Uncategorized
Η κρίση έχει μακρά ιστορία διότι η ύπαρξή μας ως κράτος, από την αρχή της ανεξαρτησίας μας, ήταν πάντοτε εξαρτώμενη από δάνεια. Έχουμε ζήσει με δανεικά από τη στιγμή που γίναμε ανεξάρτητοι.
Πώς είναι δυνατόν λοιπόν να μη φτάσουμε στη σημερινή κρίση εφόσον υπάρχει μακρά ιστορία περίπου 200 ετών που βρισκόμαστε στην ίδια κατάσταση; Γιατί είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι, ήμασταν και είμαστε σε κρίση!
Το άλλο θέμα είναι το ποιος φταίει. Πρέπει λοιπόν να πω ότι φταίνε οι έλληνες ιθύνοντες και γενικά το έθνος διότι δεν φρόντισαν να γίνουμε παραγωγικοί, άρα να αποκτήσουμε οικονομική ανεξαρτησία.
Τι πρέπει λοιπόν τώρα να κάνουμε; Μα, να γίνουμε παραγωγικοί! Να απαγκιστρωθούμε από την εξάρτηση, πράγμα καθόλου εύκολο, γιατί είναι θέμα νοοτροπίας. Η κρίση στην Ελλάδα, άλλωστε, είναι ουσιαστικά κρίση νοοτροπίας. Δεν έχουμε υπομονή, δεν έχουμε ανθεκτικότητα, αποθαρρυνόμαστε πολύ γρήγορα. Όλα αυτά είναι μέρος του χαρακτήρα μας…
Οι έλληνες υπήρξαν πάντοτε επιτυχημένοι έμποροι και πριν από την ανεξαρτησία, όμως στις παραγωγικές πτέρυγες ανέπτυξαν δράση μονό στη ναυτιλία. Για παράδειγμα, οι κορεάτες φτιάχνουν μικροτσίπ. Εμείς δεν φτιάχνουμε ούτε ένα ρολόι! Όμως κάποτε φτιάχναμε μηχανές για καΐκια που πουλιόντουσαν στη μέση ανατολή. Τι έγινε όμως; Δεν ενθαρρύνθηκαν από το κράτος και σταμάτησε αυτή η τεχνολογία. Στη θέση της είναι οι εισαγωγές. Οι εισαγωγές που ήταν πιο εύκολες και πιο προσοδοφόρες για το κράτος. Εφόσον όμως εισάγουμε τα πάντα και δεν φτιάχνουμε σχεδόν τίποτα, πως θέλουμε να είμαστε παραγωγικοί;
Ουσιαστικά λοιπόν συνεχίζουμε να είμαστε έμποροι αλλά όχι παραγωγοί. Όλες οι βιομηχανίες της Ελλάδας οι ελαφρές και οι βαριές καταργήθηκαν ή χρεοκόπησαν γιατί δεν υπήρχε καμία σύμπνοια για να φτιάχνουμε πράγματα.
Η σκέψη μου λοιπόν είναι ξεκάθαρη. Δε φταίει ο έλληνας, ο οποίος έχει και τεχνική ιδιαιτερότητα, και ευφυΐα και μαθαίνει γρήγορα (χαρακτηριστικά που έχουν αποδειχθεί σε πολλές περιπτώσεις) αλλά το ότι δεν υπάρχει κανένα οργανωμένο πρόγραμμα ούτε από ιδιωτικές πρωτοβουλίες ούτε από ιδιώτες (ούτε από πάνω με λίγα λόγια ούτε από κάτω) για να εξελιχθεί το όποιο ταλέντο του. Το ένα συμβάλει στην καταστροφή του άλλου. Η ιδιωτική πρωτοβουλία αποθαρρύνεται από το κράτος και τελικά καταρρέει από μόνη της. Ε, δεν αυξάνεται έτσι η πιθανότητα να μπορείς να ισορροπήσεις οικονομικά…
tvxs /17.1.11
|
Είμαι εναντίον της κάθε τιμητικής διάκρισης, απ΄ όπου και αν προέρχεται. Δεν υπάρχει πιο χυδαία φιλοδοξία, απ’ το να θέλουμε να ξεχωρίζουμε. Αυτό το απαίσιο «υπείροχον έμμεναι άλλων», που μας άφησαν οι αρχαίοι.
Είμαι εναντίον των βραβείων, γιατί μειώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Βραβεύω σημαίνει αναγνωρίζω την αξία κάποιου κατώτερου μου -και κάποτε θα πρέπει να απαλλαγούμε από την συγκατάβαση των μεγάλων. Παίρνω βραβείο σημαίνει παραδέχομαι πνευματικά αφεντικά -και κάποτε θα πρέπει να διώξουμε τα αφεντικά από τη ζωή μας.
Είμαι εναντίον των χρηματικών επιχορηγήσεων. Σιχαίνομαι τους φτωχοπρόδρομους που απλώνουν το χέρι τους για παραδάκι. Οι χορηγίες μεγαλώνουν την μανία μας για διακρίσεις και τη δίψα μας για λεφτά· ξεπουλάνε την ατομική ανεξαρτησία μας.
Είμαι εναντίον των λογοτεχνικών συντάξεων. Προτιμώ να πεθάνω στην ψάθα, παρά να αρμέγω το υπουργείο -κι ας με άρμεξε το κράτος μια ολόκληρη ζωή. Γιατί να με ταΐζει το Δημόσιο επειδή έγραψα μερικά ποιήματα; Και γιατί να αφήσω το Κράτος να χωθεί ακόμη περισσότερο στη ζωή μου;
Είμαι εναντίον των σχέσεων με το κράτος και βρίσκομαι σε διαρκή αντιδικία μαζί του. Ποτέ μου δεν πάτησα σε υπουργείο και το καυχιέμαι. Η μόνη μου εξάρτηση από το κράτος είναι η εφορεία, που με γδέρνει.
Είμαι εναντίον των εφημερίδων. Χαντακώνουν αξίες, ανεβάζουν μηδαμινότητες, προβάλλουν ημετέρους, αποσιωπούν τους απροσκύνητους. Όλα τα μαγειρεύουν, όπως αυτές θέλουν. Δεξιές, αριστερές, κεντρώες -όλες το ίδιο σκατό.
Είμαι εναντίον των κλικών. Προωθούν τους δικούς τους· τους άλλους, όλους τους θάβουν. Όποιοι δεν τους παραδέχονται, καρατομούνται. Κυριαρχούν οι γλύφτηδες και οι τζουτζέδες. Δεν έχω καμμιά αμφιβολία πως το μέλλον ανήκει στα σκουπίδια.
Είμαι εναντίον των κουλτουριάρηδων. Όλα τ’ αμφισβήτησαν, εκτός από τις τρίχες τους. Τους έχω μάθει για καλά. χαλνούν τον κόσμο με την κριτική τους. Όλους τους βγάζουν σκάρτους και πουλημένους. Και μόλις πάρουν το πτυχίο, αμέσως διορίζονται στα υπουργεία· από παντού βυζαίνουν και ο ιδεαλισμός τους ξεφουσκώνει μέσ’ στα βολέματα του κατεστημένου.
Είμαι εναντίον κάθε ιδεολογίας, σε οποιαδήποτε απόχρωση και αν μας την πασέρνουν. Όσο πιο γοητευτικές και προοδευτικές είναι οι ιδέες, τόσο πιο τιποτένια ανθρωπάκια μπορεί να κρύβονται από πίσω τους. Όσο πιο όμορφα τα λόγια τους, τόσο πιο ύποπτα τα έργα τους. Όσο πιο υψηλοί οι στόχοι, τόσο πιο άνοστοι οι στίχοι.
Είμαι, προπάντων, εναντίον κάθε ατομικής φιλοδοξίας, που καθημερινά μας οδηγεί σε μικρούς και μεγάλους συμβιβασμούς. Αν σήμερα κυριαρχούν παραγοντίσκοι και τσανάκια, δεν φταίει μόνο το κωλοχανείο· φταίνε και οι δικές μας παραχωρήσεις και αδυναμίες. Αν πιάστηκε η μέση του οδοκαθαριστή, φταίμε και εμείς που πετάμε το τσιγάρο μας στον δρόμο. Κι αν η λογοτεχνία μας κατάντησε σκάρτη, μήπως δεν φταίει και η δική μας σκαρταδούρα;…
Περιοδικό «Διαγώνιος» (Τεύχος 1, Ιανουάριος-Απρίλιος, 1979)
πηγή : fitisis.gr
Γιατί χαριτωμένα πιτσιρίκια αποκτούν επιθετική, απαιτητική, ανυπόφορη συμπεριφορά και τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Tης Mαρίας Δεληθανάση
Τρίχρονα παιδιά που κλωτσούν και επιτίθενται σε παππούδες, γιαγιάδες, γονείς. Πεντάχρονα και εξάχρονα παιδιά που βιαιοπραγούν μεταξύ τους, βρίζουν τον ή τη δασκάλα τους. Παιδιά που αρνούνται να υπακούσουν, κλαψουρίζουν, απαιτούν δώρα και την προσοχή όλου του κόσμου. Παιδιά χωρίς όρια, που γίνονται όλο και πιο απαιτητικά, ανυπόφορα. Παιδιά –τύραννοι…
Αφού πρώτα υπήρξαν βασιλιάδες. Σήμερα η κοινωνία έχει τεθεί στην υπηρεσία των παιδιών. Οι γονείς τα αντιμετωπίζουν σαν μονάκριβο δώρο – μια που, λόγω οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, έρχονται αργότερα και συνήθως δεν είναι περισσότερα από ένα– και την ίδια στιγμή «απαιτούν» από αυτά να κατανοήσουν με ωριμότητα ενηλίκου τα προβλήματα των μεγάλων. Από τη μια τρέμουν μήπως και χαρακτηρισθούν «κακοί γονείς» και από την άλλη τα φορτώνουν με τα δικά τους αδιέξοδα, το δικό τους άγχος. Τα παιδιά με τη σειρά τους βιώνουν μεγάλη ανασφάλεια και, μη γνωρίζοντας πώς να αντιδράσουν, γίνονται επιθετικά. Γονείς και παιδιά αισθάνονται εύθραυστοι: Οι γονείς για την ικανότητά τους να αναθρέψουν τα παιδιά και τα παιδιά για τη δυνατότητά τους να παίξουν ρόλους που δεν είναι της ηλικίας τους.
Υπερβολική φροντίδα
«Οι εκκολαπτόμενοι τύραννοι», αναφέρεται σε αφιέρωμα του γαλλικού περιοδικού «Le Nouvel Observateur», «δεν είναι απλώς μικροί νταήδες χωρίς πατέρα ή παραμελημένοι από οικογένειες που βρίσκονται σε απόγνωση. Όλο και συχνότερα είναι παιδιά “άρρωστα” από υπερβολική φροντίδα και προστασία».
Όπως σημειώνει στην «K» η οικογενειακή σύμβουλος κ. A. Xαλίμου–Γαβριηλίδη, «Οι νέοι γονείς είναι πρόθυμοι να εξασφαλίσουν ό,τι χρειάζεται για να είναι το νεοφερμένο μωρό τους υγιές και χαρούμενο. Το μωρό αρχίζει να εκπαιδεύεται στο πώς να απολαμβάνει όλα όσα με απλοχεριά του προσφέρονται. Hδη νήπιο, έχει εκπαιδευθεί να έχει ό,τι, όταν και όπως το επιθυμεί. Καθώς, όμως, μεγαλώνει, μεγαλώνει και η ανάγκη να αυξηθούν οι λίγοι περιορισμοί που ως εκείνη τη στιγμή έχουν βάλει οι γονείς του. Τότε αρχίζουν τα δύσκολα για τον μικρό “βασιλιά”, που θυμώνει όλο και συχνότερα και μετατρέπεται σε τύραννο. Τα πράγματα γίνονται δύσκολα και επικίνδυνα για τους γονείς και για το παιδί–τύραννο. και δεν πρόκειται, βέβαια, για έναν “αυτοδημιούργητο” τύραννο, μια που οι γονείς και οι συγγενείς “εργάστηκαν” πολύ καιρό για να τον δημιουργήσουν».
O Άρης είναι σήμερα έξι χρόνων, ένα πανέξυπνο παιδί με χιούμορ και πλήρεις γνώσεις περί του τρόπου χρήσης όλων των ηλεκτρονικών συσκευών του σπιτιού. Αλλά ο Άρης δεν μπορεί να φάει ποτέ μόνος, δεν μπορεί να ντυθεί μόνος και οτιδήποτε δεν του χρησιμεύει άμεσα, εκσφενδονίζεται με χάρη ή οργή προς άγνωστη κατεύθυνση. O Άρης έχει πάντα αυτό που θέλει• κάθε «όχι» των γονιών» παραμερίζεται μπροστά σε αφόρητα κύματα υστερίας. O Άρης δεν έχει κάποιο πρόβλημα με τα δόντια ή τον οισοφάγο του, αλλά μετατρέπει τη διαδικασία της μάσησης και κατάποσης σε ένα αληθινό μαρτύριο γι’ αυτόν που τον προσέχει. Δεν έχει κάποιο πρόβλημα κινητικό, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο στη μητέρα του να του φορέσει ομαλά το παντελόνι• το κορμί του, τα πόδια του δεν «βοηθούν», μένουν αδρανή την ίδια στιγμή που τα χέρια του υπεραπασχολούνται με κάποιο παιχνίδι.
Στο παρελθόν υπήρχαν γονείς που τυραννούσαν τα παιδιά τους με την ατέρμονη αυταρχικότητά τους. H «εγκαθίδρυση» της δημοκρατίας μέσα στην οικογένεια αποτελεί μια σημαίνουσα κατάκτηση και επέφερε σημαντική πρόοδο. Τώρα πια, οι γονείς ακούν τις απόψεις των παιδιών τους και σέβονται τα δικαιώματά τους. Όμως αυτό απέχει πολύ από το γεγονός ότι κάποια παιδιά οδηγούνται –λόγω αδυναμίας των σύγχρονων γονιών– να γίνουν «αφεντικά» στο σπίτι. H δημοκρατία δεν αποτελεί μια ειδυλλιακή κατάσταση, ένα μπουκέτο καλών συναισθημάτων. Συνιστά μια συνεχή αντιπαράθεση απόψεων και ο γονιός πρέπει να ξέρει να λέει «όχι» στο παιδί, για να καταλαβαίνει το παιδί το «ναι». Kαι όταν οι γονείς δεν αναλαμβάνουν τον ρόλο τους, τότε τα παιδιά τους «υποχρεώνουν» να τον αναλάβουν με τη συμπεριφορά τους. Συμπεριφορά που συνήθως ενέχει στοιχεία βίας –λεκτικής συνήθως– και επιθετικότητας.
Γιος σε ρόλο… συζύγου
Συχνά η επιθετική, τυραννική συμπεριφορά των παιδιών ή των εφήβων απέναντι στους γονείς τους έχει τις ρίζες της στην επιδίωξη δημιουργίας έντονης συναισθηματικής σχέσης από την πλευρά των γονέων. Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά –αλλά όχι πάντα– ανάμεσα σε μοναχικές μητέρες και τους γιους τους. Όπως δηλώνει η εκπαιδευτική ψυχολόγος κ. A. Mούγερ: «Το φαινόμενο είναι αρκετά συχνό, ειδικά σε χωρισμένους γονείς. Mαμάδες βάζουν τους γιους τους σε ρόλο άνδρα, προκειμένου να καλύψουν το κενό μιας συντροφικής σχέσης. Δεν το κάνουν συνειδητά, δεν έχουν πρόθεση να κάνουν κακό στο παιδί τους. Αλλά ένα παιδί που κουβαλά μια τέτοια ευθύνη γίνεται πολύ επιθετικό. Όχι διότι δεν αγαπά τη μαμά του, αλλά διότι πρόκειται για μια σχέση που δεν αντέχεται».
Στις περιπτώσεις αυτές, η επιθετική, βασανιστική συμπεριφορά του παιδιού αποτελεί ουσιαστικά το «αντίτιμο» στην έντονη συναισθηματική εξάρτηση που έχει καλλιεργήσει ο γονέας. Αυτήν που πλήττει την αυτονομία του και το εμποδίζει να αποκτήσει ένα δικό του εσωτερικό κόσμο, μια δική του ταυτότητα. «Εάν παρατηρήσει κάποιος προσεκτικά τα παιδιά, βλέπει ότι προσπαθούν να αυτονομηθούν από μικρή ηλικία», συμπληρώνει η κ. Mούγερ. « Mία από τις πρώτες λέξεις που λένε είναι “μόνος μου” ή “μόνη μου”».
Πλάσμα–σωτήρας
Άλλοτε, ο γονιός που θεωρεί το παιδί αντιστάθμισμα απέναντι στις δυσκολίες της ζωής το αντιμετωπίζει σαν ένα μικρό ενήλικα στον οποίον μπορεί να εμπιστευθεί τα πάντα. «Αυτό που δεν κατανοούν οι γονείς είναι ότι έτσι προκαλούν στα παιδιά πολύ μεγάλη αγωνία», δηλώνει η κ. Mούγερ και συνεχίζει: «Φυσικό δεν είναι να νιώθει αγωνία και ανασφάλεια ένα πιτσιρίκι πέντε ετών, όταν η μητέρα του, μια γυναίκα 35 ετών, το ρωτά εάν θα πρέπει να χωρίσει από τον μπαμπά του;». Το παιδί μετατρέπεται σε καταφύγιο, σε πλάσμα–σωτήρα, στο οποίο δεν τίθενται όρια και προσφέρονται όσο περισσότερα υλικά αγαθά είναι δυνατόν. Γονείς στα πρόθυρα διαζυγίου ή κατάθλιψης ζητούν από το παιδί να τους «συμπαρασταθεί» και το ανταμείβουν με τη θέση του ηγεμόνα μέσα στο σπίτι.
«Όταν το παιδί είναι ένας από τους σημαντικούς στόχους του γονιού, αλλά όχι ο μοναδικός, τότε ο γονιός βρίσκει μόνος του την ισορροπία ανάμεσα στην τρυφερότητα και την αυστηρότητα», λέει ο ψυχίατρος–ψυχοθεραπευτής κ. N. Δορμπαράκης. «Όταν η ζωή του γονιού αποκτά νόημα από το παιδί, τότε ο γονιός δεν βάζει όρια στο παιδί. Το παιδί αναγκάζεται να βάλει μόνο του τους κανόνες. Αλλά τι κανόνες να βάλει ένα παιδί; Tο αποτέλεσμα είναι παιδί και γονείς να ζουν σε μια χαοτική κατάσταση», συμπληρώνει.
Οι μητέρες αισθάνονται συνήθως ενοχές διότι εργάζονται και λείπουν από το σπίτι. Οι πατεράδες είναι σε σύγχυση ως προς τον γονεϊκό τους ρόλο. Πιστεύουν ότι πρέπει να ακούν τα παιδιά και να κάνουν διάλογο μαζί τους και την ίδια στιγμή ότι πρέπει να είναι αυστηροί. Τελικά, οι νέοι γονείς «χάνονται» και αισθάνονται ελάχιστα σίγουροι για το αν είναι καλοί γονείς.
Mήνυμα ασφάλειας
«Εάν οι γονείς κατανοήσουν πόσο πολύ εξαρτάται από τη δική τους συμπεριφορά το εάν το παιδί θα νιώσει σιγά-σιγά ασφάλεια και αυτάρκεια, θα βρουν σίγουρα τον τρόπο να καλύψουν την ανάγκη του για γονεϊκή παρουσία», σημειώνει η κ. Xαλίμη–Γαβριηλίδη. «Δεν έχει σημασία το πόση ώρα είναι ο γονιός με το παιδί, αλλά η ατμόσφαιρα που θα έχει αυτή η ώρα και ποια μηνύματα θα λαμβάνει το παιδί. ο πατέρας ή η μητέρα να λέει ασθμαίνοντας: “Άντε, έλα να παίξουμε ή να μιλήσουμε γιατί δεν έχω πολλή ώρα. Mε κυνηγούν ένα σωρό δουλειές”. Τότε το μήνυμα που εισπράττει το παιδί είναι: “Δεν είσαι κάτι σημαντικό για μένα, έχω πολλά πιο σπουδαία πράγματα να κάνω”. Αυτό δυσαρεστεί, θυμώνει και οργίζει το παιδί, που μετατρέπεται πια σε τύραννο.
»Mπορεί ο πατέρας ή η μητέρα να πει με χαμόγελο: “Τώρα αρχίζει η δικιά μας ώρα. Πόσο χαίρομαι που παίζουμε και συζητάμε μαζί, που μοιραζόμαστε όσο ελεύθερο χρόνο έχουμε”. Τότε το παιδί εισπράττει ένα άλλο μήνυμα: “Είσαι σπουδαίο παιδί. Mπορείς να κάνεις πολλά”. Αυτό το δεύτερο μήνυμα προσφέρει στο παιδί χαρά. Νιώθει ασφάλεια και σιγουριά και αρχίζει σιγά-σιγά χωρίς γκρίνια και επιθετικότητα να ανεξαρτητοποιείται για να πετάξει σε λίγο με τα δικά του φτερά».
Η πιο «νόστιμη» παράσταση που έγινε ποτέ ζωντανεύει στο Θέατρο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης.
Με κύριο πρωταγωνιστή την ελληνική γαστρονομία και μέσα από τη ματιά της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας Έκφρασης και Πολιτισμού, θα παρουσιαστεί την Παρασκευή 20 και το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012, στις 21:00, η μουσικοχορευτική παράσταση με τίτλο «το χορό να νοστιμίσω»!
Χορός, τραγούδι, παροιμίες, δίστιχα με συμβολικό χαρακτήρα, παιχνίδια και παραμύθια, ξεδιπλώνονται μέσα από πέντε περιοχές της Ελλάδας και δένουν το παραμύθι μαζί με 100 χορευτές, 10 μουσικούς και τη χορευτική πινελιά του καλλιτεχνικού υπευθύνου Γιώργου Λιάρου.
Συμμετέχουν όλα τα χορευτικά τμήματα της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας Έκφρασης και Πολιτισμού. Φιλική θα είναι η συμμετοχή του Λαογραφικού και Χορευτικού Συλλόγου «Τεγέα» (στην παράσταση της Παρασκευής 20 Ιανουαρίου 2012), του Πολιτιστικού Συλλόγου Ξυλοκέριζας (στην παράσταση του Σαββάτου 21 Ιανουαρίου 2012), καθώς και του χορευτικού τμήματος του 20ού Δημοτικού Σχολείου Κερατσινίου (στην παράσταση της Παρασκευής και του Σαββάτου).
Θα παίξουν οι μουσικοί Νίκος Οικονομίδης (βιολί- τραγούδι), Βασίλης Γραμματικός (φλογέρα- γκάιντα), Γιάννης Σέρβος (τσαμπούνα- τραγούδι), Χρήστος Λυκουρέτζος (κρουστά), Αργύρης Ψαθάς (λαούτο) και θα τραγουδήσουν η Κυριακή Σπανού και η Ιωάννα Χρυσανθοπούλου.
Η διάρκεια είναι 100’ και το εισιτήριο 10€, ενιαίο.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
Συνολικά την τριετία, οι τελεσθείσες αυτοκτονίες ή απόπειρες αυτοκτονίας ανήλθαν σε 1.727. Συγκεκριμένα, το 2009 οι περιπτώσεις αυτοκτονιών (τελεσμένες – απόπειρες) ανήλθαν σε 507, ενώ το 2010 παρουσίασαν σημαντική αύξηση της τάξης του 22,5%, φθάνοντας στις 622 και παρέμειναν περίπου στο ίδιο επίπεδο, το 2011, καθώς, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, έως τις 10 Δεκεμβρίου, τα άτομα που έθεσαν ή αποπειράθηκαν να θέσουν τέλος στη ζωή τους, ανήλθαν σε 598.
Όπως τονίζει η ψυχολόγος του Φορέα Ανάπτυξης και Κοινωνικού Κεφαλαίου για την Αντιμετώπιση του Κοινωνικού Αποκλεισμού «Κλίμακα», στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί η Τηλεφωνική Γραμμή «Παρέμβαση για την Αυτοκτονία 1018», Ελένη Μπεκιάρη, «σίγουρα υπάρχει σχέση μεταξύ της οικονομικής κρίσης και των αυτοκτονιών».
Όπως λέει, οι αριθμοί που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, είτε μέσω της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, είτε μέσω της Ελληνικής Αστυνομίας, δεν μπορεί να είναι ακριβής, καθώς δεν υπάρχει πλήρης καταγραφή του αριθμού των ανθρώπων που έχουν αποπειραθεί να θέσουν τέλος στη ζωή τους.
«Σίγουρα οι απόπειρες αυτοκτονίας είναι πολύ περισσότερες», τονίζει η κ.Μπεκιάρη «καθώς πολλές από αυτές δεν φτάνουν ούτε καν στα νοσοκομεία, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει καταγραφή των ανθρώπων που επιχειρούν να τερματίσουν τη ζωή τους».
Η αυτοκτονία δεν ειναι μονόδρομος
Όπως επισημαίνει, οι αυτοκτονίες μπορούν να αποφευχθούν και τονίζει ότι δεν πρέπει να συνδέονται απόλυτα με την οικονομική κρίση. «Αν και οι αυξητικές τάσεις αυτοκτονίας σχετίζονται με την οικονομική κρίση, δεν πρέπει να ταυτίζονται γιατί τότε περισσότεροι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα θα οδηγηθούν σ’ αυτήν», τονίζει και συνεχίζει: «Η αυτοκτονία μπορεί να προληφθεί, δεν είναι μία μοιραία κατάληξη, αρκεί να ζητηθεί βοήθεια. Ο φόβος του να ζητήσεις βοήθεια είναι αυτός που σκοτώνει».
Όσον αφορά στη γεωγραφική κατανομή των αυτοκτονιών σημειώνει ότι για να εξαχθούν συγκεκριμένα συμπεράσματα, και αν αυτές συνδέονται με την οικονομική κρίση, θα πρέπει να μελετηθούν τα στοιχεία ανεργία της κάθε περιοχής και κατά πόσο η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει τους κατοίκους. Τονίζει ότι σημαντικό είναι να μελετηθεί και το φύλο των ανθρώπων που επιχειρούν να θέσουν τέλος στη ζωή τους, καθώς, όπως συμπληρώνει, συνήθως οι γυναίκες που αποπειρώνται να αυτοκτονήσουν είναι περισσότερες, ενώ είναι μεγαλύτερος ο αριθμός των ανδρών που καταλήγουν μετά από μία απόπειρα.
Αναφορικά με την αύξηση των περιστατικών στην Κρήτη, η κ. Μπεκιάρη λέει ότι δεν μπορούν να εξαχθούν συγκεκριμένα συμπεράσματα. «Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε. Η Κρήτη είναι μία περιοχή με αυξημένα ποσοστά οπλοκατοχής, γεωργική, οπότε υπάρχει πληθώρα φυτοφαρμάκων, ενώ οι Κρητικοί έχουν μία διαφορετική ιδιοσυγκρασία, μία περηφάνια και αυτό είναι πιο εύκολα να τους οδηγήσει στην αυτοκτονία όταν βλέπουν πως δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους».
Όσον αφορά τη Γραμμή 1018, λέει ότι έχουν αυξηθεί οι κλήσεις και μάλιστα των ανθρώπων που προτάσσουν ως κύριο πρόβλημα τα οικονομικά τους.
health.in.gr, ΑΠΕ
Του Νικου Χριστοδουλιδη*
Μια από τις κυριότερες και πιο σημαντικές συνέπειες του τέλους του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν η προσδοκία που δημιούργησε στους λαούς των αποικιών ότι σύντομα θα ερχόταν και η δική τους στιγμή ελευθερίας. Εξάλλου ο Πόλεμος διεξήχθη στο όνομα της ελευθερίας και πολλοί από τους λαούς των αποικιών είχαν πεισθεί από τις αποικιοκρατικές δυνάμεις να πολεμήσουν ενάντια στον φασισμό και υπέρ της ελευθερίας, με αντάλλαγμα τη δική τους ελευθερία. Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, σε συνδυασμό φυσικά με τα τοπικά δεδομένα της εποχής, προχώρησε και η Ινδία προς την ανεξαρτησία της. Επρόκειτο αναμφίβολα για εξέλιξη-σταθμό στο φαινόμενο της αποικιοκρατίας, αφού η ανεξαρτησία της χώρας, της σημαντικότερης βρετανικής κτήσης, σήμανε την ίδια στιγμή και την απαρχή του φαινομένου της αποαποικιοποίησης διεθνώς. Αναπόφευκτα οι εξελίξεις στην Ινδία θα ενίσχυαν ακόμη περισσότερο την προσδοκία των λαών στις αποικίες ότι πολύ σύντομα θα αποκτούσαν και αυτοί την ανεξαρτησία τους. Εξάλλου, από τη στιγμή που οι Βρετανοί είχαν αποχωρήσει από το «Διαμάντι του Στέμματος», μια χώρα με γεωγραφική θέση υψίστης στρατηγικής σημασίας και με τόσες πλουτοπαραγωγικές πηγές, λογικό ήταν ότι η κάθε αποικία θα ανέμενε και θα προσδοκούσε πλέον, πολύ σύντομα, τη δική της στιγμή ελευθερίας. Από την άλλη, η βρετανική αποχώρηση από την Ινδία, η «απώλεια» της σημαντικής αυτής κτήσης για το Λονδίνο, θα επηρεάσει καθοριστικά τη μετέπειτα πορεία της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Στην πραγματικότητα η αποχώρηση των Βρετανών το 1947 σήμανε και την αρχή του τέλους για τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Εξάλλου το νέο διεθνές σκηνικό, την επαύριον του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου με τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ενωση να διαδραματίζουν πλέον τον κυρίαρχο ρόλο στη διεθνή σκηνή, δεν ευνοούσε τη συνέχιση του φαινομένου της αποικιοκρατίας.
Αιματηρός διχασμός στη χώρα
Η χώρα έγινε επίσημα μέρος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1858 και από πολύ νωρίς ο γηγενής πληθυσμός αγωνίσθηκε, τόσο με ένοπλο τρόπο όσο και με ειρηνικά μέσα, για την απόκτηση της ανεξαρτησίας του. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια αποτίναξης του βρετανικού ζυγού διαδραμάτισε το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο το οποίο ιδρύθηκε το 1886, ενώ από το 1914 και την επιστροφή του στη χώρα, σημαντικό ρόλο στο κίνημα απελευθέρωσης διαδραμάτισε ο Μαχάτμα Γκάντι. Ο Ινδός πολιτικός ήταν υπέρμαχος της παθητικής αντίστασης και της μη βίας έναντι στην αποικιακή εξουσία. Κύρια χαρακτηριστικά του αγώνα του ήταν η μη συνεργασία με τις βρετανικές αποικιακές αρχές και το μποϊκοτάζ των βρετανικών προϊόντων. Πέραν από το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο, σταδιακά εμφανίσθηκε και η Μουσουλμανική Συμμαχία για να αποτελέσει τον μουσουλμανικό πυρήνα του αγώνα για αποτίναξη του βρετανικού ζυγού.
Οι εξελίξεις κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου επηρέασαν καθοριστικά το μέλλον της Ινδίας. Πιο συγκεκριμένα, η ιαπωνική επίθεση του 1941-42 οδήγησε στην απώλεια για το Λονδίνο των χωρών της Μαλαισίας, Βιρμανίας και Σιγκαπούρης. Με αυτά τα δεδομένα και με τον πόλεμο να έχει μεταφερθεί πλέον στα σύνορα της Ινδίας, το Λονδίνο απευθύνθηκε στον γηγενή πληθυσμό για να αγωνιστεί εναντίον της ιαπωνικής απειλής. Ανάμεσα στα κύρια επιχειρήματα των Βρετανών για επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου ήταν και το ότι πολύ σύντομα, μετά το πέρας του Πολέμου, θα ερχόταν και η σειρά της Ινδίας να αποκτήσει την ανεξαρτησία της. Η υπόσχεση του Λονδίνου είχε θετικό αποτέλεσμα και η συμμετοχή του λαού της Ινδίας στον πόλεμο ήταν ιδιαίτερης σημασίας, εφόσον συνέβαλε καθοριστικά στην τελική έκβαση του πολέμου στην περιοχή, αλλά και σε άλλα μέτωπα, ακόμη και στην Ευρώπη, όπου εστάλησαν ινδικές μεραρχίες.
Και εγένετο Πακιστάν
Ετσι μετά το πέρας του Πολέμου και ενώ το Λονδίνο αντιμετώπιζε πλέον σοβαρότατα προβλήματα που έθεταν εν αμφιβόλω την ικανότητά του να συνεχίσει να έχει υπό τον έλεγχό του την Ινδία, αποφασίσθηκε η αναδίπλωση και η παραχώρηση ανεξαρτησίας στη χώρα. Το πρόβλημα που προέκυψε για τους Βρετανούς ήταν σε ποιους να παραχωρηθεί η ηγεσία της χώρας, δεδομένου του ότι από τη μια το Ινδικό Εθνικό Κογκρέσο τασσόταν υπέρ της ενότητας της χώρας, ενώ από την άλλη η Μουσουλμανική Συμμαχία ήταν ο θιασώτης της διχοτόμησης πρεσβεύοντας την ίδρυση ξεχωριστού μουσουλμανικού κράτους. Με αυτά τα δεδομένα και χωρίς καμία διάθεση εμπλοκής για εξομάλυνση της κατάστασης στο εσωτερικό της χώρας, οι Βρετανοί αποχώρησαν από την Ινδία το καλοκαίρι του 1947 (ημέρα ανεξαρτησίας στις 15 Αυγούστου), εν μέσω συγκρούσεων ανάμεσα στα δύο θρησκευτικά στοιχεία στη χώρα. Η άτσαλη αποχώρηση των Βρετανών οδήγησε σε μια μη συμφωνημένη, ανεξέλεγκτη και αιματηρή διχοτόμηση, καθώς και στη δημιουργία δύο ξεχωριστών κρατών χωρίς ομοιομορφία σε σχέση με τον πληθυσμό τους και τις εκτάσεις που είχαν υπό την κυριαρχία τους. Από τη μια την Ινδία, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, και από την άλλη το Πακιστάν που αποτελείτο από δύο περιοχές που χωρίζονταν μεταξύ τους από την Ινδία, τη χώρα όπως τη γνωρίζουμε σήμερα (Δυτικό Πακιστάν) και την περιοχή του σημερινού Μπανγκλαντές (Ανατολικό Πακιστάν) που αναγνωρίσθηκε ως ανεξάρτητο κράτος το 1971.
Ο τρόπος δημιουργίας των δύο αυτών κρατών, χωρίς να ληφθούν σοβαρά υπόψη τα δημογραφικά χαρακτηριστικά και κυρίως η σύνθεση του πληθυσμού, οδήγησε στη μαζική έξοδο ινδουιστών που βρίσκονταν στην περιοχή του Πακιστάν προς την Ινδία, καθώς επίσης και μουσουλμάνων προς το Πακιστάν. Συνολικά υπολογίζεται ότι υπήρξαν μετακινήσεις περίπου 10 εκατομμυρίων ανθρώπων. Κατά τη διάρκεια της μετακίνησης πληθυσμών, και λαμβανομένων υπόψη των διαφορών ανάμεσα στις δύο θρησκευτικές ομάδες, πέραν του ενός εκατομμυρίου ανθρώπων σκοτώθηκαν. Την ίδια στιγμή, τα γεγονότα αυτά θεμελίωσαν τις διαφορές ανάμεσα στα δύο κράτη και αποτέλεσαν την απαρχή έντονων διαφορών που οδήγησαν σε δύο πολέμους μεταξύ τους (1965 και 1971). Ανάμεσα στις κύριες εστίες προβλημάτων και διαφωνίας μεταξύ των δύο κρατών ήταν (και εξακολουθεί να είναι) το τελικό καθεστώς της περιοχής του Κασμίρ, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκει στην Ινδία με την πλειοψηφία των κατοίκων να είναι μουσουλμάνοι. Μέσα στο δημιουργηθέν κλίμα, έναν χρόνο αργότερα (στις 30 Ιανουαρίου 1948), ο Γκάντι θα δολοφονηθεί από φανατικό μέλος της δικής του θρησκευτικής ομάδας.
Οι εξελίξεις στην Ινδική Χερσόνησο, ως ήταν αναμενόμενο, θα προκαλέσουν έντονη κατακραυγή κατά της Βρετανίας με την κατηγορία ότι έμεινε ατάραχη και δεν έδρασε με σκοπό την αποτροπή της αιματοχυσίας στην περιοχή. Στην πραγματικότητα, η εσπευσμένη αποχώρησή της θεωρήθηκε ότι συνέβαλε στο να επικρατήσουν οι συγκεκριμένες συνθήκες στην περιοχή. Το Λονδίνο αποχώρησε αφήνοντας τραγικά κατάλοιπα της πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε».
Προσδοκίες για την Κύπρο
Πέραν από την καθοριστική επίδραση της ανεξαρτησίας της Ινδίας στην απαρχή του φαινομένου της αποαποικιοποίησης διεθνώς, μια εκ των συνεπειών της ινδικής ανεξαρτησίας που ενδιέφερε και την Ελλάδα, ήταν η δημιουργία προσδοκιών στους Ελληνες της Κύπρου, σχετικά με τη δική τους ελευθερία από τη Μεγάλη Βρετανία. Εφόσον λοιπόν οι Βρετανοί αποφάσισαν να αποχωρήσουν από τη στρατηγικής σημασίας Ινδία, θεωρήθηκε ότι υπήρχε ανοιχτό το ενδεχόμενο, πολύ σύντομα, να αποχωρήσουν και από το νησί με αποτέλεσμα να επιτευχθεί ο εθνικός πόθος της Ενωσης με την Ελλάδα.
Οι προσδοκίες τους όμως διαψεύστηκαν πολύ γρήγορα αφού η ανεξαρτησία της Ινδίας λειτούργησε προς εντελώς διαφορετική κατεύθυνση στο θέμα του μελλοντικού καθεστώτος της Κύπρου. Πιο συγκεκριμένα, οι εξελίξεις στην Ινδική Χερσόνησο (σε συνδυασμό με άλλες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή) ενίσχυσαν τη σπουδαιότητα της Κύπρου προς εξυπηρέτηση των στρατηγικών συμφερόντων της Βρετανίας στην περιοχή. Η αναδίπλωση είχε ξεκινήσει. Ομως η απώλεια σημαντικών κτήσεων, όπως η Ινδία, αναβάθμιζε τον ρόλο άλλων, όπως η Μέση Ανατολή και κατ’ επέκταση η Κύπρος.
* Ο κ. Νίκος Χριστοδουλίδης είναι διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
Στον καθημερινό λόγο, προφορικό και γραπτό, χρησιμοποιούμε συχνά εκφράσεις προερχόμενες από την αρχαία Ελληνική και την κοινή Ελληνιστική, τη γλώσσα της Αγίας Γραφής.
Καθώς είναι διάσπαρτες, σπαράγματα ,δίνουν στο λόγο σφρίγος και ζωντάνια, ενώ η άγνοιά τους δημιουργεί μερικές φορές αμηχανία.
Με αυτές ερχόμαστε σ΄ επαφή με παλαιότερες μορφές της γλώσσας μας, σε μικρή ηλικία με φυσικό και αβίαστο τρόπο έτσι ώστε η γνώση της σημασίας , της χρήσης και προέλευσής τους να αποτελεί ένα καλό πνευματικό και γλωσσικό εφόδιο για το μαθητή.
– Αιδώς Αργείοι:Ντροπή σας, δεν ντρέπεστε καθόλου;
Όλα όσα είπατε στην αγόρευσή σας ήταν ψέματα. Γιατί τόση υποκρισία;
Αιδώς Αργείοι.
Φράση που φώναξε ο Στέντορας στην προσπάθειά του να παρακινήσει τους Αργείους να δείξουν θάρρος στον αγώνα εναντίον των Τρώων, μετά την αποχώρηση του Αχιλλέα από τη μάχη.
Ιλιάδα,Ε,787
– Αντίπαλον δέος: Αντίπαλος, αντίπαλη παράταξη. Ισορροπία προερχόμενη από το φόβο των δυο αντιπάλων.
Τώρα που κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση και χάθηκε το αντίπαλο δέος η Αμερική συμπεριφέρεται αλαζονικά.
Η φράση χρησιμοποιείται κυρίως από το Θουκυδίδη, Γ,11
– Από μηχανής θεός: Απροσδόκητη βοήθεια από άνθρωπο ή κάποιο γεγονός που εμφανίζεται απροσδόκητα και βγάζει από τη δύσκολη θέση δίνει λύση στο πρόβλημα.
Βρισκόταν σε απελπιστική οικονομική κατάσταση, αλλά το λαχείο που κέρδισε ήρθε σαν από μηχανής θεός και τον έβγαλε από τη δύσκολη θέση.
Η φράση προέρχεται από το θεατρικό τέχνασμα στην αρχαία Ελλάδα, κατά το οποίο οι τραγικοί ποιητές εμφάνιζαν στη σκηνή πάνω σ΄ ένα είδος γερανού ένα θεό που έδινε λύση στην αδιέξοδη πλοκή του έργου.
– Αρχή άνδρα δείκνυσι: Η εξουσία αποκαλύπτει τις δυνατότητες του ανθρώπου δείχνει τις ικανότητες και το χαρακτήρα του.
Τώρα που είναι στην αντιπολίτευση κατηγορεί το δήμαρχο για ανικανότητα. Να δούμε τι θα κάνει όταν εκλεγεί αυτός αρχή άνδρα δείκνυσι.
Η φράση αποδίδεται στο Βίαντα, αρχαίο Έλληνα σοφό, παρόμοια άποψη εκφράζεται στην Αντιγόνη του Σοφοκλή.
Σοφοκλή Αντιγόνη,62
– Ασκοί του Αιόλου: Λέγετε, όταν εμφανίζονται πολλά κακά, σύμφορες.
Αν η γειτονική χώρα εξαπολύσει επίθεση εναντίον μας θα γίνει μεγάλο κακό, θα ανοίξουν οι ασκοί του Αιόλου.
Η φράση είναι από την Οδύσσεια. Οι σύντροφοι του Οδυσσέα από περιέργεια άνοιξαν ένα ασκί δοσμένο από τον Αίολο στον Οδυσσέα και αμέσως πετάχτηκαν οι άνεμοι και καθώς ήταν απομάκρυναν το καράβι τους από την πατρίδα και του έφερε στον νησί των Λαιστρυγόνων.
Οδύσσεια, κ, 1-56
– Άχθος αρούρης:Βάρος της γης άχρηστος άνθρωπος που δεν προσφέρει τίποτε.
Συνέχεια ζητά δανεικά για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα κατάντησε άχθος αρούρης.
Ο Αχιλλέας στο διάλογό με τη μητέρα του αναφέρει ότι αισθάνεται άχθος αρούρης (βάρος της γης) μετά από μεγάλο διάστημα απραξίας και αποχής από τη μάχη.
Ιλιάδα,Σ,104
– Αχίλλειος πτέρνα:Το αδύνατο σημείο
Είναι σοβαρός και μετρημένος άνθρωπος, αλλά στο ποδόσφαιρο παθιάζεται και συμπεριφέρεται απρεπώς η αγάπη του για την ομάδα αποτελεί και την αχίλλειο πτέρνα του.
Η φράση προέρχεται από το μύθο του Αχιλλέα, κατά τον οποίο η μητέρα του Θέτις, όταν τον βάφτισε στο αθάνατο νερό, τον κράτησε από τη φτέρνα με αποτέλεσμα το σημείο εκείνο να μη βραχεί και να μείνει το μόνο απροστάτευτο. Μόνο στη φτέρνα μπορούσε να πληγωθεί.
– Βίος αβίωτος:Ζωή ανυπόφορη.
Τον απείλησε ότι θα του κάνει το βίο αβίωτο.
Η φράση αποδίδεται στο Χίλωνα, ένα από τους εφτά σοφούς της αρχαιότητας.
– Γαία πυρί μειχθήτω: Ας καταστραφούν όλα, ας γίνουν όλα τα πάνω κάτω.
Εμείς να πετύχουμε το στόχο μας και γαία πυρί μειχθήτω.
Η φράση αποδίδεται σε αρχαίο Έλληνα ποιητή.
– Γερανοί του Ιβύκου: απροσδόκητη αποκάλυψη του ενόχου.
Ο δράστης του εγκλήματος παρέμεινε για αρκετό διάστημα άγνωστος, έως ότου ήρθαν οι γερανοί του Ιβύκου, η κατάθεση του τελευταίου μάρτυρα αποκάλυψε τον ένοχο.
Γύρω στα 550 π. Χ. ληστές επιτέθηκαν και τραυμάτισαν θανάσιμα τον ποιητή Ίβυκο. Τη στιγμή εκείνη πέρασαν από πάνω του ένα κοπάδι γερανοί (πουλιά) και τους παρακάλεσε να εκδικηθούν το θάνατό του. Λίγο αργότερα σ΄ ένα ανοικτό θέατρο της Κορίνθου κατά την παράσταση εμφανίστηκαν οι γερανοί και ένας θεατής ακούστηκε να λέει πανικόβλητος:
Οι γερανοί του Ιβύκου: Οι εκδικητές .Έτσι οι θεατές κατάλαβαν ότι αυτός ήταν ο ένοχος.
– Γη και ύδωρ: Σύμβολα υποταγής ,πλήρης υποχώρηση.
Οι αντίπαλοι μας αντιστάθηκαν για λίγο, στο τέλος όμως παραδόθηκαν και μας έδωσαν γην και ύδωρ.
Η φράση προέρχεται από τον Ηρόδοτο, κατά τον οποίο οι Πέρσες απεσταλμένοι ζήτησαν από τους Σπαρτιάτες γήν και ύδωρ ως σύμβολο υποταγής σ΄ αυτούς.
Ηροδότου Ιστορία ,V,17-18
– Γόρδιος δεσμός: Δύσκολο πρόβλημα, άλυτο πρόβλημα.
Η υπόθεση ήταν τόσο μπερδεμένη που αποτελούσε γόρδιο δεσμό για τους δικαστές.
Η φράση λέγεται για δύσκολη κατάσταση σαν και αυτή που αντιμετώπισε ο Μέγας Αλέξανδρος, όταν προσπάθησε να λύσει ένα μπερδεμένο κόμπο, το «γόρδιο δεσμό», που σύμφωνα με τον χρησμό όποιος τον έλυνε θα γινόταν κυρίαρχος της Ασίας.
Αρριανού ,11,3
– Δαμόκλειος σπάθη: Απειλητικό πράγμα, απειλή.
Το ένταλμα που εκδόθηκε κρεμόταν ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από το κεφάλι του.
Η φράση προέρχεται από το επεισόδιο του Δαμοκλή, ενός αυλικού κόλακα του τυράννου των Συρακουσών Διονυσίου, ο οποίος θέλοντας να δείξει στο Δαμοκλή πόσο επικίνδυνο ήταν το αξίωμα του τυράννου τον έβαλε να καθίσει στο θρόνο του, ενώ από πάνω του κρεμόταν από μια αλογότριχα ένα μεγάλο σπαθί.
– Διέβην τον Ρουβίκωνα: πήρα μια παράτολμη απόφαση.
Ο στρατηγός βρισκόταν σε δίλημμα τι να κάνει , στο τέλος όμως διέβη τον Ρουβίκωνα και εξαπόλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον των εχθρών.
Η φράση αναφέρεται στον Ιούλιο Καίσαρα που το 49 π.Χ. πήρε την παράτολμη, απόφαση να κηρύξει τον εμφύλιο πόλεμο στην Ιταλία και γι΄ αυτό πέρασε με το στρατό του τον ποταμό Ρουβίκωνα ,κατευθυνόμενος προς την Ρώμη.
Ηροδότου Ιστορία,V,17-18
– Δούρειος Ίππος: Προσφορά επικίνδυνη. Ό,τι φαίνεται σαν δώρο ,ενώ στην πραγματικότητα είναι επικίνδυνο, δόλιος και επικίνδυνος.
Η πρόταση για συμφωνία που διατυπώνουν οι αντίπαλοι για να δείξουν τις καλές τους προθέσεις αποτελεί δούρειο ίππο, γιατί έτσι θέλουν να εξυπηρετήσουν μόνο τα συμφέροντά τους.
Η φράση είναι παρμένη από τον Όμηρο. Οι Έλληνες χάρισαν στους Τρώες ένα ξύλινο άλογο ως αφιέρωμα στους Θεούς ,ενώ μέσα βρισκόταν ο Οδυσσέας με τους συντρόφους τους και πρώτοι άρχισαν την καταστροφή της Τροίας.
Οδύσσεια, λ,529
– Δρακόντεια μέτρα: αυστηρά μέτρα, σκληρά μέτρα.
Η αστυνομία πήρε δρακόντεια μέτρα για να αποτρέψει βίαια επεισόδια στο κέντρο της πόλης.
Η φράση προέρχεται από τον Δράκοντα, αρχαίο νομοθέτη της Αθήνας που ήταν γνωστός για τους αυστηρούς και σκληρούς νόμους που επέβαλε τον 7ο αιώνα π.Χ.
– Εξ απαλών ονύχων: από μικρό παιδί, από νηπιακή ηλικία.
Είμαστε πολύ φίλοι και γνωριζόμαστε εξ απαλών ονύχων.
Η φράση χρησιμοποιείται για να δηλώσει τη νηπιακή ηλικία κατά την οποία ο άνθρωπος μαλακά νύχια.
– Έξεστιν Κλαζομενίοις ασχημονείν: Επιτρέπεται στους Κλαζομενίους να φέρονται με απρέπεια.
Η φράση χρησιμοποιείται υποτιμητικά για όσους συμπεριφέρονται με απρέπεια και δηλώνει ότι η απρέπεια είναι δικό τους γνώρισμα.
Την φράση είπαν οι Έφοροι της Σπάρτης για τους Κλαζομένιους, κατοίκους των Κλαζομενών, πόλης της αρχαίας Ιωνίας, όταν οι αντιπρόσωποί τους λέρωσαν τους θρόνους τους στη γερουσία.
Αιλιανού Ποικίλαι Ιστορίαι,2,15
– Έπεα πτερόεντα: Λόγια του αέρα.
Θέλω αποδείξεις γι΄ αυτό το ζήτημα, γιατί όσα λες είναι «έπεα πτερόεντα» και δεν με πείθεις.
Ποιητική Ομηρική έκφραση βασισμένη στην αντίληψη ότι τα λόγια, όταν βγαίνουν από το στόμα μας τα παίρνει ο αέρας και πετούν.
Ιλιάδα,Α,201
– Επί ξυρού ακμής: στην κόψη του ξυραφιού, σε πολύ κρίσιμη κατάσταση, σε κρίσιμο σημείο.
Η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη, είναι επί ξυρού ακμής και πρέπει να πάρουμε ορθές και ταχύτατες αποφάσεις.
Ομηρική φράση, ειπώθηκε από το Νέστορα στο Διομήδη στην προσπάθειά του να τον ξεσηκώσει για πόλεμο εναντίον των Τρώων.
Ιλιάδα,Κ,173
– Εκατόμβη: Τεράστια θυσία πολλά θύματα.
Στη διάρκεια του β΄ παγκοσμίου πολέμου υπήρξαν Εκατόμβες, πράγμα που δεν πρέπει να ξεχάσει η ανθρωπότητα.
Εκατόμβη στην αρχαία Ελλάδα ονόμαζαν την θυσία, προσφορά προς τους θεούς από εκατό βόδια.
Υπάρχει πολλές φορές στον Όμηρο. Ιλιάδα , Α,65
– Ες αύριον τα σπουδαία: Αύριο θα ασχοληθούμε με τα σοβαρά.
Έλα τώρα ας διασκεδάσουμε σήμερα, έχουμε καιρό γι΄ αυτά. Ες αύριο τα σπουδαία .
Τη φράση είπε ο Θηβαίος Αρχίας, όταν πήρε το γράμμα που τον προειδοποιούσε ότι κινδυνεύει από τον Πελοπίδα.
Πλουτάρχου Πελοπ.,10
– Η ταν ή επί τας: Η να την φέρεις νικητής ή να σε φέρουν πάνω της νεκρό, ή θα καταφέρουμε ή θα αποτύχουμε, ό,τι θέλει ας γίνει.
Ο αγώνας είναι δύσκολος αλλά πρέπει να αγωνιστούμε μέχρι τέλους , ή ταν ή επί τας.
Τη φράση έλεγαν οι Σπαρτιάτισσες μητέρες στα παιδιά τους, όταν τους έδιναν την ασπίδα για τον πόλεμο.
Πλουτάρχου Λακεδαιμ. Αποφθ.16
– Ήξεις αφήξεις: Λέγεται στην περίπτωση που κάποιος δεν έχει σταθερή άποψη, αλλά αλλάζει συνεχώς γνώμη.
Πρέπει να ξέρεις ότι και εσύ έχεις ευθύνη για την κακή κατάσταση που βρίσκεσαι, γιατί δεν πήρες μια σταθερή απόφαση, συνέχεια ήσουν «ήξεις αφήξεις».
Η φράση προέρχεται από το χρησμό του μαντείου των Δελφών « ήξεις αφήξεις ου θνήξεις εν πολέμω». Η θέση του κόμματος πριν ή μετά το αρνητικό μόριο ου, καθορίζει και τη σημασία του χρησμού.
– Κέρβερος Σκληρός, ανυποχώρητος.
Παρά τα παρακάλια μιας ο φύλακας δεν μας άφησε να περάσουμε. Ήταν αληθινός Κέρβερος.
Από το όνομα του τέρατος που φύλαγε τον Άδη και δεν άφηνε κανένα να μπει μέσα.
– Η κεφαλή της Μέδουσας: Λέγεται για ό,τι είναι αποκρουστικό, για ό,τι δεν αντέχει να το βλέπει κανείς.
Το θέαμα ήταν αποκρουστικό και ανυπόφορο, όπως η κεφαλή της Μέδουσας.
Η φράση προέρχεται από το μύθο της Μέδουσας που απολίθωνε όποιον την κοιτούσε
Ησίοδου Θεογονία, 1270
– Κέρας Αμαλθείας Πλούτος, αφθονία
Παρόλο που ήταν τα χρόνια δύσκολα αυτός με την κληρονομιά που πήρε είχε το κέρας της Αμαλθείας.
Η φράση προέρχεται από το περιστατικό όπου η Αμαλθείας έτρεφε το μικρό δία με κέρατο κατσίκας γεμάτο γάλα και μέλι.
– Καυδιανά δίκρανα Λέγεται στη φράση περνώ μέσα από τα καυδιανά δίκρανα αναγκάζομαι να υποστώ ταπεινώσεις.
Η φράση προέρχεται από την ταπεινωτική ήττα του ρωμαϊκού στρατού στο Καύδιο, στην Αππία οδό, όπου ο ρωμαϊκός στρατός υποχρεώθηκε να περάσει κάτω από ένα ζυγό σε σχήμα «Π» κατασκευασμένο από δόρατα (καυδιανά δίκρανα).
– Και συ τέκνον Βρούτε; Λέγεται για κάποιο άνθρωπο, που ξαφνικά στρέφεται εναντίον μας.
Τη φράση είπε ο Καίσαρας, όταν αναγνώρισε το βρούτο ανάμεσα στους δολοφόνους του.
– Κόπρος του Αυγείου: Μαζεμένες ατασθαλίες καταστάσεις που δύσκολα διορθώνονται.
Όταν έγινε έλεγχος από τον επόπτη αποκαλύφθηκαν πολλά σκάνδαλα και ο υπουργός έδωσε εντολή να καθαριστεί αμέσως η κόπρος του Αυγείου.
Η φράση προέρχεται από ένα άθλο του Ηρακλή, όταν καθάρισε την κοπριά από τους στάβλους του Αυγείου.
– Ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα Λέγεται για όσους υπερηφανεύονται και καυχώνται για ανεπιβεβαίωτα κατορθώματά τους και καλούνται να αποδείξουν ότι λένε την αλήθεια.
Αφού είσαι τόσο δυνατός απόδειξέ το, μη λες μόνο λόγια ιδού η Ρόδος ιδού και το πήδημα.
Η φράση προέρχεται από αισώπειο μύθο «Ανήρ Κομπαστής» σύμφωνα με τον οποίο κάποιος ισχυριζόταν ότι κάποτε στη Ρόδο έκανε ένα πολύ μεγάλο άλμα και του ζήτησαν να το επαναλάβει λέγοντά του την παραπάνω φράση.
Αισώπου Μύθοι, «Ανήρ Κομπαστής»
– Mηδένα προ του τέλους μακάριζε: Μην καλοτυχίζει κανένα, πριν να δεις το τέλος του.
Με αυτή τη φράση σχολίασε ο Σόλωνας τους θησαυρούς του Κροίσου, όταν ο τελευταίος τους έδειξε με υπερηφάνεια.
Ηροδότου Ι. 32. 7
– Κύκνειο άσμα Η τελευταία πράξη το τελευταίο έργο η τελευταία ενέργεια κάποιου.
Με αυτή τη διδασκαλία, που αποτελεί το κύκνειο άσμα του, ο δάσκαλος αποσύρεται και συνταξιοδοτείται. Προέρχεται από το τελευταίο τραγούδι του κύκνου πριν το θάνατο του.
Πλάτωνος, Φαίδων 84,Ε
– Ιστός της Πηνελόπης Λέγεται για έργο που δεν τελειώνει.
Χρόνια προσπαθούν να τελειώσουν τα έργα για την κατασκευή του λιμανιού και δεν το κατόρθωσαν ακόμη έχουν καταντήσει σαν τον ιστό της Πηνελόπης.
Η φράση είναι από τον Όμηρο όπου στην Οδύσσεια αναφέρεται πως η Πηνελόπη ύφαινε ένα ύφασμα την ημέρα και το ξήλωνε τη νύχτα θέλοντας να ξεγελάσει τους μνηστήρες θέλοντας να ξεγελάσει τους μνηστήρες μέχρι να γυρίσει ο Οδυσσέας από την Τροία.
Οδύσσεια, τ,149
– Κουτί της Πανδώρας: Συνδυασμένοι επιδρομή συμφορών η εμφάνιση πολλών κακών ταυτόχρονα.
Εκείνη τη χρονιά πολλές συμφορές χτύπησαν την πόλη, λες και άνοιξε το κουτί της Πανδώρας.
Η φράση προέρχεται από τη μυθολογία, κατά την οποία ο Δίας για να τιμωρήσει τους ανθρώπους έδωσε στην Πανδώρα σαν δώρο ένα κιβώτιο γεμάτο απ΄όλες τις συμφορές έτσι μόλις το άνοιξε βγήκαν έξω τα κακά, εκτός από την ελπίδα.
– Ο κύβος ερρίφθη Η απόφαση πάρθηκε.
Ο Υπουργός υποσχέθηκε ότι το έργο θα προχωρήσει. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο κύβος ερρίφθη.
Τη φάση είπε ο Καίσαρας όταν αποφάσισε να κηρύξει εμφύλιο πόλεμο.
– Κλίνη του Προκρούστη: Λέγεται στην περίπτωση που κάποιος θέλει να προσαρμόσει την πραγματικότητα σ΄ ένα αυθαίρετο σχήμα, ώστε να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά του.
Η αντιπολίτευση κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι πέρασε τον εκλογικό νόμο από την κλίνη του Προκρούστη για να έχει ίδιο όφελος.
Προέρχεται από τον μυθικό κακούργο Προκρούστη που έδενε τα θύματά του στο κρεβάτι του κι έπειτα τους έκοβε ή εξάρθρωνε τα πόδια, για να τους φέρει σε μήκος ίσο με το κρεβάτι.
– Μέμνησο των Αθηναίων Μην ξεχάσεις να εκδικηθείς τους αντιπάλους σου.
Οι αντίπαλοι πρέπει να πληρώσουν τα κατά που μας έκαναν «μέμνησο των Αθηναίων».
Τη φράση έλεγε καθημερινά ένας υπηρέτης στο Δαρείο υπενθυμίζοντας του ότι έπρεπε να τιμωρήσει τους Αθηναίους, γιατί συμμετείχαν στην πυρπόληση των Σάρδεων.
Ηροδότου, V.105
– Μερίς του λέοντος Το μεγαλύτερο μέρος το μεγαλύτερο κομμάτι.
Η μοιρασιά δεν ήταν δίκαιη, γιατί ο μεγαλύτερος αδελφός πήρε τη μερίδα του λέοντος και στους υπόλοιπους έμειναν ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία.
Από το μύθο του Αισώπου «Λέων και αλώπηξ».
– Κομίζω γλαύκας εις Αθήνας: Λέω πράγματα πασίγνωστα, σαν να ήταν άγνωστα.
Κομίζεις γλαύκα εις Αθήνας λέγοντας μας ότι η παχυσαρκία βλάπτει την υγεία.
Η φράση λέγεται γιατί στην Αθήνα η γλαύκα, η κουκουβάγια, ήταν πασίγνωστη, σαν σύμβολο της Αθήνας και εικονιζόταν παντού, όπως στις στροφές των σπιτιών, στα νομίσματα κ.λ.π.
Αριστοφάνη, Όρνιθες, 30
ΑΠΟ klemeno.blogspot.com
Ένας διάσημος καθηγητής ψυχολογίας έδινε μάθημα στο πανεπιστήμιο. Μπαίνοντας στην αίθουσα κρατούσε στα χεριά του ένα μεγάλο τσουβάλι , το οποίο και πήρε δίπλα του στην έδρα. Αφού καλημέρισε τους φοιτητές, έβαλε τα χέρια του μέσα στο τσουβάλι και έβγαλε από αυτό μια μεγάλη, διαφανή γυάλα και την έβαλε στη μέση της έδρας ώστε να τη βλέπουν όλοι.
Μετά γύρισε προς τους φοιτητές και τους ρώτησε: – Για πέστε μου κυρίες και κύριοι, αυτή η γυάλα είναι γεμάτη η άδεια;
Αυτοί παραξενεύτηκαν αλλά απάντησαν με σιγουριά ότι η γυάλα είναι άδεια, όπως και ήταν.
-Έτσι είναι, είπε αυτός και έβαλε ξανά τα χέρια στο τσουβάλι και έβγαλε από αυτό μια χάρτινη σακούλα. Έβαλε τη σακούλα δίπλα στη γυάλα και έβγαλε από αυτή μεγάλες στρογγυλές πέτρες με τις οποίες και γέμισε τη γυάλα μέχρι το χείλος. Τότε γύρισε ξανά προς τους φοιτητές και τους ρώτησε πάλι: – Για πέστε μου, τώρα η γυάλα είναι γεμάτη η άδεια;
Οι μαθητές απάντησαν ότι πλέον η γυάλα είναι γεμάτη.
Τότε ο καθηγητής πήγε ξανά στο τσουβάλι και έβγαλε από αυτό άλλη μια σακούλα με την οποία και ξαναπήγε κοντά στη γυαλί. Από τη σακούλα πήρε μικρές, στρογγυλές πέτρες τις οποίες και τοποθέτησε ανάμεσα στις μεγάλες μέσα στη γυάλα η οποία και γέμισε πάλι μέχρι το χείλος.
Οι φοιτητές θορυβήθηκαν, αναστέναξαν και κοιτούσαν παραξενεμένοι. Τότε αυτός ξαναρώτησε: -Αγαπητοί μου τώρα τι λέτε, είναι γεμάτη η γυάλα.- Ναι είπαν αυτοί, τώρα είναι τελείως γεμάτη. Τότε αυτός επέστρεψε στο τσουβαλιά και έβγαλε και τρίτη σακούλα. Πάγε κοντή στη γυάλα και άδειασε τη σακούλα η οποία ήταν γεμάτοι με άμμο μέσα στη γυάλα. Η άμμος γέμισε όλες τις τρύπες που είχαν μείνει ανάμεσα στις πέτρες. Οι μαθητές έμειναν άναυδοι και αυτός τους ξαναρώτησε. – Και τώρα τι λέτε; Είναι γεμάτη η γυαλί;
Αυτοί απάντησαν ότι πλέον η γυάλα είναι εντελώς γεμάτη και δεν χωρεί τίποτα πλέον σε αυτή. Τότε αυτός ξαναπλησίασε το τσουβάλι και έβγαλε από αυτό ένα μπουκάλι με ούζο και πλησιάζοντας τη γυάλα άδειασε μέσα σε αυτή τόσο ώστε να γεμίσει με το υγρό τελείως.
Στην αίθουσα επικράτησε σιγή και μετά από λίγο όλοι χειροκρότησαν. Τότε κάποιος από τους μαθητές τον ρώτησε, ποιος ήταν ο σκοπός αυτού του μαθήματος.
Ο καθηγητής τότε τους είπε: -Αυτή η γυάλα είναι η ζωή σας την οποία και εσείς διαλέγετε με τι θα τη γεμίσετε. Οι μεγάλες πέτρες συμβολίζουν τις ποιο μεγάλες αξίες της ζωής, πράγματα χωρίς τα οποία η ζωή είναι σχεδόν αδύνατη η χωρίς νόημα και τα οποία είναι δύσκολο να αναπληρωθούν. Τέτοια είναι η ελευθερία, η υγεία, η οικογένεια, οι φίλοι κλπ. Οι μικρότερες πέτρες είναι λιγότερο σημαντικά αλλά όμως αναγκαία πράγματα όπως η εργασία, τα χόμπι και άλλες ασχολίες που κάνουν τη ζωή ευχάριστη αλλά μπορούν να αναπληρωθούν και χάνουν το νόημα τους όταν αντικαθιστούν τις μεγάλες αξίες. Η άμμος είναι πράγματα της καθημερινότητας που και χωρίς αυτά η ζωή μπορεί να έχει νόημα και άξια και τα οποία ο καθένας διαλέγει ανάλογα με τα γούστα του όπως διάφορα προγράμματα στην τηλεόραση, η διασκέδαση, η μόδα κλπ.
Όταν λοιπόν παΐδια γεμίσουμε τη ζωή μας με άμμο και με πετραδάκια δεν μένει χώρος για τα πιο σημαντικά πράγματα και έτσι από τη ζωή μας λείπουν οι βάσεις. Τη γυάλα πρέπει να τη γεμίζουμε πάντα με σειρά προτεραιότητας έτσι ώστε να δίνουμε ανάλογο τόπο σε ανάλογου μεγέθους αξίες.
Οι μαθητές έμειναν άναυδοι για άλλη μια φορά και κάποιος ειπε στον καθηγητή. – Η επίδειξη σας όταν τέλεια αλλά το ούζο στο τέλος γιατί το βάλατε;
Τότε αυτός τους απάντησε: – Ο καθένας μας φτιάνει τη ζωή του όπως μπορεί, άλλοι καλύτερα και άλλοι λιγότερο καλά. Όπως και να έχει μένει πάντα χώρος για ένα ουζάκι το οποίο και πρέπει να προστίθεται στο τέλος
Γιώργος Σαγιάκος
Όπως φαίνεται και από ένα απόσπασμα από την Απολογία του Σωκράτη και από την περίφημη φράση του «Έν οιδα οτι ούδέν οιδα», ο ίδιος δε θεωρούσε τον εαυτό του σοφό. Όταν λοιπόν το μαντείο των Δελφών υπέδειξε στον φίλο του Χαιρεφώντα τον Σωκράτη ως το σοφότερο όλων, ο ίδιος αποφάσισε να το ψάξει. Για το λόγο αυτό πλησίαζε κάποιους από αυτούς που θεωρούνταν τότε σοφοί, αλλά διαπίστωνε μέσα από τις ερωτήσεις τους ότι τελικά δεν ήταν και τόσο σοφοί• προσπαθούσε μάλιστα να τους δείξει ότι δεν ήταν και τόσο σοφοί
όσο νόμιζαν κι αυτή του η στάση ήταν που ενέπνευσε αντιφατικά αισθήματα και μίση ακόμη εναντίον του. Ένας άνθρωπος που βάζει σκοπό της ζωής του να αποδείξει την άγνοια όσων σπουδαίων περνιούνται για σοφοί σίγουρα θα κινήσει το μίσος των θιγόμενων και των οπαδών τους. Ένας τέτοιος άνθρωπος είναι απειλή.
Ο Σωκράτης έκανε την ειρωνεία όπλο της σκέψης, όπλο της αναζήτησης της φιλοσοφικής έρευνας. Ίσως στην αμφισβήτηση να έμοιαζε με τους σοφιστές. Κι αυτοί αρνούνταν να δεχτούν ως δεδομένες τις παραδεδεγμένες αλήθειες. Αλλά η αμφισβήτησή τους κατέληγε στην άρνηση: αφού δεν μπορεί κανείς να ανακαλύψει την αλήθεια, αλήθεια δεν υπάρχει, κι αν υπάρχει δεν έχει καμία σημασία δεν έχει, διότι δε μας επηρεάζει. Απέναντι στην αμφισβήτηση αυτή ο Σωκράτης αντιπαραθέτει μια θετική αμφισβήτηση (των σοφιστών είναι αρνητική η αμφισβήτηση, αφού αμφισβητούν την αλήθεια, αλλά καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει, την αρνούνται): αμφισβητώντας τις παραδοσιακές αξίες και τις παραδοσιακές αρχές, αναζητά τη βαθύτερη αλήθεια των πραγμάτων. Πολύ περισσότερο, αναζητά την πρώτη αλήθεια, την αναλλοίωτη, που δεν επηρεάζεται από τις συνθήκες, που δεν εξαρτάται από τον άνθρωπο.
Η διαλεκτική μέθοδος του Σωκράτη
Δύο ήταν τα όπλα του Σωκράτη, η διαλεκτική και η μαιευτική. Η διαλεκτική είναι το μέσο για τον έλεγχο και την εξαγωγή συμπερασμάτων, που κατ’αρχήν σημαίνει διάλογος. Δεν πρόκειται βέβαια για οποιαδήποτε συζήτηση. Η σωκρατική διαλεκτική είναι η σταδιακή , βήμα-βήμα, αναίρεση των θέσεων του συνομιλητή και, στη συνέχεια, η επίσης σταδιακή προσπάθεια να εξαχθεί ένα νέο συμπέρασμα, μια νέα προσέγγιση της αλήθειας. Στους πλατωνικούς διαλόγους, ο συνομιλητής του Σωκράτη εκθέτει κατ’αρχήν μια άποψη για το θέμα που πρόκειται να συζητηθεί, την οποία ο ίδιος θεωρεί ολοκληρωμένη και θεμελιωμένη. Με ερωτήσεις που φαντάζουν σχεδόν απλοϊκές, ο Σωκράτης εξαναγκάζει τον συνομιλητή του να φτάσει στην ακραία συνέπεια των θέσεων που υποστήριξε κι εκεί αποδεικνύεται η σαθρότητα των λογικών επιχειρημάτων που αυτός χρησιμοποίησε. Από αυτό το σημείο αρχίζει μια νέα συζήτηση, όπου και πάλι καθοδηγώντας με ερωτήματα του συνομιλητή του ο Σωκράτης τον οδηγεί στη γενική αλήθεια, στην αλήθεια δηλαδή που υπάρχει ανεξαρτήτως των περιστάσεων και των συνθηκών, στην πρώτη αλήθεια των πραγμάτων.
Η μαιευτική μέθοδος του Σωκράτη
Είναι χαρακτηριστικό πως ο Σωκράτης, στους πλατωνικούς διαλόγους, δεν αποφαίνεται ο ίδιος εκ των προτέρων, δεν παραθέτει ο ίδιος εξαρχής κάποια θεωρία ή άποψη. Αντίθετα, όλη η διανοητική προσπάθεια της συζήτησης στρέφεται στο να εξαχθεί η σωκρατική άποψη από τον αντίπαλο. Πρόκειται για αυτό που ο ίδιος ο Σωκράτης ονόμαζε μαιευτική. Μαιευτική βεβαίως είναι η δουλειά της μαίας, της μαμής που συμπαραστέκεται και βοηθάει την ετοιμόγεννη γυναίκα στον τοκετό. Παίρνοντας ως παράδειγμα τη δουλειά της μητέρας του, που ήταν μαία, ο Σωκράτης ισχυριζόταν πως καμία φιλοσοφική θεωρία δεν “γέννησε” ο ίδιος, αλλά πως, σαν μαία, βοηθάει τον συνομιλητή του να “γεννήσει” από μέσα του την αλήθεια. Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει πως για τον Σωκράτη ο άνθρωπος γνωρίζει την αλήθεια, την Ιδέα, και πως η προσπάθεια της φιλοσοφικής σκέψης έγκειται στο να βοηθήσει τον άνθρωπο να την ξαναθυμηθεί, να την επαναφέρει στη μνήμη του.
Σε ποια θέματα επικέντρωσε το ενδιαφέρον του ο Σωκράτης και σε τι διαφέρει η προσέγγισή του στα θέματα αυτά από την προσέγγιση των προγενεστέρων φιλοσόφων και ιδίως των σοφιστών;
Ο Σωκράτης επικέντρωσε το ενδιαφέρον του στον ίδιο τον άνθρωπο και στην κοινωνία του. Έχει μάλιστα λεχθεί ότι «κατέβασε τη φιλοσοφία από τα άστρα στη γη», με την έννοια ότι, χάρη στη δική του προσωπικότητα, οι φιλόσοφοι έπαψαν να ασχολούνται τόσο με τα φυσικά φαινόμενα. Ο Αριστοτέλης μάλιστα, στο έργο του Περί ζώων μορίων, έγραψε πως «με τον Σωκράτη έληξε η περίοδος αναζήτησης των φυσικών πραγμάτων και οι φιλοσοφούντες ασχολήθηκαν με την αρετή που είναι χρήσιμη και την πολιτική-με την ηθική και πολιτική φιλοσοφία». Η αλήθεια είναι πως με τα πολιτικά προβλήματα ασχολήθηκαν και οι προγενέστεροι φιλόσοφοι, ενώ ζητήματα ηθικής απασχόλησαν και τον Δημόκριτο και πολλούς σοφιστές. Ο Σωκράτης όμως είναι αυτός που έστρεψε τον φιλοσοφικό στοχασμό κατ’ αποκλειστικότητα σε τέτοια θέματα. Ο λόγος που τα σωκρατικά ενδιαφέροντα σημάδεψαν κατά ανεξίτηλο τρόπο την ιστορία της φιλοσοφίας πρέπει να αναζητηθεί στο σωκρατικό τρόπο σκέψης, στο γεγονός δηλαδή πως ο Σωκράτης δεν ενδιαφερόταν απλώς για τον ορθό τρόπο ζωής και δράσης είτε στο προσωπικό είτε στο κοινωνικό επίπεδο. Αντίθετα από τους σοφιστές, που το ενδιαφέρον τους ήταν καθαρά χρησιμοθηρικό, ο Σωκράτης αναζήτησε ένα σταθερό έδαφος πάνω στο οποίο να καθοριστεί αυστηρά και αμετάκλητα κάθε έννοια καλού, αρετής και σοφίας. Όπως οι πρώτοι φιλόσοφοι αναζητούσαν την πρώτη αρχή της δημιουργίας, ο Σωκράτης αναζήτησε την αρχή κάθε ηθικής έννοιας, που δεν επηρεάζεται από ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες ούτε από τη δυνατότητα αντίληψης του κάθε ανθρώπου. Αναζήτησε δηλαδή το απόλυτο απορρίπτοντας το σχετικό, την ουσία της ηθικής κι όχι τα ηθικά φαινόμενα.
Η συμβολή του Σωκράτη στη λογική είναι, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η επεξεργασία της επαγωγικής μεθόδου με σκοπό την εξαγωγή καθολικών ορισμών.
Όπως λέει ο Αριστοτέλης στα Μετά τα Φυσικό του, ο δρόμος που λογικά ακολούθησε ο Σωκράτης για να αναζητήσει ακριβώς την απόλυτη ουσία των ηθικών εννοιών, ήταν η επαγωγική μέθοδος (οι έπακτικοί λόγοι), με σκοπό την εξαγωγή καθολικών ορισμών (το όρίζεσθαι καθόλου). Ξεκινώντας δηλαδή από τα παραδείγματα, συνήθως παρμένα από την καθημερινή ζωή και εμπειρία, προσπαθούσε να οδηγήσει τη σκέψη του συνομιλητή του στην εξαγωγή καθολικών συμπερασμάτων, που να ξεπερνούν την εμπειρία και να φθάνουν σε μια απόλυτη γνώση του θέματος. Και η διαδικασία αυτή είχε επιτυχία όταν προέκυπτε τελικά ένας απόλυτος ορισμός , δηλαδή μια απόλυτη γνώση, για την αλήθεια του καλού και του κακού, της αδικίας και του δικαίου, της ομορφιάς και της ασχήμιας, της σωφροσύνης και της άνοιας, του θάρρους και της δειλίας, της ορθής διακυβέρνησης και της δεσποτείας. Έτσι ο άνθρωπος που ισχυριζόταν πως το μόνο πράγμα που γνωρίζει ήταν η ίδια του η άγνοια, σημάδεψε οριστικά την πορεία της φιλοσοφίας υποδεικνύοντας πως η λογική σκέψη κι όχι οι αισθήσεις είναι ο μοναδικός οδηγός προς την αλήθεια, προς το καθολικό και το αιώνιο.
Η δίκη και ο θάνατος του Σωκράτη
Η κατηγορία εναντίον του Σωκράτη ήταν ότι ο Σωκράτης δεν πίστευε στους θεούς της πόλης , αλλά εισήγαγε καινά (καινούργια) δαιμόνια• επίσης ότι αδικεί και διαφθείρει τους νέους. Η μήνυση κατά του Σωκράτη έγινε από τον Μέλητο, έναν ποιητή του οποίο μοναδική δόξα αποτελεί το γεγονός ότι υπήρξε κατήγορος του φιλοσόφου. Κατήγοροι ήταν επίσης ο Άνυτος και ο Λύκων. Ο πρώτος ήταν πλούσιος βυρσοδέψης και γνωστός πολιτικός, που είχε εκλεγεί και στρατηγός το 409 και είχε εξοριστεί από τους Τριάκοντα Τυράννους. Ο δεύτερος ήταν ρήτορας.
Πού στήριξαν οι μηνυτής του Σωκράτη την κατηγορία για «διαφθορά» των νέων;
Η κατηγορία για διαφθορά των νέων είχε μεγαλύτερη σχέση με την πραγματική αιτίας δίωξης του Σωκράτη. Ο φιλόσοφος ασφαλώς και δε διέφθειρε τους νέους που τον ακολουθούσαν. Όμως, όπως λέει και ο ίδιος στην Απολογία του, κατά Πλάτωνα, τα νέα παιδιά που τον έβλεπαν να ξεσκεπάζει στην αγορά την ψευδή σοφία των σοφιστών και των δημαγωγών γοητεύονταν από αυτό το “παιχνίδι” που οδηγούσε στην αναζήτηση της ουσίας των πραγμάτων και της αλήθειας. Και, εξίσου φυσικά, ως απειλούμενοι από τον Σωκράτη και τις ενοχλητικές ερωτήσεις του θεωρούσαν πως η γοητεία που ο φιλόσοφος ασκούσε στη νεολαία ήταν “διαφθορά”. Υπάρχει όμως κι ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο: πολλοί από τους νέους που ανήκαν στον κύκλο του Σωκράτη πήραν ενεργό μέρος στην πολιτική και έπαιξαν ρόλο αρνητικό σε μια καταστροφική για την Αθήνα εποχή. Ο Αλκιβιάδης, πρώτος απ’ όλους, ήταν μεν δημοκρατικός, αλλά εξαιρετικά αμφιλεγόμενος, αφού δε δίστασε και να αυτομολήσει στους Σπαρτιάτες. Πολλοί φίλοι του Σωκράτη, από την άλλη μεριά, τάχθηκαν με την ακραία μερίδα των ολιγαρχικών και στήριξαν το πραξικόπημα των Τριάκοντα Τυράννων. Ο Κριτίας κι ο Χαρμίδης μάλιστα, θείοι του Πλάτωνα, ήταν από τους ηγέτες τους. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στους κατηγόρους του να αφήσουν να εννοηθεί πως οι θεωρίες του δασκάλου ήταν υπεύθυνες για την κατάληξη των “μαθητών”.
Ποιοι ήταν οι πολιτικοί λόγοι της δίωξης του Σωκράτη;
Ο Σωκράτης κατηγορήθηκε για αθεΐα και για διαφθορά των νέων, όμως δεν ήταν αυτοί οι πραγματικοί λόγοι της δίωξής του. Ειδικά αναφορικά με την αθεΐα, η αρχαιοελληνική θρησκεία δεν είχε ιερά βιβλία και ιερατείο, “κανόνες” δηλαδή με τους κανείς συμφωνεί ή τους παραβαίνει. Η κατηγορία για διαφθορά των νέων είχε μεγαλύτερη σχέση με την πραγματική αιτίας δίωξης του Σωκράτη. Ο φιλόσοφος ασφαλώς και δε διέφθειρε τους νέους που τον ακολουθούσαν. Όμως, όπως λέει και ο ίδιος στην Απολογία του, κατά Πλάτωνα, τα νέα παιδιά που τον έβλεπαν να ξεσκεπάζει στην αγορά την ψευδή σοφία των σοφιστών και των δημαγωγών γοητεύονταν από αυτό το “παιχνίδι” που οδηγούσε στην αναζήτηση της ουσίας των πραγμάτων και της αλήθειας. Και, εξίσου φυσικά, ως απειλούμενοι από τον Σωκράτη και τις ενοχλητικές ερωτήσεις του θεωρούσαν πως η γοητεία που ο φιλόσοφος ασκούσε στη νεολαία ήταν “διαφθορά”. Υπάρχει όμως κι ένα ακόμη πολύ σημαντικό στοιχείο: πολλοί από τους νέους που ανήκαν στον κύκλο του Σωκράτη πήραν ενεργό μέρος στην πολιτική και έπαιξαν ρόλο αρνητικό σε μια καταστροφική για την Αθήνα εποχή. Ο Αλκιβιάδης, πρώτος απ’ όλους, ήταν μεν δημοκρατικός, αλλά εξαιρετικά αμφιλεγόμενος, αφού δε δίστασε και να αυτομολήσει στους Σπαρτιάτες. Πολλοί φίλοι του Σωκράτη, από την άλλη μεριά, τάχθηκαν με την ακραία μερίδα των ολιγαρχικών και στήριξαν το πραξικόπημα των Τριάκοντα Τυράννων. Ο Κριτίας κι ο Χαρμίδης μάλιστα, θείοι του Πλάτωνα, ήταν από τους ηγέτες τους. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στους κατηγόρους του να αφήσουν να εννοηθεί πως οι θεωρίες του δασκάλου ήταν υπεύθυνες για την κατάληξη των “μαθητών”.
Τι σχέση είχε η σωκρατική ειρωνεία με απόφαση του λαϊκού δικαστηρίου της Ηλιαίας για καταδίκη του φιλοσόφου σε θάνατο;
Το λαϊκό δικαστήριο της Ηλιαίας, που απαρτιζόταν από 500 δικαστές κληρωμένους από το σύνολο των πιο ηλικιωμένων πολιτών, έκρινε τον Σωκράτη ένοχο με μέτρια πλειοψηφία (281 έναντι 220). Στη δεύτερη ψηφοφορία, που αφορούσε την ποινή, η καταδίκη σε θάνατο ψηφίστηκε από περισσότερους (300 έναντι 201). Η σωκρατική ειρωνεία δεν ήταν άσχετη με την εξέλιξη αυτή: όταν του δόθηκε ο λόγος προκειμένου, κατά το νόμο, να προτείνει και αυτός μια ποινή, ο Σωκράτης , αντί να προτείνει λ.χ. την εξορία, πρότεινε την περιφρόνησή του και προς το δικαστήριο και προς το θάνατο. Είπε, χαρακτηριστικά, ότι θα έπρεπε να τον βάλουν στο πρυτανείο και να τον τρέφουν δωρεάν! Εξηγώντας στη συνέχεια γιατί ένας άνθρωπος της ηλικίας του κανένα λόγο δεν έχει να φοβάται το θάνατο, προτείνει για τυπικούς λόγους το πρόστιμο της μιας μνας. Το ποσό αυτό ανέβασαν στις 30 μνες ο Πλάτωνας, ο Κρίτωνας και οι φίλοι του, που μπήκαν εγγυητές, αφού η περιουσία του Σωκράτη δεν ξεπερνούσε τις 5 μνες.
Ποια στάση τήρησε ο Σωκράτης απέναντι στο δικαστήριο και την καταδικαστική του απόφαση;
Μετά την καταδίκη του ο Σωκράτης έμεινε περίπου έναν μήνα στο κρατητήριο. Τις μέρες εκείνες γίνονταν στο ιερό νησί του Απόλλωνα, την Δήλο, τα Δήλια. Οι Αθηναίοι είχαν στείλει εκεί θεωρία (επίσημη αποστολή σε ιερή τελετή)αντιπροσώπους της πόλης και το ένα από τα δύο ιερά πλοία τους, την Πάραλο. Κατά το έθιμο, δεν μπορούσε να γίνει εκτέλεση μέχρι την επιστροφή του πλοίου. Στη διάρκεια της κράτησής του, και ως την τελευταία στιγμή, ο Σωκράτης αντιστάθηκε στις προσπάθειες των φίλων του να αποδράσει. Όπως περιγράφει και ο Πλάτωνας στον Κρίτωνα, ο Σωκράτης πίστευε πως το γεγονός ότι αδικήθηκε από τους συμπολίτες του δεν αποτελούσε δικαιολογία για να διαπράξει αδικία εναντίον των νόμων της πόλης του. Έτσι, ήπιε το κώνειο, συζητώντας με τους φίλους του για την αθανασία της ψυχής και πέθανε μέσα στο κελί του δεσμωτηρίου.
Πηγή: Πετρά Χριστίνα, Φιλοσοφικός Λόγος, Πλάτωνος «Πρωταγόρας
Aπό την Μαρίλη
Εξαιρετικη η συναντηση ,που ανταμωσαμε ολοι
μαζι,και χαρηκα που γνωρισα καινουργιους
συνοδοιπορους!!!!!!
Σε μια κατάσταση πρωτοφανούς για τις τελευταίες δεκαετίες ανθρωπιστικής κρίσης βρίσκεται η Ελλάδα εδώ και ενάμισι χρόνο. Όλοι οι δείκτες συνηγορούν πως απαιτείται άμεση ανάληψη κοινωνικής δράσης για να στηριχθούν οι πιο ευπαθείς και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Διαβάστε τη συνέχεια »
Την Κυριακή 11 Δεκεμβρίου, με την ευκαιρία του εορτασμού της Παγκόσμιας ημέρας παιδιού, το Πολύεδρο έχει σχεδιάσει γιορτή για τα παιδιά με την συγγραφέα Αγγελική Βαρελά. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στον πολυχώρο Πολιτεία (ώρες 11.00- 13.00).
Το Εργαστήριο Τέχνης και Λόγου του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών και το Κέντρο Έρευνας και Μελέτης, Παιδαγωγικής Θεάτρου και Θεατρικού Παιχνιδιού του “Θεάτρου της Ημέρας” οργανώνουν διημερίδα με θέμα: “Διαχρονικότητα και επικαιρότητα του μύθου. Αρχαιοελληνικοί μύθοι και σύγχρονη πραγματικότητα. Θέατρο – Λογοτεχνία – Θεατρικό Παιχνίδι”. Η διημερίδα θα πραγματοποιηθεί στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2011 στο “Θέατρο της Ημέρας” (Γεννηματά 20, Αμπελόκηποι, Στάση Μετρό Πανόρμου).
Για περισσότερες πληροφορίες:
του Νόαμ Τσόμσκι
(Αποστολή από ανώνυμο)
1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ
Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών. Η στρατηγική της απόστασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη, για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής.
“Διατηρήστε την προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ, ώστε να μην έχει καθόλου χρόνο για να σκεφτεί – πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα” (απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους). Διαβάστε τη συνέχεια »
