XIV
Τ’ ΑΝΩΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΟΥ τα έκανα στο Σχολείο
της θάλασσας. Ιδού και μερικές πράξεις για παράδειγμα:
(1) Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου
απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι, κι ένα καράβι. Που σημαί-
νει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.
(2) Το γινόμενο των μυριστικών χόρτων επί την αθωότητα
δίνει πάντοτε το σχήμα κάποιου Ιησού Χριστού.
(3) Η ευτυχία είναι η ορθή σχέση ανάμεσα στις πράξεις (σχή-
ματα) και στα αισθήματα (χρώματα). Η ζωή μας κόβεται,
και οφείλει να κόβεται, στα μέτρα που έκοψε τα χρωματι-
στά χαρτιά του ο Matisse.
(4) Όπου υπάρχουν συκιές υπάρχει Ελλάδα. Όπου προε-
ξέχει το βουνό απ’ τη λέξη του υπάρχει ποιητής. Η ηδονή
δεν είναι αφαιρετέα.
(5) Ένα δειλινό στο Αιγαίο περιλαμβάνει τη χαρά και τη λύπη
σε τόσο ίσες δόσεις που δεν μένει στο τέλος παρά η αλήθεια.
(6) Κάθε πρόοδος στο ηθικό επίπεδο δεν μπορεί παρά να είναι
αντιστρόφως ανάλογη προς την ικανότητα που έχουν η δύ-
ναμη κι ο αριθμός να καθορίζουν τα πεπρωμένα μας.
(7) Ένας “Αναχωρητής” για τους μισούς είναι, αναγκαστι-
κά, για τους άλλους μισούς, ένας “Ερχόμενος”.
XV
ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑ είναι γεμάτα καλαμιές. Ξόδεψα
πολύν άνεμο για να μεγαλώσω. Μόνον έτσι όμως έμαθα να
ξεχωρίζω τους πιο ανεπαίσθητους συριγμούς, ν’ ακριβολογώ
μες στα μυστήρια.
Μια γλώσσα όπως η ελληνική όπου άλλο πράγμα είναι η αγά-
πη και άλλο πράγμα ο έρωτας’ άλλο η επιθυμία και άλλο η
λαχτάρα’ άλλο η πίκρα και άλλο το μαράζι’ άλλο τα σπλάχνα
κι άλλο τα σωθικά. Με καθαρούς τόνους, θέλω να πω, που
-αλίμονο- τους αντιλαμβάνονται ολοένα λιγότερο αυτοί που
ολοένα περισσότερο απομακρύνονται από το νόημα ενός ου-
ράνιου σώματος που το φως του είναι ο αφομοιωμένος μας
μόχθος, έτσι καθώς δεν παύει να επαναστρέφεται κάθε μέρα
όλος θάμβος για να μας ανταμείψει.
Θέλουμε – δε θέλουμε, αποτελούμε το υλικό μαζί και το
όργανο μιας αέναης ανταλλαγής ανάμεσα σ’ αυτό που μας
συντηρεί και σ’ αυτό που του δίνουμε για να μας συντηρεί: το
μαύρο, που δίνουμε, για να μας αποδοθεί λευκό, το θνησιμαίο,
αείζωο.
Και χρωστάμε στη διάρκεια μιας λάμψης την πιθανή ευτυχία
μας.
XVI
ΕΧΕΙ ΚΑΙ Η ΨΥΧΗ τον δικό της κονιορτό που εάν σηκωθεί
μέσα μας αέρας, αλίμονο. Οι ορμές χτυπάνε στα παράθυρα,
τα τζάμια θρυμματίζονται. Λίγοι ξέρουν ότι ο υπερθετικός
στα αισθήματα σχηματίζεται με το φως, όχι με τη δύναμη.
Κι ότι χρειάζεται χάδι εκεί που βάζουν μαχαίρι. Ότι ένας
κοιτώντας με τη μυστική συνεννόηση των σωμάτων μας παρα-
κολουθεί παντού και μας παραπέμπει στην αγιότητα χωρίς
συγκατάβαση.
