Επί 74 ολόκληρα χρόνια παρατηρούσαν οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ την καθημερινότητα 724 ατόμων, προκειμένου να ανακαλύψουν τη «συνταγή» της ευτυχίας -και όχι, δεν περιλαμβάνει ούτε το χρήμα, ούτε τη δόξα. Η έρευνα με τίτλο Study of Adult Development είναι από τις μεγαλύτερες και εκτενέστερες που έγιναν, προκειμένου να ανακαλυφθεί το πώς μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα, περισσότερο. Το συμπέρασμά τους ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2015: η καλή ποιότητα των σχέσεων ισοδυναμεί με υγεία και ευτυχία.
Η μελέτη εξέτασε όλες τις όψεις της ζωής των συμμετεχόντων χρησιμοποιώντας από ερωτηματολόγια που απευθτύνονταν τόσο σε αυτούς όσο και σε άλλα μέλη της οικογένειάς τους, μέχρι γενετικές πληροφορίες, τεστ διανοητικής λειτουργίας, ψυχολογικά τεστ, ιατρικές εξετάσεις όπως αναλύσεις αίματος και εγκεφαλογράφημα, ακόμη και αυτοψίες σε νεκρούς που συμμετείχαν στην έρευνα όσο ζούσαν. Για την έρευνα επιλέχθηκαν μόνο νεαροί άνδρες, προερχόμενοι τόσο από μεγαλοαστικές οικογένειες όσο και από φτωχογειτονιές. 75 χρόνια αργότερα, το πόρισμα βγήκε:
1. Οι ανθρώπινες σχέσεις ευνοούν την ευζωία ενώ η μοναξιά σκοτώνει. Όσοι είχαν στενότερες σχέσεις με οικογένεια και φίλους ήταν και πιο ευτυχισμένοι αλλά και πιο υγιείς. Έζησαν περισσότερο σε σχέση με όσους ήταν πιο μοναχικοί ενώ διατηρήθηκαν και σε καλύτερο επίπεδο οι διανοητικές τους λειτουργίες.
2. Η ποιότητα των σχέσεων είναι πιο σημαντική από την ποσότητα. Σύμφωνα με την έρευνα, είναι προτιμότερο να είναι κάποιος μόνος, παρά δυστυχισμένος από την παρουσία άλλων. Απεδείχθη ότι η υγεία των ανθρώπων που έζησαν έναν δύσκολο γάμο ήταν κατά μέσο όρο χειρότερη από των άλλων, αλλά ένα διαζύγιο είναι λιγότερο νοσηρό για την υγεία από ό,τι μια μακροχρόνια κακή σχέση.
3. Οι σχέσεις ευνοούν μυαλό και σώμα. Όσοι έχουν σταθερές σχέσεις με καλή ποιότητα, κρατούν το μυαλό τους πιο υγιές για μεγαλύτερο διάστημα. Τα ογδοντάχρονα ζευγάρια είχαν καλύτερη μνήμη από τους υπόλοιπος
. Σήμερα, από τους 724 συμμετέχοντες, μόνο 60 βρίσκονται εν ζωή. Η δεύτερη γενιά της μελέτης αρχίζει με τα παιδιά των συμμετεχόντων, αυτή τη φορά αγόρια και κορίτσια. Ο στόχος της μελέτης στον νέο «γύρο» είναι το αν η ευτυχία επηρεάζεται από την εκπαίδευση και από τους γονείς. [Πηγή: www.doctv.gr]
«Μη φοβάστε να κλάψετε. Με αυτό τον τρόπο θα απελευθερώσετε το νου σας από λυπητερές σκέψεις» – Hopi
«Είναι καλύτερο να έχετε λιγότερες βροντές στα λόγια και περισσότερες αστραπές στα χέρια» – Apache
«Όλα τα φυτά είναι αδελφοί και αδελφές μας. Μας μιλούν και αν αφουγκραστούμε, μπορούμε να τα ακούσουμε» – Arapaho
«Πες μου και θα το ξεχάσω. Δείξε μου και μπορεί να μην το θυμάμαι. Κάνε με να συμμετάσχω και θα το καταλάβω» – Άγνωστη φυλή
«Όταν δείχνουμε τον σεβασμό μας προς στις άλλες μορφές ζωής, θα ανταποκριθούν με σεβασμό προς εμάς» – Arapaho
«Αυτός που κοιμάται με τα σκυλιά, ξυπνάει με ψύλλους» – Blackfoot
«Τι είναι η ζωή; Είναι η λάμψη μιας πυγολαμπίδας τη νύχτα. Είναι η ανάσα ενός βούβαλου το χειμώνα. Είναι η μικρή σκιά που τρέχει πάνω στο γρασίδι και χάνεται στο ηλιοβασίλεμα» – Blackfoot
«Όταν γεννηθήκατε, κλαίγατε και ο κόσμος πανηγύριζε. Ζήστε τη ζωή σας έτσι ώστε όταν πεθάνετε, ο κόσμος να κλαίει κι εσείς να πανηγυρίζετε» – Cherokee
«Αυτός που έχει το ένα πόδι στο κανό και το άλλο στη βάρκα, θα πέσει στο ποτάμι» – Tuscarora
«Ο πρώτος μας δάσκαλος είναι η καρδιά μας» – Cheyenne
«Να θυμάστε πως τα παιδιά σας δεν είναι δικά σας, σας τα έχει δανείσει ο Δημιουργός» – Mohawk
«Οι νόμοι των ανθρώπων αλλάζουν με την κατανόηση της ανθρώπινης φύσης. Μόνο οι νόμοι του πνεύματος μένουν πάντοτε οι ίδιοι» – Crow
«Δεν υπάρχει θάνατος, μόνο αλλαγή κόσμων» – Duwamish
«Δεν μπορείτε να ξυπνήσετε αυτόν που προσποιείται ότι κοιμάται» – Navajo
«Όλα τα όνειρα ξεκινούν από τον ίδιο ιστό» – Hopi
www.omorfizoi.gr
(απο την Σταυρούλα)
Κάποτε, στα τέλη της δεκαετίας του ’90, όταν το Υπουργείο Παιδείας στεγαζόταν στην Μητροπόλεως, επισκέφθηκα ένα σύμβουλο του Υπουργού και καθώς καθυστερούσε – κατά τα συνήθη – η συνάντηση, για να «σκοτώσω» τον χρόνο μου στον προθάλαμο όπου καθόμουν, άρχισα να μετρώ στην απέναντί μου τεράστια εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα, τους διατελέσαντες υπουργούς Παιδείας από την σύσταση του ελληνικού κράτους μέχρι τότε:
Στα 170 χρόνια συνέχειας ελληνικού κράτους είχαν διατελέσει υπουργοί Παιδείας, 180 περίπου ψυχές. Έχει υπάρξει μάλιστα και ημερήσιος Υπουργός Παιδείας…
Θυμάμαι καλά αυτό το περιστατικό κάθε φορά που ακούω πως ο κάθε νέος Υπουργός ανακοινώνει την έναρξη ενός διαλόγου ή τις προθέσεις του για μεταρρυθμίσεις:συνήθως η επιφυλακτικότητα, ορισμένες φορές η καχυποψία, και ένα μειδίαμα στο άκουσμά τους, περιγράφουν το τι εισπράττω από τις ανακοινώσεις του εκάστοτε κ. Υπουργού Παιδείας.
Παρ’ όλα αυτά η πρόσφατη έναρξη του διαλόγου για την Παιδεία, μ’ έχει οπλίσει με μια σχετική αισιοδοξία:
Τόσο η ποιότητα των μελών της επιτροπής (πως μπορείς να μην εμπιστευθείς κάποια τουλάχιστον από τα μέλη μιας – τόσο σημαντικής- επιτροπής όταν μάλιστα είσαι φίλιος αναγνώστης των γραπτών και των βιβλίων τους;), όσο και η δομή του (μια από τις πολύ ενδιαφέρουσες καινοτομίες εντοπίζεται στο γεγονός ότι δεν θα υπάρχει μόνο οριζόντια αλλά και κάθετη δομή με ευκταίο αποτέλεσμα την αποφυγή στεγανών μεταξύ των βαθμίδων εκπαίδευσης), αποτελούν ένα αξιόπιστο εχέγγυο.
Βέβαια από την καλή δομή ενός εθνικού διαλόγου και την ποιότητα των μελών μιας επιτροπής μέχρι το δια ταύτα, υπάρχει μεγάλη διαδρομή.
Άλλωστε το γεγονός της ύπαρξης 180 (και βάλε) διατελεσάντων υπουργών Παιδείας, σχετικοποιεί την αισιοδοξία: Το πολλάκις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού…
Τις ίδιες πάνω-κάτω μέρες με την έναρξη του διαλόγου στην Παιδεία σε μια 4η τάξη ενός Δημοτικού σχολίου η δασκάλα ή ο δάσκαλος έβαλε σαν θέμα έκθεσης το «Πού βρίσκεται η ποίηση;»
Η απάντηση ενός παιδιού 9 μόλις ετών ήταν ακριβώς η παρακάτω:
Ώστε εκεί βρίσκεται η ποίηση. Και η ποίηση στην Παιδεία, που βρίσκεται;
Υπάρχει μια πλατεία στο Παρίσι, η Place Maubert, που λέγεται ότι πήρε το όνομά της από τον Αλβέρτο τον Μέγα.
Ανάμεσα στην «καρολίγγεια αναγέννηση» και την ανάπτυξη των πανεπιστημίων του 13ου αιώνα, η μετάδοση της της γνώσης στην Ευρώπη εξασφαλίσθηκε κυρίως μέσω των μοναστηριακών και κατόπιν εκκλησιαστικών σχολών.
Καθηγητές και μαθητές είναι περιπλανώμενοι: οι δεύτεροι ακολουθούν τους πρώτους στις μετακινήσεις σ’ όλη την Ευρώπη, ταξιδεύοντας από πόλη σε πόλη στο ρυθμό μιας ζήτησης που αυξάνεται όσο μεγαλύτερη είναι η φήμη του δασκάλου (1).
Ο Αλβέρτος για παράδειγμα είχε χρηματίσει καθηγητής στο Ράτισμπον, κατόπιν στο Στρασβούργο και την Κολωνία προτού διδάξει στο Παρίσι όπου τα μαθήματά του γνωρίζουν τέτοια επιτυχία ώστε αναγκάζεται να τα παραδίδει σε ανοιχτό χώρο, σε μια πλατεία που διατηρεί το όνομά του : την πλατεία Μωμπέρ.
Αναρωτιέμαι πόσοι αλήθεια ήταν τυχεροί στην ζωή τους να συναντήσουν τέτοιους δασκάλους;
Θα μπορούσε άραγε να υπάρξει ένα εκπαιδευτικό σύστημα που να δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε τα αμφιθέατρα να μην επαρκούν να χωρέσουν τους φοιτητές εξ αιτίας της ρητορικής γοητείας των της πλειοψηφίας των δασκάλων τους;
Στα χρόνια που σπούδασα στο Παρίσι, θυμάμαι πως φοιτητές διαφόρων Πανεπιστημίων και ειδικοτήτων συσσωρεύονταν στους υπαίθριους χώρους του Πανεπιστημίου της Βενσέν για να παρακολουθήσουν την εκφορά του λόγου του Ντελέζ, τα μαθήματά του δηλαδή. Τόσο ήταν το πλήθος.
Στα χρόνια που κύλησαν, είχα την τύχη να διαβάσω στο «Βήμα» το παρακάτω κείμενο του Κωνσταντίνου Τσουκαλά με τίτλο «Μνήμη Αθανασίου Κανελλόπουλου»:
«Είχα πολλούς δασκάλους στην ζωή μου. Άκουσα και πάσχισα να παρακολουθήσω σοφούς ή λιγότερους σοφούς καθηγητές. Πολλές φορές γοητεύτηκα και συγκλονίστηκα, και ποιο πολλές ακόμη έπηξα θανάσιμα. Οι γνώσεις, οι εντυπώσεις και οι αναμνήσεις σωρεύτηκαν, παγιώθηκαν, ανακατεύτηκαν και με τον καιρό ξεθώριασαν. Και, στο τέλος, μέσα από διεργασίες απρόβλεπτες και εν πολλοίς αθέλητες, έγινα δάσκαλος και ο ίδιος. Δεν ήρθε βέβαια ο καιρός του απολογισμού. Δεν έχω επιχειρήσει ποτέ να σταθμίσω τις επιρροές που δέχθηκα και δέχομαι ακόμη. Επιρροές που γλιστρούν η μία πίσω από την άλλη, επιρροές ρητές ή αφανείς, που η καθεμιά τους ακολουθεί τη δική της άδηλη πορεία.
Οι μνήμες όμως παραμένουν. Και αναμοχλεύοντάς τες ότι την πιο συγκροτημένη διδασκαλία δεν την απήλαυσα ούτε στο Αθήνησι ούτε στη Χαϊδελβέργη ούτε στη Σορβόννη ούτε στο Yale, αλλά στο ετοιμόρροπο, σκονισμένο, κακοφωτισμένο και αθέρμαστο νομικό φροντιστήριο της οδού Καπλανών, στη μουντή και ασφυκτική ατμόσφαιρα της μετεμφυλιακής Αθήνας. Εκεί όπου, έχοντας επιστρέψει από την εξορία, ο Θανάσης Κανελλόπουλος δίδασκε, αργά πάντα το βράδυ αστικό δίκαιο.
Είναι βέβαια δύσκολο, μετά από τόσα χρόνια, να εντοπίσω με ακρίβεια τους λόγους για τους οποίους η διδασκαλία του μένει πάντα ζωντανή στη θύμησή μου. Η αυστηρότητα στην έκφραση και η ακριβολογία δεν ήταν αποκλειστικά δικό του προνόμιο. Αλλά και η ευρυμάθεια, το χιούμορ, η ευρηματικότητα και η ευστοχία των παραδειγμάτων και ανεκδότων με τα οποία διάνθιζε την ομιλία του είναι στοιχεία που τα συνάντησα και σε άλλους.
Ο Θανάσης Κανελλόπουλος γεννούσε λόγο ρέοντα, πειστικό και γοητευτικό, χωρίς κενά, αλλά και δίχως επιτήδευση ή στόμφο. Σ’ αυτό όμως δεν διέφερε από άλλους προικισμένους δασκάλους που έχουν την έκτη εκείνη αίσθηση που επιτρέπει την άμεση κατάκτηση του ακροατηρίου.
Αυτό που θυμάμαι απ’ αυτόν ξεπερνάει τόσο το περιεχόμενο του λόγου του όσο και το ύφος του. Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο ο Θανάσης Κανελλόπουλος μετέδιδε τη χαρά της αποδεικτικής επιχειρηματολογίας, την ομορφιά του αυστηρού συλλογισμού, την αισθητική και αισθαντική αυταξία της αφαιρετικής σκέψης.
Οι νομικές κατηγορίες και έννοιες δεν εμφανίζονταν σαν ψυχρά αντικείμενα μάθησης και γνώσης, αλλά ζωντάνευαν σαν στοιχεία ενός λογικού παιγνίου, ενός αινίγματος ή γρίφου που καλούμαστε να επιλύσουμε, να αναστρέψουμε και να απολαύσουμε.
Σωκρατικά, διασκέδαζε κατασκευάζοντας σοφιστικά οικοδομήματα με στόχο να τα ανατρέψει, μας ενέπλεκε σε λογικούς μαιάνδρους, αφήνοντάς μας να επινοήσουμε δικές μας εξόδους από τον λαβύρινθο, μας έκανε να πιστεύουμε ότι είμαστε πιο έξυπνοι από ό,τι ήμαστε και να θέλουμε να γίνουμε ακόμη εξυπνότεροι. Μας δίδαξε πολύ περισσότερα από το να αγαπήσουμε το αστικό δίκαιο και τη νομική επιστήμη.Μας εμφύσησε την απόλαυση της σκέψης.»
Αλήθεια, είναι εφικτό, η εμφύσηση της απόλαυσης της σκέψης να μην αποτελεί χαρισματικό προνόμιο μιας χούφτας διδασκόντων αλλά να μπορεί να υιοθετηθεί ως όραμα μιας εθνικής εκπαιδευτικής πολιτικής;
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, η διαμόρφωση των πολιτών του 21ου αιώνα αποτέλεσε το θέμα ευρείας συζήτησης στους εκπαιδευτικούς κύκλους της Γαλλίας την οποία ξεκίνησε το Υπουργείο Παιδείας με την συνεργασία του γαλλικού Κοινοβουλίου.
Οργανώθηκαν «Ημερίδες περισυλλογής» με στόχο την ανανέωση ενός ουμανιστικού και λαϊκού πολιτισμού, παρέχοντας στοιχεία πληροφόρησης και σκέψης.
Ο πρόεδρος του γαλλικού Επιστημονικού Συμβουλίου Εθνικής ΓνωμοδότησηςΕντγκάρ Μορέν προσδιόρισε τον στόχο του διαλόγου σαν μια απελευθέρωση της γνώσης και σαν μια αναγκαιότητα μεταρρύθμισης της σκέψης, δηλαδή κάτι πολύ περισσότερο από την εκπόνηση νέων πολύ συγκεκριμένων προγραμμάτων (που και αυτά θα διαμορφωθούν με την σειρά τους), αλλά σαν προώθηση νέων τρόπων σκέψης(2):
«Κατά το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα εμφανίστηκε ένας αριθμός επιστημών, οι οποίες συνδύαζαν πολλά γνωστικά αντικείμενα, γεγονός που επέτρεψε την απελευθέρωσή τους και τα κατέστησε περισσότερο γόνιμα. Ο διαχωρισμός των γνώσεων σε κατηγορίες είναι επιζήμιος στη διαμόρφωση της σκέψης. Κι εδώ έχουμε μια πραγματική πρόκληση.
Οι γνώσεις είναι όλο και πιο διαιρεμένες και τα προς επίλυση προβλήματα όλο και πιο σύνθετα και γενικά. Γνωρίζω πως είναι τεράστιες οι αντιστάσεις στις συνήθειες της σκέψης και των θεσμών.
Οι οικονομικές επιστήμες και η Κοινωνιολογία για παράδειγμα, μαθήματα που στο Λύκειο μελετώνται παράλληλα, στο Πανεπιστήμιο χωρίζουν απότομα. Πως θα αντιμετωπισθούν τέτοιου είδους δυσκολίες;
Αυτό που πρέπει να επιδιώξουμε είναι η διάνοιξη νέου τρόπου σκέψης. Υπάρχουν «φυσικά αντικείμενα», π.χ. ο κόσμος, η Γη, η βιόσφαιρα, που έχουμε κατανοήσει μέσα από πολυεπιστημονικά γνωστικά αντικείμενα που αναπτύχθηκαν εδώ και πενήντα χρόνια.
Αν πάρουμε ως παράδειγμα την οικολογία, είναι προφανές πως καθηγητές Φυσικής, Χημείας ή Βιολογίας ακόμη και Ιστορίας ή Οικονομίας θα συναντώνται και θα εργάζονται από κοινού πάνω σε αυτά τα θέματα. Μήπως όμως αυτό σημαίνει πως πρέπει να διαμορφώσουμε έναν πολυδύναμο καθηγητή για όλα αυτά; Καθόλου.
Θα ήθελα να τους δείξω πως υπάρχουν κοινές θεματικές, ώστε να μπορούν οι ίδιοι στην συνέχεια να θεμελιώσουν τις ανάλογες σχέσεις. Θα ήταν ευχής έργο αν μπορούσαμε να δημιουργήσουμε ένα Κέντρο για εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, όπου θα περνούν εκεί κάποιο χρόνο μελετώντας προβλήματα που άπτονται της επιστημονικότητας, του ορθολογισμού, των σχέσεων μεταξύ ανθρωπιστικών και φυσικών επιστημών και, γιατί όχι, ανθρωπιστικών επιστημών και λογοτεχνίας.
Η λογοτεχνία είναι επίσης πολύ σημαντική. Διαθέτει αυτή την ανωτερότητα επί της Ιστορίας και της Κοινωνιολογίας, καθώς θεωρεί τα άτομα ενταγμένα σε ένα περιβάλλον, σε μια κοινωνία, σε μια προσωπική υπόθεση. Η λογοτεχνία και ο κινηματογράφος είναι σχολεία ζωής για τους εφήβους, όπου μαθαίνουν να αναγνωρίζονται μεταξύ τους.»
Αν όλα τα παραπάνω ισχύουν κάπου εκεί θα πρέπει να βρίσκεται το όραμα στην Παιδεία. Δεν έχουμε παρά να προσπαθήσουμε να αναζητήσουμε και να εφαρμόσουμε μια νέα μορφή διδασκαλίας που στο επίκεντρό της θα βρίσκεται η πολυεπιστημονική προσέγγιση και μετάδοση της γνώσης, με δεσπόζουσα την θέση της λογοτεχνίας στην εκπαιδευτική διαδικασία ασχέτως διδασκόμενου γνωστικού αντικειμένου.
Αυτά, ίσως θα ήταν επαρκή πριν είκοσι χρόνια ώστε να διαμορφώσουμε μια τέτοια μορφή εκπαιδευτικού μοντέλου. Όμως η αλματώδης εισβολή των νέων τεχνολογιών στις ζωές όλων μας, μας έχει σταδιακά μετατρέψει από αναγνώστες του κόσμου σε θεατές του.
O Χανς Γκέοργκ Γκάνταμερ σε μια συνέντευξή του, το 1996 που αναδημοσιεύθηκε στον ελληνικό Τύπο (3) απάντησε ως εξής στην ερώτηση «Τι σημαίνει να διαβάζουμε ένα κείμενο, καθηγητή Γκάνταμερ;»:
«Είναι ένα από τα πιο δύσκολα και πιο επίκαιρα ερωτήματα σήμερα, δεδομένου ότι ζούμε το τέλος της εποχής του Γουτεμβέργιου. Οι θρίαμβοι της τεχνολογίας καθόρισαν τον αιώνα μας και το μέλλον μας. Ή καλύτερα ίσως την έλλειψη του μέλλοντος μας. Γι’ αυτό και σπρώχνουμε όλο και περισσότερο στο περιθώριο την εμπειρία της ανάγνωσης. Το δίκτυο ηλεκτρονικών πληροφοριών αναπτύσσεται όλο και περισσότερο επενδύοντας ήδη μέχρι την καρδιά κάθε οικογένειας. Όλες οι αποστάσεις έχουν χαθεί και ο καθένας μας μπορεί να βλέπει σε κάθε γωνιά τη Γης.Δεν είμαστε πλέον αναγνώστες του κόσμου, είμαστε θεατές του».
Έχοντας κατασταλάξει λοιπόν σε μια μορφή νέα διδασκαλίας και έχοντας υπόψη μας ότι οι γενιές που πρόκειται να εκπαιδευθούν δεν είναι πλέον αναγνώστες του κόσμου, αλλά θεατές του, θα πρέπει να αναζητηθούν τα αναγκαία εκείνα τεχνικά εργαλεία που προσφέρει η άνθιση των νέων τεχνολογιών, να υιοθετηθούν και να τύχουν εφαρμογής στην εκπαιδευτική κλίμακα όλων των βαθμίδων:
Από τα Μαζικά Ελεύθερα Διαδικτυακά Μαθήματα και την Παιχνιδοποίηση (Gamification) ως τα διεθνικά διαδικτυακά δίκτυα που προσφέρουν την δυνατότητα οι φοιτητές συνεργαζόμενων Πανεπιστημίων να ασκούνται στην συζήτηση και επίλυση κοινών προβλημάτων και ως το Moodle και γιατί όχι το Facebook.
Όμως εδώ ελλοχεύει ο μεγάλος κίνδυνος όπως τον επισημαίνει ο Φερνάντο Σαβατέρσε μια πρόσφατη συνέντευξή του: «Το εκπαιδευτικό σύστημα εγκαταλείπει τη φιλοσοφία και τη λογοτεχνία και εκχωρεί τις οδηγίες χρήσης του στο iPhone».
Και συμπληρώνει: «Δεν υφίσταται καμία τεχνολογία που να σου λέει τι πρέπει να κάνεις και πού να πας. Είναι μόνο ένα μέσον, ο ανθρωπισμός είναι ο στόχος. Ο κόσμος διαβάζει, το ζήτημα είναι να θέλει να διαβάζει βιβλία.»
Για να συμβεί όμως αυτό, θα πρέπει κάποιος να του εμφυσήσει την απόλαυση της σκέψης και να τον αναστρέψει: από θεατή του κόσμου σε αναγνώστη του.
Κάπου εκεί θα βρίσκεται η ποίηση στην Παιδεία.
Νομίζω.
*************
(1) Berstein Serge, Milza Pierre, «Ιστορία της Ευρώπης», 1ος Τόμος, Από την Ρωμαϊκή αυτοκρατορία στα ευρωπαϊκά κράτη (5ος – 18ος αιώνας), Εκδόσεις Αλεξάνδρεια,
(2) Εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»,10-3-1998
(3) Εφημερίδα «Ελευθεροτυπία»,10-11-1996
Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Απόσπασμα από την ομιλία του Τσάρλι Τσάπλιν, στα 70στά γενεθλιά του…
Οταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά ,
μπόρεσα να καταλάβω οτι ,
ο συναισθηματικός πόνος και η θλίψη απλώς με
προειδοποιούσαν να μη ζω ενάντια
στην αλήθεια της ζωής μου.
Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε
ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΤΗΤΑ
Oταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
κατάλαβα σε τι δυσκολη θέση ερχόταν κάποιος,
όταν του επέβαλα τις επιθυμίες μου.
Και όταν μάλιστα δεν ήταν η καταλληλη στιγμή
και ούτε ήταν έτοιμος ο άνθρωπος ,
ακόμα και αν αυτός ημουν εγώ.
Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
έπαψα να λαχταρώ για μια αλλη ζωή
και εβλεπα γύρω μου ότι τα πάντα μου έλεγαν να μεγαλώσω.
Σήμερα ξέρω ότι αυτό το λέμε
ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
καταλαβα οτι σε καθε περίσταση ήμουν στο καταλληλο μέρος
και πάντα στην καταλληλη στιγμή.
Αυτο με εκανε να γαληνέψω.
Σήμερα , ξερω οτι αυτό το λεμε
ΑΛΗΘΕΙΑ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά ,
έπαψα να στερούμαι τον ελεύθερο χρονο μου και
να κάνω μεγαλόπνοα σχεδια για το μέλλον.
Σήμερα , κάνω μονο οτι μου αρέσει και με γεμίζει χαρά,
ότι αγαπώ και κάνει την καρδιά μου να γελά.
Με το δικό μου τρόπο και με τους δικούς μου ρυθμούς.
Σήμερα , ξέρω ότι αυτό το λέμε
ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
απελευθερώθηκα από ότι δεν ήταν υγιεινό για μένα.
Από φαγητά, άτομα, πράγματα, καταστάσεις και
οτιδήποτε με απομάκρυνε από τον εαυτό μου.
Παλιά , αυτό το έλεγα “υγιή εγωισμό”.
Σήμερα , ξερω οτι αυτό το λέμε
ΑΥΤΑΓΑΠΗ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά ,
έπαψα να έχω πάντα δίκιο.
Ετσι έσφαλα πολύ λιγότερο.
Σήμερα, ξερω οτι αυτό το λεμε
ΑΠΛΟΤΗΤΑ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
αρνήθηκα να συνεχίσω να ζω στο παρελθόν μου
και να ανησυχώ για το μέλλον μου.
Τωρα ζω κάθε μέρα την καθε στιγμή
που ξερω ότι ΟΛΑ συμβαίνουν.
Σήμερα , ξερω οτι αυτό το λέμε
ΠΛΗΡΟΤΑ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
συνειδητοποίησα οτι, οι σκέψεις μου με έκαναν
ενα άτομο μίζερο και άρρωστο.
Οταν επικαλέστηκα την δύναμη της καρδιάς μου,
η λογική μου βρήκε ενα πολύτιμο σύμμαχο.
Σήμερα, αυτό το λέω
ΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ
Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου πραγματικά,
κατάλαβα ότι, δεν πρέπει να φοβόμαστε
τις αντιπαραθέσεις , τις συγκρούσεις και οποιαδήποτε
προβληματα αντιμετωπίζουμε
με τον εαυτό μας ή με τους άλλους.
Αυτό το λεμε
ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ
Ξέρω ότι από τις εκρήξεις στο Σύμπαν
γεννιούνται νέα αστέρια.
Σημερα ξερω οτι,
ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ
http://face2face.gr/
από την Πετρούλα
Ζωγραφίστε πρώτα ένα κλουβί
με μιά πόρτα ανοιχτή
ζωγραφίστε μετά
κάτι όμορφο
κάτι απλό
κάτι ωραίο
κάτι χρήσιμο
για το πουλί
βάλτε έπειτα το μουσαμά απάνω σ’ ένα δέντρο
σ’ ένα κήπο
σ’ ένα πάρκο
ή σ’ ένα δάσος
κρυφτείτε πίσω από το δέντρο
χωρίς μιλιά
τελείως ακίνητοι …;
Κάποτε το πουλί έρχεται γρήγορα
μα μπορεί και να περιμένει χρόνια
πριν τ’ αποφασίσει
Μην απογοητευτείτε
περιμένετε
περιμένετε αν χρειαστεί χρόνια ολόκληρα
το αν έρθει γρήγορα ή αργά το πουλί
δε θα ‘χει καμιά σχέση
με την επιτυχία του πίνακα
Όταν φτάσει το πουλί
αν φτάσει
κρατείστε απόλυτη σιωπή
περιμένετε να μπει το πουλί στο κλουβί
κι όταν μπει
κλείστε απαλά την πόρτα με ένα πινέλο
μετά
σβήστε ένα ένα όλα τα σύρματα
προσέχοντας να μην αγγίξετε ούτε ένα φτερό του πουλιού
Ζωγραφίστε κατόπιν το δέντρο
διαλέγοντας το πιο ωραίο κλαδί του
για το πουλί
ζωγραφίστε ακόμη το πράσινο φύλλωμα και τη δροσιά του ανέμου
τη σκόνη του ήλιου
το σούρσιμο των ζώων στη χλόη μέσα στο κάμα του καλοκαιριού
και μετά περιμένετε το πουλί να τραγουδήσει
Αν δεν τραγουδά το πουλί
Είναι κακό σημάδι
σημάδι πως ο πίνακας είναι κακός
μ’ αν τραγουδά είναι καλό σημάδι
σημάδι πως μπορείτε να υπογράψετε
Τραβάτε λοιπόν πολύ απαλά
ένα φτερό απ’ το πουλί
και γράφετε τ’ όνομά σας σε μια γωνιά του πίνακα.
Παρασκευὴ εἶναι σήμερα θὰ πάω στὴ λαϊκὴ
νὰ κάνω ἕναν περίπατο στ’ ἀποκεφαλισμένα περιβόλια
νὰ δῶ τὴν εὐωδιὰ τῆς ρίγανης
σκλάβα σὲ ματσάκια.
Πάω μεσημεράκι ποὺ πέφτουν οἱ τιμὲς τῶν ἀξιώσεων
βρίσκεις τὸ πράσινο εὔκολο
σὲ φασολάκια κολοκύθια μολόχες καὶ κρινάκια.
Ἀκούω ἐκεῖ τί θαρρετὰ ἐκφράζονται τὰ δέντρα
μὲ τὴν κομμένη γλῶσσα τῶν καρπῶν
ρήτορες σωροὶ τὰ πορτοκάλια καὶ τὰ μῆλα
καὶ παίρνει νὰ ροδίζει λίγη ἀνάρρωση
στὶς κιτρινιάρικες παρειὲς
μιᾶς μέσα βουβαμάρας.
Σπάνια νὰ ψωνίσω. Γιατί ἐκεῖ σοῦ λένε διάλεξε.
Εἶναι εὐκολία αὐτὴ ἢ πρόβλημα; Διαλέγεις καὶ μετὰ
πῶς τὸ σηκώνεις τὸ βάρος τὸ ἀσήκωτο
ποὺ ἔχει ἡ ἐκλογή σου.
Ἐνῶ ἐκεῖνο τὸ ἔτυχε τί πούπουλο. Στὴν ἀρχή.
Γιατί μετὰ σὲ γονατίζουν οἱ συνέπειες.
Ἀσήκωτες κι αὐτές. Κατὰ βάθος εἶναι σὰν νὰ διάλεξες.
Τὸ πολὺ ν’ ἀγοράσω λίγο χῶμα. Ὄχι γιὰ λουλούδια.
Γιὰ ἐξοικείωση.
Ἐκεῖ δὲν ἔχει διάλεξε. Ἐκεῖ μὲ κλειστὰ τὰ μάτια.
agiazoni.gr
… ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΝΑ ΑΡΠΑΞΕΙΣ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΥΡΩΔΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΣΟΥ ΔΩΣΕΙ ΤΟ ΚΑΡΑΒΙ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΡΑΒΙ ΝΑ ΣΟΥ ΔΩΣΕΙ ΤΗ ΓΟΡΓΟΝΑ ΚΑΙ Η ΓΟΡΓΟΝΑ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΚΙ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ…
Τ’ ανθισμένο πέλαγο και τα βουνά στη χάση του φεγ-
γαριού
η μεγάλη πέτρα κοντά στις αγριοσυκιές και τ’ ασφοδίλια
το σταμνί πού δεν ήθελε να στερέψει στο τέλος της μέρας
και το κλειστό κρεβάτι κοντά στα κυπαρίσσια και τα
μαλλιά σου
χρυσά’ τ’ άστρα του Κύκνου κι’ εκείνο τ’ άστρο ό Αλδε-
βαράν
Κράτησα τη ζωή μου κράτησα τη ζωή μου ταξιδεύοντας
ανάμεσα στα κίτρινα δέντρα κατά το πλάγιασμα της
βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες με τα φύλλα της οξιάς,
καμιά φωτιά στην κορυφή τους· βραδιάζει.
Κράτησα τη ζωή μου˙ στ’ αριστερό σου χέρι μια γραμμή
μια χαρακιά στο γόνατο σου, τάχα να υπάρχουν
στην άμμο του περασμένου καλοκαιριού τάχα
να μένουν εκεί πού φύσηξε ό βοριάς καθώς ακούω
γύρω στην παγωμένη λίμνη την ξένη φωνή.
Τα πρόσωπα πού βλέπω δε ρωτούν μήτε ή γυναίκα
περπατώντας σκυφτή βυζαίνοντας το παιδί της.
Ανεβαίνω τα βουνά· μελανιασμένες λαγκαδιές˙ o χιονισμένος
κάμπος, ως πέρα ό χιονισμένος κάμπος, τίποτε δε
ρωτούν
μήτε o καιρός κλειστός σε βουβά ερημοκλήσια μήτε
τα χέρια που απλώνονται για να γυρέψουν, κι’ οι
δρόμοι.
Κράτησα τη ζωή μου ψιθυριστά μέσα στην απέραντη
σιωπή
δεν ξέρω πια να μιλήσω μήτε να συλλογιστώ· ψίθυροι
σαν την ανάσα του κυπαρισσιού τη νύχτα εκείνη
σαν την ανθρώπινη φωνή της νυχτερινής θάλασσας στα
χαλίκια
σαν την ανάμνηση, της φωνής σου λέγοντας «ευτυχία».
Κλείνω τα μάτια γυρεύοντας το μυστικό συναπάντημα των
νερών
κάτω απ’ τον πάγο το χαμογέλιο της θάλασσας τα κλει-
στά πηγάδια
ψηλαφώντας με τις δικές μου φλέβες τις φλέβες εκείνες
πού μου ξεφεύγουν
εκεί πού τελειώνουν τα νερολούλουδα κι’ αυτός ό άνθρωπος
πού βηματίζει τυφλός πάνω στο χιόνι της σιωπής.
Κράτησα τη ζωή μου, μαζί του, γυρεύοντας το νερό πού
σ’ αγγίζει
στάλες βαρειές πάνω στα πράσινα φύλλα, στο πρόσωπο σου
μέσα στον άδειο κήπο, στάλες στην ακίνητη δεξαμενή
βρίσκοντας έναν κύκνο νεκρό μέσα στα κάτασπρα φτε-
ρά του,
δέντρα ζωντανά και τα μάτια σου προσηλωμένα.
Ό δρόμος αυτός δεν τελειώνει δεν έχει αλλαγή, όσο γυρεύεις
να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια, εκείνους πού έφυγαν
εκείνους
πού χάθηκαν μέσα στον ύπνο τους πελαγίσιους τάφους,
όσο ζητάς τα σώματα πού αγάπησες να σκύψουν
κάτω από τα σκληρά κλωνάρια των πλατάνων εκεί
πού στάθηκε μια αχτίδα του ήλιου γυμνωμένη
και σκίρτησε ένας σκύλος και φτεροκόπησε ή καρδιά σου,
ό δρόμος δεν έχει αλλαγή˙ κράτησα τη ζωή μου.
Το χιόνι
και το νερό παγωμένο στα πατήματα των αλόγων.
Κορυφαίοι Έλληνες επιστήμονες της NASA, βραβευμένοι μικροί εξερευνητές, φιλόδοξες ομάδες νεαρών επιστημόνων και ερασιτέχνες αστρονόμοι επιχειρούν να απαντήσουν μερικά από τα πιο δύσκολα ερωτήματα που γεννά το σύμπαν και η ανθρώπινη περιπέτεια της κατάκτησης του διαστήματος στον «Ορίζοντα» του Σωτήρη Δανέζη με τίτλο «Φτιαγμένοι από Αστέρια», αυτήν την Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016 στις 23.10 στο MEGA.
Έχουν περάσει σχεδόν 55 χρόνια από την πρώτη διαστημική πτήση του Γιούρι Γκαγκάριν και η επιστημονική κοινότητα σχεδιάζει την πρώτη επανδρωμένη αποστολή στον πλανήτη Άρη.
Τους τελευταίους μήνες οι ανακοινώσεις της NASA, της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας, είναι καταιγιστικές. Οι διαστημικές ανακαλύψεις διαδέχονται η μία την άλλη. Μερικές οφείλονται στη δουλειά δεκαετιών από διακεκριμένους Έλληνες επιστήμονες που έχουν αφήσει το στίγμα τους στην ιστορία της κατάκτησης του διαστήματος.
Για πρώτη φορά εμφανίζονται και μιλούν μαζί στο νέο επεισόδιο του Ορίζοντα ο ακαδημαϊκός και ομότιμος διευθυντής της Διοίκησης Διαστήματος στο εργαστήριο εφαρμοσμένης φυσικής του πανεπιστημίου John Hopkins, Σταμάτης Κριμιζής, που μετρά περισσότερες από είκοσι συμμετοχές σε καίριες αποστολές της NASA – ανάμεσα στις οποίες και τις αποστολές “Voyager” και “New Horizons”-, ο αστροφυσικός κι ερευνητής Θανάσης Οικονόμου, που εξόπλισε μεταξύ άλλων την αποστολή “Pathfinder” με την οποία η NASA πάτησε για πρώτη φορά στον πλανήτηΆρη, ο καθηγητής Περικλής Παπαδόπουλος που με την ομάδα “Greek Minds At Work” έστειλαν στο διάστημα τον πρώτο ελληνικό δορυφόρο Λ-Sat, αλλά και η διεπιστήμονας Ελένη Αντωνιάδου που με την έρευνά της συνδράμει στη μεγάλη προσπάθεια αποστολής αστροναυτών στον “κόκκινο πλανήτη”.
Ο φακός της εκπομπής καταγράφει ακόμη την ελληνική ομάδα του HackerSpace που βραβεύθηκε από τη NASA για την ιδέα της αποστολής ενός διαστημικού θερμοκηπίου στον Άρη, ακολουθεί τον Σύλλογο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας σε μία από τις νυχτερινές εξορμήσεις του κάτω από τον έναστρο ουρανό, ενώ συναντά στο Ζάννειο Πειραματικό Λύκειο τους μαθητές που κατέλαβαν τη δεύτερη θέση στον διεθνή διαγωνισμό που έγινε υπό την εποπτεία του MIT, της ΝΑSΑ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.
Από ΤΟ ΒΗΜΑ
Τα περιστέρια που θα απελευθερωθούν σήμερα στην άλλη πλευρά του Αιγαίου, τη θάλασσα που άλλοτε ενώνει και άλλοτε χωρίζει Ελληνες και Τούρκους, φέρουν το δικό τους μήνυμα. Ο εορτασμός των Θεοφανίων στη Σμύρνη έπειτα από 94 χρόνια στάθηκε η αφορμή ώστε να συγκεντρωθούν στην ιστορική προκυμαία της πόλης Ρωμιοί, απόγονοι ελληνικών οικογενειών, Ελληνες που έχουν εσχάτως μετακομίσει «απέναντι», Τούρκοι, δυτικοί που ζουν στην Τουρκία, αλλά και δεκάδες Ελληνες επισκέπτες από Χίο και Μυτιλήνη. Ορισμένοι εξ αυτών προτίθενται, μάλιστα, να παλέψουν για τον σταυρό μέσα στα παγωμένα νερά.
«Θέλουμε να ασκήσουμε τα θρησκευτικά μας καθήκοντα με σεβασμό προς τους υπόλοιπους πληθυσμούς της πόλης», δήλωσε στην «Κ» ο ιερατικός προϊστάμενος Σμύρνης, αρχιμανδρίτης του Ιερατικού Θρόνου, πατέρας Κύριλλος Συκής. Η κατάδυση του σταυρού και ο αγιασμός των υδάτων, όπως εορτάζονται τα Θεοφάνια σε όλη την Ελλάδα, πραγματοποιούνται στη Σμύρνη για πρώτη φορά μετά το 1922. «Το προσδοκώμενο είναι ο εορτασμός των Φώτων στην παραλία, δηλαδή σε δημόσιο χώρο, να καθιερωθεί», συμπληρώνει ο ίδιος. «Εχουμε λάβει την απαραίτητη αδειοδότηση από τον δήμο, ενώ θα παραστούν επίσημοι από όλες τις πλευρές: εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο επίσκοπος και κληρικοί της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας κ.ά.» εξηγεί η γενική γραμματέας της ελληνικής κοινότητας, Αθηνά Σάμογλου. Το έθιμο των Θεοφανίων, εξάλλου, δεν είναι άγνωστο στους Τούρκους της Σμύρνης. Πολλοί έχουν παρακολουθήσει το έθιμο σε κάποια απόδρασή τους στη Χίο ή τη Μυτιλήνη, άλλοι το έχουν ακουστά από διηγήσεις των Τουρκοκρητικών προγόνων τους ή απλώς έχουν δει σχετικά βιντεάκια στο YouTube. Η συνάντηση των ορθοδόξων της πόλης, Ρωμιών, Ελλήνων, Ρώσων, Γεωργιανών και Ουκρανών, θα γίνει στις 12 και μισή το μεσημέρι στο ιστορικό «Quai» της Σμύρνης, ακριβώς απέναντι από το παλιό ελληνικό προξενείο, το οποίο βρίσκεται υπό ανακαίνιση. Θα έχει προηγηθεί Θεία Λειτουργία στην Αγία Φωτεινή, που αποτελεί τη βάση της ορθόδοξης κοινότητας Σμύρνης, στις 8.30 το πρωί.
Η ελληνική κοινότητα της Σμύρνης μήνα με τον μήνα «αυγατίζει». «Πέρυσι ήμασταν διακόσιοι, φέτος αγγίζουμε τους 300», επισημαίνει στην «Κ» η κ. Γεωργία Παπαδοπούλου, καθηγήτρια και ξεναγός που έχει μετακομίσει εσχάτως στην κοσμοπολίτικη Σμύρνη. Πόλος έλξης αποτελεί, μεταξύ άλλων, το ιδιωτικό «Πανεπιστήμιο Αιγαίου» με έδρα τη Σμύρνη, όπου η διδασκαλία γίνεται εν πολλοίς στα αγγλικά. «Εκεί φοιτούν πολλοί προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές, ενώ διδάσκουν και πολλοί Ελληνες». Τα τελευταία χρόνια, η Τοπική Αυτοδιοίκηση της Σμύρνης οραματίζεται την ανάδειξη του πολυπολιτισμικού χαρακτήρα της παραλιακής πόλης. Στο πνεύμα αυτό πραγματοποιούνται βήματα, ενδεικτικά καλής θέλησης. Ανήμερα Πάσχα πραγματοποιήθηκαν στο «Quai» και στον Δήμο Κορδελιού συναυλίες της Nea Banda με σμυρναίικα τραγούδια. Αντίστοιχα, αδειοδοτήσεις δίνονται κατά καιρούς για λειτουργία σε παλιές εκκλησίες που θεωρούνται πλέον μνημεία. Ετσι, τον Δεκαπενταύγουστο λειτουργία είχε τελεστεί στον Αγιο Βούκουλο, ενώ την επομένη των Χριστουγέννων ο πατέρας Κύριλλος λειτούργησε στο παλιό ελληνικό νεκροταφείο του Κουκλουτζά. Αντίστοιχα, έχουν τα τελευταία χρόνια λειτουργήσει εκ νέου ο ναός του Τιμίου Σταυρού στον Δήμο Μπουρνόβα και ο Αγιος Δημήτριος στον Κιρκιντζέ, το χωριό της Διδούς Σωτηρίου. «Το χριστουγεννιάτικο δείπνο το οργανώσαμε στο ιστορικό εργοστάσιο υγραερίου, που θυμίζει το Γκάζι στην Αθήνα· εκεί είπαμε τα κάλαντα σε Ελληνες, Τούρκους και άλλων εθνικοτήτων καλεσμένους μας», περιγράφει η κ. Παπαδοπούλου.
Από ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
.
Ανόμοια με τα περισσότερα άλλα ψάρια, το αρσενικό και το θηλυκό είναι μαζί για όλη τους τη ζωή και σπάνια χωρίζονται το ένα από το άλλο. Κάθε αυγή, επιβεβαιώνουν το δεσμό τους με έναν μοναδικό χορό. «Ο χορός του ιππόκαμπου είναι πολύ όμορφος και γεμάτος χάρη—απόλαυση να τον παρακολουθείς», λέει η Τρέισι Γουόρλαντ, εκτροφέας ιππόκαμπων. Όταν τελειώνει ο χορός, οι ιππόκαμποι επιστρέφουν στο σημείο όπου στηρίζεται ο καθένας και περνούν την υπόλοιπη μέρα τρώγοντας. Ο χορός του ζευγαρώματος είναι πιο περίπλοκος. Καθώς το θηλυκό πλησιάζει το αρσενικό, εκείνος φουσκώνει το θύλακά του, αποκτάει πιο έντονο χρώμα και πηγαινοέρχεται μπροστά της. Κάνουν αργούς κύκλους το ένα γύρω από το άλλο και ενώνουν τις ουρές τους. Το ζευγάρι περιστρέφεται ενωμένο και έπειτα χοροπηδούν στο βυθό σαν καμαρωτά άλογα. Ανεβαίνουν και κατεβαίνουν, στροβιλίζονται και αλλάζουν χρώματα, παίζοντας μαζί για μισή ώρα.
Φυσικά, ο χορός του ζευγαρώματος αποτελεί προοίμιο της τεκνοποίησης. «Καθώς πλησιάζει ο καιρός για το ζευγάρωμα, ο χορός του ιππόκαμπου αυξάνεται σε διάρκεια και συχνότητα και μπορεί να επαναλαμβάνεται όλη μέρα», λέει ο Κουίτερ. «Καθώς ο χορός φτάνει στο αποκορύφωμά του, το ζευγάρι ανεβαίνει αργά προς την επιφάνεια με τις ουρές τους ενωμένες και τα σώματά τους κοντά το ένα με το άλλο. Τότε το θηλυκό εναποθέτει απαλά τα αβγά του στον επωαστικό θύλακα του αρσενικού που μοιάζει με το θύλακα του καγκουρό». Ο μελλοντικός πατέρας βρίσκει έπειτα ένα ήσυχο σημείο για να τοποθετήσει τα αβγά με ασφάλεια μέσα στο εσωτερικό του θύλακα. Τα γονιμοποιεί και τότε ξεκινάει η πιο ασυνήθιστη εγκυμοσύνη στο ζωικό βασίλειο.
«Το Όνειρο Κάθε Γυναίκας»
«Νομίζω ότι είναι θαυμάσιο που ο αρσενικός ιππόκαμπος μένει έγκυος και έχει τα μωρά», είπε μια γυναίκα. «Είναι το όνειρο κάθε γυναίκας», αστειεύτηκε κάποια άλλη. Ένας αρσενικός ιππόκαμπος υπέμεινε εφτά διαδοχικές εγκυμοσύνες διάρκειας 21 ημερών μέσα σε έναν και μόνο χρόνο!
Καθώς τα μωρά ιππόκαμποι βρίσκονται φωλιασμένα βαθιά μέσα στον επωαστικό θύλακα, ένα πλούσιο δίκτυο αιμοφόρων αγγείων τα τροφοδοτεί με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά. Με τον καιρό, η αλμύρα μέσα στο θύλακα αυξάνεται προετοιμάζοντάς τα έτσι για το μελλοντικό τους σπίτι—το θαλασσινό νερό. Όταν φτάνει ο καιρός της γέννησης, ο τοκετός του πατέρα μπορεί να διαρκέσει από μερικές ώρες μέχρι και δύο μέρες. Τελικά, ο θύλακάς του ανοίγει και τα μωρά ιππόκαμποι βγαίνουν σιγά σιγά στον κόσμο. Ο αριθμός των μωρών που γεννιούνται ποικίλλει ανάλογα με το είδος αλλά μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 1.500.
Δείτε το βίντεο :
πηγή : http://wol.jw.org/el/wol/d/r11/lp-g/102004925 και https://www.facebook.com/profile.php?id=1550364281&fref=photo
Από την Ιωάννα
Ο A. Maslow είναι ένας από τους μεγάλους σύγχρονους αμερικανούς ψυχολόγους, που ενδιαφέρθηκε να μελετήσει και να προσαρμόσει στη δυτική επιστημονική νοοτροπία τις αρχαίες ανατολικές παραδοσιακές τεχνικές, όπως της Γιόγκα ή του διαλογισμού.
Ο Maslow μιλάει για ψυχολογία υγείας. Αντιπροσωπεύοντας τους υπαρξιστές ψυχολόγους πιστεύει ότι η ψυχολογία δεν είναι μόνο για να βοηθά τους άρρωστους ανθρώπους – που σύμφωνα με την θεωρία του έχουν έλλειψη στην βασική ανάγκη του ανθρώπου-, αλλά ότι είναι μία επιστήμη και για υγιείς ανθρώπους, στους οποίους δίνει την δυνατότητα, μέσα από την γνώση και τον έλεγχο του εαυτού τους, να καταφέρουν να βελτιώσουν την ζωή τους και να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι.
Ο Maslow θεωρεί ότι οι συγκρούσεις, η ένταση, το αίσθημα κατωτερότητας δεν είναι μόνο χαρακτηριστικά ενός άρρωστου ανθρώπου. Ακόμα κι ένας υγιής που τείνει να κερδίζει την ισορροπία και την σταθεροποίηση, θα την χάσει κάποια στιγμή αν θέλει να εξελιχθεί πραγματικά προς ένα ανώτερο ιδεώδες. Μόνο η στασιμότητα μειώνει τον πόνο αλλά, παράλληλα, σταματάει και την ανάπτυξη. Όπως λέει ο Maslow: «Η ανάπτυξη και η πρόοδος μπορούν να βγουν μέσα από τον πόνο και την σύγκρουση».
Ένα βασικό σημείο της θεωρίας του και κατ’ επέκταση των υπαρξιστών, είναι η άποψη ότι ο άνθρωπος έχει διπλή φύση, μια ζωική και μία θεία και καμία δεν πρέπει να απορριφθεί εις βάρος της άλλης.
Ξεκινάει από την βασική θέση της ύπαρξης στον άνθρωπο μιας τάσης προς ανάπτυξη, αυτοτελείωση ή αυτοπραγμάτωση. Αυτή λοιπόν η αυτοπραγμάτωση είναι ένας μακρινός στόχος για τον άνθρωπο που τείνει να την θεωρεί ως μια ύψιστη και λογική κατάσταση πραγμάτων. Και ενώ η ανάπτυξη συντελείται συνεχώς στην ζωή ενός ανθρώπου και είναι μία δυναμική κατάσταση, ένα γίγνεσθαι, η αυτοπραγμάτωση είναι ο στόχος, δηλ. το να «είναι» κανείς.
Τι είναι όμως αυτό που παρακινεί τον άνθρωπο για την αυτοπραγμάτωση;
Σύμφωνα με τον Maslow, κριτήριο για να παρακινηθεί ο άνθρωπος είναι η ανικανοποίητη ανάγκη. Η ψυχολογική ανάπτυξη του ανθρώπου σκιαγραφείται από την μετάβασή του από τις φυσιολογικές βασικές ανάγκες (τις πιο προσωπικές) στις περισσότερο κοινωνικές ανάγκες (όπως για σεβασμό, αυτοεκτίμηση και αυτοπραγμάτωση).
maslow2 Τις ιεραρχεί ως εξής:
α) φυσιολογικές όπως: πείνα, δίψα, ύπνος, σεξ κ.α.
β) ασφάλειας όπως: προστασία από κίνδυνο, απειλή κ.α.
γ) ανάγκη για αγάπη όπως: η ένταξη σε ομάδα.
δ) ανάγκη για εκτίμηση και σεβασμό προς τον εαυτό μας και προς τους άλλους.
ε) αυτοπραγμάτωση, δηλαδή εξελισσόμενη πραγμάτωση των δυνατοτήτων, των ικανοτήτων ως εκπλήρωση μιας αποστολής ή γνώση της βαθύτερης φύσης του ανθρώπου, τάση προς ενοποίηση στον εσωτερικό κόσμο του ατόμου.
Αυτές οι ανάγκες είναι ιεραρχικά δοσμένες, διότι με το που καλύπτεται η μία, δεν σημαίνει απάθεια του ανθρώπου, αλλά αμέσως εμφανίζεται στην σκηνή της συνείδησης η ανάγκη του πιο υψηλού επιπέδου και μάλιστα όσο πιο ψηλά είναι οι ανάγκες τόσο λιγότερο οδηγούν σε ηρεμία. Αντιθέτως οι ορέξεις γίνονται πιο επιτακτικές, π.χ. η ανάγκη για αυτοσεβασμό που γεννιέται μέσα από την εκπαίδευση, κάνει το άτομο όλο και πιο δραστήριο, καταλαβαίνει όλο και περισσότερο το σύμπαν και τους ανθρώπους ενώ ταυτόχρονα μεγαλώνει η φιλοδοξία του να είναι πιο καλός άνθρωπος.
Η δύναμη της ζωής – όπως την ονομάζει ο Maslow – πηγάζει από την ευχαρίστηση που υπάρχει στο να αναπτύσσεται κανείς. Έτσι λοιπόν καταλήγει στο ότι τα κίνητρα που συνδέονται με ελλείψεις, απαιτούν μείωση της έντασης και επαναφορά της ισορροπίας. Ενώ τα κίνητρα που συνδέονται με την ανάπτυξη του ανθρώπου, διατηρούν την ένταση ώστε να επιτευχθούν μακρινοί και δύσκολοι στόχοι.
Ή διαφορετικά: Η ικανοποίηση των ελλείψεων (παρόρμηση, ένστικτα) βοηθά να αποφύγουμε την ασθένεια, ενώ η ικανοποίηση των αναγκών ανάπτυξης, παράγει θετική υγεία.
Επίσης ο Maslow τονίζει ότι οι ανάγκες για ασφάλεια, αγάπη και εκτίμηση (δηλαδή β, γ, δ) χρειάζονται έναν εξωτερικό παράγοντα για να ικανοποιηθούν. Αυτός ο εξωτερικός παράγοντας είναι οι άλλοι. Το άτομο σε αυτήν την περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κυβερνάει τον εαυτό του ή ελέγχει την μοίρα του αφού εξαρτάται από την έγκριση, την στοργή και την καλή θέληση των άλλων. Έτσι λοιπόν βλέπουμε καθαρά πως υπάρχει σ’ αυτόν μία «έλλειψη ελευθερίας».
Το αυτοπραγματωμένο άτομο, αντιθέτως, είναι πολύ λιγότερο εξαρτημένο και περισσότερο αυτόνομο. Μάλιστα, όπως λέει ο Maslow, ενδέχεται στην πραγματικότητα όχι μόνο να μην έχει ανάγκη από τους άλλους αλλά και να εμποδίζεται από αυτούς, μιας και του αρέσει η μοναξιά και η περισυλλογή. Αυτή η αυτονομία του αυτοπραγματωμένου ανθρώπου σημαίνει επίσης και σχετική ανεξαρτησία από τις δυσκολίες του εξωτερικού περιβάλλοντος όπως π.χ. άγχος, τραγωδίες, κακοτυχίες κ.λ.π. διότι οι επιθυμίες αυτού του ανθρώπου, είναι οι δικοί του πρωταρχικοί καθοριστικοί παράγοντες κι όχι οι πιέσεις από το περιβάλλον του. Γι’ αυτό ο άνθρωπος, σ’ αυτό το επίπεδο, έχει μία «ψυχολογική ελευθερία», όπως την ονομάζει ο Maslow.
Όσον αφορά την φάση των προχωρημένων σταδίων ανάπτυξης, το άτομο είναι κατά βάση μόνο του, μπορεί να στηριχτεί μόνο στον εαυτό του, γι’ αυτό η συμπεριφορά των ανθρώπων που πασχίζουν για αυτοπραγμάτωση δεν μαθαίνεται, αλλά δημιουργείται και δεν αντιγράφεται.
Σύμφωνα με τον Maslow υπάρχουν δύο είδη δυνάμεων μέσα στον άνθρωπο. Από την μία υπάρχει η τάση να εξερευνά, να μεταχειρίζεται, να βιώνει, να επιλέγει και να απολαμβάνει. Είναι μια τάση που αποτελείται από μία ομάδα δυνάμεων που τον σπρώχνει μπροστά, προς την ολοκλήρωση του εαυτού και την πλήρη λειτουργία όλων των δυνατοτήτων του.
Από την άλλη υπάρχει η καθηλωτική, παλινδρομική δύναμη των μη ικανοποιημένων αναγκών της λειτουργίας της άμυνας απέναντι στον φόβο, τον πόνο, την απώλεια κ.λ.π. που κάνει τον άνθρωπο να παλινδρομεί, να καθηλώνεται στο παρελθόν σε όσα έχει κατακτήσει, να φοβάται να προχωρήσει, να αναπτυχθεί, να ρισκάρει, να φοβάται δηλαδή την ανεξαρτησία και την ελευθερία.
Γι’ αυτόν τον λόγο, επειδή λειτουργούν και οι δύο αυτές τάσεις μέσα στον άνθρωπο, η ανάπτυξη είναι μια διαδικασία ελεύθερων επιλογών με τις οποίες ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος κάθε στιγμή της ζωής του. Δηλαδή η βούλησή του καθορίζει την ανάπτυξή του.
Ο Maslow θεωρεί ότι υπάρχει στον άνθρωπο ο φόβος να γνωρίσει τον εαυτό του. Είναι όπως λέει μια τάση να αρνούμαστε το καλύτερο μέρος του εαυτού μας διότι αυτό θα μας φέρει (στην προσπάθεια ανάπτυξης) αισθήματα αδυναμίας και ανεπάρκειας, βλέποντας πραγματικά τον εαυτό μας. Είναι η συνειδητοποίηση του ότι είμαστε ταυτόχρονα σκουλήκια και θεοί. Γι’ αυτό και στις περισσότερες θρησκείες, η γνώση είναι καταραμένη (το μήλο που έφαγαν οι πρωτόπλαστοι, ο Προμηθέας, ο Οιδίποδας).
Το να ανακαλύψει κανείς το μεγαλείο του εαυτού του θα του επιφέρει από την μία ευφορία αλλά από την άλλη θα του φέρει την ευθύνη και τα καθήκοντα των ανθρώπων που ξεχωρίζουν. Θα του επιφέρει την «μοναξιά του Ηγέτη», διότι το άτομο διαισθάνεται την υπευθυνότητα κι αυτή φαίνεται βαρύ φορτίο και προσπαθεί να το αποφύγει. Γι’ αυτό, η γνώση είναι μια πράξη αυτό-επιβεβαίωσης και αυτό-επικύρωσης. Αυτός είναι κι ένας λόγος που ένας τύραννος ή ένας εκμεταλλευτής οποιασδήποτε μορφής δεν θα ενθάρρυνε την γνώση στους υποτελείς του. Άνθρωποι που ξέρουν πολλά νιώθουν περισσότερο ελεύθεροι και το πιο πιθανό είναι να επαναστατήσουν.
Έτσι λοιπόν καταλήγει ο Maslow:
«Μια φιλοσοφία ή θρησκεία ή επιστήμη που στηρίζεται στην ασφάλεια, είναι περισσότερο πιθανό να είναι τυφλή από μια φιλοσοφία, θρησκεία ή επιστήμη που βασίζεται στην ανάπτυξη».
«Ένας δάσκαλος ή μια κοινωνία, ένας πολιτισμός, δεν δημιουργούν έναν άνθρωπο. Δεν εμφυτεύουν μέσα του την ικανότητα να αγαπά, να αυτοβελτιώνεται ή να είναι δημιουργικός. Αντ’ αυτού, επιτρέπουν ή προωθούν ή ενθαρρύνουν ή βοηθούν αυτό που υπάρχει σε εμβρυακή μορφή να γίνει αληθινό και πραγματικό. Ο πολιτισμός είναι ο ήλιος, η τροφή και το νερό, δεν είναι ο σπόρος»
Από sciencearchives.wordpress.com
Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ που δεν επιτρέπει δοκιμές. Γι’ αυτόν τον λόγο πρέπει να τραγουδάμε, να γελάμε, να χορεύουμε, να κλαίμε και να ζούμε έντονα της κάθε στιγμή της ζωής, πριν η αυλαία να κλείσει και η παράσταση να τελειώσει χωρίς χειροκρότημα.
ΧΑΜΟΓΕΛΑΤΕ! ΑΛΛΑ ΜΗΝ ΚΡΥΒΕΣΤΕ πίσω από το χαμόγελο. Δείχνει αυτό που είμαστε, χωρίς φόβο. Υπάρχουν άνθρωποι που ονειρεύονται τα χαμόγελό σας, καθώς κι εγώ.
ΖΗΣΤΕ! ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΤΕ! Η ζωή συμβαίνει σε μια προσπάθεια να ζήσουμε.
Η ΑΓΑΠΗ ΠΑΝΩ ΑΠ’ ΟΛΑ, αγάπη για τα πάντα και για όλους
ΜΗΝ ΚΛΕΙΝΕΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗ ΒΡΩΜΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, μην αγνοείτε την πείνα. Ξεχάστε τη βόμβα, αλλά σύντομα κάντε κάτι για την καταπολέμησή της, μη νιώθετε ανίκανοι
ΑΝΑΖΗΤΗΣΤΕ. ΨΑΞΤΕ ΤΟ ΚΑΛΟ ΣΤΑ ΠΑΝΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ. Καταλάβετε τους ανθρώπους που σκέφτονται διαφορετικά από εσάς, μην τους επικρίνετε.
ΚΟΙΤΑΞΤΕ ΠΙΣΩ ΣΑΣ, ΦΙΛΟΙ. Μήπως κάνατε κάποιον ευτυχισμένο σήμερα; Ή μήπως κάποιος υποφέρει από τον εγωισμό σας;
ΜΗΝ ΤΡΕΧΕΤΕ. Γιατί μια τέτοια βιασύνη; Το τρέξιμο είναι μόνο ο φόβος μέσα μας.
ΟΝΕΙΡΕΥΤΕΙΤΕ. Αλλά μην έχετε προκατάληψη για κανέναν και μην φτιάχνετε τα όνειρά σας πάνω του.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΤΕ! ΠΕΡΙΜΕΝΕΤΕ! Πάντα θα υπάρχει μια διέξοδος, πάντα λάμπει ένα αστέρι.
ΚΛΑΨΤΕ! ΠΑΛΕΨΤΕ! Κάντε ό,τι σας αρέσει. Θα πρέπει να αισθανόμαστε το τι υπάρχει μέσα μας.
ΑΚΟΥΣΤΕ τι έχουν να πουν οι άλλοι, είναι σημαντικό.
ΚΟΙΤΑΞΤΕ ΨΗΛΑ. Και σκαρφαλώστε τα σκαλιά αυτού που θέλετε να πετύχετε. Αλλά μην ξεχνάτε και εκείνους που απέτυχαν να σκαρφαλώσουν τη σκάλα της ζωής.
ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ. Μάθετε τι καλό υπάρχει μέσα σας. Π
ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΤΕ ΠΑΝΩ ΑΠ’ ΟΛΑ ΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΙ. Εγώ, επίσης, πρόκειται να προσπαθήσω.
ΓΕΙΑ ΣΑΣ ΤΩΡΑ. Φύγετε ειρηνικά. Πρέπει να σας τα πω όλα αυτά, απλά επειδή υπάρχετε.
Το ποίημα με αγγλικό τίτλο Life is a Play αποδίδεται στον Τσάπλιν. [Πηγή: www.doctv.gr]
…Να ταξιδέψω; Για να ταξιδέψω φτάνει να υπάρχω: πηγαίνω από μέρα σε μέρα, σαν από σταθμό σε σταθμό στο σιδηρόδρομο του κορμιού μου ή του πεπρωμένου μου, σκυμμένος πάνω από τους δρόμους και τις πλατείες, πάνω από τα πρόσωπα και τις χειρονομίες, πάντα ίδια και πάντα διαφορετικά, όπως τελικά είναι και τα τοπία. Εάν φαντάζομαι, βλέπω. Τι παραπάνω κάνω ταξιδεύοντας; Μόνο μια αδυναμία ακραία της φαντασίας δικαιολογεί τη μετακίνηση σαν μέσο πλήρωσης των αισθήσεων. «Κάθε δρόμος, μέχρι κι αυτός ο δρόμος του Έντεπφουλ, θα σε οδηγήσει στην άκρη του κόσμου». Αλλά η άκρη του κόσμου, από τότε που ο κόσμος εξαντλήθηκε όταν τον φέραμε όλον βόλτα, είναι το ίδιο το Έντεπφουλ απ’ όπου έφυγες. Στην πραγματικότητα η άκρη του κόσμου, όπως και η αρχή του, είναι η προσωπική μας σύλληψη του κόσμου. Μέσα μας είναι που τα τοπία έχουν τοπίο. Γι’ αυτό όταν τα φαντάζομαι, τα δημιουργώ. Αν τα δημιουργώ υπάρχουν, και εφόσον υπάρχουν, τα βλέπω όπως βλέπω και τ’ άλλα. Γιατί να ταξιδέψω; Στη Μαδρίτη, στο Βερολίνο, στην Περσία, στην Κίνα, στον καθένα από τους δύο Πόλους, πού αλλού θα βρισκόμουνα παρά μέσα σε μένα τον ίδιο, με τη δική μου ιδιαιτερότητα και το δικό μου τρόπο να αισθάνομαι. Η ζωή είναι αυτό που εμείς την κάνουμε να είναι. Τα ταξίδια είναι οι ταξιδιώτες.
Αυτό που βλέπουμε δεν είναι αυτό που βλέπουμε, είναι αυτό που είμαστε…
Με ρώτησαν σε μια συνέντευξη που είδα την πιο εκπληκτική εικόνα στη ζωή μου.
Τους είπα στο μαιευτήριο Αλεξάνδρα, όταν γεννούσε η αδερφή μου. Ήταν δύσκολος τοκετός, είχαμε μαζευτεί όλη η οικογένεια και βολτάραμε πάνω κάτω σαν παλαβοί μέχρι να αρχίσει η γέννα.
Φτάνοντας στην άκρη του ορόφου βλέπαμε το θάλαμο των νεογέννητων, μια γιορτή ολόκληρος. Τα μωρά ροδοκόκκινα έκλαιγαν με όλα τους τα πνευμόνια, οι χαμογελαστές νοσοκόμες τα σήκωναν όρθια για να τα δείξουν στους ευτυχείς μπαμπάδες που τα φωτογράφιζαν, οι παππούδες δάκρυζαν, οι φίλοι κουνούσαν γαλάζια και ροζ μπαλόνια.
Μετά από 5 ώρες βαρέθηκα να ανεβοκατεβαίνω σαν παλαβή τον ίδιο όροφο κι άρχισα να κατεβαίνω προς τα κάτω. Ο θόρυβος όσο κατέβαινες, κατέβαινε κι αυτός. Η χαρά το ίδιο. Ελάχιστες φωνές έσπαγαν τη σιωπή που δεν μύριζε ταλκ αλλά χλωρίνη.
Στον τελευταίο διάδρομο η σιωπή ήταν τόσο παγερή που βάδιζα διστακτικά σαν να έκανα κάτι απαγορευμένο όταν στην άκρη του διαδρόμου είδα ένα θάλαμο πανομοιότυπο με τον γιορτινό του 4ου ορόφου. ΚΙ αυτός γεμάτος νεογέννητα, μόνο που αυτά σώπαιναν σαν ψαράκια έξω απ΄το νερό. Όλα. Απ΄έξω ούτε μπαμπάδες, ούτε παπούδες, ούτε νονοί. Κοίταξα για το προσωπικό. Μόνο δυο νεαρές νοσοκόμες που άλλαζαν κάτι σεντόνια. Πλησίασα και κόλλησα τη μούρη μου στο τζάμι. Τότε άκουσα στο βάθος ένα μωράκι που κλαψούριζε- μια παραφωνία στη σιωπή των βρεφών.
Η εικόνα με καθήλωσε. Αποφάσισα να καθίσω απ΄εξω μέχρι να βγει μια νοσηλεύτρια να τη ρωτήσω, να μάθω. Σε δέκα λεπτά το ένα κορίτσι άνοιξε την πόρτα του θαλάμου. Έτρεξα.
-Δεσποινίς τι είναι εδώ; τη ρώτησα.
-Κέντρο βρεφών ΜΗΤΕΡΑ για εγκαταλελειμμένα, μου είπε με φωνή που βαριόταν.
-Και γιατί δεν κλαίνε τα βρέφη αυτά όπως τα άλλα στον 4ο; επέμεινα.
-Δυο άτομα είμαστε. Δεν κλαινε γιατί ξέρουν ότι δεν υπάρχει κανείς να τα σηκώσει.
Έμεινα βουβή σαν ψάρι για ένα λεπτό. Μετά ξαναρώτησα
-Και το μωράκι στο βάθος γιατί κλαίει;
Το πρόσωπό της φωτίστηκε καθώς έσκασε ένα αθέλητο χαμόγελο.
-Ααααα αυτός; Αυτός είναι ο Γιαννάκης. Είναι κούκλος ο άτιμος. Όλες τον σηκώνουμε.
Αυτά είπε και έφυγε αγνοώντας ότι μου έδωσε το μεγαλύτερο μάθημα της ζωής μου.
Μαθαίνουμε λοιπόν από την ημέρα νούμερο 1 πάνω σ΄αυτή τη γη, τι μας περιμένει και προσαρμοζόμαστε. Μερικές φορές μέχρι θανάτου.
*******
Από το facebook της Λένας Διβάνη
Αντικλείδι , http://antikleidi.com
