Βίας, Θαλῆς, Χίλων, Κλεόβουλος, Περίανδρος, Πιττακός, Σόλων

Τὰ ὑπέροχα γνωμικά τους, τὰ ὁποῖα ὁ Παυσανίας ὀνομάζει «ὠφελήματα» για τὸν ἀνθρώπινο βίο, οἱ Ἀρχαῖοι ἀνέγραψαν στό τέμενος τοῦ Ἀπόλλωνα στούς Δελφούς, γιά νὰ παραμείνουν ἐκεῖ γιὰ πάντα, ὡς μόνιμα καὶ αἰώνια σύμβολα τοῦ Κώδικα τῆς ἠθικῆς δεοντολογίας.Μερικά από αυτά είναι τα ακόλουθα:


ΒΙΑΣ
Οἱ ἀγαθοὶ εὐαπάτητοι.
Οἱ καλοὶ εὔκολα ἐξαπατῶνται.

Βραδέως ἐγχείρει τοῖς πραττομένοις. Ἐγχειρίσας δὲ πρᾶττε βεβαίως.
Νὰ ἐπιχειρεῖς ἀργὰ (καὶ κατόπιν σκέψεως) αὐτὰ τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κάνεις. Ὅταν ὅμως τὰ ξεκινήσεις νὰ ἐνεργεῖς μὲ ἀποφασιστικότητα.

Βραδέως ἐγχείρει, ὃ δ᾿ ἂν ἄρξῃ διαβεβαιοῦ.
Βραδέως νὰ ἐπιχειρεῖς κάτι. Ἐκεῖνο ὅμως πού θὰ ἀρχίσεις νὰ κανεὶς νὰ τὸ παρακολουθεῖς ὅτι θὰ γίνει.

Ἀτυχῆ εἶναι τὸν ἀτυχίαν μὴ φέροντα.
Ἀτυχὴς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ὑποφέρει τὴν ἀτυχία.

Τί γλυκὺ ἀνθρώποις; Ἐλπίς.
Τί εἶναι γλυκὸ στοὺς ἀνθρώπους; Ἡ Ἐλπίδα.

Ἀνάξιον ἄνδρα μὴ ἐπαίνει διὰ πλοῦτον.
Τὸν ἀνάξιο ἄνδρα μὴν τὸν ἐπαινεῖς για τὰ πλούτη του.

Νόσος ψυχῆς, τὸ τῶν ἀδυνάτων ἐρᾶν.
Εἶναι ἀρρώστεια τῆς ψυχῆς, τὸ νὰ ἐπιθυμεῖ κανεὶς τὰ ἀδύνατα.

Ζῆν κρίττόν ἐστι ἐπὶ στοιβάδος κατακείμενον καὶ θαρρεῖν ἢ ταράττεσθαι χρυσὴν ἔχοντα κλίνην.
Εἶναι προτιμότερο νὰ ζεῖ κανεὶς ξαπλωμένος πάνω σὲ στρῶμα φτωχικὸ καὶ νὰ διατηρεῖ τὸ θάρρος του, παρὰ νὰ ἀγωνιᾶ πάνω σὲ χρυσὸ κρεβάτι.

Φίλει μὲν ὡς ὁ μισήσων, μίσει δὲ ὡς φιλήσων.
Νὰ ἀγαπᾷς, σὰν νὰ πρόκειται νὰ μισήσεις, καὶ νὰ μισεῖς σὰν νὰ πρόκειται νὰ ἀγαπήσεις.

Ἐφόδιον ἀπὸ νεότητος εἰς γήρας ἀναλαμβάνε σοφίαν. Βεβαιότερον γὰρ τοῦτο ἄλλων κτημάτων.
Ἀπὸ τή νεανική σου ἡλικία νὰ παίρνεις σὰν ἀναγκαῖο ἐφόδιο για τὰ γηρατειὰ τὴν σοφία. Γιατὶ αὐτὴ εἶναι τὸ σταθερότερο ἀπόκτημα ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα.

——————————————————————————–

ΘΑΛΗΣ
Τί δύσκολον; Τὸ ἑαυτὸν γνῶναι.
Τί εἶναι δύσκολο; Τὸ νὰ γνωρίσει κανεὶς τὸν ἑαυτό του.

Κρατίστην εἶναι δημοκρατίαν τὴν μήτε πλουσίους ἄγαν μήτε πένητας ἔχουσαν πολίτας.
Ἀρίστη εἶναι ἡ Δημοκρατία ἐκείνη ἡ ὁποία δέν ἔχει, οὔτε ὑπερβολικὰ πλουσίους οὔτε ὑπερβολικὰ φτωχοὺς πολίτες.

Τί κοινότατον; Ἐλπίς. καὶ γὰρ οἷς ἄλλο μηδέν, αὕτη παρέστη.
Τί εἶναι τὸ πιὸ κοινὸ σὲ ὅλους; Ἡ Ἐλπίδα. Γιατὶ καὶ τίποτα ἄλλο νὰ μὴν ὑπάρχει, αὐτὴ παρευρίσκεται.

Ἀγάπα τὸν πλησίον.
Νὰ ἀγαπᾷς τὸν πλησίον σου.

Τί ἰσχυρότατον; Ἀνάγκη. Μόνον γὰρ ἀνίκητον.
Τί εἶναι ἰσχυρότατο; Ἡ ἀνάγκη. Γιατὶ μόνο αὐτὴ δέν νικᾶται.

Καιρὸν γνῶθι.
Νὰ γνωρίζεις τὴν ἀξία τοῦ καιροῦ.

Τί βλαβερώτατον; Κακία. Καὶ γὰρ τὰ χρηστὰ βλάπτει παραγενομένη.
Τί εἶναι τὸ πιὸ βλαβερό; Ἡ κακία. Γιατὶ βλάπτει καὶ τὰ καλὰ ὅταν τὰ πλησιάσει.

Τί κάλλιστον; Κόσμος. Πᾶν γὰρ τὸ κατὰ τάξιν τούτου μέρος ἐστί.
Τί εἶναι ὡραιότατο; Ὁ Κόσμος. Γιατὶ ὁτιδήποτε γίνεται μὲ τάξη, εἶναι δικό του μέρος.

Ἀπραγούντας μὴ ὀνειδίζε. Ἐπὶ γὰρ τούτους νέμεσις Θεῶν κάθηται.
Τοὺς ὀκνηροὺς μὴν τοὺς κατηγορεῖς. Γιατὶ πάνω τους κάθεται ἀπὸ τώρα ἡ τιμωρία τῶν θεῶν.

Τὸ παρὸν εὖ ποίει.
Νὰ καθιστᾶς εὐχάριστο τὸν παρόντα καιρό σου.

Ὅσα νεμεσᾷς τῷ πλησίῳ, αὐτὸς μὴ ποίει.
Ὅσα μισεῖς στὸν διπλανό σου, ἐσὺ ὁ ἴδιος μὴν τὰ κάνεις.

Μὴ διαβαλλέτω σε λόγος πρὸς τοὺς πίστεως κεκοινωνηκότας.
Ἡ συκοφαντία νὰ μὴ σὲ κάνει νὰ χάνεις τὴν ἐμπιστοσύνη σου, ἀπὸ ἐκείνους μὲ τοὺς ὁποίους συναλλάσσεσαι.

Τί εὔκολον; Τὸ ἄλλῳ ὑποτίθεσθαι.
Τί εἶναι εὔκολο; Τὸ νὰ συμβουλεύει κανεὶς τὸν ἄλλον.

Φίλων παρόντων καὶ ἀπόντων μεμνῆσθαι.
Πρέπει νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς φίλους ὄχι μόνο ὅταν εἶναι παρόντες ἀλλὰ καὶ ὅταν εἶναι ἀπόντες.

——————————————————————————–

ΧΙΛΩΝ

Ἀτυχοῦντα μὴ ἐπιγελᾷν.
Ἐκεῖνον ποὺ ἀτύχησε νὰ μὴν τὸν περιγελοῦμε.

Γνῶθι σαὑτόν.
Νὰ γνωρίζεις τὸν ἑαυτό σου.

Χαλεπώτατον τὸ γνώσκειν ἑαυτόν. Πολλὰ γὰρ ὑπὸ φιλαυτίας ἕκαστον ἑαυτῷ προστιθέναι.
Δυσκολότατο εἶναι νὰ γνωρίσει κανεὶς τὸν ἑαυτό του. Διότι κάθε ἕνας, λόγῳ τοῦ ἐγωισμοῦ του, προσθέτει πολλὰ καλὰ στο ἄτομό του (ποὺ δὲν τὰ ἔχει).

Χρόνου φείδου.
Νὰ κάνεις οἰκονομία στὸν χρόνο σου.

——————————————————————————–

ΚΛΕΟΒΟΥΛΟΣ
Εὐποροῦντα μὴ ὑπερήφανον εἶναι, ἀποροῦντα μὴ ταπεινοῦσθαι.
Ὅταν εἶσαι πλούσιος νὰ μὴν εἶσαι ὑπερήφανος, ὅταν δὲ εἶσαι φτωχὸς νὰ μὴν ταπεινώνεσαι.


Ὀψιμανθῆ εἶναι μᾶλλον ἢ ἀμαθῆ.
Καλλίτερα νὰ μαθαίνεις ἔστω καὶ ἀργὰ παρὰ νὰ παραμένεις ἀμαθής.

Λόγων τε πλῆθος. Ἀλλ᾿ ὁ καιρὸς ἀρκέσει.
Ἀπὸ λόγια ὑπάρχουν πλῆθος. Ἀλλὰ ὁ καιρὸς θὰ δείξει.

Βία μηδὲν πράττειν.
Τίποτα μὴν κάνεις μὲ τὴν βία.

Μὴ ματαίως ἄχαρις γινέσθω.
Νὰ μὴν γίνεσαι δυσάρεστος χωρὶς λόγο.

Δεῖ παιδεύεσθαι καὶ τὰς παρθένους.
Πρέπει νὰ μορφώνονται καὶ τὰ κορίτσια.

Τὸν τοῦ δήμου ἐχθρὸν πολέμιον νομίζειν.
Τὸν ἐχθρὸ τοῦ λαοῦ νὰ τὸν θεωρεῖς καὶ δικό σου ἐχθρό.

Φρόνει τὸ κεδνόν.
Νὰ σκέπτεσαι κάτι πολύτιμο (ποὺ νὰ ἀξίζει).
——————————————————————————–

ΠΕΡΙΑΝΔΡΟΣ

Κέρδος αἰσχρὸν βαρὺ κειμήλιον.
Τὸ ἀνήθικο κέρδος εἶναι βαρειὰ κληρονομιά.

Λοιδόρει ὡς ταχὺ φίλος ἐσόμενος.
Ὅταν κατηγορεῖς κάποιον, νὰ τὸ κάνεις σὰν νὰ πρόκειται σύντομα νὰ γίνεις φίλος του.

Ἐλευθερία ἐστὶ ἀγαθὴ συνείδησις.
Ἐλευθερία εἶναι ἡ ἤρεμη συνείδηση.

Καιρὸν πρόσμενε.
Περίμενε τὸν κατάλληλο καιρό.

Φίλοις εὐτυχοῦσι καὶ ἀτυχοῦσιν ὁ αὐτὸς ἴσθι.
Στοὺς φίλους νὰ συμπεριφέρεσαι τὸ ἴδιο καὶ ἂν εὐτυχοῦν καὶ ἂν δυστυχοῦν.

Ἀληθείας ἔχου.
Νὰ λὲς τὴν ἀλήθεια.

Θνητὰ φρόνει.
Νὰ σκέπτεσαι ὅπως ἁρμόζει σὲ θνητούς.

Σαυτοῦ μὴ ἀμελεῖ.
Νὰ μὴν παραμελεῖς τὸν ἑαυτό σου.


Μελέτα τὸ πᾶν.
Νὰ ἐρευνᾷς τὰ πάντα.

Χάριν ἀπόδος.
Νὰ ἀνταποδίδεις μιὰ χάρη ποὺ σοῦ ἔκαναν.

Εὐεργέτας τίμα.
Νὰ τιμᾶς τοὺς εὐεργέτες σου.

Μὴ ἐπὶ παντὶ λυποῦ.
Νὰ μὴν λυπάσαι για τὸ κάθε τι.

Ἁμαρτὼν μεταβουλεύου.
Ἐὰν κάμεις κάποιο σφάλμα νὰ τὸ ἀναγνωρίζεις καὶ νὰ μετανοεῖς.

Χόλου κρατέειν.
Νὰ κυριαρχεῖς τοῦ θυμοῦ σου.

Ἱκέτας ἐλέει.
Νὰ συγχωρεῖς αὐτοὺς ποὺ σὲ παρακαλοῦν.

Σοφοῖς χρῴ.
Νὰ συναναστρέφεσαι τοὺς σοφούς.

Μὴ μόνον τοὺς ἁμαρτάνοντας κόλαζε ἀλλὰ καὶ τοὺς μέλλοντας κώλυε.
Νὰ μὴν ἀρκεῖσαι στό νὰ τιμωρεῖς αὐτούς πού διαπράττουν σφάλματα ἀλλὰ νὰ ἐμποδίζεις καὶ ἐκείνους ποὺ πρόκειται νὰ τὸ κάνουν.
——————————————————————————–

ΠΙΤΤΑΚΟΣ

Σωφροσύνην φιλεῖν.
Νὰ ἀγαπᾷς τὴν σωφροσύνη.

Οὐδὲν ἄγαν.
Τίποτα μὴν κάνεις σὲ ὑπερβολικὸ βαθμό (δίχως μέτρο).

Ἀρχὴ ἄνδρα δείκνυσιν.
Ἡ ἐξουσία δείχνει τὸν ἄνδρα.


Ἀνάγκα δ᾿ οὐδὲ θέοι μάχονται.
Ἐναντίον τῆς ἀνάγκης, οὔτε καὶ οἱ Θεοὶ μποροῦν νὰ δώσουν μάχη.

Χαλεπὸν τὸ εὖ γνῶναι.
Εἶναι δύσκολο πρᾶγμα νὰ ξέρεις τί εἶναι τὸ σωστό.

Μὴ πᾶσι πίστευε.
Νὰ μὴν πιστεύεις σὲ ὅλους.

Διδάσκε καὶ μανθάνε τὸ ἄμεινον.
Νὰ διδάσκεις καὶ νὰ μαθαίνεις ὅ,τι εἶναι τὸ καλύτερο.

Μὴ πλούτει κακῶς.
Νὰ μὴν ἀποκτᾶς πλούτη μὲ κακὸ τρόπο.
——————————————————————————-

ΣΟΛΩΝ
Ἀνδρῶν δ᾿ ἐκ μεγάλων πόλις ὄλλυται.
Ἡ πατρίδα ἀπὸ τοὺς μεγάλους ἄνδρες καταστρέφεται.

Ὁ τῶν περισσῶν ζῆλος, εὐθὺς ἀκολουθεῖ καὶ συνοικίζεται τῇ χρείᾳ τῶν ἀναγκαίων.
Ἡ σφοδρὴ ἐπιθυμία για τὴν ἀποκτήση περιττῶν πραγμάτων, ἀκολουθεῖ εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν ἀποκτήση τῶν ἀναγκαίων.

Μηδένα πρὸ τοῦ τέλους μακάριζε.
Κανένα νὰ μὴν καλοτυχίζεις πρὶν νὰ δεῖς τὸ τέλος τῆς ζωῆς του.

Τὸν λόγον εἴδωλον εἶναι τῶν ἔργων.
Ὁ λόγος εἶναι ἡ εἰκόνα τῶν ἔργων.

Γηράσκων δ᾿ αἰεὶ πολλὰ διδασκόμενος.
Γηράσκω συνεχῶς καὶ πάντοτε μαθαίνοντας.

Τὰ σπουδαῖα μελέτα.
Νὰ μελετᾷς ὅ,τι ἀξίζει νὰ μελετηθεῖ.


Ἔργασιν ἐν μεγάλοις, πᾶσιν ᾄδειν χαλεπόν.

Σὲ μεγάλα ἔργα εἶναι δύσκολο νὰ εἶναι ὅλοι εὐχαριστημένοι.

Συμβούλευε μὴ τὰ ἥδιστα, ἀλλὰ τὰ βέλτιστα.
Νὰ συμβουλεύεις ὄχι τὰ πιὸ εὐχάριστα, ἀλλὰ τὰ πιὸ ὠφέλιμα.

Φίλους μὴ ταχὺ κτῷ, οὗς δ᾿ ἂν κτήσῃ, μὴ ταχὺ ἀποδοκίμαζε.
Φίλους νὰ μὴν ἀποκτᾶς σύντομα, ἐκείνους ὅμως ποὺ θὰ ἀποκτήσεις νὰ μὴν τοὺς ἀποδοκιμάζεις εὔκολα.