Η ακριβής τοποθεσία του Γολγοθά, του «Κρανίου Τόπου» όπου σταυρώθηκε ο Ιησούς, αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά πεδία της βιβλικής αρχαιολογίας. Σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία των αρχαιολόγων και των ιστορικών συμφωνεί ότι ο αυθεντικός χώρος βρίσκεται εντός του σημερινού Ναού της Αναστάσεως (ή Ναού του Παναγίου Τάφου) στην Ιερουσαλήμ.
Τα αρχαιολογικά δεδομένα που υποστηρίζουν την ιστορικότητα της συγκεκριμένης τοποθεσίας είναι πολυάριθμα και αλληλοσυμπληρούμενα.
1. Γεωμορφολογία: Το εγκαταλελειμμένο λατομείο
Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν στον 20ό αιώνα, κυρίως από τον Φραγκισκανό αρχαιολόγο Virgilio Corbo τη δεκαετία του 1970, έφεραν στο φως τη γεωλογική ιστορία της περιοχής.
Το Λατομείο του 8ου-1ου αιώνα π.Χ.: Διαπιστώθηκε ότι η περιοχή ήταν αρχικά ένα μεγάλο λατομείο ασβεστόλιθου (του είδους “Meleke”).
Ο Βράχος του Γολγοθά: Ένα συγκεκριμένο κομμάτι βράχου είχε αφεθεί άκοπο από τους λατόμους, πιθανότατα επειδή ήταν ρηγματωμένο και ακατάλληλο για οικοδόμηση. Αυτός ο απορριφθείς, προεξέχων βράχος αντιστοιχεί στον λόφο του Γολγοθά. Μέχρι τον 1ο αιώνα μ.Χ., το λατομείο είχε εγκαταλειφθεί και είχε καλυφθεί εν μέρει από χώμα, επιτρέποντας τη δημιουργία κήπων
2. Εκτός των τειχών της πόλης
Ο εβραϊκός νόμος επέβαλλε οι εκτελέσεις και οι ταφές να γίνονται έξω από τα τείχη της πόλης.
Για πολλά χρόνια υπήρχε αμφιβολία για την τοποθεσία του Ναού της Αναστάσεως, καθώς σήμερα βρίσκεται στην καρδιά της Παλαιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ.
Ωστόσο, οι σύγχρονες αρχαιολογικές έρευνες απέδειξαν ότι τον 1ο αιώνα μ.Χ. η περιοχή αυτή βρισκόταν έξω από το λεγόμενο “Δεύτερο Τείχος” της Ιερουσαλήμ. Τα τείχη επεκτάθηκαν προς τα βόρεια (το “Τρίτο Τείχος”) από τον Ηρώδη Αγρίππα περίπου δέκα χρόνια μετά τη Σταύρωση, εγκλωβίζοντας τον Γολγοθά μέσα στη νέα περίμετρο της πόλης.
3. Τάφοι του 1ου αιώνα
Ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι η περιοχή ήταν χώρος ταφής την εποχή του Ιησού είναι η ύπαρξη συλημένων αρχαίων τάφων μέσα στο ίδιο το κτιριακό συγκρότημα του σημερινού ναού.
Τάφοι τύπου Kokhim: Σε μικρή απόσταση από το σημείο του Γολγοθά και τον Πανάγιο Τάφο, διασώζεται ένα ταφικό συγκρότημα σκαλισμένο στον βράχο (συχνά αναφέρεται ως “Τάφος του Ιωσήφ της Αριμαθαίας”). Ο σχεδιασμός αυτών των τάφων είναι τυπικός των ιουδαϊκών ταφικών εθίμων του 1ου αιώνα, επιβεβαιώνοντας απόλυτα τις αναφορές των Ευαγγελίων ότι ο τόπος της σταύρωσης ήταν δίπλα σε ένα νεκροταφείο/κήπο.
4. Η «ακούσια» διατήρηση από τον αυτοκράτορα Αδριανό
Μια ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι η ακριβής τοποθεσία διατηρήθηκε εξαιτίας μιας προσπάθειας να καταστραφεί.
Όταν ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Αδριανός κατέστειλε την εξέγερση του Μπαρ Κοχμπά (135 μ.Χ.) και ανοικοδόμησε την Ιερουσαλήμ ως ρωμαϊκή πόλη (Aelia Capitolina), προσπάθησε να εξαλείψει κάθε ίχνος ιουδαϊκής και χριστιανικής λατρείας.
Για να εμποδίσει τους πρώτους Χριστιανούς να προσκυνούν στο σημείο, ο Αδριανός επιχωμάτωσε πλήρως το εγκαταλελειμμένο λατομείο (κρύβοντας τον Γολγοθά και τον Τάφο) και έχτισε από πάνω έναν τεράστιο παγανιστικό ναό αφιερωμένο στη θεά Αφροδίτη. Αντί να διαγράψει το σημείο, το σφράγισε και το σημάδεψε κάτω από έναν ογκώδη αναλημματικό τοίχο, προστατεύοντάς το μέχρι το 325 μ.Χ., όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος διέταξε την κατεδάφιση του ρωμαϊκού ναού και την αποκάλυψη του βράχου.
Εν κατακλείδι, η τοποθεσία του Γολγοθά στον Ναό της Αναστάσεως δεν βασίζεται απλώς στην παράδοση αιώνων. Η στρωματογραφία του εδάφους, η μορφολογία του αρχαίου λατομείου, η ύπαρξη τάφων της εποχής του Ηρώδη και τα τοπογραφικά δεδομένα των τειχών της πόλης του 1ου αιώνα δημιουργούν ένα αδιάσειστο αρχαιολογικό προφίλ που ταιριάζει απόλυτα με τις ιστορικές πηγές και καθιστά το σημείο αυτό την πιο τεκμηριωμένη τοποθεσία για τα γεγονότα της Σταύρωσης.
Από in. gr
