. Σχολική επιτροπή από γονείς ετοιμάζει τα προϊόντα του κυλικείου. Όλα τα τρόφιμα και οι λιχουδιές είναι σπιτικά. Διαδοχικά γονείς ετοιμάζουν τα σνακ και τα κολατσιά. Απουσιάζουν τροφές ανθυγιεινές, αμφίβολης διατροφικής αξίας. Προτιμούνται τα βιολογικά προϊόντα, το αλεύρι ολικής αλέσεως, το μέλι αντί της ζάχαρης κ.λπ.
Τότε μου αποκάλυψαν ότι όλες σχεδόν οι εργασίες συντήρησης γίνονται από τους ίδιους τους γονείς. Το καθάρισμα, εργασίες επέκτασης, χτισίματα, ξυλουργικές επεμβάσεις και πολλά άλλα γίνονται από τους ίδιους τους γονείς. Η ίδια η διοίκηση του σχολείου γίνεται από τους γονείς και τους δασκάλους! Δεν υπάρχει διευθυντής με την έννοια που γνωρίζουμε από τα άλλα σχολεία, αλλά το σχολείο διοικείται από επιτροπή γονέων, δασκάλων και καθηγητών που παίρνει τις αποφάσεις ομόφωνα!
Γονείς κάνουν τις οικοδομικές δουλειές.. Άραγε ποιοί ‘Έλληνες γονείς θα έκαναν κάτι παρόμοιο, αντί να “παρκάρουν” τα παιδιά τους αμέριμνα σε αγνώστους;
Αναρωτήθηκα για την οικονομική διαχείριση του σχολείου. Μου εξήγησαν ότι τα ελεύθερα σχολεία Waldorf είναι αυτοχρηματοδοτούμενα, αυτόνομα, ελεύθερα σχολεία. Βέβαια το εκπαιδευτικό αυτό σύστημα έχει κρατική αποδοχή από το γερμανικό κράτος και λαμβάνει κρατική επιχορήγηση, όπως κάθε άλλο σχολείο της Γερμανίας. Οι επιπλέον δραστηριότητες που δεν καλύπτονται από το γερμανικό δημόσιο γίνονται με οικονομική ευθύνη του συλλόγου γονέων και καθηγητών που διοικεί το σχολείο.
Στο συγκεκριμένο σχολείο κάθε μαθητής πληρώνει δίδακτρα για τις ανάγκες του σχολείου αποκλειστικά. Κανένας δε βγάζει κέρδος! Το σχολείο είναι ελεύθερο και δεν ανήκει σε κανένα ιδιώτη επιχειρηματία! Το εκπληκτικό δε είναι ότι κανένας μαθητής δεν αποκλείεται από το σχολείο αυτό για οικονομικούς λόγους. Αν κάποιος μαθητής επιθυμεί το σχολείο αυτό, και δεν μπορεί αποδεδειγμένα να καλύψει τα δίδακτρά του, όλη η σχολική κοινότητα αναλαμβάνει το χρέος του. Ουσιαστικά κάθε μαθητής πληρώνει δίδακτρα, αλλά ανάλογα με τις δυνατότητές του. Μια σχολική επιτροπή αναλαμβάνει να εξετάζει κάθε περίπτωση χωριστά. Όλες αυτές οι πληροφορίες μου γέννησαν πλήθος ερωτηματικά, αλλά φαίνεται πως οι υπεύθυνοι των σχολείων (για παράδειγμσ το σχολείο Waldorf στο Σάλτσμπουργκ), έχουν βρει τους τρόπους για να καθορίζουν τα μηνιαία δίδακτρα κάθε παιδιού.Κάθε σχολείο -όπως είναι φυσικό- δημιουργεί τις δικές του μεθόδους για τέτοια ζητήματα.
Θεατρική Παράσταση μαθητών "Λυσιστράτη"
Στο σχολείο Rudolf Steiner στο Harmburg τα παιδιά παίζουν Ελληνική Λυσιστράτη! Η εικόνα είναι από περσινή παράσταση. Τα Ελληνόπουλα έχουν παίξει ποτέ στα σχολεία τους Λυσιστράτη;
Αναρωτήθηκα, αν θα μπορούσε να στέκει ένα τέτοιο σχολείο σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου, εκτός από την κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Ειδικά αν θα μπορούσε να υπάρξει στην Ελλάδα με δεδομένο το ελληνικό ταμπεραμέντο. Μου εξήγησαν, τέτοια σχολεία υπάρχουν παντού σε όλον τον κόσμο και προσαρμόζονται με τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Κανένα ελεύθερο σχολείο Waldorf, δεν είναι ίδιο με κάποιο άλλο. Το κάθε ένα έχει τον χαρακτήρα του την αισθητική του, το ύφος του γενικότερα. Ο τίτλος τους “ελεύθερα σχολεία” δεν είναι καθόλου τυχαίος, αλλά προκύπτει από τον γενικό εκπαιδευτικό στόχο να δημιουργήσουν ελεύθερους ανθρώπους χρήσιμους για την κοινωνία και τον εαυτό τους.Όπως τα όρια του προαύλιου δεν είναι συγκεκριμένα, έτσι και η δραστηριότητα του σχολείου δεν περιορίζεται στο σχολικό περιβάλλον, αλλά συνυφαίνεται με όλη την τοπική κοινωνία.
Οι γιορτές, στις οποίες δίνεται ιδιαίτερη σημασία, προσδιορίζουν τον ρυθμό του έτους. Δεν είναι σχολικές με τη συνηθισμένη έννοια, αλλά είναι γιορτές, με δραστηριότητες ανοιχτές για όλους τους ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας. Το σχολείο εισπνέει και εκπνέει προς την κοινωνία.
Όσο περισσότερα μου λέγανε τόσο πιο πολύ βυθιζόμουν στις σκέψεις μου και χανόμουν από το περιβάλλον. Όλες αυτές οι πληροφορίες ήταν πάρα πολλές και πυκνές για να τις συλλάβω μονομιάς. Έφυγα από το Aachen κουβαλώντας μέσα μου τον σπόρο αυτής της αποκάλυψης. Τέτοια σχολεία Waldorf όλων των βαθμίδων ιδρύονται από γονείς σε όλον τον κόσμο. Οι δυσκολίες είναι μεγάλες, αναμφισβήτητα, αλλά η θέλησή των ανθρώπων έχει ιδρύσει ελεύθερα σχολεία από το Νεπάλ ως την Ρωσία, από την Αίγυπτο μέχρι την Εσθονία, από την Γαλλία μέχρι την Αυστραλία και την Αμερική. Όλοι αυτοί τα κατάφεραν! Τα σχολεία αυτά στον κόσμο μετράνε ίσως χιλιάδες, εμείς γιατί όχι;
“Ο υψηλότερος μας μόχθος είναι να αναπτύξουμε ελεύθερες ανθρώπινες υπάρξεις που να είναι αφεαυτού ικανές να δώσουν έναν προσανατολισμό, να διδάξουν ένα σκοπό στις ζωές τους” – Rudolf Steiner
Rudolf-Steiner
Αυτή ίσως να είναι η πιο περιεκτική φράση που περιγράφει τον στόχο των σχολείων Waldorf που ίδρυσε ο Rudolf Steiner και στηρίζονται στη βαθιά κατανόηση του ανθρώπου μέσα από την ανθρωποσοφία. Ξετυλίγοντας τον μίτο για να γνωρίσει κανείς τις φιλοσοφικές και εκπαιδευτικές απαρχές των σχολείων αυτών βρίσκεται μπροστά στην αίθουσα των θησαυρών της ανθρώπινης γνώσης. Πρόταση βαθιάς κατανόησης της ζωής η ανθρωποσοφία θέτει ερευνητικά ζητήματα για την κοινωνία, την ιατρική, την γεωργία, την τέχνη, την επιστήμη, την εκπαίδευση. Είμαι βέβαιος πως οι απαντήσεις που βρίσκει ο αναζητητής της αλήθειας στην προσέγγιση αυτή δίνουν λύσεις για τα δεινά της ανθρωπότητας, για τον προορισμό της και προτείνουν μια εφικτή αντανάκλαση της “ουτοπίας” της κατανόησης, της αγάπης, της ειρήνης και της ελευθερίας.
Σχολείο Waldorf στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχει, μα μου φαίνεται πως αξίζει ο κόπος να στηθεί, ειδικά τώρα που ο διάλογος για την παιδεία μπορεί να είναι γόνιμος, για να γεννήσει την αυριανή Ελλάδα, που ξανά αγκαλιάζει δημιουργικά τα προγονικά της αρχέτυπα κι εκπέμπει το μήνυμα της ειρήνης, της αγάπης και της αδελφοσύνης στον κόσμο. Της Ελλάδας που -πιστή στις πνευματικές της αρχές- τους ξαναδίνει την ξεχασμένη τους αξία.”
από το glog : art noise
Η δική μας νοητική λειτουργία σμιλεύθηκε στην πορεία της ανάπτυξής μας και προσέλαβε έναν ορισμένο τύπο και όχι κάποιον άλλον .Το μωρό ,αν και διατηρώντας τα χαρακτηριστικά που του δόθηκαν από τη μοναδικότητα της γενετικής του κληρονομιάς και την ιστορία του, μαθαίνει και οικειοποιείται εύκολα τον τύπο της νοητικής λειτουργίας που κυριαρχεί στο περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει. Εάν σε εκείνο το περιβάλλον δεν μιλούν για δυσάρεστα συναισθήματα ή επώδυνα περιστατικά, τότε και το παιδί θα μάθει να μην ομιλεί, αλλά έπειτα βέβαια δεν θα ξέρει πού να τα βάλει αυτά τα συναισθήματα, όταν η ζωή αναπόφευκτα θα του τα φέρει μπροστά. Γι’ αυτόν τον λόγο τελικά το μωρό θα είναι λιγότερο προφυλαγμένο απέναντι στα δύσκολα συμβάντα της ζωής (ενώ συνήθως οι γονείς που συμπεριφέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο νομίζουν πως το προστατεύουν, όπως άλλωστε είχαν κάνει κι οι γονείς τους και ούτω καθεξής).
Υπενθυμίζει σχετικά ο Μ.Ρούττερ:
΄ ΄Μπορούμε να υποθέσουμε πως οι τρόποι με τους οποίους οι γονείς αντιμετωπίζουν το άγχος, που άλλωστε είναι ενδόμυχο στη ζωή, επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά θ’ απαντήσουν στις προκλήσεις και τα προβλήματα που θα τους παρουσιαστούν. Βέβαια δεν πρέπει να ανατρέχουμε σε εξειδικευμένες λύσεις. Το άγχος, για παράδειγμα, που προέχετε από φορολογικά προβλήματα, αφήνει τελείως αδιάφορα, τα παιδιά. Πιθανόν αυτό που αντιλαμβάνονται τα παιδιά είναι κάτι πιο γενικό και ουσιαστικό, πώς δηλαδή απαντούν στις ματαιώσεις με την επιθετικότητα προς τον άλλο ή συζητώντας, για να βρεθούν εναλλακτικοί τρόποι και να ξεπερασθούν οι δυσκολίες’’. (Μ .Ρούττερ , Ικανότητα αντίδρασης στις αντιξοότητες).
Να μην ξεχνάμε ότι κάθε μωρό είναι η πλοκή τριών ιστοριών: της δικής του, εκείνης της μητέρας του κι εκείνης του πατέρα του. Είναι απολύτως αδύνατον να κατανοηθεί αυτό που συμβαίνει στον εσωτερικό κόσμο του μωρού, εάν δεν γνωρίζονται οι άλλες δύο ιστορίες.
Το ίδιο ίσχυε και για τους γονείς, όταν αυτοί ήταν μικροί. Μερικές φορές οδυνηρά μυστικά γεγονότα ή επιθετικοί τρόποι μεταδίδονται από μια γενιά στην άλλη, χωρίς να το συνειδητοποιεί κανένας, διαιωνίζοντας έτσι έναν πόνο που αποτελείται από πολλούς κρίκους. Το να κατορθώσει να σπάσει ένας κρίκος, ακόμη αν κι όχι οριστικά, είναι πάντα ένα βήμα εμπρός.
Κάθε μωρό γεννιέται σε μια διαφορετική οικογένεια. Εκείνη που υποδέχεται έναν πρωτότοκο είναι ολοκληρωτικά διαφορετική από εκείνη που υποδέχεται ένα δευτερογέννητο και ούτω καθεξής και γι αυτό αναπόφευκτα είναι διαφορετική η σχέση μεταξύ των γονέων και των παιδιών. Συνήθως η μεγαλύτερη αλλαγή φαίνεται πως είναι εκείνη της γέννησης του πρώτου παιδιού : είναι μια αληθινή και αυθεντική επανάσταση στη ζωή ενός ζευγαριού που ακόμη δεν βίωσε όλα όσα επιφέρει ένα παιδί, συμπεριλαμβανομένου του δύσκολου περάσματος από τον ρόλο του παιδιού σ’ εκείνον του γεννήτορα. Κι όχι τυχαία φαίνεται πως ένας υψηλός αριθμός διαζυγίων σήμερα
επέρχεται ύστερα ακριβώς από την γέννηση ενός παιδιού, κυρίως εάν το ζευγάρι δεν κατορθώσει να εδραιώσει μια νέα ισορροπία, που λαμβάνει υπόψη της την κατάσταση που αλλάζει βαθιά και τα νέα προβλήματα που αναπόφευκτα πρέπει να αντιμετωπισθούν.
Όταν ελαττώνεται το άγχος των γονέων, τότε και η σχέση τους με τα παιδιά βελτιώνεται κα γίνεται λιγότερο αγχογενής. Αυτό ισχύει κυρίως για τις νέες μητέρες, γιατί το μωρό είναι σε στενή επαφή με τον εσωτερικό τους κόσμου και επηρεάζεται από την ψυχική τους κατάσταση. Και οποιαδήποτε βοήθεια δίνεται προς αυτή την κατεύθυνση , αυτόματα θα μεταμορφώνεται σε ένα πλεονέκτημα και προς το παιδί.
Ο μεγαλύτερος ψυχικός πόνος φαίνεται ότι προέχετε από την ποιότητα των καθημερινών σχέσεων περισσότερο παρά από τα βαριά ψυχικά τραύματα. Ένα μωρό εάν συνοδεύεται σωστά, συνήθως έχει την αναγκαία δύναμη και ζωηράδα να αντιδρά στις μεγάλες αντιπαλότητες της ζωής. Κι αν αντίθετα κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, τότε παρουσιάζει λιγότερη άμυνα, ακόμη και στην καθημερινή ζωή και στα μικροπράγματά της. Εάν ο γονέας καταφέρει να επιφέρει μικρές αλλαγές, ακόμη και εξαιρετικά ελαφρές, είναι πιθανόν ότι θα βελτιώσει μια σχέση, που πριν ήταν στάσιμη, πλεγμένη σ’ ένα κουβάρι αμοιβαίου πόνου και δυσφορίας. Ίσως είναι σημαντικό σ’ αυτό το σημείο να υπενθυμίσω πως πίσω από ένα παιδί που υποφέρει και πονά υπάρχει πάντα ένας γονέας που ι αυτός υποφέρει και τ’ ανάπαλιν.
Το παιδί τείνει να προστατεύει τον γονέα του, για να μην τον προδώσει, αλλά συνάμα και για να μην χάσει την ασφάλεια που του δίνει, γιατί νιώθει πως είναι ένα πρόσωπο πάνω στο οποίο μπορεί να βασίζεται περισσότερο απ’ ‘όλα και στην ευτυχία, αλλά και στη δυστυχία του. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει το παιδί να γίνεται γονέας του πατέρα του ή της μητέρας του. Ένα παιδί πρέπει να έχει το δικαίωμα να ζεί ως τέκνο τους όσο είναι δυνατόν, εκτός βέβαια από τελείως ιδιάζουσες περιπτώσεις.
Εάν σήμερα όλοι πιστεύουμε πως είναι δύσκολο να βοηθηθεί ψυχολογικά ένα παιδί χωρίς τη συνεργασία των γονέων, άλλο τόσο είναι γνωστό πως αυτή η συνεργασία είναι πολύ δύσκολη για οποιονδήποτε γονέα.
Alba Marcoli . Εκπαιδευτικός, κλινική ψυχολόγος και ψυχαναλύτρια.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Θεσσαλονίκη 11 Μαίου 2012
ΑΦΗΓΗΣΗ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΣΕ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥΣ
Με αφηγήσεις παραμυθιών από όλο τον κόσμο έγινε η έναρξη και το κλείσιμο του διήμερου διαδραστικού – βιωματικού σεμιναρίου ΄΄ Εκπαίδευση στην Προφορική Αφήγηση Παραμυθιών ΄΄ στις 5 & 6 Μαίου, που διοργάνωσε η μη κερδοσκοπική εταιρία εικαστικής αγωγής και διάδοσης της προφορικής αφήγησης παραμυθιών Action Art/ Εικαστική Δράση, με εμψυχωτές τον Jean Porcherot (αφηγητής και ιδρυτής του Nuit des Contes & Rencontres Contees / Loire ) την Ρ. Δημητρέση (ζωγράφος, εκπαιδευτικός, αφηγήτρια)Αίγλη Μπρούσκου (κοινωνική ανθρωπολόγος
Παραμύθια από την πλούσια ελληνική, ευρωπαική, αφρικανική και αραβική παράδοση που αφηγήθηκαν οι αφηγητές Jean Porcherot & Ροδάνθη Δημητρέση, ενθουσίασαν μικρούς και μεγάλους ακροατές στις αφηγήσεις που πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 4/5 στο Κοπερτί και 8/5 στο Γαλλικό Ινστιτούτο και το 40ο Δημοτικό Σχολείο. Το πρωτότυπο ακροατήριο διαφορετικής ηλικίας κάθε φορά :4-5, 7-8 , 8-11 χρονών και οι γονείς συμμετείχαν ενεργά στην αφήγηση παραμυθιών δηλώνοντας ότι η προφορική αφήγηση κινητοποιεί την δημιουργική επικοινωνία και προτρέπει μικρούς και μεγάλους σε ένα ονειρικό ταξίδι γεμάτο ανατροπές, περιπέτειες, χιούμορ….., αποκομίζοντας μια μοναδική εμπειρία
Παράλληλα η Action Art/ Εικαστική Δράση ετοιμάζεται για το καλοκαιρινό πρόγραμμα με δραστηριότητες για τα παιδιά της πόλης και με νέες εξορμήσεις -αφηγήσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό
Το νέο “παιχνίδι” των παιδιών ονομάζεται “Χρυσαυγίτες-Εγέρθητω”
( πρόσφατη εμπειρία δασκάλου / σε blog )
“..Φτάνοντας σήμερα το πρωί στο σχολείο , βλέπω μια ομάδα παιδιών να παίζουν κάνοντας τους χρυσαυγίτες.
Σηκώνουν τα δεξιά τους χέρια και με χαιρετούν φασιστικά.
Το σοκ , απίστευτο.
Τα μαζεύω γύρω μου και αρχίζω αν τους μιλάω.
Γιατί το κάνουν αυτό , τι σημαίνει , που το είδαν , τι τους άρεσε σε αυτό ;
Οι απαντήσεις τους σαφέστατες. Τους εντυπωσίασε η στρατιωτική δομή και η πειθαρχία. Τους εντυπωσίασε το παρουσιαστικό των ναζί. Τους άρεσε ο τρόπος που διέταξαν τους δημοσιογράφους στη συνέντευξη τύπου, το βράδυ των εκλογών.
Αφού κατάλαβα ότι αδυνατούσαν να ανταπεξέλθουν σε οποιαδήποτε παραγωγική συζήτηση , απομακρύνθηκα.
Στο γραφείο των καθηγητών όλοι μιλούσαν για τα αποτελέσματα των εκλογών και εστίαζαν στο φαινόμενο ”χρυσό αυγό”.
Σχολιασμοί , αλλά κανένας δεν έμπαινε στην ουσία.
Ώρα να διδάξω με το παράδειγμα.
Μπαίνω στην τάξη , για μάθημα.
Ανοίγω την πόρτα και κραυγάζω ”εγέρθητι”.
Τα παιδιά αποσβολωμένα με κοιτάζουν παράξενα.
Επαναλαμβάνω το παράγγελμα και τους λέω πως όποιος δεν σηκωθεί την ώρα που μπαίνω ΕΓΩ θα υποστεί τις συνέπειες της ανυπακοής και προσβολής του καθηγητή.
Και σηκώνονται όλοι…
ΟΥΤΕ ΈΝΑΣ ΔΕΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕ ΤΗΝ ΒΛΑΚΕΙΑ ΜΟΥ ….”
Πόσο εύκολο είναι να διαμορφωθούν οι συνειδήσεις των παιδιών και εφήβων στο φασισμό ?
Μία εξαιρετική ταινία “The Wave” που αξίζει να τη παρακολουθήσετε .Το “πείραμα” ενός καθηγητή που καταλήγει σε καταστροφή ..
THE WAVE (2008) – Trailer (English Subtitles) 
Βιο-Εξουσία και Αλήθεια : Διαβάζοντας τη “Τελευταία Μαύρη Γάτα” με τον Μισέλ Φουκό
Πέτρος Πανάου / Επίκουρος καθηγητής Παιδικής Λογοτεχνίας /Σχολή Επιστημών Αγωγής /Πανεπιστήμιο Λευκωσίας 
Εκεί, τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να πειραματιστούν με την ιδέα της «μεταμόρφωσης των αντικειμένων». Επιλέγοντας μέσα από μια πληθώρα αντικειμένων καθημερινής χρήσης, αποδομώντας και επανασυνθέτοντάς τα, τα οικεία αντικείμενα αλλάζουν όψη και αποκτούν μια εντελώς νέα ταυτότητα. Οι μικροί καλλιτέχνες δημιουργούν πρωτότυπα έργα, στα χνάρια του Αρμάν και ανακαλύπτουν ταυτόχρονα μια άλλη οπτική για τον γύρω κόσμο.
Πληροφορίες στο τηλ. 210 7282733 (10 π.μ. – 1 μ.μ.), Δευτέρα έως Παρασκευή
Το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο για μια ακόμη φορά (σε περίοδο κοινωνικής και οικονομικής κρίσης) πρωτοπορεί. Ομάδα φοιτητών του συλλόγου Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Ιδρύματος προσφέρουν δωρεάν φροντιστηριακά μαθήματα σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου σχολείων της Αθήνας, οι γονείς των οποίων δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στο έξοδο αυτό.
Γιατί χαριτωμένα πιτσιρίκια αποκτούν επιθετική, απαιτητική, ανυπόφορη συμπεριφορά και τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Tης Mαρίας Δεληθανάση
Τρίχρονα παιδιά που κλωτσούν και επιτίθενται σε παππούδες, γιαγιάδες, γονείς. Πεντάχρονα και εξάχρονα παιδιά που βιαιοπραγούν μεταξύ τους, βρίζουν τον ή τη δασκάλα τους. Παιδιά που αρνούνται να υπακούσουν, κλαψουρίζουν, απαιτούν δώρα και την προσοχή όλου του κόσμου. Παιδιά χωρίς όρια, που γίνονται όλο και πιο απαιτητικά, ανυπόφορα. Παιδιά –τύραννοι…
Αφού πρώτα υπήρξαν βασιλιάδες. Σήμερα η κοινωνία έχει τεθεί στην υπηρεσία των παιδιών. Οι γονείς τα αντιμετωπίζουν σαν μονάκριβο δώρο – μια που, λόγω οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, έρχονται αργότερα και συνήθως δεν είναι περισσότερα από ένα– και την ίδια στιγμή «απαιτούν» από αυτά να κατανοήσουν με ωριμότητα ενηλίκου τα προβλήματα των μεγάλων. Από τη μια τρέμουν μήπως και χαρακτηρισθούν «κακοί γονείς» και από την άλλη τα φορτώνουν με τα δικά τους αδιέξοδα, το δικό τους άγχος. Τα παιδιά με τη σειρά τους βιώνουν μεγάλη ανασφάλεια και, μη γνωρίζοντας πώς να αντιδράσουν, γίνονται επιθετικά. Γονείς και παιδιά αισθάνονται εύθραυστοι: Οι γονείς για την ικανότητά τους να αναθρέψουν τα παιδιά και τα παιδιά για τη δυνατότητά τους να παίξουν ρόλους που δεν είναι της ηλικίας τους.
Υπερβολική φροντίδα
«Οι εκκολαπτόμενοι τύραννοι», αναφέρεται σε αφιέρωμα του γαλλικού περιοδικού «Le Nouvel Observateur», «δεν είναι απλώς μικροί νταήδες χωρίς πατέρα ή παραμελημένοι από οικογένειες που βρίσκονται σε απόγνωση. Όλο και συχνότερα είναι παιδιά “άρρωστα” από υπερβολική φροντίδα και προστασία».
Όπως σημειώνει στην «K» η οικογενειακή σύμβουλος κ. A. Xαλίμου–Γαβριηλίδη, «Οι νέοι γονείς είναι πρόθυμοι να εξασφαλίσουν ό,τι χρειάζεται για να είναι το νεοφερμένο μωρό τους υγιές και χαρούμενο. Το μωρό αρχίζει να εκπαιδεύεται στο πώς να απολαμβάνει όλα όσα με απλοχεριά του προσφέρονται. Hδη νήπιο, έχει εκπαιδευθεί να έχει ό,τι, όταν και όπως το επιθυμεί. Καθώς, όμως, μεγαλώνει, μεγαλώνει και η ανάγκη να αυξηθούν οι λίγοι περιορισμοί που ως εκείνη τη στιγμή έχουν βάλει οι γονείς του. Τότε αρχίζουν τα δύσκολα για τον μικρό “βασιλιά”, που θυμώνει όλο και συχνότερα και μετατρέπεται σε τύραννο. Τα πράγματα γίνονται δύσκολα και επικίνδυνα για τους γονείς και για το παιδί–τύραννο. και δεν πρόκειται, βέβαια, για έναν “αυτοδημιούργητο” τύραννο, μια που οι γονείς και οι συγγενείς “εργάστηκαν” πολύ καιρό για να τον δημιουργήσουν».
O Άρης είναι σήμερα έξι χρόνων, ένα πανέξυπνο παιδί με χιούμορ και πλήρεις γνώσεις περί του τρόπου χρήσης όλων των ηλεκτρονικών συσκευών του σπιτιού. Αλλά ο Άρης δεν μπορεί να φάει ποτέ μόνος, δεν μπορεί να ντυθεί μόνος και οτιδήποτε δεν του χρησιμεύει άμεσα, εκσφενδονίζεται με χάρη ή οργή προς άγνωστη κατεύθυνση. O Άρης έχει πάντα αυτό που θέλει• κάθε «όχι» των γονιών» παραμερίζεται μπροστά σε αφόρητα κύματα υστερίας. O Άρης δεν έχει κάποιο πρόβλημα με τα δόντια ή τον οισοφάγο του, αλλά μετατρέπει τη διαδικασία της μάσησης και κατάποσης σε ένα αληθινό μαρτύριο γι’ αυτόν που τον προσέχει. Δεν έχει κάποιο πρόβλημα κινητικό, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο στη μητέρα του να του φορέσει ομαλά το παντελόνι• το κορμί του, τα πόδια του δεν «βοηθούν», μένουν αδρανή την ίδια στιγμή που τα χέρια του υπεραπασχολούνται με κάποιο παιχνίδι.
Στο παρελθόν υπήρχαν γονείς που τυραννούσαν τα παιδιά τους με την ατέρμονη αυταρχικότητά τους. H «εγκαθίδρυση» της δημοκρατίας μέσα στην οικογένεια αποτελεί μια σημαίνουσα κατάκτηση και επέφερε σημαντική πρόοδο. Τώρα πια, οι γονείς ακούν τις απόψεις των παιδιών τους και σέβονται τα δικαιώματά τους. Όμως αυτό απέχει πολύ από το γεγονός ότι κάποια παιδιά οδηγούνται –λόγω αδυναμίας των σύγχρονων γονιών– να γίνουν «αφεντικά» στο σπίτι. H δημοκρατία δεν αποτελεί μια ειδυλλιακή κατάσταση, ένα μπουκέτο καλών συναισθημάτων. Συνιστά μια συνεχή αντιπαράθεση απόψεων και ο γονιός πρέπει να ξέρει να λέει «όχι» στο παιδί, για να καταλαβαίνει το παιδί το «ναι». Kαι όταν οι γονείς δεν αναλαμβάνουν τον ρόλο τους, τότε τα παιδιά τους «υποχρεώνουν» να τον αναλάβουν με τη συμπεριφορά τους. Συμπεριφορά που συνήθως ενέχει στοιχεία βίας –λεκτικής συνήθως– και επιθετικότητας.
Γιος σε ρόλο… συζύγου
Συχνά η επιθετική, τυραννική συμπεριφορά των παιδιών ή των εφήβων απέναντι στους γονείς τους έχει τις ρίζες της στην επιδίωξη δημιουργίας έντονης συναισθηματικής σχέσης από την πλευρά των γονέων. Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά –αλλά όχι πάντα– ανάμεσα σε μοναχικές μητέρες και τους γιους τους. Όπως δηλώνει η εκπαιδευτική ψυχολόγος κ. A. Mούγερ: «Το φαινόμενο είναι αρκετά συχνό, ειδικά σε χωρισμένους γονείς. Mαμάδες βάζουν τους γιους τους σε ρόλο άνδρα, προκειμένου να καλύψουν το κενό μιας συντροφικής σχέσης. Δεν το κάνουν συνειδητά, δεν έχουν πρόθεση να κάνουν κακό στο παιδί τους. Αλλά ένα παιδί που κουβαλά μια τέτοια ευθύνη γίνεται πολύ επιθετικό. Όχι διότι δεν αγαπά τη μαμά του, αλλά διότι πρόκειται για μια σχέση που δεν αντέχεται».
Στις περιπτώσεις αυτές, η επιθετική, βασανιστική συμπεριφορά του παιδιού αποτελεί ουσιαστικά το «αντίτιμο» στην έντονη συναισθηματική εξάρτηση που έχει καλλιεργήσει ο γονέας. Αυτήν που πλήττει την αυτονομία του και το εμποδίζει να αποκτήσει ένα δικό του εσωτερικό κόσμο, μια δική του ταυτότητα. «Εάν παρατηρήσει κάποιος προσεκτικά τα παιδιά, βλέπει ότι προσπαθούν να αυτονομηθούν από μικρή ηλικία», συμπληρώνει η κ. Mούγερ. « Mία από τις πρώτες λέξεις που λένε είναι “μόνος μου” ή “μόνη μου”».
Πλάσμα–σωτήρας
Άλλοτε, ο γονιός που θεωρεί το παιδί αντιστάθμισμα απέναντι στις δυσκολίες της ζωής το αντιμετωπίζει σαν ένα μικρό ενήλικα στον οποίον μπορεί να εμπιστευθεί τα πάντα. «Αυτό που δεν κατανοούν οι γονείς είναι ότι έτσι προκαλούν στα παιδιά πολύ μεγάλη αγωνία», δηλώνει η κ. Mούγερ και συνεχίζει: «Φυσικό δεν είναι να νιώθει αγωνία και ανασφάλεια ένα πιτσιρίκι πέντε ετών, όταν η μητέρα του, μια γυναίκα 35 ετών, το ρωτά εάν θα πρέπει να χωρίσει από τον μπαμπά του;». Το παιδί μετατρέπεται σε καταφύγιο, σε πλάσμα–σωτήρα, στο οποίο δεν τίθενται όρια και προσφέρονται όσο περισσότερα υλικά αγαθά είναι δυνατόν. Γονείς στα πρόθυρα διαζυγίου ή κατάθλιψης ζητούν από το παιδί να τους «συμπαρασταθεί» και το ανταμείβουν με τη θέση του ηγεμόνα μέσα στο σπίτι.
«Όταν το παιδί είναι ένας από τους σημαντικούς στόχους του γονιού, αλλά όχι ο μοναδικός, τότε ο γονιός βρίσκει μόνος του την ισορροπία ανάμεσα στην τρυφερότητα και την αυστηρότητα», λέει ο ψυχίατρος–ψυχοθεραπευτής κ. N. Δορμπαράκης. «Όταν η ζωή του γονιού αποκτά νόημα από το παιδί, τότε ο γονιός δεν βάζει όρια στο παιδί. Το παιδί αναγκάζεται να βάλει μόνο του τους κανόνες. Αλλά τι κανόνες να βάλει ένα παιδί; Tο αποτέλεσμα είναι παιδί και γονείς να ζουν σε μια χαοτική κατάσταση», συμπληρώνει.
Οι μητέρες αισθάνονται συνήθως ενοχές διότι εργάζονται και λείπουν από το σπίτι. Οι πατεράδες είναι σε σύγχυση ως προς τον γονεϊκό τους ρόλο. Πιστεύουν ότι πρέπει να ακούν τα παιδιά και να κάνουν διάλογο μαζί τους και την ίδια στιγμή ότι πρέπει να είναι αυστηροί. Τελικά, οι νέοι γονείς «χάνονται» και αισθάνονται ελάχιστα σίγουροι για το αν είναι καλοί γονείς.
Mήνυμα ασφάλειας
«Εάν οι γονείς κατανοήσουν πόσο πολύ εξαρτάται από τη δική τους συμπεριφορά το εάν το παιδί θα νιώσει σιγά-σιγά ασφάλεια και αυτάρκεια, θα βρουν σίγουρα τον τρόπο να καλύψουν την ανάγκη του για γονεϊκή παρουσία», σημειώνει η κ. Xαλίμη–Γαβριηλίδη. «Δεν έχει σημασία το πόση ώρα είναι ο γονιός με το παιδί, αλλά η ατμόσφαιρα που θα έχει αυτή η ώρα και ποια μηνύματα θα λαμβάνει το παιδί. ο πατέρας ή η μητέρα να λέει ασθμαίνοντας: “Άντε, έλα να παίξουμε ή να μιλήσουμε γιατί δεν έχω πολλή ώρα. Mε κυνηγούν ένα σωρό δουλειές”. Τότε το μήνυμα που εισπράττει το παιδί είναι: “Δεν είσαι κάτι σημαντικό για μένα, έχω πολλά πιο σπουδαία πράγματα να κάνω”. Αυτό δυσαρεστεί, θυμώνει και οργίζει το παιδί, που μετατρέπεται πια σε τύραννο.
»Mπορεί ο πατέρας ή η μητέρα να πει με χαμόγελο: “Τώρα αρχίζει η δικιά μας ώρα. Πόσο χαίρομαι που παίζουμε και συζητάμε μαζί, που μοιραζόμαστε όσο ελεύθερο χρόνο έχουμε”. Τότε το παιδί εισπράττει ένα άλλο μήνυμα: “Είσαι σπουδαίο παιδί. Mπορείς να κάνεις πολλά”. Αυτό το δεύτερο μήνυμα προσφέρει στο παιδί χαρά. Νιώθει ασφάλεια και σιγουριά και αρχίζει σιγά-σιγά χωρίς γκρίνια και επιθετικότητα να ανεξαρτητοποιείται για να πετάξει σε λίγο με τα δικά του φτερά».
Το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΚΑΠΕ) στο πλαίσιο του έργου «10ACTION» (δράσεις για την αλλαγή της ενεργειακής συμπεριφοράς των Ευρωπαίων πολιτών) το οποίο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Ευφυής Ενέργεια για την Ευρώπη, διοργανώνει διαγωνισμό φωτογραφίας για μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων με θέμα τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Στόχος του έργου, που συντονίζει το πολυτεχνείο της Μαδρίτης (UPM), και συμμετέχουν οργανισμοί από 5 Ευρωπαϊκές χώρες, είναι η ευαισθητοποίηση των μαθητών, των εκπαιδευτικών και έμμεσα των οικογενειών τους σχετικά με ενεργειακά – περιβαλλοντικά ζητήματα και η βελτίωση της ενεργειακής συμπεριφοράς τους.
Στο διαγωνισμό φωτογραφίας συμμετέχουν σχολεία από την Ελλάδα, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Γερμανία και την Αυστρία.
Θέμα του διαγωνισμού
Οι μαθητές καλούνται να τραβήξουν φωτογραφίες που παρουσιάζουν ή αναδεικνύουν τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενέργειας γενικότερα, στη καθημερινότητα.
Βραβεία
Τρία βραβεία θα δοθούν σε κάθε συμμετέχουσα χώρα:
• Έπαθλο 1ης θέσης: 600.00 Ευρώ
• Έπαθλο 2ης θέσης: 300.00 Ευρώ
• Έπαθλο 3ης θέσης: 150.00 Ευρώ
Στη συνέχεια οι φωτογραφίες των τριών εθνικών νικητών της κάθε χώρας θα διαγωνιστούν για τα διεθνή βραβεία:
• Έπαθλο 1ης θέσης: 1000.00 Ευρώ
• Έπαθλο 2ης θέσης: 700.00 Ευρώ
• Έπαθλο 3ης θέσης: 350.00 Ευρώ
Οι τελικοί διεθνείς νικητές μαζί με έναν κηδεμόνα θα κληθούν να παρευρεθούν στη τελετή βράβευσης στη Μαδρίτη. Τα έξοδα ταξιδιού θα είναι πληρωμένα από το 10ACTION.
Κανόνες του διαγωνισμού
Στο διαγωνισμό φωτογραφίας μπορούν να συμμετέχουν οι μαθητές γυμνασίων και λυκείων ηλικίας 12 έως 18 ετών.
Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν:
• Μια Φωτογραφία
• Φωτογραφίες που παρουσιάζουν μια αλλαγή, για παράδειγμα ένα τοπίο “πριν και μετά”.
• Μια σειρά φωτογραφιών (έως και 3) που αναδεικνύουν / τεκμηριώνουν μια διαδικασία.
Το θέμα μπορεί να καλυφθεί με έναν χιουμοριστικό, ποιητικό, αφηγηματικό, φανταστικό, αποδεικτικό ή μεταφορικό τρόπο.
Λήξη διαγωνισμού: 29 Φεβρουαρίου 2012
Τις φωτογραφίες σας μπορείτε να μας στις στείλετε μέσω του διαδικτυακού τόπου:
http://10action-teenagers.sdeurope.org/login/index.php?lang=el
Οι φωτογραφίες που θα μας στείλετε, θα πρέπει να τις έχετε τραβήξει με όσο το δυνατόν καλύτερη φωτογραφική μηχανή ώστε να είναι καθαρές και υψηλής ανάλυσης.
Το έργο σας δεν πρέπει να ξεπερνάει σε μέγεθος τα 30mb.
Περισσότερες πληροφορίες για το διαγωνισμό μπορείτε να βρείτε στη διεύθυνση:
http://10action-teenagers.sdeurope.org/theme/formfactor/pix/PHOTO_GR.pdf
πηγή : skai.gr
Σύμφωνα με το άρθρο του Spiegel, (Ν.20, 14.5.07) με τίτλο «Πόσο πολύ μπορούν να αντέξουν τα παιδιά την τηλεόραση/ τον ηλεκτρονικό υπολογιστή?» υπάρχουν πολλά στοιχεία τα οποία επιτάσσουν μια προσεκτική και καλά ζυγισμένη επαφή των παιδιών με αυτά τα μέσα.
Η τηλεόραση και ο υπολογιστής είναι αναμφισβήτητα μία εξαιρετική πηγή γνώσεων και μάθησης.
Κατά πόσο όμως οι γονείς τα χρησιμοποιούν για αυτές τους τις ιδιότητες, με επίβλεψη και περιορισμούς? Ποιοί θα έπρεπε να είναι αυτοί οι περιορισμοί και ποιός ο λόγος για να υπάρχουν περιορισμοί στην χρήση τους?
Το Ομοσπονδιακό Κέντρο για την Ενημέρωση της Υγείας της Γερμανίας (BZGA στην Κολονία)
συνιστά τους εξής χρονικούς περιορισμούς για την παρακολούθηση προγραμμάτων στην τηλεόραση και τον υπολογιστή, ανά ημέρα:
• παιδιά 3-5 ετών: μισή ώρα
• παιδιά 6 – 10 ετών: μία ώρα
• παιδιά 10 – 13 ετών: μιάμιση ώρα
Δυστυχώς στο εμπόριο αλλά και στο ίντερνετ κυκλοφορούν παιχνίδια τα οποία δεν διευκρινίζουν πολλές φορές το όριο της ηλικίας των παιδιών στα οποία απευθύνονται.
Αν και το άρθρο της BZGA δεν αποσαφηνίζει τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία τίθενται αυτοί οι χρονικοί περιορισμοί, η πλειοψηφία των μελετών αναδεικνύει τη σημασία του ελέγχου από τη πλευρά των γονέων, όχι μόνο του χρόνου έκθεσης αλλά και της ποιοτητας του υλικού, έτσι ώστε να αξιοποιείται ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας αυτών των μέσων:
Στόχος είναι μέσω των νέων μέσων (τηλεόραση και υπολογιστής) να προωθείται η περιέργεια και η ανάγκη για μάθηση, αλλά και οι γονείς να λειτουργήσουν ως “φίλτρο” των πληροφοριών, συζητώντας με τα παιδιά τους και απαντώντας σε οποιαδήποτε απορία τους για τι τι βλέπουν.
Ένα σημαντικό αρνητικό στοιχείο είναι το ότι πολλές φορές χρησιμοποιούνται τα μέσα αυτά από τους γονείς ως “ηλεκτρονική baby-sitter” και όχι ως μια ακόμα ευκαιρία συνάθροισης και συναλλαγής της οικογένειας.
Οι γονείς τα χρησιμοποιούν αρκετά για την απασχόληση του παιδιού τους, ή και έτσι ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν ευχέρεια στην χρήση του Η/Υ, ακόμα και όταν αυτά είναι κάτω των 3 ετών.
Όμως στην ευαίσθητη αυτή ηλικία, όπου ακόμα η λεπτή και αδρή κινητικότητα εξελίσσεται και η κοινωνικοποίησή του παιδιού βρίσκεται στην πρώτη θέση όσον αφορά τους επιθυμητούς στόχους των διεθνώς αναγνωρισμένων παιδαγωγικών μεθόδων, η χρήση του Η/Υ ή της τηλεόρασης μπορεί να «κλέβει» χρόνο απο άλλες πολύ σημαντικές δραστηριότητες – οι οποίες ενδεχομένως και να μήν αποτελούν μια τόσο εύκολη λύση όσο ένα παιχνίδι στον υπολογιστή.
Δραστηριότητες όπως:
-
παιχνίδι με ομάδες άλλων παιδιών – για την κοινωνικοποίηση τους
αλλά και δραστηριότητες που θα εξασκήσουν την φαντασία και την δημιουργικότητά τους, όπως:
-
γλυπτική και παιχνίδια με πλαστελίνη και ζυμάρια – για την εξάσκηση και συχρονισμό λεπτής κινητικότητας και όρασης στις τρείς διαστάσεις
-
λέγκο, τουβλάκια, παιδικό παιχνίδι καρφώματος, πειράματα κτλ – που θεωρούνται σημαντικά λόγω των επανειλλημένων προσπαθειών τις οποίες το παιδί θα κληθεί να πραγματοποιήσει για να φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα, χωρίς αυτό να είναι συγκεκριμένο, ούτε και απαραίτητο, (έτσι μαθαίνει να μήν περιμένει πάντα άμεσο αποτέλεσμα και να μην τα παρατάει εύκολα)
είναι ανεκτίμητες για την ψυχική υγεία και ανάπτυξη του παιδιού και πέρα απο τις σωματικές ανάγκες που καλείται να καλύψει ο γονέας ανήκουν στα βασικά δικαιώματα του παιδιού και πρέπει να βρίσκονται πρώτες στην καθημερινή λίστα δραστηριοτήτων με τις οποίες ασχολείται ένα παιδί.
Παράδειγμα στην πράξη: o H/Y στον παιδικό σταθμό φέρνει θετικά αποτελέσματα
Έρευνα με 132 παιδιά 3-6 ετών που διενεργήθηκε σε παιδικούς σταθμούς στην Γερμανία για δύο χρόνια, έδειξε ότι η χρησιμοποίηση του Η/Υ έφερε μόνο θετικά αποτελέσματα.
Τα παιδιά όταν υπήρχε καλός καιρός προτιμούσαν να παίξουν έξω, παρά με τον υπολογιστή. Έδειξαν διάθεση συνεργασίας (ποιός θα έχει το ποντίκι για πόση ώρα) και απέκτησαν νέες υπευθυνότητες (να ανοίγουν και να κλείνουν τον υπολογιστή).
Η χρήση του υπολογιστή είχε ενταχθεί στο πρόγραμμα του παιδικού σταθμού με τις εξής μορφές:
Παιδιά 5-6 ετών (σε μια ομάδα 10 παιδιών) μάθαιναν την γραμματοσειρά του αλφάβητου μέσα απο τον υπολογιστή και έπαιζαν «γραφείο» όπου δούλευαν γράφοντας προτάσεις.
Μικρότερα παιδιά παρατηρούσαν φωτογραφίες απο έντομα και φυτά σε μεγάλη ανάλυση στον υπολογιστή (περασμένα απο σαρωτή) και με την βοήθεια της παιδαγωγού αναζητούσαν πληροφορίες για αυτά τα έντομα και φυτά. Επίσης πατούσαν τα κουμπιά που τους υποδείκνυαν τα μεγαλύτερα παιδιά και τα υποστήριζαν.
Οι παιδαγωγοί και ειδικοί συμπέραναν ότι ιδιαίτερα στην αρχή, τα παιδιά έδειξαν πολύ συχνά επιθυμία να περάσουν μεγάλο χρονικό διάστημα μπροστά απο τον υπολογιστή αλλά μετά απο λίγο καιρό, έχασαν ένα μεγάλο ποσοστό του ενδιαφέροντός τους.
Ένα μεγάλο κριτήριο της έρευνας ήταν το αποτέλεσμα που θα είχε η χρήση του Η/Υ όσον αφορά την συμπεριφορά των παιδιών: εάν θα συνενοούνταν και θα συνεργάζονταν και πόσο θα βοηθούσε το ένα το άλλο στους διάφορους προβληματισμούς σε σχέση με τον Η/Υ.
Μετά το τέλος της έρευνας επιβεβαιώθηκε ότι δεν σημειώθηκε καμία αρνητική συμπεριφορά στα παιδιά ενώ αντιθέτως παρατηρήθηκε αύξηση της συνεργασίας των παιδιών μεταξύ τους.
Στο παράδειγμα της έρευνας στην Γερμανία, τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τον Η/Υ σε έναν χώρο όπου ήδη είχαν σε μεγάλο βαθμό κατακτήσει αρκετές κοινωνικές δεξιότητες (συνεργασία, συνεννόηση κτλ.) και ο στόχος ήταν να εμπλουτίσουν τις γνωστικές τους δεξιότητες με το να γνωρίσουν τον Η/Υ και να μάθουν σιγά σιγά να τον χρησιμοποιούν – όχι όμως με την μορφή παιχνιδιών.
Η έρευνα έδειξε ότι σε αυτό το περιβάλλον η επαφή των παιδιών με τον Η/Υ ήταν χρήσιμη και εμπλούτισε την καθημερινότητα των παιδιών δίνοντάς τους επιπλέον εργαλεία για την κατανόηση των νέων μέσων.
Δυστυχώς όμως η επαφή αυτής της μορφής με τα νέα μέσα – ελεγχόμενη ποιοτικά και χρονικά – δεν είναι κάτι εύκολα υλοποιήσιμο, μιας και απαιτεί την ενεργή εμπλοκή του παιδαγωγού ή γονιού κάτω απο συγκεκριμένες προυποθέσεις: μικρός αριθμός παιδιών, ποιοτικός έλεγχος, επιλεγμένες δραστηριότητες.
Αυτό το γεγονός έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα βασικά κριτήρια για το οποία οι γονείς πολλές φορές επιλέγουν τα νέα μέσα για την απασχόληση των παιδιών τους – είναι εύκολα, γρήγορα και δεν απαιτούν την ενεργή ενασχόληση των γονέων.
Τα νέα μέσα επιστρατεύονται στην αντιμετώπιση προβλημάτων και δυσκολιών
Ειδικά προγράμματα τα οποία είναι εκπαιδευμένοι να χρησιμοποιούν παιδοψυχολόγοι, παιδοψυχίατροι και λογοθεραπευτές, επιτρέπουν πλέον μία νέα δυναμική προσσέγγιση για την αντιμετώπιση δυσκολιών όπως η δυσλεξία, η διαταραχή ελλειματικής προσοχής, ή θεμάτων που σχετίζονται με τον προφορικό λόγο αλλά και άλλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα παιδιά προσχολικής και σχολική ηλικίας.
Έτσι ο υπολογιστής, γίνεται μέρος συγκεκριμένων θεραπευτικών συνεδριών λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του.
Ασκήσεις γίνονται αντί βαρετές, ιδιαίτερα ευχάριστες μιάς και αποτελούν μέρος ενός παιχνιδιού το οποίο ερεθίζει με ευκολία τον εγκέφαλο του θεραπευόμενου, αποσπώντας άμεσα την προσοχή του.
Παράλληλα μειώνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό ένα απο τα σημαντικά εμπόδια που υπάρχουν στην θεραπεία ενός παιδιού – το χαμηλό κίνητρο για συνεργασία και συμμετοχή στην συνεδρία – αυξάνοντας κατά πολύ την αποτελεσματικότητα κάθε συνεδρίας αλλά και συντομεύοντας και σημαντικά τη συνολική χρονική διάρκεια της θεραπείας.
Τα νέα μέσα και οι δυσάρεστες παρενέργειες:
Η πραγματικότητα στην καθημερινότητα των παιδιών, Παιχνίδια, Εγκληματικότητα, Συναισθήματα, Συγκέντρωση.
Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι το 90% των ηλεκτρονικών παιχνιδιών περιέχουν καποιας μορφής βίαιο περιεχόμενο και δεν διευκρινίζουν πολλές φορές το όριο της ηλικίας στα παιδιά που απευθύνονται.
Έρευνα απο το Εγκληματολογικό Ερευνητικό Κέντρο του Niedersachsen, στην Γερμανία δείχνει ότι απο τους ανήλικους που προέβησαν σε εγκληματικές πράξεις, το 44% δήλωσαν ότι έπαιζαν πολύ συχνά παιχνίδια με θέματα τον πόλεμο, έναντι του 14% που δήλωσε ότι δεν έπαιζε καθόλου.
Όσο η συχνότητα ενασχόλησης με παιχνίδια πολέμου αυξανόταν, τόσο αυξανόταν και το ποσοστό των ανηλίκων που προέβησαν σε εγκληματικές πράξεις.
Η συχνή έκθεση σε βίαια ερεθίσματα τόσο μέσα από τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, όσο και μέσα από την τηλεόραση έχει ως συνέπεια την απευαισθητοποίηση στη βία με αποτέλεσμα την έλλειψη αντίδρασης στη πραγματική βία και τη βιαιοπραγία. Το πιο ανησυχητικό αποτέλεσμα αυτού, είναι η μείωση της ικανότητας για ενσυναίσθηση, δηλαδή για νοητική και συναισθηματική ικανότητα για επαφή και κατανόηση της ψυχικής κατάστασης του άλλου, που θεωρείται βασικός μηχανισμός αναστολής της επιθετικότητας και της αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
Με έναν ανάλογο τρόπο επιδρά και η τηλεόραση στην αντίληψη που διαμορφώνουν τα παιδιά σε σχέση με το πραγματικό κόσμο και τη φυσιολογική κοινωνική συμπεριφορά.
Αμφίσημη είναι η επίδραση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών και της τηλεόρασης στην ανάπτυξη της φαντασίας και την ικανότητα διάκρισης της από την πραγματικότητα.
Τα σχέδια παιδιών που βλέπουν καθημερινά μέχρι μία ώρα τηλεόραση, έχουν αρκετή διαφορά με αυτά των παιδιών που βλέπουν καθημερινά τουλάχιστον τρεις ώρες τηλεόραση :
Έρευνα σε σχολείο του Freiburg έδειξε ότι παιδιά 11-15 ετών που βλέπουν αρκετή τηλεόραση, έχουν δυσκολίες στην συγκέντρωση: ο εγκέφαλος συνηθίζει στις πολύ γρήγορες εναλλαγές εικόνων και ήχων και δυσκολεύεται να παρακολουθήσει την ομιλία του καθηγητή, ή ακόμα και συνομιλίες με άλλους μαθητές.
Επίσης τα παιδιά που έβλεπαν πολύ τηλεόραση δεν είχαν καμία αντίδραση σε εικόνες στις οποίες άλλα παιδιά που δεν έβλεπαν τηλεόραση, αιθανόντουσαν μεγάλη συγκίνηση.
Έρευνα στον Καναδά με πάνω απο 2.600 παιδιά έδειξε ότι παιδιά 2 ετών έβλεπαν πάνω απο 2 ώρες καθημερινά τηλεόραση, ενώ παιδιά 3-4 ετών έβλεπαν 3,6 ώρες την ημέρα τηλεόραση.
Ένα στα δέκα απο τα παιδιά που έβλεπαν 3,6 ώρες τηλεόραση την ημέρα, βίωσε στην ηλικία των 7 ετών διαταραχές ελλειματικής προσοχής.
Εθισμός ακόμα και απο χαρούμενα παιχνίδια για μικρά παιδιά
Δύο ξεχωριστές έρευνες, η μία απο το Stanford University στις Η.Π.Α. και η άλλη απο το Tohoku University στην Σιγκαπούρη είχαν το ίδιο αποτέλεσμα: απέδειξαν ότι η ενασχόληση με απλά και χαρούμενα παιχνίδια στον Η/Υ σε μικρές ηλικίες συνηθίζει τα παιδιά στις γρήγορες εναλλαγές/κινήσεις και πολύχρωμα γραφικά – με αποτέλεσμα να εθιστούν πολύ πιό εύκολα και σε αντίστοιχα παιχνίδια όταν μεγαλώσουν (που σε μεγαλύτερες ηλικίες είναι και παιχνίδια τα οποία περιλαμβάνουν σκηνές έντονης δράσης και βίας).
Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια αλλάζουν μέρος του εγκεφάλου
Άλλη έρευνα, πάλι στο Tohoku University που είχε αρχικά στόχο να δείξει την δραστηριότητα του εγκεφάλου σε έφηβους την ώρα που παίζουν Nintendo, απέδειξε ότι η ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια εξασκεί και αλλάζει το μέγεθος του μέρους του εγκεφάλου το οποίο ευθύνεται για την όραση και την κίνηση – το ίδιο μέρος που απαιτείται να λειτουργήσει για την κατακράτηση βίαιων ή λανθασμένων κοινωνικά προθέσεων.
Η έρευνα αυτή έδειξε ότι δεν είναι μόνο οι εικόνες βίας του παιχνιδιού που θα προκαλέσουν μια πιό βίαιη γενιά στο μέλλον, αλλά ο ριζικός τρόπος με τον οποίο επιδρά αυτή η δραστηριότητα στον εγκέφαλο.
Υπολογιστής και τα μάτια των παιδιών
Η χρήση του Η/Υ έχει ελαττώσει επιπλέον τις ώρες που τα παιδιά χρησιμοποιούν την ικανότητα τους να βλέπουν μακριά – η καθημερινότητα των παιδιών αποτελείται απο ολοένα και περισσότερες δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν όραση σε κοντινές αποστάσεις και όχι πιά μακρινές.
Έτσι δεν είναι περίεργο το ότι οι έρευνες δείχνουν ότι το ποσοστό παιδιών με μυωπία έχει αυξηθεί απο 12,1% σε 20,4% απο το 1995 εώς σήμερα (με βάση έρευνα που έγινε στην Taiwan), ενώ με βάση άλλη έρευνα που έγινε στην Σιγκαπούρη, το ποσοστό διπλασιάστηκε απο 17% σε 34%.
Επίσης έχει σημειωθεί το Computer Vision Syndrome το οποίο συνδέεται με την πολύωρη χρήση του Η/Υ ακόμα και σε παιδιά.
Τι μπορούν οι γονείς να κάνουν για να αποφύγουν την εμφάνιση του CVS:
-
να παρατηρούν τις αντιδράσεις του παιδιού τους – τρίψιμο των ματιών σημαίνει ότι ο μυς του ματιού έχει κουραστεί, (ή επίσης κόκκινα μάτια και στρίψιμο του κεφαλιού).
-
να ρυθμίζουν την οθόνη έτσι ώστε το παιδί να μήν χρειάζεται να αλλάξει στάση, να καμπουριάζει ή να κοιτάει με κλίση του κεφαλιού την οθόνη
-
να ρυθμίζουν τον φωτισμό έτσι ώστε να μήν υπάρχουν γυαλάδες στην οθόνη,
-
να μήν είναι έντονη η διαφορά της φωτεινότητας της οθόνης του υπολογιστή και του δωματίου,
-
λόγω του ότι τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν απο μόνα τους συνήθως εάν έχουν κάποιο πρόβλημα όρασης, είναι απαραίτητο οι γονείς να ελέγχουν την όραση του παιδιού τους συχνά.
Το κοινωνικό ωδείο είναι γεγονός!
Το κοινωνικό ωδείο είναι γεγονός. Καθηγητές μουσικής (κλασσικής, σύγχρονης, παραδοσιακής) ξεκινάνε την προσπάθεια της προσφοράς δωρεάν μαθημάτων σε όσους δεν έχουν την πρόσβαση στη μουσική παιδεία.
Απευθύνονται σε παιδιά που σταμάτησαν τις μουσικές τους σπουδές για οικονομικούς λόγους αλλά και σε όσους θέλουν να μάθουν κάποιο μουσικό όργανο αλλά δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα.
Οι εν λόγω καθηγητές θεωρούνε τη μουσική και την τέχνη γενικότερα κοινωνικά αγαθά από τα οποία κανείς δεν πρέπει να αποκλείεται.
Από τις αρχές Φεβρουαρίου θα ξεκινήσουνε μαθήματα στην Αθήνα σε χώρο που θα ανακοινωθεί σύντομα.
Τα αρχικά τμήματα θα είναι
- ΚΛΑΣΣΙΚΟ ΠΙΑΝΟ
- ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ
- ΤΣΕΛΟ
- ΟΜΠΟΕ
- ΦΛΑΟΥΤΟ
- ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ (ΘΕΩΡΙΑ -ΑΡΜΟΝΙΑ-ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ-ΣΟΛΦΕΖ)
- ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΚΙΘΑΡΑ
Το κοινωνικό ωδείο θα διευθύνεται από τη συνέλευση των καθηγητών -μαθητών και των γονέων τους.
Αν θέλετε να προσφέρετε μαθήματα ,παρτιτούρες ,μουσικά όργανα ,γραμματειακή υποστήριξη ή βοήθεια γενικά μπορείτε να στείλετε mail στο koinwniko.wdeio@gmail.com
Αν θέλετε να μάθετε πληροφορίες για τα μαθήματα και να δηλώσετε συμμετοχή για κάποιο από τα παιδιά σας μπορείτε να μας στείλετε mail στο koinwniko.wdeio@gmail.com με την ένδειξη ΜΑΘΗΤΗΣ
Για μια ακόμα χρονιά οι σπουδαστές του τομέα των Παιδαγωγικών του Ιεκ Ακμή ,μαζί με τους καθηγητές τους ,θα ταξιδέψουν με τους μικρούς μας φίλους στο Μαγικό κόσμο των Χριστουγέννων ! Σας περιμένουν λοιπόν ,στα Public /Mall για να μοιραστείτε όλοι μαζί τη χαρά της δημιουργίας αυτοσχέδιων μουσικών οργάνων ,Χριστουγεννιάτικων στολιδιών και πολλά άλλα !
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ – ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ
Mall /Public Aγ.Δημητρίου και Πειραιά
Σάββατο 10.12.11 , ώρα :12.00 μμ : φιάχνουμε τα δικά μας μουσικά όργανα και παίζουμε μουσική με το Μαέστρο μας τον κύριο Νότη !
Kυριακή 18.12.11, ώρα 12.00 μμ :
Public Συντάγματος : Μάντεψε τί δώρο είμαι ! ( παιχνίδι παντομίμας)
Public Αμαρουσίου ( the Mall ) : κατασκευή Χριστουγεννιάτικων στολιδιών και στολισμός δέντρου !
Public Γλυφάδας : Μάντεψε τί δώρο είμαι ! ( παιχνίδι παντομίμας )
Public Αγ.Δημητρίου : κατασκευή Χριστουγεννιάτικων στολιδιών και στολισμός δέντρου !
Public Πειραιά : Μάντεψε τί δώρο είμαι ! ( παιχνίδι παντομίμας )
Πέμπτη 22.12.11 ,ώρα : 12.00 μμ :
Public Συντάγματος : κατασκευή Χριστουγεννιάτικων στολιδιών και στολισμός δέντρου !
Public Αμαρουσίου ( the Mall ): Μάντεψε τί δώρο είμαι ! ( παιχνίδι παντομίμας)
Public Γλυφάδας : κατασκευή Χριστουγεννιάτικων στολιδιών και στολισμός δέντρου !
Public Αγ.Δημητρίου : Μάντεψε τί δώρο είμαι ! ( παιχνίδι παντομίμας )
Public Πειραιά : Μάντεψε τί δώρο είμαι ! ( παιχνίδι παντομίμας )
Δ/ΝΣΕΙΣ καταστημάτων :
Mall Αμαρουσίου : Διεύθυνση: Ανδρέα Παπανδρέου 35 /Τηλέφωνο: 2106300410
Public Γλυφάδας : Διεύθυνση: Σάκη Καράγιωργα 4 και Λαζαράκη /Τηλέφωνο: 2108984300
