Η δημοκρατία απέναντι στον ασιατικό δεσποτισμό
«Εναντίον λοιπόν της Ασίας η δημοκρατική Ευρώπη, η δημοκρατική Ελλάδα. Η Ελλάδα είναι δημοκρατική για ένα απλό λόγο που οι σοφιστές ανέδειξαν λέγοντας ότι η αρετή διδάσκεται, η αρετή δεν είναι έμφυτη, δεν είναι προνόμιο, αλλά μπορεί να διδαχθεί και εφόσον η αρετή διδάσκεται τότε με τα κοινά της πόλης μπορούν να ανακατευτούν όχι μόνο οι ευγενείς αλλά όλοι οι ενάρετοι. Και έτσι η δυνατότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος είναι ανοιχτή για όλους. Το δημοκρατικό πολίτευμα είναι αυτό που απαντά στα τέσσερα ι, δηλαδή στην ισογονία, στην ισοπολιτεία, στην ισονομία και στην ισηγορία. Δηλαδή ίσο δικαίωμα στην γέννηση, ίσο δικαίωμα απέναντι στο νόμο, ίσο δικαίωμα μέσα στο κράτος και ίσο δικαίωμα λόγου. Η δημοκρατική Ελλάδα σε αυτά προσθέτει και την ελευθερία λόγου. Δημοκρατία, ελευθερία λόγου εναντίον του ασιατικού δεσποτισμού είναι τα πράγματα που κάνουν από την αρχαιότητα την Ευρώπη να έχει ένα αντίπαλο δέος που λέγεται Ασία».
Αθήνα, Ρώμη και Ιερουσαλήμ το τρίποδο που στηρίχθηκε, στηρίζεται και θα στηρίζεται η Ευρώπη
«Ποιος όμως είναι ο Ευρωπαίος; Είναι Ευρωπαίος ο Σκανδιναβός, ο Έλληνας, ο Ιταλός, ο Ισπανός; Το πρόβλημα έχει απασχολήσει πολλούς στοχαστές. Το 1922, πολύ πριν από την δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Πωλ Βαλερύ γράφει μια διατριβή με τίτλο «Ποιος είναι Ευρωπαίος» στην οποία καταλήγει «εκεί όπου το όνομα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, εκεί όπου το όνομα του Βιργίλιου και του Κικέρωνα, εκεί όπου το όνομα του Μωυσή και του Αποστόλου Παύλου έχουν κάποια σημασία και κάποια βαρύτητα, εκεί είναι Ευρώπη». Συνεχίζει δε με το «όποιος μπορεί να ζήσει με τον ελληνικό ορθολογισμό, με την νομοθετική εμβέλεια που έδειξαν οι Ρωμαίοι και με την πνευματικότητα του χριστιανισμού, αυτός είναι ευρωπαίος, δηλαδή Αθήνα Ρώμη και Ιερουσαλήμ είναι ακριβώς το τρίποδο στο οποίο στηρίχθηκε, στηρίζεται και θα στηρίζεται πάντοτε η Ευρώπη. Αυτή η Ευρώπη της Αθήνας της Ρώμης και της Ιερουσαλήμ βρίσκει για πρώτη φορά οργάνωση κρατική στο Βυζάντιο. Γιατί το Βυζάντιο δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα ελληνικό μόρφωμα, εφόσον είναι η ελληνόγλωσση αυτοκρατορία, ένα χριστιανικό μόρφωμα, εφόσον είναι η πρώτη δύναμη η οποία πίστεψε εις τον Δεσπότην Χριστόν, και δια αυτό ουδέποτε καταβληθήσεται ανά τους αιώνες, και η οποία, όπως φαίνεται, ότι δεν είναι τίποτα άλλο παρά η συνέχεια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Ρώμη Αθήνα και Ιερουσαλήμ και οι τρεις βρίσκουν την μόρφωσή τους μέσα από την Κωνσταντινούπολη η οποία ονομάσθηκε Νέα Ρώμη, Νέα Ιερουσαλήμ και Νέα Σιών αλλά ουδέποτε ονομάσθηκε Νέα Αθήνα, γιατί ακριβώς η Αθήνα ήταν η βάση της ειδωλολατρίας και δεν μπορούσε ποτέ μια χριστιανική, η πρώτη χριστιανική, δύναμη, όπως είπα, να αναγνωρίσει την Αθήνα. Όλος ο ειδωλολατρικός κόσμος είναι εναντίον της Χριστιανοσύνης και το Βυζάντιο δεν μπορούσε να αναγνωρίσει την Κωνσταντινούπολη ως νέα Αθήνα».
