Εφημερίδες
|
Κ Α Π Ο Τ Ε. . . . . |
ΣΗΜΕΡΑ.. |
|
ο χρόνος είχε τέσσερις εποχές |
έχει δύο |
|
δουλεύαμε οκτώ ώρες |
έχουμε χάσει το μέτρημα |
|
είχαμε χρόνο να πάμε για καφέ με τους φίλους μας |
τα λέμε μέσω MSN και Skype |
|
είχαμε τις πόρτες των σπιτιών ανοικτές, όπως και τις καρδιές μας |
κλειδαμπαρωνόμαστε, βάζουμε συναγερμούς και έχουμε και 5-6 λυκόσκυλα για να μην αφήσουμε κανέναν να μας πλησιάσει. Είτε είναι καλός, είτε κακός. |
|
πίναμε νερό της βρύσης και ήμασταν μια χαρά |
πίνουμε εμφιαλωμένο και….αρρωσταίνουμε |
|
παίζαμε με τους φίλους μας ποδόσφαιρο στις αλάνες |
παίζουμε ποδόσφαιρο στο Playstation |
|
είχαμε 2 τηλεοπτικά κανάλια και πάντα βρίσκαμε κάτι ενδιαφέρον να δούμε |
έχουμε 100 κανάλια και δεν μας αρέσει κανένα πρόγραμμα |
|
κυκλοφορούσαμε με ταπεινά αυτοκίνητα 1000 κυβικών και ήμασταν χαρούμενοι |
κυκλοφορούμε με τζιπ 2000 κυβικών και στεναχωριόμαστε που δεν έχουμε τζιπ… 3000 κυβικών |
|
είχαμε χρόνο για τον εαυτό μας |
δεν έχουμε χρόνο για κανένα…. |
|
|
|
|
λέγαμε καλημέρα σε ένα περαστικό και τον ρωτούσαμε για την τάδε οδό |
μας τa λέει ο navigator |
|
ζούσαμε σε σπίτι 65 τετραγωνικών και…ήμασταν ευτυχισμένοι |
ζούμε σε σπίτια 120 τετραγωνικών και δεν χωράμε μέσα… |
|
είχαμε χρόνο να κοιτάξουμε τον ουρανό, να δούμε το χρώμα του, να ακούσουμε το κελάϊδισμα των πουλιών, να νιώσουμε την ευωδιά του βρεγμένου χώματος |
τα βλέπουμε στην τηλεόραση |
|
ζητάγαμε συγγνώμη από κοντά |
το λέμε και με SMS |
|
αγοράζαμε ένα παντελόνι και το είχαμε για δύο χρόνια |
τώρα το έχουμε δύο μήνες και μετά παίρνουμε άλλο |
|
τα περιοδικά έπαιρναν συνέντευξη από ανθρώπους σα το Σεφέρη |
παίρνουν από την Βανδή.. |
|
ξυπνάγαμε πρωί πρωί την Κυριακή για να πάμε στην εκκλησία |
δεν πάμε γιατί οι παπάδες γίνανε μεσίτες και επιχειρηματίες |
|
μαζευόμασταν όλη η οικογένεια γύρω από το κυριακάτικο τραπέζι και αισθανόμασταν ενωμένοι και ευτυχισμένοι. |
έχει ο καθένας το δικό του δωμάτιο και βρισκόμαστε μαζί στο τραπέζι κατα τύχη… |
|
οι τραγουδίστριες τραγουδούσαν με τη φωνή |
τραγουδούν με το κορμί… |
|
ντοκουμέντο ήταν μια επιστημονική ανακάλυψη |
ντοκουμέντο είναι ένα ερασιτεχνικό βίντεο που δείχνει δύο οπαδούς ομάδων να ανοίγουν ο ένας το κεφάλι του άλλου |
|
είχαμε το θάρρος και τη λεβεντιά να λέμε «Έκανα λάθος». |
Λέμε «Αυτός φταίει»… |
|
Τα παιδιά έβλέπαν στην τηλεόραση κινούμενα σχέδια με τον Μίκυ Μάους, τον Σεραφίνο, τον Τιραμόλα |
βλέπουν τους Power Rangers και τους Monsters με όπλα και χειροβομβίδες να σκοτώνουν και να ξεκοιλιάζουν…τους κακούς. |
|
νοιαζόμασταν για το γείτονα |
τσατιζόμαστε αν αγοράσει καλύτερη τηλεόραση από εμάς. |
|
Ζούσαμε με ένα μισθό |
ζούμε με τους μισθούς που ΘΑ πάρουμε |
|
Κάποτε περνάγαμε υπέροχα στο ταβερνάκι της γειτονιάς, με κρασάκι, τραγούδι και κουτσομπολιό |
μιζεριάζουμε σε ακριβά εστιατόρια.. |
|
τα δανεικά τα έδινε ο αδελφός, ο φίλος… |
μας δανείζουν οι τράπεζες |
|
δουλεύαμε για να ζήσουμε |
ζούμε για να δουλεύουμε |
|
δεν είχαμε φράγκο στην τσέπη, μα ήμασταν τόσο, μα τόσο αισιόδοξοι, ακόμη κι ευτυχισμένοι! |
έχουμε τα πάντα και τρωγόμαστε με τα ρούχα μας… |
|
Αυτό το «Κάποτε», το έλεγαν Ζωή….. |
|
Λίστα με τα 100 είδη του πλανήτη που απειλούνται περισσότερο με εξαφάνιση παρουσιάστηκε στο Παγκόσμιο Συνέδριο για τη Διατήρηση της Φύσης στην πόλη Jeju, στη Νότια Κορέα.
Η λίστα καταρτίστηκε από 8.000 επιστήμονες με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Στο project συμμετείχαν και επιστήμονες από τη Ζωολογική Εταιρεία του Λονδίνου, η οποία επισημαίνει σε ανακοίνωσή της ότι «τα 100 πλέον απειλούμενα είδη, από 48 διαφορετικές χώρες, θα είναι τα πρώτα που θα εξαφανιστούν αν δεν ληφθούν μέτρα για την προστασία τους».
Στα απειλούμενα είδη της λίστας περιλαμβάνεται ο πυγμαίος βραδύπους με τα τρία δάχτυλα που εντοπίζεται αποκλειστικά στο νησί Escudo, ανοιχτά των ακτών του Παναμά, ο Ασιατικός Μονόκερος που ζει στη Νοτιανατολική Ασία, ο χαμαιλέοντας του Ταρζάν, το αραβικό ρόδο κλπ.
Οι επιστήμονες φοβούνται ότι τα περισσότερα είδη της λίστας θα εξαφανιστούν σε σύντομο χρονικό διάστημα εξαιτίας της μη λήψης μέτρων, καθώς δεν προσφέρουν στους ανθρώπους εμφανή πλεονεκτήματα, μια άποψη που οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προσπαθούν να αλλάξουν.
Απευθύνοντας έκκληση για αλλαγή στάσης, οι επιστήμονες που συνέταξαν τη λίστα παραθέτουν το παράδειγμα των μεγάπτερων φαλαινών που επιβίωσαν και εξακολουθούν να υπάρχουν χάρη σε αποφασιστικές πρωτοβουλίες και δράσεις.
«Όλα τα είδη έχουν αξία για τη φύση και κατ’ επέκταση για τους ανθρώπους», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο επιστήμονας της IUCN, Simon Stuart.
«Αν και η αξία ορισμένων ειδών μπορεί να μην είναι εμφανής από την πρώτη στιγμή, όλα τα είδη συνεισφέρουν με τον τρόπο τους στην εύρυθμη λειτουργία του πλανήτη», καταλήγει ο επιστήμονας.
Δείτε εδώ τη λίστα με τα 100 είδη που κινδυνεύουν περισσότερο με εξαφάνιση
Παράθυρο αισιοδοξίας για τα πανέμορφα πτηνά αφήνει ανοιχτό το πρόγραμμα LIFE που υλοποιεί η Ορνιθολογική Εταιρεία σε 17 ειδικές ζώνες. Οι προσπάθειες που έχουν γίνει για την προστασία του αιγαιόγλαρου
Είναι δεινοί ψαράδες και υποδειγματικοί ταξιδευτές. Στη στεριά δείχνουν μάλλον αδέξια, αφού πατρίδα τους είναι το αλμυρό νερό. Οπως θα έλεγε παραφρασμένη μια γνωστή ρήση: το Αιγαίο ανήκει στα θαλασσοπούλια του…
Οι φτερωτοί θαμώνες των ελληνικών θαλασσών χωρίζονται σε παράκτια και πελαγικά πτηνά. Τα πρώτα (αιγαιόγλαρος, ασημόγλαρος, θαλασσοκόρακας) ζουν κατά μήκος των ακτών, ενώ τα δεύτερα (αρτέμης, μύχος, υδροβάτης) προτιμούν την ανοιχτή θάλασσα. Αν και έβρισκαν ελκυστικό και ασφαλές καταφύγιο από την αρχαιότητα στις ελληνικές βραχονησίδες, οι απειλές που αντιμετωπίζουν στη σύγχρονη εποχή πολλαπλασιάζονται διαρκώς.
Τα τελευταία νέα, ωστόσο, από το πρόγραμμα LIFE που υλοποιεί η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία σε 17 ζώνες ειδικής προστασίας του Αιγαίου και του Ιονίου ανοίγουν παράθυρο αισιοδοξίας.
Οπως εξηγεί ο συντονιστής του προγράμματος, Jakob Fric, οι πληθυσμοί του θαλασσοκόρακα, που εμφάνιζαν τα δύο προηγούμενα χρόνια μείωση 80%, φέτος επανακάμπτουν. «Από τον Δεκέμβριο του 2009 μέχρι τον Μάιο του 2010 παρατηρήθηκε έκρηξη φυτοπλαγκτού στο Βόρειο Αιγαίο, που μείωσε τους ιχθυοπληθυσμούς από τους οποίους εξαρτάται ο θαλασσοκόρακας», εξηγεί ο κ. Fric. Ο ευτροφισμός αποδεκάτισε τις αναπαραγωγικές περιόδους 2009-2010 και 2010-2011. Φέτος, όμως, η απογοητευτική εικόνα αλλάζει και ο αριθμός των ζευγαριών επιστρέφει στα επίπεδα του 2008. Οι πληθυσμοί του αιγαιόγλαρου, αντίθετα, που είναι το πιο σπάνιο είδος γλάρου στην Ευρώπη, βαίνουν μειούμενοι τα τελευταία 10 χρόνια στην Ελλάδα κατά τουλάχιστον 30%. Αντίθετα αυξάνονται στη Δυτική Μεσόγειο (π.χ. Ισπανία), όπου εντοπίζεται το 90% του είδους. Για τη σταδιακή «εγκατάλειψη» της Ελλάδας οι επιστήμονες «δείχνουν» κυρίως τον αθέμιτο ανταγωνισμό με τον ασημόγλαρο και τους αρουραίους, που ήρθαν από την Ασία ως «λαθρεπιβάτες» πριν από χιλιάδες χρόνια κι ευθύνονται για το 20% – 40% των απωλειών σε νεοσσούς και αβγά.
Στο πλαίσιο του προγράμματος, η Ορνιθολογική Εταιρεία εξάλειψε με δολωματικούς σταθμούς τους αρουραίους σε 17 βραχονησίδες από το Βόρειο Αιγαίο μέχρι την Κρήτη. Τον τελευταίο καιρό η προσπάθεια αποδίδει καρπούς, καθώς αυξάνεται η αναπαραγωγική επιτυχία του αιγαιόγλαρου και παρατηρούνται νέες αποικίες, γεγονός που ίσως οδηγήσει σε ανάκαμψη του πληθυσμού μακροπρόθεσμα.
Για τα πελαγικά είδη η συλλογή στοιχείων είναι δυσκολότερη. Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν πως ο πληθυσμός του αρτέμη μένει σταθερός, ενώ πρόσφατα ανακάλυψαν με μεγάλη χαρά μια νέα αποικία του ακριβοθώρητου και μικροσκοπικού υδροβάτη στις Κυκλάδες. Πώς το σχολιάζουν; «Το Αιγαίο είναι ζωντανό όπως τα νερά του μπλε»…
Πέντε «θαμώνες» των ελληνικών θαλασσών
Αιγαιόγλαρος (Larus audouinii)
Με άνοιγμα φτερών που φτάνει τα 1,3 μ., ο αιγαιόγλαρος είναι ενδημικό είδος της Μεσογείου. Αν και «σύμβολο» των ελληνικών βραχονησίδων, απειλείται περισσότερο από κάθε άλλο θαλασσοπούλι της χώρας μας. Στην Ελλάδα οι περισσότερες αποικίες του είδους βρίσκονται σε Δωδεκάνησα, ανατολικές Κυκλάδες, Λήμνο, Λέσβο, Σποράδες, Κύθηρα. Εκτιμάται πως ζουν στη χώρα μας 350-500 ζευγάρια, αντί 700-900 που υπήρχαν στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
Αρτέμης (Calonectris diomedea)
Ο Αρτέμης συγγενεύει με τα άλμπατρος, κάτι που φαίνεται στο καλοζυγισμένο και άνετο πέταγμά του. Μπορεί να διανύσει ακόμη και 500 χιλιόμετρα σε μια διαδρομή ρουτίνας. Τον Οκτώβριο μεταναστεύει για να ξεχειμωνιάσει στον νότιο Ατλαντικό. Επιστρέφει τον Μάρτιο. Στο Ιόνιο τον φωνάζουν Αρτίνα ή Αρτένα. Ο ελληνικός πληθυσμός εκτιμάται στα 5.000 ζευγάρια.
Mύχος (Puffinus yelkouan)
Ο κομψός Μύχος γλιστρά πάνω στα κύματα σε κοπάδια μερικών χιλιάδων ατόμων. Φωλιάζει νωρίς την άνοιξη. Τρέφεται στο ανοιχτό πέλαγος και μπορεί να περιπλανηθεί πολύ ακολουθώντας κοπάδια ψαριών. Παραμένει στη Μεσόγειο όλο τον χρόνο ή πετά μέχρι τη Μαύρη Θάλασσα για τους πλούσιους ψαρότοπους.
Θαλασσοκόρακας
Ο Θαλασσοκόρακας είναι μια μοναχική μαύρη φιγούρα που κάθεται στα βράχια της ακτής ή κολυμπά μισοβυθισμένος στο νερό. Αγαπημένο του στέκι είναι το βόρειο και ανατολικό Αιγαίο. Δεν μεταναστεύει και φωλιάζει σε απόκρημνες βραχώδεις ακτές, νησίδες και μεγάλες σπηλιές. Στην Ελλάδα ζουν σταθερά 1.350 ? 1.450 ζευγάρια, που αντιπροσωπεύουν το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού του υποείδους desmarestii, που είναι ενδημικό της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας. Η μεγαλύτερη γνωστή αποικία είναι στη Θάσο ? έχουν καταγραφεί μέχρι και 850 άτομα. Αν και μοιάζει με τον πιο κοινό κορμοράνο, είναι μικρότερος, λεπτότερος και με μικρότερο κεφάλι.
Υδροβάτης (Hydrobates pelagicus)
Το μικρότερο θαλασσοπούλι στον κόσμο, σε μέγεθος χελιδονιού, είναι ο υδροβάτης. Δεν πλησιάζει ποτέ τη στεριά, τα πλοία ή άλλα θαλασσοπούλια. Είναι πάντα μοναχικός στο ανοιχτό πέλαγος, εκεί όπου δεν τον φτάνουν οι Ασημόγλαροι και τα γεράκια, και παραμένει ένα από τα πιο μυστηριώδη πουλιά του Αιγαίου.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ
Φωτο: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία
ΑΠΟ ΤΟ ΕΘΝΟΣ
Στα βάθη της θάλασσας ίσως κρύβεται η λύση στη μάχη της ανθρωπότητας με τα υπερβακτήρια. Αυτό υποστηρίζουν οι ειδικοί της εταιρείας Aquapharm με έδρα στη Σκωτία, οι οποίοι ανακοίνωσαν την ανακάλυψη μιας νέας αντιβιοτικής ουσίας που υπόσχεται νίκη στον πόλεμο με τα φαρμακοανθεκτικά βακτήρια. Η ανακάλυψη προέκυψε μετά από έρευνα σε μια συλλογή 10.000 διαφορετικών θαλάσσιων μικροοργανισμών με αντιφλεγμονώδεις και αντιμολυσματικές ιδιότητες. Οι υπεύθυνοί της Aquapharm εκτιμούν ότι η αντιβιοτική ουσία που έχουν στα χέρια τους μπορεί να είναι αποτελεσματική ενάντια στο Clostridium difficile καθώς και σε ορισμένους τύπους σταφυλόκοκκου και στρεπτόκοκκου. Οι επιστήμονες βρίσκονται τώρα σε φάση περαιτέρω δοκιμών της ουσίας που έχει λάβει την κωδική ονομασία «AQP-182». Όπως συγκεκριμένα ανέφερε ο υπεύθυνος επιστημονικών θεμάτων της Aquapharm δρ Τιμ Μόρλι «από έναν αρχικό έλεγχο ενός μικρού τμήματος της συλλογής μας με φυσικά προϊόντα εντοπίσαμε 16 νέες ουσίες που ανήκαν σε εντελώς νέες και διαφορετικές χημικές ομάδες. Από αυτές τις ουσίες εκείνη με την κωδική ονομασία AQP-182 δείχνει ένα υποσχόμενο φαρμακολογικό και φαρμακοκινητικό προφίλ το οποίο φαίνεται ότι μπορεί να είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία ανθεκτικών βακτηριακών λοιμώξεων». Κλινική δοκιμή της ουσίας σε ανθρώπους αναμένεται να ξεκινήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2013.
ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
Τα ράφια της βιβλιοθήκης κάποιου κρύβουν πολλά στοιχεία για την προσωπικότητα του, τα γούστα του, τα προβλήματα στα οποία αναζητά παρηγοριά, τις πεποιθήσεις του και τα στοιχεία που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του. Σε καιρούς δύσκολους για την χώρα μας, το βιβλίο λειτουργεί σαν φάρμακο του μυαλού, σαν μέσο διαφυγής από την πραγματικότητα αλλά συχνά σε βοηθάει να ερμηνεύσεις τα γεγονότα και να αντιμετωπίσεις καταστάσεις όταν βρίσκεσαι σε αδιέξοδο.
Η Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αθηναίων ιδρύθηκε το 1835, λειτουργεί από το 1936 και στεγάζεται στο κτήριο του παλιού βρεφοκομείου, από το 2002. Μια επίσκεψη στον χώρο είναι αρκετή για να προσελκύσει και τους λιγότερο «διαβαστερούς» ή εκείνους που προτιμούν το προσωπικό τους γραφείο, τον υπολογιστή τους και τους επιμελώς επιλεγμένους τίτλους βιβλίων που ανταποκρίνονται στο προσωπικό τους γούστο. Σε αυτόν τον χώρο είναι που θα «χαθείς» ανάμεσα στους χιλιάδες τόμους και θα ανακαλύψεις τις άλλες όψεις του νομίσματος.Όπως μας εξήγησε η Ράνια Μελλιανού, βιβλιοθηκονόμος και προϊστάμενη της βιβλιοθήκης, «σε μια δημοτική βιβλιοθήκη, το υλικό που αφορά τις επιστήμες όπως βιολογία και ιατρική, όπου παρατηρούνται συνεχώς νέες εξελίξεις, είναι πολύ βασικό. Περιορίζεται σε εγκυκλοπαίδειες και βασικούς τόμους ιατρικής». Στην βιβλιοθήκη υπάρχουν υπολογιστές αλλά προς το παρόν η χρήση τους περιορίζεται στην αναζήτηση υλικού στον κατάλογο της βιβλιοθήκης, και την χρήση του διαδικτύου για έρευνα, κατ’εξαίρεσην.
Μεταξύ άλλων, στους άμεσους στόχους των υπευθύνων, είναι η εγκατάσταση ασύρματου δικτύου ενώ το προσωπικό έχει πάρει ήδη πρωτοβουλίες για να μετατρέψει την βιβλιοθήκη σε πόλο έλξης. Στην κεντρική βιβλιοθήκη λαμβάνουν χώρα οι συναντήσεις και δράσεις του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ενώ συχνές είναι οι συνεργασίες με σχολεία στα πλαίσια του προγράμματος future library, το οποίο προωθεί την καινοτομία στις βιβλιοθήκες. Η βιβλιοθήκη είναι ανοιχτή σε όλους τους κατοίκους του Δήμου Αθηναίων καθώς και των υπόλοιπων δήμων του λεκανοπεδίου Αττικής και για την χρήση της απαιτείται εγγραφή με την ένδειξη αστυνομικής ταυτότητας και ένας λογαριασμός σταθερής ή κινητής τηλεφωνίας.
Σήμερα, διαθέτει 27.600 τόμους, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται σπάνιες εκδόσεις από όλο το φάσμα των επιστημών, 50 τίτλοι στο σύστημα Μπράιγ και πρόσβαση σε βιβλιογραφικές πηγές στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο μέσω του περιβάλλοντος πληροφόρησης «Αργώ». Σύμφωνα με τις μετρήσεις του περασμένου Μαΐου, τα μέλη της βιβλιοθήκης ανέρχονται στις 9.921, και για την χρήση της απαιτείται συμπλήρωση της σχετικής αίτησης που θα βρει κανείς στην ιστοσελίδα της βιβλιοθήκης.
Όπως μας πληροφόρησε η Λίλιαν Βλάχου, υπάλληλος της βιβλιοθήκης, «η βιβλιοθήκη έχει αναλάβει μια πληθώρα δραστηριοτήτων: οι παρουσιάσεις βιβλίων, οι βραδιές μουσικής και η αφήγηση παραμυθιού είναι μερικές από αυτές». Προς το παρόν, η κύρια χρήση της βιβλιοθήκης είναι δανειστική αλλά από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο προβλέπεται να ανοίξει για το κοινό, αίθουσα ηλεκτρονικών υπολογιστών, δημιουργώντας καλύτερες συνθήκες για μαθητές και φοιτητές που κάνουν χρήση της βιβλιοθήκης για έρευνα και διάβασμα .
Σε ιδιόκτητο κτήριο επί του πεζόδρομου της Κεντρικής Πλατείας της πόλης, εντοπίσαμε την Δημοτική Βιβλιοθήκη, η οποία στεγάζεται εκεί από το 2001. Πρόκειται για ακόμα μια πλούσια σε υλικό βιβλιοθήκη της Αττικής, καθώς στις εγκαταστάσεις της βρίσκονται περίπου 22.000 τίτλοι βιβλίων και περιοδικών, πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό και επιτραπέζια παιχνίδια. Στον χώρο της βιβλιοθήκης λειτουργεί επίσης διαμορφωμένο περιβάλλον αναγνωστηρίου και αίθουσα εκδηλώσεων χωρητικότητας 70 ατόμων.Όπως μας ενημέρωσε η κυρία Μάρθα Παπαμικρούλη, βιβλιοθηκονόμος και εργαζόμενη της βιβλιοθήκης: «Δυνατότητα χρήσης της βιβλιοθήκης έχουν όλοι οι δημότες και υπολογίζεται η προσέλευση 70 με 100 ατόμων σε καθημερινή βάση. Τα εγγεγραμμένα μέλη ανέρχονται στους 3.100 και στον αριθμό συμπεριλαμβάνονται άτομα πολύ μικρής ηλικίας μέχρι και συνταξιούχους».
Info:
Ο Παμούκ γεννήθηκε το 1952 στο μεγαλοαστικό Νισάντασι, όπου και μεγάλωσε, εκεί δηλαδή που εκτυλίσσεται το βιβλίο «Ο Τζεβντέτ Μπέη και οι γιοι του». Προοριζόταν για μηχανικός. «Ο παππούς μου, ο πατέρας μου και οι θείοι μου ήταν μηχανικοί και όλοι πήγαν στο ίδιο πανεπιστήμιο, το Πολυτεχνείο της Κωνσταντινούπολης. Αυτή ήταν η οικογενειακή παράδοση. Επειδή ήμουν καλλιτεχνική φύση, είπαν: “Ας τον αφήσουμε να γίνει αρχιτέκτονας” και έτσι γράφτηκα στη Σχολή Αρχιτεκτονικής. Το πνεύμα των μηχανικών, οι αξίες τους, όλα αυτά είναι πολύ συνηθισμένα στον Τρίτο Κόσμο» εξηγεί.
Δεν άντεξε πολύ. Σύντομα παράτησε τις σπουδές του και στα 22 του ξεκίνησε να γράφει το πρώτο του βιβλίο, μια επική σάγκα με πολλά στοιχεία αυτοβιογραφίας – ο χαρακτήρας του Τζεβντέτ Μπέη είναι βασισμένος στον παππού του – που καταγράφει έναν ολόκληρο αιώνα τουρκικής ιστορίας. Θυμάται ακόμη πώς έγραψε το βιβλίο: «Εμαθα ότι το να γράφεις ένα μυθιστόρημα σημαίνει να συλλέγεις τα απομνημονεύματά σου και να τα ανασυνθέτεις με μια βαθύτερη οπτική. Το βιβλίο «Ο Τζεβντέτ Μπέη και οι γιοι του» φτάνει τις 800 σελίδες. «Διάβασα ξανά το βιβλίο μου έπειτα από 34 χρόνια – τέλείωσα τη συγγραφή του το 1978. Μου αρέσει το πόσο φιλόδοξος ήμουν» λέει ο Παμούκ γελώντας. Εκνευρίζεται όταν του λέω ότι ένας από τους ήρωές του μοιάζει να έχει τη ραθυμία όλων των πλουσίων. «Ναι, αυτός ο ήρωας είναι πλούσιος, αλλά είναι πλούσιος με τρόπο σχεδόν τολστοϊκό – δεν του αρέσουν τα πλούτη του. Δεν ζει σε ένα αστείο του Γούντι Αλεν. Δεν ρωτάει διαρκώς: “από πού ερχόμαστε; πού πάμε; θα πάμε για ποτό απόψε;”. Ξέρει ότι τα πράγματα είναι πιο βαθιά στην πραγματικότητα».
«Δεν είμαι εξτρεμιστής»
Η πολιτική έχει παίξει ιδιαίτερο ρόλο στη ζωή του Παμούκ. Παιδί της δεκαετίας του ’70 έζησε σε μια περίοδο έντονα ταραγμένη για την τουρκική σύγχρονη ιστορία. «Δεν ήμουν όπως οι περισσότεροι ριζοσπαστικοί αριστεροί μαρξιστές φίλοι μου που διάβαζαν βιβλία που άλλαξαν τη ζωή τους και μέσα σε δύο χρόνια κατέληξαν στη φυλακή όπου τους βασάνισαν. Εγώ ήμουν πιο προσεκτικός. Οι φίλοι μου μου έλεγαν: “Α, είσαι προσεκτικός, κάθεσαι σπίτι σου και διαβάζεις βιβλία”. Ημουν ένας προσεκτικός αστός. Ημουν πάντα φιλελεύθερος, όχι εξτρεμιστής».
Το διεθνές σκάνδαλο
Ο Παμούκ ήταν ήδη ο διασημότερος τούρκος συγγραφέας διεθνώς – χάρη σε βιβλία όπως «Με λένε Κόκκινο» και «Χιόνι» –
και με πάμπολλα βραβεία στο ενεργητικό του, όταν το 2005 ξέσπασε ένα σκάνδαλο γιγαντιαίων πολιτικών διαστάσεων με διεθνές αντίκτυπο για τον ίδιο, αλλά και τη χώρα του. Hδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 είχε μιλήσει υπέρ της ελευθερίας του λόγου και είχε θίξει το θέμα των πολιτικών δικαιωμάτων των Κούρδων, το απόλυτο θέμα-ταμπού στην Τουρκία ακόμη και σήμερα. Το 2005, όμως, μια συνέντευξή του στην ελβετική εφημερίδα «Das Magazin» άλλαξε τη ζωή του με τρόπο που δεν φανταζόταν. Στη συνέντευξη αυτή φερόταν να δηλώνει: «Τριάντα χιλιάδες Κούρδοι και ένα εκατομμύριο Αρμένιοι έχουν σκοτωθεί. Και κανείς δεν τολμάει να το αναφέρει, οπότε θα το κάνω εγώ». Η δήλωση αυτή, μια δήλωση που ο Παμούκ υποστηρίζει πως είχε άμεση σχέση πολύ περισσότερο με την ελευθερία του λόγου παρά με την ίδια την πολιτική, προκάλεσε μεγάλες πολιτικές αντιδράσεις. Σε προσωπικό επίπεδο ο Παμούκ βρέθηκε στο εδώλιο του κατηγορουμένου πάνω από μία φορά για τις απόψεις του, ενώ δεν μπορούσε πλέον να κυκλοφορεί χωρίς σωματοφύλακα. Την ίδια ώρα οι εξτρεμιστές απειλούσαν πως θα κάψουν τα βιβλία του – το 2008 μάλιστα μαθεύτηκε ότι υπήρχε σχέδιο δολοφονίας του. Εξαιτίας της δήλωσής του άλλαξε η τουρκική νομοθεσία – έγινε πια παράνομο «να προσβάλλει κανείς την Τουρκική Δημοκρατία». Η υπόθεση προκάλεσε τη διεθνή κατακραυγή: μερικοί από τους διασημότερους συγγραφείς του κόσμου έσπευσαν στο πλευρό του – από τον Τζον Απνταϊκ ως τον Γκύντερ Γκρας και από τον Ουμπέρτο Εκο ως τον Κάρλος Φουέντες –, ενώ το ζήτημα επηρέασε έντονα και τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η έκρηξη του Παμούκ
Ο ίδιος τα θυμάται όλα αυτά. «Ηταν μια πολύ δύσκολη περίοδος, ζούσα με σωματοφύλακες και πίστευα ότι θα με εξόριζαν για πάντα. Είχα διάφορες δίκες όλα αυτά τα χρόνια» μου λέει κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Αρνείται πλέον να μιλήσει για την πολιτική, εξοργίζεται όταν τον ρωτάω αν περίμενε ότι μια συνέντευξη θα του άλλαζε τόσο πολύ τη ζωή. «Α, θέλετε να πάτε την κουβέντα προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν θέλω να εξηγήσω το τι συνέβη πέντε χρόνια πριν. Ολοι με ρωτάνε αν το περίμενα. Οχι, δεν το περίμενα! Θα απαντούσα σε αυτή την ερώτηση πέντε χρόνια πριν, αλλά σήμερα η ζωή μου είναι πιο ενδιαφέρουσα από αυτό». Φωνάζει δυνατά την ώρα που μου τα λέει αυτά, σηκώνεται όρθιος απότομα και εξαφανίζεται προς την κουζίνα. Αμηχανία. Χαίρομαι που είμαστε σπίτι του και δεν μπορεί να κοπανήσει την πόρτα και να φύγει. Οταν επιστρέφει, μου λέει ότι εκνευρίζεται γιατί κάθε φορά που μιλάει για την πολιτική δεν βλέπει τίποτα τυπωμένο για τα βιβλία του. Οτι τον κουράζει να τον βλέπουν ως πρεσβευτή της Τουρκίας («με ενοχλεί, με κάνει να χάνω τον αυθορμητισμό μου και την ειλικρίνειά μου, σκέφτομαι “τώρα αντιπροσωπεύω κάτι”»). Και στο τέλος επιμένει ότι δεν τον απασχολεί και τόσο η πολιτική. «Η πολιτική απασχολεί λιγότερο από το 2% της ζωής μου. Επειδή είχα πολιτικά προβλήματα, γιατί η κυβέρνηση ή ο οποιοσδήποτε μου επιτέθηκε, όλοι πιστεύουν ότι είμαι ένα πολύ πολιτικό άτομο, αλλά δεν είμαι». Και αυτό το λέει αποφασιστικά.
Ελληνες και Οθωμανοί
Η πολιτική όμως είναι με διάφορους τρόπους παρούσα στα βιβλία του. Το πρώτο του βιβλίο μπορεί να κάνει μεγάλη εντύπωση στους έλληνες αναγνώστες του γιατί δεν έχει καμία σχέση με τα μεταμοντέρνα, πολύπλοκα βιβλία για τα οποία έγινε διάσημος αργότερα. Το βιβλίο ξεκινάει με την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τελειώνει στα μέσα της δεκαετίας του ’70 – αν και το μεγαλύτερο κομμάτι του μυθιστορήματος μιλάει για τη δεκαετία του ’30, μία από τις σημαντικότερες εποχές της τουρκικής ιστορίας: είναι η εποχή που ο Κεμάλ Ατατούρκ ιδρύει τη νέα Τουρκική Δημοκρατία. «Ο Τζεβντέτ Μπέη θέλει να είναι κάτι αντικρουόμενο για την εποχή: και μουσουλμάνος και αστός» εξηγεί ο Παμούκ. «Ενας βασικός παράγοντας για την πτώση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ήταν ότι η αστική τάξη δεν ήταν μουσουλμάνοι, αλλά Ελληνες, Εβραίοι, Αρμένιοι ή άλλες μη μουσουλμανικές εθνικότητες. Υπό αυτή την έννοια, ο εθνικισμός κόστισε στην Τουρκία την απώλεια της αστικής τάξης της. Το βιβλίο μου καταγράφει την εφεύρεση μιας μουσουλμανικής αστικής τάξης και την εξάρτηση από τον στρατό, έναν στρατό που με έναν τρόπο εφυήρε το έθνος. Ογδόντα χρόνια μετά, όλο αυτό είναι πια σε παρακμή. Εκείνη την εποχή ήμουν ντροπαλός και ανώριμος, αλλά έγραφα για τα πολιτικά προβλήματα: ακόμη μιλάμε για στρατιωτικά πραξικοπήματα, τον ρόλο του στρατού στην Τουρκία, τις κουρδικές εξεγέρσεις».
«Συστήνω σε όλους να κερδίσουν το Νομπέλ»
Η προσοχή που έπεσε πάνω στον Παμούκ όμως μετά την πολιτική διαμάχη του δεν του έκανε μόνο κακό. Το 2006 κέρδισε το βραβείο Νομπέλ, κάτι που πολλοί ισχυρίστηκαν ότι έγινε με πολιτικά κίνητρα. Μετά τα συμβάντα της προηγούμενης χρονιάς η πίεση που του ασκήθηκε ήταν ανελέητη. «Ολοι ασχολούνται μαζί σου, αποκτάς σωματοφύλακα, όλοι σε κοιτάνε υπερβολικά, πρέπει το σακάκι σου να είναι σιδερωμένο. Aλλά φυσικά η θετική πλευρά είναι πολύ πιο δυνατή από αυτή την επιπόλαιη αρνητική πλευρά. Δεν μπορώ να γκρινιάζω επειδή κέρδισα το Νομπέλ. Το συστήνω ανεπιφύλακτα σε όλους» μου λέει και γελάει δυνατά και λίγο αμήχανα.
Οσα κάνεις για έναν έρωτα
Το 1998 ο Παμούκ είχε μια ιδέα που ξεπερνούσε τα στενά όρια της λογοτεχνίας. «Η ιδέα μου ήταν να τοποθετήσω μια φανταστική ιστορία σε ένα πραγματικό σπίτι και να κάνω το σπίτι μουσείο. Το σπίτι το αγόρασα το 1998 στο Τσουκούρτζουμα, μια γειτονιά που τότε ήταν πολύ φθηνή και σκέφτηκα ότι εδώ θα εκτυλίσσεται η πλοκή του βιβλίου μου και ότι θα αρχίσω να μαζεύω αντικείμενα της ιστορίας: φλιτζάνια του τσαγιού, ρούχα, τοπία, φωτογραφίες, τραπέζια, οτιδήποτε αντιπροσωπεύει μια κουλτούρα, ένα περιβάλλον, μια χρονική περίοδο. Αν αποφάσιζα ότι ο χαρακτήρας μου, ο Κεμάλ, θα αγόραζε ένα δώρο για την αγαπημένη του, τη Φισούν, πρώτα θα αγόραζα αυτό το αντικείμενο και μετά θα έγραφα για αυτό». Το «Μουσείο της Αθωότητας» – ένα από τα μεγαλύτερα μπεστ σέλερ του και ένα από τα ωραιότερα βιβλία του – κυκλοφόρησε το 2007. Το πραγματικό Μουσείο της Αθωότητας ανοίγει τη προσεχή Παρασκευή. Το βιβλίο καταγράφει την αγάπη του πλούσιου Κεμάλ για την κοινωνικά κατώτερή του Φισούν. Επειδή ο Κεμάλ δεν μπορεί να αποκτήσει τη γυναίκα των ονείρων του, αρχίζει να μαζεύει αντικείμενα που ορίζουν τη σχέση τους με φετιχιστικό ζήλο: τα σκουλαρίκια της, τα εισιτήριά της, η αλατιέρα και τα μπιμπελό του σπιτιού της καταλήγουν σε ένα ιδιόρρυθμο μαυσωλείο αντικειμένων. «Η ιδέα του Μουσείου της Αθωότητας ήταν να μιλήσω για μια κουλτούρα μέσα από τα αντικείμενά της» εξηγεί.
4.213 γόπες με κραγιόν
Μία από τις απαιτήσεις του Παμούκ πριν από τη συνέντευξη ήταν να πάω να δω το Μουσείο της Αθωότητας. Τα διεθνή μέσα περιμένουν χρόνια τώρα τα εγκαίνια του μουσείου. Το κτίριο είναι βαμμένο μπορντό και κρυμμένο σε μια γειτονιά που έχει αλλάξει ριζικά από τότε που αγόρασε ο Παμούκ το σπίτι – όπως έχει εξάλλου αλλάξει κι όλη η Κωνσταντινούπολη, που ζει ένα πρωτόγνωρο οικονομικό θαύμα. Το περίγραμμα της Πόλης έχει γεμίσει ουρανοξύστες, ενώ η φωτογραφία του Κεμάλ, που δέκα χρόνια πριν βρισκόταν σχεδόν παντού, έχει αρχίσει να εκλείπει. Η πρώην φτωχική γειτονιά του Τσουκούρτζουμα, που παραδοσιακά ήταν γεμάτη αντίκες και εργαστήρια επίπλων, έχει γεμίσει με στούντιο καλλιτεχνών, hipsters, δυτικά καφέ και μικρές μπουτίκ με vintage ρούχα. Ο Παμούκ έχει επιμεληθεί το μουσείο και τα αντικείμενά του με σχεδόν ανατριχιαστική προσοχή στη λεπτομέρεια. Κάθε κεφάλαιο του βιβλίου αντιστοιχεί και σε μια ξύλινη αριθμημένη προθήκη γεμάτη αντικείμενα. Η πιο εντυπωσιακή από όλες αντιστοιχεί στο Κεφάλαιο 68: είναι μια προθήκη με 4.213 γόπες τσιγάρων, όσα έχει καπνίσει η ηρωίδα του βιβλίου. Πολλές από τις γόπες έχουν αποτυπώματα από κόκκινο κραγιόν. Κάτω από κάθε γόπα ο Παμούκ έχει σημειώσει με μια αξιοθαύμαστη εμμονή πού ακριβώς είχε καπνίσει η ηρωίδα το συγκεκριμένο τσιγάρο. Ο Παμούκ μού δείχνει όλο περηφάνια τον κατάλογο του μουσείου που θα λέγεται «Η αθωότητα των αντικειμένων». Στην Αμερική θα δημοσιευθεί από τον εκδοτικό οίκο Abrams, έναν από τους μεγαλύτερους στην κατηγορία της τέχνης.
Ο Χίτσκοκ και η ματαιοδοξία του συγγραφέα
Στο βιβλίο «Το Μουσείο της Αθωότητας», όπως και στο «Χιόνι», ο Παμούκ είναι ένας από τους ήρωες του βιβλίου. Εμφανίζεται στην αρχή και μετά διηγείται το τέλος της ιστορίας. «Είναι μια χιτσκοκική κίνηση, μου αρέσει, αλλά δεν το θεωρώ ιδιαίτερα σπουδαίο» διευκρινίζει. Τον ρωτάω αν υπάρχει κάτι ματαιόδοξο σε όλο αυτό. «Πιθανόν, αλλά το να γράφεις ένα βιβλίο 600 σελίδων περιέχει επίσης αρκετή ματαιοδοξία, οπότε…». Ο Παμούκ δεν αρνείται ότι υπάρχει κάτι ναρκισσιστικό στην τέχνη της συγγραφής. «Προφανώς, για να γίνεις συγγραφέας, πρέπει να πιστεύεις στη σοβαρότητά σου. Ισως και στην τέχνη της αυτοβιογραφίας να υπάρχει ναρκισσισμός. Αλλά και πάλι εγώ έκανα την αυτοβιογραφία μου (σ.σ.: το βιβλίο «Ιστανμπούλ, Πόλη και αναμνήσεις») πορτρέτο μιας πόλης αντί να γράψω μόνο για μένα. Νομίζω ότι το να είσαι ναρκισσιστής δεν είναι και τόσο κακό. Εξάλλου ως συγγραφέας πρέπει να επιβάλλεις τη δική σου άποψη και ματιά για τον κόσμο και να τη συνδυάζεις με την πραγματικότητα» λέει. Το μόνο άγχος του Παμούκ για το μέλλον είναι ότι δεν θα προλάβει να γράψει όλα τα βιβλία που έχει σχεδιάσει. Ο κατάλογος του Μουσείου της Αθωότητας ήταν το 15ο βιβλίο του. «Εχω έτοιμες πλοκές για οκτώ ακόμη βιβλία. Ετσι λειτουργώ. Πρώτα σκέφτομαι και μετά γράφω όλο και περισσότερες σημειώσεις. Δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω».
«Οταν έπαιζα μικρός με τα παιχνίδια μου»
Στα 60 του χρόνια ο Παμούκ έχει την αίσθηση ότι του τελειώνει ο χρόνος. «Ολα αυτά τα βιβλία που ετοιμάζω για όλα τα υπόλοιπα χρόνια θέλω να τα γράψω. Ο χρόνος είναι όλο και πιο πολύτιμος. Να απολαύσω τη ζωή μου κοιτώντας έξω από αυτό το παράθυρο, να πάω στην παραλία ή να δουλεύω συνέχεια; Ειλικρινά με βασανίζει αυτό το ερώτημα κάθε στιγμή. Μονίμως ρωτάω τον εαυτό μου γιατί δουλεύω τόσο σκληρά. Προφανώς επειδή μου αρέσει! Ακόμη δεν έχω χάσει τη χαρά τού να γράφω ένα μυθιστόρημα – είναι η ίδια αίσθηση που είχα όταν έπαιζα μικρός με τα παιχνίδια μου. Είναι η ζωή για την ευτυχία; Την απόλαυση της στιγμής; Το να παρηγορείς τον εαυτό σου ότι κάνεις κάτι με νόημα; Αυτές είναι οι ερωτήσεις που ρωτάω ξανά και ξανά. Πάντα με απασχολούν οι ερωτήσεις – Πώς να χρησιμοποιήσεις τον χρόνο σου; Πώς φθάσαμε εδώ; Πού πάμε; Και φυσικά πού θα πάμε απόψε;». Γελάει δυνατά.
AΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
Α ρε Μητσάρα. Σε θαυμάζω και σε ζηλεύω μέχρι θανάτου. Εσύ ολόκληρη Ελλάδα. Οχι εκείνη της διαφθοράς, της πελατείας, της κωλοτούμπας, της διαπλοκής, της δειλίας, του φθόνου και της αχόρταγης μανίας για χρήμα και εξουσία.
Της άλλης. Της μικρής. Της μειοψηφικής. Της ανώτερης και της αληθινής. Ευλογημένη με όλα τα χαρίσματα της Οικουμένης. Απλότητα, Φυσικότητα. Συνέπεια. Γενναιοδωρία. Μεγαλοσύνη. Σεμνότητα. Δημιουργία. Ουμανισμός. Αλληλεγγύη. Από το μέταλο της φωνής του. Από την χάραξη μιας αταλάντευτης πορείας. Από τον καημό του. Από την προσωπική του ζωή. Μέχρι τους αγώνες του και την πολιτική του διαδρομή.
Γιατί τώρα δα πριν φύγει και εμάς τους ανοχύρωτους εγκαταλείψει, όταν τον ρωτούσες σε ποιο Θεό πιστεύει, χωρίς να το σκεφτεί έτσι απλά έλεγε «μα φυσικά με το Κόμμα». Από την πρώτη στιγμή της ενηλικίωσής του μέχρι το φινάλε του. Με την ίδια φυσικότητα έβγαιναν από το λαρύγγι του οι λαϊκοί καημοί και οι επουράνιες ψαλμωδίες.
Γιατί μέσα στις αποχρώσεις της φωνής του χόρευααν με σπάνια αρμονία και με μοναδική σύνθεση και ισορροπία όλα μα όλα τα βασικά ιδιώματα του ελληνικού πενταγράμμου. Από την Βυζαντινή ψαλμωδία, το ρεμπέτικο, το λαϊκό, το έντεχο, ακόμα και το αφομοιωμένο στην ελληνική κουλτούρα ροκ.
Ο Μητσάρας ταυτόχρονα η ζωντανή ιστορία της ελληνικής μουσικής και μαζί με αυτό ο ανανεωτής, ο εκσυγχρονιστής, ο πρωτοπόρος μιας καλλιτεχνικής Χημείας μοναδικής. Οσο τον θυμάμαι τόσο παραλύω από τα χαρίσματά του. Αρπαζε το μικρόφωνο και χωρίς να καταβάλει την παραμικρή προσπάθεια, πλημμύριζε και ευλογούσε τους πάντες με εκείνο το αβίαστα τσακισμένο χρώμα της φωνής του.
Χαραγμένο από καημούς, βάσανα και ανεκπλήρωτες ελπίδες. Οπως έλεγε και ο Ποιητής. Η Ελλάδα που αντιστέκεται. Η Ελλάδα που πονάει. Η Ελλάδα που αγαπάει. Η Ελλάδα που παρόλα αυτά και κόντρα σ’ αυτά κοροιδεύει την ταπείνωση και γλεντάει με την προσδοκία της Ανοιξης.
Πολλά από τα τραγούδια του έχουν στοιχειώσει το Είναι μου. Ενα απ’ αυτά γραμμένο από τον Τάκη Μοτσαφίρη με τίτλο «Αγάπη μου μια άλλη φορά» το βάζω τώρα και τον αποχαιρετώ με δάκρυα, ευγνωμοσύνη και με χαρά. Γιατί με ευλόγησε με αντίδωρα πολλά:
«Μπήκαμε σε τρένα που ποτέ δε φύγανε/ Πήραμε καράβια που δεν πήγαν πουθενά/ Ολα μας τα όνειρα χαμένα πήγανε/ Κι ο καιρός περνάει για να περνά/
Κι αν ρωτάς για ζωή/ Κι αν ρωτάς για χαρά/ Αγάπη μου μια άλλη φορά
Βλέπαμε τα φώτα που ποτέ δεν φτάσαμε/Οσα ονειρευτήκαμε θα γίνουν προσεχώς/ Να’ χαμε τα χρόνια που στο δρόμο χάσαμε/ Και δεν θα το βρούμε δυστυχώς».
Μητσάρα αν μας κοιτάς από ψηλά, να είσαι σίγουρος ότι κάποτε τον δρόμο θα τον βρούμε και θα’ ναι ντάλα μεσημέρι. Αντε γειά!
Από ΤΟ ΒΗΜΑ (Δημήτρης Δανίκας)
Ξεχάσαμε τον άνθρωπο στη πρώτη γραμμή του πολέμου ζωντανό και γυμνό να ξαναζεί και να καταπίνει τα δικά του πέλματα αλήθειας κρυώνοντας, πεινώντας και διψώντας σαν ορειβάτης των πλωτών φάρων της αλήθειας στην ύστατη στιγμή του θανάτου του τον ιδρώτα της βαθιάς του πληγής παλεύοντας ο ίδιος στην απόγνωση της δικιάς του δύναμης το ικρίωμα της θανατικής του καταδίκης.
Παλαιώσαμε τις νύχτες και τις μέρες της ψυχής του σε αγωνίες που εκμαυλίζουν τον ίδιο τους τον εαυτό στις κλωστές της αλήθειας και του πόνου του πυρακτώσαμε μέσα του την πάλη της βαθιάς του πίκρας.
Πέφτοντας στο παλάτι της απόγνωσής του η εικόνα του προσώπου του χάθηκε σαν μακρινό κατάλοιπο της εποχής του πέρασε στην κατάκοπη κορφή της απελπισίας της και στα παραπήγματα της δικιάς της αλήθειας σαν αποτιναγμένη ψυχή και σαν φωτεινός αρχάγγελος του μαρτυρίου της έγινε η άμβλωση της ίδιας του της αξίας.
Καθώς πεθάναμε τον ιστορισμό της αφήσαμε λίγη βροχή στις πνιχτές βουβές φωνές της αλήθειας της σημαδεύοντας τα διαμάντια της τιμής των αστερισμών της νότια του βορρά την αφήσαμε μονάχη στον κυκεώνα του απύθμενου βάθους της…
Αντρειωμένη άδικο θάνατο πατήθηκε και κραταιώθηκε αιώνες τώρα! Έφυγε και αναγεννήθηκε θεμελιωμένη ύμνους ελευθερίας. Στη μνήμη του Θεού δεν ξεχάστηκε ενέδωσε σαν βρέφος στο λάχτισμα της γαλήνης του και καταδικάστηκε αθάνατη στη θύελλα της ιεράς του σινδόνης.
Μα θα αναρωτηθεί κανείς: βαλτώνονται τα ύψη των ανθρώπων; Κοιμούνται οι εχθροί της ανάσας του ποτέ; Κρούονται οι έννομες συνειδήσεις; Ποια θύελλα θεσπίζει τους όρους της; Ποιος εχθρός νικά το πνεύμα της ελευθερίας;
Νικητής ή ηττημένος είναι στην πλάνη του ο άνθρωπος; Στη γλώσσα του και στους βαθύς βυθούς της ζωής του μόνος και έρημος από τον άλλο του τον κόσμο τον πένθιμο στον παράδεισό της ευλογίας του ευχή και τόπος μοναδικά ισχυρός κυλάει στην επιστροφή των προορισμών του.
Υπάρχει μεστός στο συναίσθημα της ευθύνης του μέσα σε μια άσπιλη φλέβα γαλήνης αγιάτρευτος στις πεδιάδες του έρωτα του και στους αναγεννημένους ήλιους του μες τα ποτάμια των φεγγαριών και στα τοπία με τις καταπράσινες ομίχλες στις μυρωδιές του ερωδιού της θάλασσας και των αγίων της φωτεινής τους πέτρας.
Άνθρωπος και ουράνιος ουραγός της φωνής και της θάλασσας ενώνει τις μακρινές οδύνες του με φως το ανεξίτηλο τους βλέμμα.
Στις πληγές και στα στήθη των ανθρώπων παλαιστής της αιώνιας θάλασσας του πόνου του νικά και υπερβαίνει τα σήμαντρα της ματαιοδοξίας ακινητοποιώντας τα πάθη του σε αθύρματα της κάθετης και της οριζόντιας γραμμής τους.
Μαχητής της μεταμόρφωσης του σκοταδιού πεθαίνει ζητώντας τα όνειρά του στις πρώτες τους ύλες γνωρίζοντας και αναγνωρίζοντας την θερμή τους αλήθεια και μελετώντας τη θύελλα του ψέματος προχωρά παλάμη με παλάμη στους ιστούς της νύχτας με το δοξάρι του.
Κατοικοεδρεύει στη σιωπή και στη συγκρότηση του προσωπικού του κινδύνου ενώ σφυρίζει στους γαλαξίες των αιώνων τη λύρα των φυλλωμάτων του Θεού. Με πόνο στην ψυχή του ξοδεύεται και σχοινοβατεί στο ευγενικό του δίκιο και στη φυσική του αντίληψη αρκείται στο θαύμα που χαράζει μέσα του η προσευχή της ανταπόκρισης της δικής του αλήθειας…
Aπό την Ράνια Γάτου “Το Βήμα”
Του Νικου Χριστοδουλιδη*
Μια από τις κυριότερες και πιο σημαντικές συνέπειες του τέλους του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν η προσδοκία που δημιούργησε στους λαούς των αποικιών ότι σύντομα θα ερχόταν και η δική τους στιγμή ελευθερίας. Εξάλλου ο Πόλεμος διεξήχθη στο όνομα της ελευθερίας και πολλοί από τους λαούς των αποικιών είχαν πεισθεί από τις αποικιοκρατικές δυνάμεις να πολεμήσουν ενάντια στον φασισμό και υπέρ της ελευθερίας, με αντάλλαγμα τη δική τους ελευθερία. Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, σε συνδυασμό φυσικά με τα τοπικά δεδομένα της εποχής, προχώρησε και η Ινδία προς την ανεξαρτησία της. Επρόκειτο αναμφίβολα για εξέλιξη-σταθμό στο φαινόμενο της αποικιοκρατίας, αφού η ανεξαρτησία της χώρας, της σημαντικότερης βρετανικής κτήσης, σήμανε την ίδια στιγμή και την απαρχή του φαινομένου της αποαποικιοποίησης διεθνώς. Αναπόφευκτα οι εξελίξεις στην Ινδία θα ενίσχυαν ακόμη περισσότερο την προσδοκία των λαών στις αποικίες ότι πολύ σύντομα θα αποκτούσαν και αυτοί την ανεξαρτησία τους. Εξάλλου, από τη στιγμή που οι Βρετανοί είχαν αποχωρήσει από το «Διαμάντι του Στέμματος», μια χώρα με γεωγραφική θέση υψίστης στρατηγικής σημασίας και με τόσες πλουτοπαραγωγικές πηγές, λογικό ήταν ότι η κάθε αποικία θα ανέμενε και θα προσδοκούσε πλέον, πολύ σύντομα, τη δική της στιγμή ελευθερίας. Από την άλλη, η βρετανική αποχώρηση από την Ινδία, η «απώλεια» της σημαντικής αυτής κτήσης για το Λονδίνο, θα επηρεάσει καθοριστικά τη μετέπειτα πορεία της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Στην πραγματικότητα η αποχώρηση των Βρετανών το 1947 σήμανε και την αρχή του τέλους για τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Εξάλλου το νέο διεθνές σκηνικό, την επαύριον του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ενωση να διαδραματίζουν πλέον τον κυρίαρχο ρόλο στη διεθνή σκηνή, δεν ευνοούσε τη συνέχιση του φαινομένου της αποικιοκρατίας.
Αιματηρός διχασμός στη χώρα
Η χώρα έγινε επίσημα μέρος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1858 και από πολύ νωρίς ο γηγενής πληθυσμός αγωνίσθηκε, τόσο με ένοπλο τρόπο όσο και με ειρηνικά μέσα, για την απόκτηση της ανεξαρτησίας του. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια αποτίναξης του βρετανικού ζυγού διαδραμάτισε το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο το οποίο ιδρύθηκε το 1886, ενώ από το 1914 και την επιστροφή του στη χώρα, σημαντικό ρόλο στο κίνημα απελευθέρωσης διαδραμάτισε ο Μαχάτμα Γκάντι. Ο Ινδός πολιτικός ήταν υπέρμαχος της παθητικής αντίστασης και της μη βίας έναντι στην αποικιακή εξουσία. Κύρια χαρακτηριστικά του αγώνα του ήταν η μη συνεργασία με τις βρετανικές αποικιακές αρχές και το μποϊκοτάζ των βρετανικών προϊόντων. Πέραν από το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο, σταδιακά εμφανίσθηκε και η Μουσουλμανική Συμμαχία για να αποτελέσει τον μουσουλμανικό πυρήνα του αγώνα για αποτίναξη του βρετανικού ζυγού.
Οι εξελίξεις κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν καθοριστικά το μέλλον της Ινδίας. Πιο συγκεκριμένα, η ιαπωνική επίθεση του 1941-42 οδήγησε στην απώλεια για το Λονδίνο των χωρών της Μαλαισίας, Βιρμανίας και Σιγκαπούρης. Με αυτά τα δεδομένα και με τον πόλεμο να έχει μεταφερθεί πλέον στα σύνορα της Ινδίας, το Λονδίνο απευθύνθηκε στον γηγενή πληθυσμό για να αγωνιστεί εναντίον της ιαπωνικής απειλής. Ανάμεσα στα κύρια επιχειρήματα των Βρετανών για επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου ήταν και το ότι πολύ σύντομα, μετά το πέρας του Πολέμου, θα ερχόταν και η σειρά της Ινδίας να αποκτήσει την ανεξαρτησία της. Η υπόσχεση του Λονδίνου είχε θετικό αποτέλεσμα και η συμμετοχή του λαού της Ινδίας στον πόλεμο ήταν ιδιαίτερης σημασίας, εφόσον συνέβαλε καθοριστικά στην τελική έκβαση του πολέμου στην περιοχή, αλλά και σε άλλα μέτωπα, ακόμη και στην Ευρώπη, όπου εστάλησαν ινδικές μεραρχίες.
Και εγένετο Πακιστάν
Ετσι μετά το πέρας του Πολέμου και ενώ το Λονδίνο αντιμετώπιζε πλέον σοβαρότατα προβλήματα που έθεταν εν αμφιβόλω την ικανότητά του να συνεχίσει να έχει υπό τον έλεγχό του την Ινδία, αποφασίσθηκε η αναδίπλωση και η παραχώρηση ανεξαρτησίας στη χώρα. Το πρόβλημα που προέκυψε για τους Βρετανούς ήταν σε ποιους να παραχωρηθεί η ηγεσία της χώρας, δεδομένου του ότι από τη μια το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο τασσόταν υπέρ της ενότητας της χώρας, ενώ από την άλλη η Μουσουλμανική Συμμαχία ήταν ο θιασώτης της διχοτόμησης πρεσβεύοντας την ίδρυση ξεχωριστού μουσουλμανικού κράτους. Με αυτά τα δεδομένα και χωρίς καμία διάθεση εμπλοκής για εξομάλυνση της κατάστασης στο εσωτερικό της χώρας, οι Βρετανοί αποχώρησαν από την Ινδία το καλοκαίρι του 1947 (ημέρα ανεξαρτησίας στις 15 Αυγούστου), εν μέσω συγκρούσεων ανάμεσα στα δύο θρησκευτικά στοιχεία στη χώρα. Η άτσαλη αποχώρηση των Βρετανών οδήγησε σε μια μη συμφωνημένη, ανεξέλεγκτη και αιματηρή διχοτόμηση, καθώς και στη δημιουργία δύο ξεχωριστών κρατών χωρίς ομοιομορφία σε σχέση με τον πληθυσμό τους και τις εκτάσεις που είχαν υπό την κυριαρχία τους. Από τη μια την Ινδία, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, και από την άλλη το Πακιστάν που αποτελείτο από δύο περιοχές που χωρίζονταν μεταξύ τους από την Ινδία, τη χώρα όπως τη γνωρίζουμε σήμερα (Δυτικό Πακιστάν) και την περιοχή του σημερινού Μπανγκλαντές (Ανατολικό Πακιστάν) που αναγνωρίσθηκε ως ανεξάρτητο κράτος το 1971.
Ο τρόπος δημιουργίας των δύο αυτών κρατών, χωρίς να ληφθούν σοβαρά υπόψη τα δημογραφικά χαρακτηριστικά και κυρίως η σύνθεση του πληθυσμού, οδήγησε στη μαζική έξοδο ινδουιστών που βρίσκονταν στην περιοχή του Πακιστάν προς την Ινδία, καθώς επίσης και μουσουλμάνων προς το Πακιστάν. Συνολικά υπολογίζεται ότι υπήρξαν μετακινήσεις περίπου 10 εκατομμυρίων ανθρώπων. Κατά τη διάρκεια της μετακίνησης πληθυσμών, και λαμβανομένων υπόψη των διαφορών ανάμεσα στις δύο θρησκευτικές ομάδες, πέραν του ενός εκατομμυρίου ανθρώπων σκοτώθηκαν. Την ίδια στιγμή, τα γεγονότα αυτά θεμελίωσαν τις διαφορές ανάμεσα στα δύο κράτη και αποτέλεσαν την απαρχή έντονων διαφορών που οδήγησαν σε δύο πολέμους μεταξύ τους (1965 και 1971). Ανάμεσα στις κύριες εστίες προβλημάτων και διαφωνίας μεταξύ των δύο κρατών ήταν (και εξακολουθεί να είναι) το τελικό καθεστώς της περιοχής του Κασμίρ, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκει στην Ινδία με την πλειοψηφία των κατοίκων να είναι μουσουλμάνοι. Μέσα στο δημιουργηθέν κλίμα, έναν χρόνο αργότερα (στις 30 Ιανουαρίου 1948), ο Γκάντι θα δολοφονηθεί από φανατικό μέλος της δικής του θρησκευτικής ομάδας.
Οι εξελίξεις στην Ινδική Χερσόνησο, ως ήταν αναμενόμενο, θα προκαλέσουν έντονη κατακραυγή κατά της Βρετανίας με την κατηγορία ότι έμεινε ατάραχη και δεν έδρασε με σκοπό την αποτροπή της αιματοχυσίας στην περιοχή. Στην πραγματικότητα, η εσπευσμένη αποχώρησή της θεωρήθηκε ότι συνέβαλε στο να επικρατήσουν οι συγκεκριμένες συνθήκες στην περιοχή. Το Λονδίνο αποχώρησε αφήνοντας τραγικά κατάλοιπα της πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε».
Προσδοκίες για την Κύπρο
Πέραν από την καθοριστική επίδραση της ανεξαρτησίας της Ινδίας στην απαρχή του φαινομένου της αποαποικιοποίησης διεθνώς, μια εκ των συνεπειών της ινδικής ανεξαρτησίας που ενδιέφερε και την Ελλάδα, ήταν η δημιουργία προσδοκιών στους Ελληνες της Κύπρου, σχετικά με τη δική τους ελευθερία από τη Μεγάλη Βρετανία. Εφόσον λοιπόν οι Βρετανοί αποφάσισαν να αποχωρήσουν από τη στρατηγικής σημασίας Ινδία, θεωρήθηκε ότι υπήρχε ανοιχτό το ενδεχόμενο, πολύ σύντομα, να αποχωρήσουν και από το νησί με αποτέλεσμα να επιτευχθεί ο εθνικός πόθος της Ενωσης με την Ελλάδα.
Οι προσδοκίες τους όμως διαψεύστηκαν πολύ γρήγορα αφού η ανεξαρτησία της Ινδίας λειτούργησε προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση στο θέμα του μελλοντικού καθεστώτος της Κύπρου. Πιο συγκεκριμένα, οι εξελίξεις στην Ινδική Χερσόνησο (σε συνδυασμό με άλλες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή) ενίσχυσαν τη σπουδαιότητα της Κύπρου προς εξυπηρέτηση των στρατηγικών συμφερόντων της Βρετανίας στην περιοχή. Η αναδίπλωση είχε ξεκινήσει. Ομως η απώλεια σημαντικών κτήσεων, όπως η Ινδία, αναβάθμιζε τον ρόλο άλλων, όπως η Μέση Ανατολή και κατ’ επέκταση η Κύπρος.
* Ο κ. Νίκος Χριστοδουλίδης είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Ένας διάσημος καθηγητής ψυχολογίας έδινε μάθημα στο πανεπιστήμιο. Μπαίνοντας στην αίθουσα κρατούσε στα χεριά του ένα μεγάλο τσουβάλι , το οποίο και πήρε δίπλα του στην έδρα. Αφού καλημέρισε τους φοιτητές, έβαλε τα χέρια του μέσα στο τσουβάλι και έβγαλε από αυτό μια μεγάλη, διαφανή γυάλα και την έβαλε στη μέση της έδρας ώστε να τη βλέπουν όλοι.
Μετά γύρισε προς τους φοιτητές και τους ρώτησε: – Για πέστε μου κυρίες και κύριοι, αυτή η γυάλα είναι γεμάτη η άδεια;
Αυτοί παραξενεύτηκαν αλλά απάντησαν με σιγουριά ότι η γυάλα είναι άδεια, όπως και ήταν.
-Έτσι είναι, είπε αυτός και έβαλε ξανά τα χέρια στο τσουβάλι και έβγαλε από αυτό μια χάρτινη σακούλα. Έβαλε τη σακούλα δίπλα στη γυάλα και έβγαλε από αυτή μεγάλες στρογγυλές πέτρες με τις οποίες και γέμισε τη γυάλα μέχρι το χείλος. Τότε γύρισε ξανά προς τους φοιτητές και τους ρώτησε πάλι: – Για πέστε μου, τώρα η γυάλα είναι γεμάτη η άδεια;
Οι μαθητές απάντησαν ότι πλέον η γυάλα είναι γεμάτη.
Τότε ο καθηγητής πήγε ξανά στο τσουβάλι και έβγαλε από αυτό άλλη μια σακούλα με την οποία και ξαναπήγε κοντά στη γυαλί. Από τη σακούλα πήρε μικρές, στρογγυλές πέτρες τις οποίες και τοποθέτησε ανάμεσα στις μεγάλες μέσα στη γυάλα η οποία και γέμισε πάλι μέχρι το χείλος.
Οι φοιτητές θορυβήθηκαν, αναστέναξαν και κοιτούσαν παραξενεμένοι. Τότε αυτός ξαναρώτησε: -Αγαπητοί μου τώρα τι λέτε, είναι γεμάτη η γυάλα.- Ναι είπαν αυτοί, τώρα είναι τελείως γεμάτη. Τότε αυτός επέστρεψε στο τσουβαλιά και έβγαλε και τρίτη σακούλα. Πάγε κοντή στη γυάλα και άδειασε τη σακούλα η οποία ήταν γεμάτοι με άμμο μέσα στη γυάλα. Η άμμος γέμισε όλες τις τρύπες που είχαν μείνει ανάμεσα στις πέτρες. Οι μαθητές έμειναν άναυδοι και αυτός τους ξαναρώτησε. – Και τώρα τι λέτε; Είναι γεμάτη η γυαλί;
Αυτοί απάντησαν ότι πλέον η γυάλα είναι εντελώς γεμάτη και δεν χωρεί τίποτα πλέον σε αυτή. Τότε αυτός ξαναπλησίασε το τσουβάλι και έβγαλε από αυτό ένα μπουκάλι με ούζο και πλησιάζοντας τη γυάλα άδειασε μέσα σε αυτή τόσο ώστε να γεμίσει με το υγρό τελείως.
Στην αίθουσα επικράτησε σιγή και μετά από λίγο όλοι χειροκρότησαν. Τότε κάποιος από τους μαθητές τον ρώτησε, ποιος ήταν ο σκοπός αυτού του μαθήματος.
Ο καθηγητής τότε τους είπε: -Αυτή η γυάλα είναι η ζωή σας την οποία και εσείς διαλέγετε με τι θα τη γεμίσετε. Οι μεγάλες πέτρες συμβολίζουν τις ποιο μεγάλες αξίες της ζωής, πράγματα χωρίς τα οποία η ζωή είναι σχεδόν αδύνατη η χωρίς νόημα και τα οποία είναι δύσκολο να αναπληρωθούν. Τέτοια είναι η ελευθερία, η υγεία, η οικογένεια, οι φίλοι κλπ. Οι μικρότερες πέτρες είναι λιγότερο σημαντικά αλλά όμως αναγκαία πράγματα όπως η εργασία, τα χόμπι και άλλες ασχολίες που κάνουν τη ζωή ευχάριστη αλλά μπορούν να αναπληρωθούν και χάνουν το νόημα τους όταν αντικαθιστούν τις μεγάλες αξίες. Η άμμος είναι πράγματα της καθημερινότητας που και χωρίς αυτά η ζωή μπορεί να έχει νόημα και άξια και τα οποία ο καθένας διαλέγει ανάλογα με τα γούστα του όπως διάφορα προγράμματα στην τηλεόραση, η διασκέδαση, η μόδα κλπ.
Όταν λοιπόν παΐδια γεμίσουμε τη ζωή μας με άμμο και με πετραδάκια δεν μένει χώρος για τα πιο σημαντικά πράγματα και έτσι από τη ζωή μας λείπουν οι βάσεις. Τη γυάλα πρέπει να τη γεμίζουμε πάντα με σειρά προτεραιότητας έτσι ώστε να δίνουμε ανάλογο τόπο σε ανάλογου μεγέθους αξίες.
Οι μαθητές έμειναν άναυδοι για άλλη μια φορά και κάποιος ειπε στον καθηγητή. – Η επίδειξη σας όταν τέλεια αλλά το ούζο στο τέλος γιατί το βάλατε;
Τότε αυτός τους απάντησε: – Ο καθένας μας φτιάνει τη ζωή του όπως μπορεί, άλλοι καλύτερα και άλλοι λιγότερο καλά. Όπως και να έχει μένει πάντα χώρος για ένα ουζάκι το οποίο και πρέπει να προστίθεται στο τέλος
Γιώργος Σαγιάκος
Είναι απαραίτητη, δηλαδή, η μεταρρύθμιση του θεσμικού χαρακτήρα του σωφρονιστικού μας συστήματος και η σταδιακή αλλαγή του ιδεολογικού προσανατολισμού του, από μέσο άσκησης εξουσίας, σε μέσο σωφρονισμού και επανακοινωνικοποίησης των κρατουμένων.
Μια πραγματική μεταρρύθμιση του σωφρονιστικού μας συστήματος θα πρέπει να στηρίζεται στους ακόλουθους πυλώνες:
1. Στην κατάργηση της έννοιας της εξατομίκευσης της μεταχείρισηςκαι όλων των συναφών θεσμών που δημιουργούν διακρίσεις και ανισότητες, ενόψει μιας δήθεν προσαρμογής της ποινής στις ανάγκες βελτίωσης του κρατούμενου.
2. Στην ταξινόμηση των κρατουμένων κατά ομοειδείς κατηγορίες, όχι στο πλαίσιο της ίδιας φυλακής, αλλά με κατανομή των κατηγοριών αυτών σε διαφορετικό για κάθε μία κατάστημα. Με αυτόν τον τρόπο θα πάψουν να στοιβάζονται στα ίδια σωφρονιστικά καταστήματα οι υπόδικοι με τους κατάδικους, οι χρήστες με τους εμπόρους ναρκωτικών και οι ισοβίτες με τους κρατούμενους για πλημμελή εκπλήρωση συμβατικών υποχρεώσεων.
3. Στη μετατροπή της φυλακής από τόπο στέρησης της ελευθερίας σε τόπο ελεγχόμενης ελευθερίας, έτσι ώστε να μπορεί ο κρατούμενος να ασκείται στον ελεύθερο τρόπο ζωής και να μην αποκόπτεται οριστικά και αμετάκλητα από την κοινωνία.
4. Στην καθιέρωση της σωφρονιστικής νομιμότητας, με σαφή αναγνώριση στους κρατούμενους όλων των συνταγματικών τους δικαιωμάτων και ελευθεριών, πλην αυτών που η άσκησή τους δε συμβιβάζεται με το καθεστώς του κρατούμενου.
5. Στην εξασφάλιση εργασίας σε όλουςκαι την υπαγωγή του εργαζόμενου κρατούμενου και της οικογένειάς του στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων, υπό τους όρους που ισχύουν για κάθε εργαζόμενο.
6. Στη μεταβολή της λειτουργικής αποστολής του προσωπικού της φυλακήςαπό τον ενεργητικό ρόλο του αναμορφωτή προσωπικοτήτων, σε έναν πιο παθητικό ρόλο που θα συνίσταται στο να διευθετεί και να οργανώνει μέσα στη φυλακή τις απαραίτητες συνθήκες που θα επιτρέπουν τη διείσδυση μέσα σ’ αυτή και τη δράση πάνω στους τροφίμους της των μηχανισμών κοινωνικοποίησης.
Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της ομαλής επανένταξης των αποφυλακιζομένων στην κοινωνία, κρίνεται απαραίτητη η ενεργοποίηση των -ανενεργών μέχρι σήμερα- διατάξεων του Σωφρονιστικού μας Κώδικα περί επιτροπών κοινωνικής υποστήριξης αποφυλακιζομένων (άρθρο 81), ημιελεύθερης διαβίωσης κρατουμένων (άρθρο 59), οργάνωσης εργασίας έξω από τα καταστήματα κράτησης (άρθρο 42), τμηματικής έκτισης των ποινών (άρθρο 63) και παροχής κοινωφελούς εργασίας (άρθρο 64).
Με τις παραπάνω αλλαγές, αν οι φυλακές δε γίνουν κοινωνικά ωφέλιμες, τουλάχιστον θα πάψουν να είναι βλαπτικέςστην έκταση που ήταν μέχρι σήμερα.
*Ο κ. Άγγελος Τσιγκρής έχει διατελέσει εκπρόσωπος της Ελλάδας στο Δίκτυο Πρόληψης της Εγκληματικότητας της ΕΕ και στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία του ΟΗΕ για την Πρόληψη του Εγκλήματος και την Ποινική Δικαιοσύνη
ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
Αθήνα
ΑΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
Λονδίνο
Το καλοκαίρι του 1961 στην Νότια Καλιφόρνια χιλιάδες γλάροι άρχισαν να αυτοκτονούν μαζικά πέφτοντας με ταχύτητα κυρίως πάνω σε κατοικίες. Το συμβάν που αποτελούσε μέχρι σήμερα μυστήριο αποτέλεσε μια από τις πηγές έμπνευσης του Άλφρεντ Χίτσκοκ στη θρυλική ταινία «Τα Πουλιά». Αμερικανοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι βρήκαν την απάντηση και αναφέρουν ότι αιτία αυτής της συμπεριφοράς των πτηνών ήταν μαζική τροφική δηλητηρίαση.
Το «τοξικό» γεύμα
«Τα Πουλιά» έκαναν την εμφάνιση τους στις αίθουσες το 1963 και επισήμως η ταινία βασίζεται σε μια νουβέλα της Δάφνης ντε Μουριέ. Εντούτοις θεωρείται δεδομένο ότι το συμβάν με τους γλάρους αποτέλεσε βασική πηγή έμπνευσης του Χίτσκοκ. Ομάδα θαλάσσιων βιολόγων του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Λουιζιάνα αποφάσισαν να εξετάσουν εκ νέου τα πτηνά-καμικάζι και ορισμένα άλλα είδη (π.χ θαλάσσιες χελώνες) που είχαν πεθάνει εκείνη την περίοδο στην επίμαχη περιοχή . Όπως αναφέρουν εντόπισαν στο στομάχι τους ίχνη μιας ισχυρής νευροτοξίνης και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συμπεριφορά των γλάρων ήταν αποτέλεσμα τροφικής δηλητηρίασης.
Η νευροτοξίνη
Οι ερευνητές εντόπισαν την παρουσία δομοϊκού οξέος, μιας ισχυρής νευροτοξίνης που προκαλεί πολύ σοβαρές παρενέργειες στον οργανισμό. Πρόκειται για ένα ετεροκυκλικό αμινοξύ που πήρε το όνομα του από ένα κόκκινο φύκος που είναι γνωστό με την ιαπωνική του ονομασία, «domoi». Το δομοϊκό οξύ μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικές βλάβες που οδηγούν τελικά στον θάνατο. Ανάμεσα στις παρενέργειες του είναι ότι προκαλεί σύγχυση κάτι που πιθανώς έπαθαν οι γλάροι και άρχισαν να πέφτουν πάνω στα σπίτια.
Οι ερευνητές εικάζουν ότι η νευροτοξίνη εισήλθε στον οργανισμό των γλάρων από την κατανάλωση αντσούγιων και καλαμαριών. Το δομοϊκό οξύ εντοπίζεται στο 79% του πλαγκτόν που καταναλώνουν οι αντσούγιες και τα καλαμάρια. Σύμφωνα με τους ειδικούς όταν υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση της τοξίνης στα είδη που τρέφονται με το φύκος υπάρχει πιθανότητα να δηλητηριαστούν οι θηρευτές τους. Η έρευνα δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Nature Geoscience.
AΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
