Διαβάσαμε
Αποσπάσματα
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου. Τι φεγγάρι απόψε!
Είναι καλό το φεγγάρι, – δε θα φαίνεται
που άσπρισαν τα μαλλιά μου. Το φεγγάρι
θα κάνει πάλι χρυσά τα μαλλιά μου. Δε θα καταλάβεις.
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
Όταν έχει φεγγάρι, μεγαλώνουν οι σκιές μες στο σπίτι,
αόρατα χέρια τραβούν τις κουρτίνες,
ένα δάχτυλο αχνό γράφει στη σκόνη του πιάνου
λησμονημένα λόγια – δε θέλω να τ’ ακούσω. Σώπα.
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου
λίγο πιο κάτου, ως τη μάντρα του τουβλάδικου,
ως εκεί που στρίβει ο δρόμος και φαίνεται
η πολιτεία τσιμεντένια κι αέρινη, ασβεστωμένη με φεγγαρόφωτο,
τόσο αδιάφορη κι αϋλη,
τόσο θετική σαν μεταφυσική
που μπορείς επιτέλους να πιστέψεις πως υπάρχεις και δεν υπάρχεις
πως ποτέ δεν υπήρξες, δεν υπήρξε ο χρόνος κ’ η φθορά του.
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
Θα καθίσουμε λίγο στο πεζούλι, πάνω στο ύψωμα,
κι όπως θα μας φυσάει ο ανοιξιάτικος αέρας
μπορεί να φαντάζουμε κιόλας πως θα πετάξουμε,
γιατί, πολλές φορές, και τώρα ακόμη, ακούω το θόρυβο του φουστανιού μου,
σαν το θόρυβο δυο δυνατών φτερών που ανοιγοκλείνουν,
κι όταν κλείνεσαι μέσα σ’ αυτόν τον ήχο του πετάγματος
νιώθεις κρουστό το λαιμό σου, τα πλευρά σου, τη σάρκα σου,
κι έτσι σφιγμένος μες στους μυώνες του γαλάζιου αγέρα,
μέσα στα ρωμαλέα νεύρα του ύψους,
δεν έχει σημασία αν φεύγεις ή αν γυρίζεις
ούτε έχει σημασία που άσπρισαν τα μαλλιά μου,
(δεν είναι τούτο η λύπη μου – η λύπη μου είναι που δεν ασπρίζει κ’ η καρδιά μου).
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
Το ξέρω πως καθένας μοναχός πορεύεται στον έρωτα,
μοναχός στη δόξα και στο θάνατο.
Το ξέρω. Το δοκίμασα. Δεν ωφελεί.
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
Κάποτε υπήρξε νέα κι αυτή, – όχι η φωτογραφία που κοιτάς με τόση δυσπιστία –
λέω για την πολυθρόνα, πολύ αναπαυτική,μπορούσες ώρες ολόκληρες να κάθεσαι
και με κλεισμένα μάτια να ονειρεύεσαι ό,τι τύχει
_ μιαν αμμουδιά στρωτή, νοτισμένη, στιλβωμένη από φεγγάρι,
πιο στιλβωμένη απ’ τα παλιά λουστρίνια μου που κάθε μήνα τα
δίνω στο στιλβωτήριο της γωνιάς,
ή ένα πανί ψαρόβαρκας που χάνεται στο βάθος λικνισμένο απ’ την ίδια του ανάσα,
τριγωνικό πανί σα μαντίλι διπλωμένο λοξά μόνο στα δυο
σα να μην είχε τίποτα να κλείσει ή να κρατήσει
ή ν’ ανεμίσει διάπλατο σε αποχαιρετισμό. Πάντα μου είχα μανία με τα μαντήλια,
όχι για να κρατήσω τίποτα δεμένο,
τίποτα σπόρους λουλουδιών ή χαμομήλι μαζεμένο στους αγρούς με το λιόγερμα
ή να το δέσω τέσσερις κόμπους σαν το σκουφί που φοράνε οι εργάρες στο αντικρινό γιαπί
ή να σκουπίσω τα μάτια μου, – διατήρησα καλή την όρασή μου
ποτέ μου δεν φόρεσα γυαλιά. Μια απλή ιδιοτροπία τα μαντίλια.
Τώρα τα διπλώνω στα τέσσερα, στα οχτώ, στα δεκάξι
ν’ απασχολώ τα δάχτυλα μου. Και τώρα θυμήθηκα
πως έτσι μετρούσα τη μουσική σαν πήγαινα στο Ωδείο
με μπλε ποδιά κι άσπρο γιακά, με δυο ξανθές πλεξούδες -8, 16, 32, 64-
κρατημένη απ’ το χέρι μιας μικρής φίλης μου ροδακινιάς όλο φως και ροζ λουλούδια,
(συγχώρεσέ μου αυτά τα λόγια – κακή συνήθεια) – 32, 64 – και οι δικοί μου στήριζαν
μεγάλες ελπίδες στο μουσικό μου τάλαντο. Λοιπόν σου ‘λεγα για τη πολυθρόνα-
ξεκοιλιασμένη – φαίνονται οι σκουριασμένες σούστες, τα άχερα –
έλεγα να την πάω δίπλα στο επιπλοποιείο,
μα που καιρός και λεφτά και διάθεση – τι να πρωτοδιορθώσεις; –
έλεγα να ρίξω ένα σεντόνι πάνω της, – φοβήθηκα
τ’ άσπρο σεντόνι σε τέτοιο φεγγαρόφωτο. Εδώ κάθισαν
άνθρωποι που ονειρεύθηκαν μεγάλα όνειρα, όπως κι εσύ κι όπως κι εγώ άλλωστε,
και τώρα ξεκουράζονται κάτω απ’ το χώμα δίχως να ενοχλούνται απ’ τη βροχή ή το φεγγάρι.
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
Θα σταθούμε λιγάκι στην κορφή της μαρμάρινης σκάλας τ’ Αι Νικόλα,
ύστερα εσύ θα κατηφορίσεις κι εγώ θα γυρίσω πίσω
έχοντας στ’ αριστερό πλευρό μου τη ζέστα απ’ το τυχαίο άγγιγμα του σακακιού σου
κι ακόμη μερικά τετράγωνα φώτα από μικρά συνοικιακά παράθυρα
κι αυτή την πάλλευκη άχνα απ’ το φεγγάρι που ‘ναι σα μια μεγάλη συνοδεία ασημένιων κύκνων–
και δε φοβάμαι αυτή την έκφραση, γιατί εγώ
πολλές ανοιξιάτικες νύχτες συνομίλησα άλλοτε με το Θεό που μου εμφανίστηκε
ντυμένος την αχλύ και τη δόξα ενός τέτοιου σεληνόφωτος,
και πολλούς νέους, πιο ωραίους κι από σένα ακόμη, του εθυσίασα,
έτσι λευκή κι απρόσιτη ν’ ατμίζομαι μες στη λευκή μου φλόγα, στη λευκότητα του σελην’οφωτος,
πυρπολημένη απ’ τα’ αδηφάγα μάτια των αντρών κι απ’ την δυσταχτικήν έκσταση των εφήβων,
πολιορκημένη από εξαίσια, ηλιοκαμένα σώματα,
άλκιμα μέλη γυμνασμένα στο κολύμπι, στο κουπί, στο στίβο,
στο ποδόσφαιρο (που έκανα πως δεν τα ‘βλεπα)
μέτωπα, χείλη και λαιμοί, γόνατα, δάχτυλα και μάτια,
στέρνα και μπράτσα και μηροί (κι αλήθεια δεν τα ‘βλεπα)
_ξέρεις, καμιά φορά, θαυμάζοντας, ξεχνάς ό,τι θαυμάζεις, σου φθάνει ο θαυμασμός σου
θέ μου, τι μάτια πάναστρα, κι ανυψωνόμουν σε μιαν αποθέωση αρνημένων άστρων
γιατί, έτσι πολιορκημένη απ’ έξω κι από μέσα,
άλλος δε μου ‘μενε παρά μονάχα προς τα πάνω ή προς τα κάτω. – Όχι δεν φτάνει
Άφησε με να ‘ρθω μαζί σου.
…
απόσπασμα από ημερολόγιο του Νίκου Γκάτσου
http://animusanimus.blogspot.gr/2009_05_01_archive.html
Ο άνθρωπος μεγάλωσε συντροφιά με τα υπόλοιπα πλάσματα της Δημιουργίας. Τα ζώα, τα φυτά και τα ορυκτά, συμπορεύονταν κοντά του, στο διάβα των αιώνων και των χιλιετηρίδων. Ωστόσο, η σύνδεσή του με τα ζώα ήταν ανέκαθεν πιο στενή. Ίσως γιατί μπορούσε να δεχθεί τη φιλία τους, τη συνεργασία τους, αλλά και το φαγητό του από αυτά.
Εκείνο που δεν αντιλήφθηκε πολλές φορές, όμως, και δεν αντιλαμβάνεται συχνά ακόμη και σήμερα, είναι πως τα ζώα έχουν ιδιαίτερες ικανότητες, και ένα ευαίσθητο τρόπο αντίληψης της ζωής…
Πολύ λιγότερο δεσμευμένα από τις πέντε αισθήσεις που μας κυβερνούν, είναι δεκτικά σε ψυχικά και παραψυχικά φαινόμενα. Προαισθάνονται την επιστροφή κάποιου στο σπίτι, τον θάνατο ενός μέλους που είναι μακριά, τον σεισμό πριν εκδηλωθεί κα. Αλλά και μεταξύ αυτών, πολλές είναι οι διαφορές. Άλλο σκυλί θα τρέξει μακριά να σώσει το αφεντικό του που κινδυνεύει, χωρίς να γνωρίζει εκ των προτέρων τον τόπο που βρίσκεται, ενώ άλλο θα αδιαφορήσει. Θεωρούμε συχνά πως είναι άλογα όντα, ωστόσο, έχουν ατομικότητα, έχουν ψυχή και αισθήσεις που αγνοούμε ή θέλουμε να αγνοούμε.
Μελετητές της συμπεριφοράς των ζώων, έχουν διαπιστώσει πολλά φαινόμενα. Οι ερευνητές αυτοί, έχοντας ανοικτό μυαλό, δεν διστάζουν να καταγράψουν αρκετά παραδείγματα που τους έχουν εντυπωσιάσει.
ΔΕΛΦΙΝΙ
Ένα από τα εντυπωσιακότερα θηλαστικά, είναι το δελφίνι. Πόσες φορές έχουμε διαβάσει ιστορίες που σώζουν ανθρώπους, βοηθούν ναυτικούς και καράβια; Γιατί από τα αρχαία χρόνια, το δελφίνι ήταν ιδιαίτερα σεβαστό και μάλιστα προκαλούσε την εκτίμηση των ανθρώπων;
Το ζεύγος των ερευνητών Γκάντις, τονίζουν στο βιβλίο τους «Ο παράξενος κόσμος των ζώων», πως υποβάλλουμε τα ζώα σε τεστ νοημοσύνης, με βάση τα ανθρώπινα δεδομένα. Αυτό είναι εντελώς άτοπο και κουτό. Καθώς ζουν σε διαφορετικές συνθήκες, έχουν διαφορετικές ανάγκες από εμάς, χρειάζονται διαφορετικές ικανότητες. Επομένως, το να τα κρίνουμε με τα ανθρώπινα δεδομένα, δεν έχει να μας προσφέρει κάτι.
Στο βιβλίο τους «Πιο έξυπνα κι από τον άνθρωπο» οι σουηδοί ερευνητές Κ. Φιχτέλιους και Σ. Σόλαντερ, θεωρούν ότι εξυπνάδα είναι η ικανότητα να διαφοροποιούμε, να συνδυάζουμε και να αναλύουμε, να συγκρίνουμε και να αντιλαμβανόμαστε. Να προβλέπουμε τις συνέπειες μιας πράξης και να βρίσκουμε τον τρόπο να επιτύχουμε τον σκοπό μας. Αναφέρουν παραδείγματα, μεταξύ αυτών ένα με δελφίνια. Τα δελφίνια ανήκουν σε μια κατηγορία θηλαστικών που επίσημα πλέον η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι ξεχωρίζει σε ευφυΐα και μάλιστα, μερικοί υποστηρίζουν ότι ίσως να είναι υψηλότερη του μέσου ανθρώπου τουλάχιστον. Ένα παράδειγμα είναι αυτό δύο δελφινιών που έπαιζαν με ένα χέλι. Το χέλι ξέφευγε και κρυβόταν σε μια τρύπα στον βυθό. Τότε, ένα από τα δελφίνια έπιανε με το στόμα ένα ψαράκι με φαρμακερό κεντρί, το έχωνε μέσα στη τρύπα και το χέλι πεταγόταν έξω. Το παιχνίδι συνεχίζονταν κι όποτε το χέλι προσπαθούσε να κρυφτεί, τα δελφίνια με έξυπνο τρόπο το έβγαζαν από την κρυψώνα του.
Το ζεύγος Γκάντις, θεωρεί πως αν εξαιρέσουμε την πιθανή μας επαφή με εξωγήινα όντα, οι πρώτες πολύπλοκες συζητήσεις με πλάσματα μη ανθρώπινα, θα είναι αυτές των δελφινιών. Τα δελφίνια έχουν μεγαλύτερο εγκεφαλικό φλοιό από τον δικό μας και τα γκρίζα εγκεφαλικά κύτταρα που μας προικίζουν με ευφυΐα, είναι πιο περίπλοκα στα δελφίνια απ’ ό,τι σε μας. Το αμερικανικό ναυτικό, προσπάθησε για χρόνια να αντιγράψει τις κολυμβητικές ικανότητες του δελφινιού, για να σχεδιάσει καλύτερα υποβρύχια.
Επίσης, ο εγκέφαλος των δελφινιών αποτελείται από τέσσερα ημισφαίρια! Σε αντίθεση με τον άνθρωπο (δύο ημισφαίρια). Το δελφίνι δεν κοιμάται ποτέ, τα τέσσερα ημισφαίρια του εγκεφάλου του επιτρέπουν να κοιμάται εναλλάξ χρησιμοποιώντας δύο ημισφαίρια την κάθε φορά. [ Blackstate.gr ]
Ο επικεφαλής της έρευνας, Δρ Λίλλυ, ανακάλυψε πως ο εγκέφαλος των δελφινιών δουλεύει με απίστευτη ταχύτητα σε σχέση με τον ανθρώπινο (δεκαέξι φορές πιο γρήγορα!). Σε πειράματα που έγιναν, η επικοινωνία των δελφινιών μπορούσε να γίνει ανάμεσα σε μεταλλικά διαχωριστικά, ή μέσω υποβρύχιων μικροφώνων, όπου ένα δελφίνι ήταν στον Ειρηνικό κι ένα άλλο στον Ατλαντικό Ωκεανό. Συνομιλούσαν λες και ήταν κοντά και μάλιστα το ένα περίμενε να τελειώσει ο συνομιλητής του πριν απαντήσει.
Πολλά πειράματα του Δρα Λίλλυ, απέδειξαν πως τα δελφίνια μιμούνται άψογα την ανθρώπινη ομιλία, ακόμη και το γέλιο. Για να το διαπιστώσει, έπρεπε να παίξει την μαγνητοφώνηση που τους έκανε, στο ένα τέταρτο της ταχύτητας. Τότε το δελφίνι επαναλάμβανε τους ήχους (λέξεις ή γέλια) σε ένα υψίτονο σφύριγμα. Ανέφερε μάλιστα, πως αν το δούμε αυτό, θα μας πιάσει δέος. Κάποτε πειραματίστηκε με ένα δελφίνι με ήχους βαλμένους σε ορισμένη σειρά. Το Δελφίνι απαντούσε με τη σωστή συλλαβή και στη σωστή σειρά για μια ακολουθία δέκα ήχων, κάτι εξαιρετικά δύσκολο ακόμη και για τον άνθρωπο. Καθώς η μητέρα-δελφίνι θηλάζει από 18-21 μήνες το μωρό της, ενδέχεται να του διδάσκει το σύνολο των γνώσεων και των μύθων των δελφινιών στο μεγάλο αυτό διάστημα. Υπάρχει η υπόθεση ότι ο «πολιτισμός των δελφινιών» μεταφέρει την ιστορία του προφορικά από γενιά σε γενιά, μη έχοντας γραπτό λόγο.
Οι ερευνητές Φιχτέλιους και Σόλαντερ αναφέρουν πως ενώ στα διάφορα θηλαστικά η ομιλία είναι αδύνατη, λόγω ενός ορίου κρίσιμου του εγκεφάλου, το δελφίνι υπερτερεί στον αριθμό νευρονίων και γαγγλίων του ανθρώπου, άρα είναι ανώτερό του. Απέδειξαν, πως παίρνει τόσες πληροφορίες με την όραση και την ακοή, όσες κι εμείς. Αλλά δεν διαφέρει ούτε στην έκφραση. Μεταχειρίζεται συχνότητα τεσσεράμισι φορές πιο ψηλή από τους ανθρώπους και αποθηκεύει το ίδιο περισσότερες πληροφορίες ανά μονάδα χρόνου, από εμάς. Η συνηθισμένη λέξη «ένστικτο» δεν ισχύει για όλα τα ζώα και δεν εξηγεί τις συνήθειές τους.
Για παράδειγμα, στον εξελιγμένο κόσμο των δελφινιών, η οικογένεια και η ομάδα, η συμπαράσταση και η αγάπη, παίζουν πρωταρχικό ρόλο. Αν τους επιτεθεί η φάλαινα-φονιάς, ένας από τα πιο επικίνδυνα πλάσματα του βυθού, άνω των 10 μέτρων, τα δελφίνια δεν σκορπίζουν τρομαγμένα. Ξεσπάνε σε στριγκά σφυρίγματα, αλλά δεν φεύγουν πανικοβλημένα, όπως θα συνέβαινε σε μία ομάδα ανθρώπων. Αντίθετα, προσπαθούν πρώτα να σώσουν τους πληγωμένους συντρόφους και τα παιδιά.
Ο Δρ Λίλλυ αναρωτιέται στο βιβλίο του «Ο άνθρωπος και το δελφίνι», τι θα συμβεί αν φθάσουμε κάποτε στην αμφίπλευρη επικοινωνία με το θηλαστικό αυτό. Κατά τη γνώμη του, θα αποτελέσει μεγάλο ηθικό, νομικό και κοινωνικό πρόβλημα. Θα πρέπει να τα στηρίξουμε σαν το ανθρώπινο είδος, να τους παρέχουμε προστασία νομική, ιατρική και ηθική. Αν δε, πάρουν μέρος στην εκπαίδευση, αυτό θα φέρει μία επανάσταση στο υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα.
EΛΕΦΑΝΤΕΣ
Στο βιβλίο του «Ο ελέφαντας» ο συγγραφέας Τζ. Ουίλιαμς, αναφέρει μεταξύ άλλων την περίπτωση δύο ελεφάντων, που βούλωσαν τα κουδούνια που φορούσαν με λάσπη και στη συνέχεια πήγαν τη νύχτα κρυφά στη φυτεία με τις μπανάνες και κατάφεραν να κλέψουν ένα μεγάλο αριθμό από μπανάνες χωρίς να τους πάρουν είδηση!
Πειράματα πάνω στις ψυχικές δυνάμεις των ζώων, βρίσκουμε πολλά. Συχνά, αναφέρονται σε οικιακά ζώα ή ζώα φιλικά προς τον άνθρωπο, κι αυτό όχι γιατί έχουν «εξανθρωπιστεί» όπως έχω ακούσει να λένε (βλέπετε θέλουμε πάντα να είμαστε το επίκεντρο της Δημιουργίας!), αλλά γιατί, απλά, αυτά μπορούν να τα πλησιάσουν οι άνθρωποι και να τα εξετάσουν.
ΣΚΥΛΟΣ
Στο βιβλίο «Ψυχικές Δυνάμεις των ζώων» του Μπιλ Σχουλ, υπάρχει μεταξύ άλλων, το παράδειγμα της σκυλίτσας Μίσσυ, του σκυλιού μέντιουμ. Αυτό το σκυλάκι εξετάστηκε από πολλούς ερευνητές, άλλοτε θετικούς κι άλλοτε αρνητικούς, αλλά η περίπτωσή της έχει καταγραφεί, σαν ιδιαίτερα εντυπωσιακή.
Ήταν ένα σκυλάκι από το Ντένβερ και η εφημερίδα «Ντέιλι Μαίηλ» του Λονδίνου, την αποκάλεσε ένα σύγχρονο προφήτη. Τα σχόλια πάνω στην Μίσσυ είναι πολλά, ωστόσο, επιγραμματικά θα αναφέρω πως είχε εξωαισθητήριες δυνάμεις και μάντευε τα χαρτιά της τράπουλας χωρίς κανένα λάθος, προέβλεπε πολλά μελλοντικά γεγονότα και λέγεται πως προέβλεψε την μέρα και ώρα του θανάτου της. Επειδή οι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με την σκυλίτσα αυτή ήταν πολλοί κι οι αυτόπτες μάρτυρες πολυάριθμοι, η περίπτωση αυτή δεν αμφισβητείται. Η ιδιοφυΐα της την έκανε να προσθέτει και να αφαιρεί χωρίς να κάνει λάθος. Να λέει τον αριθμό των γραμμάτων του ονόματος ενός ανθρώπου που δεν γνώριζε, ή μιας λέξης που της ανέφεραν και μάλιστα σε πέντε διαφορετικές γλώσσες. Σε γιορτές μπορούσε να πει στους καλεσμένους πόσα κέρματα είχαν στη τσέπη τους, ακόμη κι αν οι ίδιοι δεν ήξεραν ακριβώς.
Το σκυλάκι είχε πολλές παθήσεις και κρίσεις επιληψίας, αλλά μεγάλη θέληση για ζωή. Αναφέρεται μια φορά που πήγε σε νοσοκομείο και ρώτησαν τον γιατρό σε πιο θάλαμο θα την πήγαιναν. Ο γιατρός δεν ήξερε, αλλά η Μίσσυ γάβγισε πέντε φορές. Πράγματι, την πήγα στο νούμερο πέντε. Μπορούσε να μαντέψει τον αύξοντα αριθμό ενός δολαρίου, την ημερομηνία γέννησης κάποιου ή τον αριθμό τηλεφώνου του. Το πιο εντυπωσιακό ήταν η πρώτη ουσιαστική πρόβλεψη που έκανε στις 15 Οκτωβρίου 1964, πριν τις εκλογές Προέδρου. Σε ένα κατάστημα που πήγε με την κυρία της, οι υπάλληλοι έπαιζαν μαζί της και την ρώτησαν πόσες βδομάδες και πόσες μέρες θέλουν ως τις εκλογές. Η Μίσσυ απάντησε. Τότε τη ρώτησαν ποιος θα βγει, αναφέροντας τα δύο υποψήφια άτομα. Η Μίσσυ γάβγισε για το πρώτο εξ αυτών. Αφού αντέστρεψαν τα ονόματα, η Μίσσυ γάβγισε για το δεύτερο.
Ένας μάρτυρας που παρευρισκόταν, εντυπωσιασμένος τηλεφώνησε στην εφημερίδα του. Η εφημερίδα έστειλε ρεπόρτερ και στις 8/11/64, η Μίσσυ είχε τη φωτογραφία της στην «Ρόκυ Μάουνταιν Νιους» με τη πρόβλεψή της. Αργότερα προέβλεψε την προεδρεία του Νίξον, την απογείωση του Τζέμινι 12, τον άνθρωπο στη Σελήνη, αποτελέσματα αγώνων, πολιτικά και άλλα γεγονότα. Προείπε την αποτυχία του ατομικού εργοστασίου που θα έκαναν στο Ντένβερ, την επιστροφή του στρατιωτικού Τάγματος του Κολοράντο από το Βιετ Ναμ. Μπορούσε να πει σε εγκυμονούσα αν θα έκανε αγόρι ή κορίτσι. Να βρει την ημερομηνία και τη θερμοκρασία της ημέρας.
Τα κατορθώματα της μικρής Μίσσυ ήταν πολλά, αλλά εντυπωσιακός είναι ακόμη κι ο θάνατός της. Λίγο πριν πεθάνει, γάβγιζε στην κυρία της, με τον αριθμό 8. Εκείνη δεν καταλάβαινε, την ρωτούσε αν ήξερε τι ώρα ήταν. Η Μίσσυ έλεγε την ώρα, αλλά στη συνέχεια γάβγιζε 8. Εκείνη την ημέρα, το επανέλαβε επτά φορές. Στις 8 το βράδυ, η Μίσσυ πνίγηκε τρώγοντας το φαγητό της. Ο εγκέφαλός της δόθηκε στη Κτηνιατρική Σχολή του Κολοράντο. Το σωματάκι της θάφτηκε στον κήπο του σπιτιού και τα λουλούδια στον τάφο της ήταν πάντα ανθισμένα, ακόμη και στη βαριά χειμωνιά, κάτω από 17 βαθμούς υπό το μηδέν. Ο τάφος της παρέμενε πράσινος όλο τον χρόνο.
Ίσως σκεφθεί κάποιος ότι αυτά είναι περιττά, ότι το να ασχολούμαστε με τα ζώα, ενώ υπάρχουν τόσα προβλήματα στη ανθρωπότητα, δεν είναι το πλέον σημαντικό. Η αλυσίδα της ζωής, όμως, είναι κάτι που δεν ξεκινά και σταματά στον εγωκεντρικό άνθρωπο. Η αλυσίδα αυτή μας συνδέει με κάτι δημιούργημα και όλα αυτά δίνουν και παίρνουν, συνυπάρχουν και οφείλουμε να τα σεβαστούμε για να συνυπάρξουν. Η αλληλεπίδραση κάθε πλάσματος κι η αναγνώριση κάθε μορφής ζωής είναι απαραίτητη. Ο σεβασμός προς όλη τη Δημιουργία, μπορεί να διασφαλίσει και το δικό μας το μέλλον.
Ας ξεφύγουμε, λοιπόν, από το καβούκι μας, κι ας δούμε πέρα από τον ακριβό μας εαυτό το μεγαλείο που υπάρχει!
ΑΠΟ blackstate.com
Η «συλλογική μνήμη»
Ο Maurice Halbwachs εισήγαγε τον όρο «συλλογική μνήμη» για πρώτη φορά αναφέροντας ότι «η μνήμη δεν περιορίζεται στην ανάμνηση απλώς και ανάκληση του παρελθόντος, αλλά περιλαμβάνει ένα πλέγμα εξωτερικών προς το άτομο σχέσεων, μορφών και αντικειμένων που στηρίζουν, εξαντικειμενικεύουν και ενσαρκώνουν το «παρελθόν». Αλλά ποιες είναι οι «εξωτερικές προς το άτομο σχέσεις»; Ο Halbwachs εννοεί τις κοινωνικές σχέσεις. «Τα άτομα είναι αυτά που θυμούνται, αλλά τα άτομα ως μέλη κάποιας κοινωνικής ομάδας».
Η μνήμη για τον Halbwachs δεν αποτελεί αποθήκευση του παρελθόντος αλλά αναπλάθεται καθημερινά υπό την επήρεια του παρόντος. Η ατομική μνήμη αποτελεί σκοπιά της θεώρησης της συλλογικής μνήμης, η οποία επαναδημιουργείται στο παρόν. Έτσι, υπάρχει μια αέναη αλληλεπίδραση ανάμεσα στην ατομική και τη συλλογική μνήμη. Πεδίο συνεύρεσης και αναφοράς μιας τέτοιας διαδικασίας μπορεί να θεωρηθεί ο χώρος. Η συλλογική μνήμη αναφέρεται πάντα σε κοινωνικά χωρικά πλαίσια. « Οι μνήμες μας είναι τοποθετημένες μέσα στους νοητικούς και υλικούς χώρους της ομάδας». Έτσι, ο Halbwachs ενώνει ουσιαστικά ατομική και συλλογική μνήμη θέτοντας τα κοινωνικά τους πλαίσια. Επισημαίνει ότι οι πράξεις των ατόμων προσανατολίζονται από τη συλλογική μνήμη, όπου η συλλογική μνήμη μεταφέρεται σ’ ένα χωροχρονικό περιβάλλον δράσης. Ο χώρος αποτελεί, λοιπόν, ένα από τα κοινωνικά πλαίσια της μνήμης.
Υποστήριξε ότι οι κοινωνικές ομάδες συνθέτουν τις δικές τους εικόνες για τον κόσμο, καταστρώνοντας μια συμπεφωνημένη εκδοχή του παρελθόντος, και επέμεινε στο ότι αυτές οι εκδοχές αποκρυσταλλώνονται μέσω της επικοινωνίας και όχι μέσω της ιδιωτικής ανάμνησης. (Maurice Halbwachs, La Mémoire collective, PUF, Παρίσι 1950). Μάλιστα, οι κατ’ ιδίαν αναμνήσεις ενός ατόμου, αλλά και η γνωσιακή διαδικασία της ανάμνησης, περιλαμβάνουν σε ένα μεγάλο ποσοστό τους στοιχεία που έχουν κοινωνική προέλευση, όπως είναι π.χ. η στρατιωτική θητεία ή ο προσκοπισμός, η παρακολούθηση των μαθημάτων στο σχολείο.
Η συλλογική μνήμη λοιπόν είναι το απόσταγμα των ιστορικών γεγονότων μιας κοινωνίας – ομάδας – συλλογικότητας, που διαμορφώνει και διαμορφώνεται από τα άτομα που τη συγκροτούν. Τα γεγονότα θα ακολουθούν την κοινωνία και θα την επηρεάζουν, έμμεσα ή άμεσα, ενώ αυτή με τη σειρά της επηρεάζει τα μέλη της και το ανάστροφο. Για παράδειγμα, οι συνέπειες ενός εμφυλίου πολέμου επηρεάζουν για πολλά χρόνια μετέπειτα μια κοινωνία, καθώς και τον τρόπο σκέψης της, αναπτύσσοντας την κουλτούρα και το ιδιόμορφο του χαρακτήρα της.
ΑΠΟ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
“Κάθε γλώσσα κουβαλάει ιστορική μνήμη και γι’ αυτό είναι συναισθηματικά φορτισμένη. Είναι σαν ο κάθε φθόγγος, το κάθε γράμμα να ξεκλειδώνει συρτάρια της προσωπικής ή συλλογικής μας ιστορίας και να ξαναθυμίζει στο σώμα και στην ψυχή… αισθήματα και συναισθήματα του παρελθόντος” Οδυσσέας Ελύτης
- Από τους ανθρώπους δεν λείπει η δύναμη, λείπει η θέληση Ουγκώ
- Για να πετύχεις, πρέπει να έχεις τρομερή επιμονή, τρομερή θέληση. “Θα πετάξω πάνω από τις θάλασσες”, λέει μια επίμονη ψυχή, ή “θα ανοίξω τα βουνά στα δύο”. Με τέτοια ενέργεια, με τέτοια θέληση και με σκληρή δουλειά, θα φτάσεις σίγουρα στο στόχο σου Σβάμι Βιβεκαναντα
- Δεν υπάρχει μεγάλο ταλέντο χωρίς μεγάλη δύναμη θέλησης Μπαλζάκ Ο.
- Εκείνον που επιθυμεί να προχωρεί η μοίρα τον συνοδεύει, εκείνον που δεν επιθυμεί τον σέρνει Κλεάνθους
- Εκείνος που θεωρεί την έλλειψη χρημάτων ως χειρότερο κακό, κάνει λάθος, υπάρχει πιο αφόρητο κακό: η έλλειψη επιθυμιών Σερμπιουλέ Α.
- Ενας άνθρωπος με θέληση, κάνει περισσότερα πράγματα, παρά δέκα με τη βία Γερμανική Παροιμία
- Εργάζου κτητά (Να εργάζεσαι με θέληση) Ξενοφών
- Η αγάπη είναι η αρχή της θελήσεως Ράβναλης Δ.
- Η απαισιοδοξία είναι διάθεση, αλλά η αισιοδοξία: θέληση Άγνωστος
- Η βούληση, όταν τη φωτίζει η γνώση, γνωρίζει πάντοτε τι ακριβώς θέλει Άγνωστος
- Η δύναμή σου πέλαγο, κι η θέλησή μου βράχος Σολωμός Διονύσιος
- Η νεότητα είναι η εικόνα της θέλησης
- Η προσωπικότητά μας είναι κήπος, ενώ η θέλησή μας είναι ο κηπουρός Μπέικον Φρ.
- Θέληση: εκείνο που σε υποχρεώνει να νικάς, όταν το λογικό σου, σου λέει ότι έχασες Καστανέντα Κ.
- Θέλω σημαίνει μπορώ Φραγκλίνος
- Θέλω σημαίνει μπορώ (Vouloir c’est pouvoir) Γαλλική Παροιμία
- Κάτω από τα δυνατά πάθη συνήθως κρύβεται μόνο μια αδύναμη θέληση Κλιουτσέφσκι Β.
- Με τη δύναμη της βούλησης ο άνθρωπος αλλάζει τον εαυτό του. Με τη δύναμη της αγάπης αλλάζει τους άλλους. Με τη δύναμη της σκέψης αλλάζει τον κόσμο Ταγκόρ Ρ.
- Μπορείς, αρκεί μόνο να θελήσεις Γκαίτε
- Να είσαι το αφεντικό της θέλησής σου και ο δούλος της συνείδησής σου Έμπνερ-Έσεμπαχ Μ.
- Ο Βάκων έλεγε ότι στον άνθρωπο η δύναμη είναι ίση προς τη γνώση του. Αλλά μπορεί κάποιος να προσθέσει, εξίσου εύλογα, ότι και η γνώση του είναι ίση προς τη θέλησή του Gioberti
- Ο χαρακτήρας είναι τέλεια εκπαιδευμένη θέληση Νοβάλις
- Οι μεγάλοι άνδρες έχουν θέληση, οι μικροί πόθους
- Όποιος νίκησε τον εαυτό του, δεν φοβάται τους άλλους
- Όσες πλευρές της ανθρώπινης ζωής κι αν αναλύσουμε, πάντα στη βάση τους θα συναντήσουμε την παρουσία ή την απουσία της ηθικής δύναμης, που λέγεται θέληση Ζολί Μ.
- Όταν υπάρχει θέληση, τρόπος βρίσκεται (Where there’s a will, there’s a way) Αγγλική Παροιμία
- Πονηριά: η θηλυκότητα της θέλησης, η ειρωνεία της δύναμης Ταράνοφ Π.
- Πόσο εύκολα είναι τα δύσκολα πράγματα, όταν υπάρχει θέληση
- Σε όλες τις κρίσιμες καταστάσεις, στον πόλεμο, σε μια συγκέντρωση, η θέληση κάποιων ανθρώπων παρασύρει και τους υπόλοιπους Ζολί Μ.
- Τίποτα δεν είναι αδύνατο στον άνθρωπο που έχει θέληση
- Το ευκολότερο πράγμα γίνεται δύσκολο, όταν προσπαθεί κανείς να το κάνει με δυσφορία Ντίκενς
- Το μυστικό της δύναμης είναι η θέληση Άγνωστος
- Το παν στην τέχνη είναι η θέληση
ΑΠΟ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Κάποτε ήμασταν τόσο κοντά ο ένας στον άλλο μέσα στη ζωή που τίποτα δε φαινόταν να εμποδίζει τη φιλία και την αδερφοσύνη μας, και μόνο ένα γεφυράκι υπήρχε ανάμεσα μας. Ακριβώς τη στιγμή που πήγαινες να ανέβεις σε αυτό σε ρώτησα: «Θέλεις να περάσεις το γεφυράκι για να με συναντήσεις;» – και τότε έπαψες πια να το θέλεις• κι όταν σε παρακάλεσα ξανά έμεινες σιωπηλός. Από τότε βουνά κι ορμητικοί ποταμοί κι ό,τι άλλο χωρίζει κι αποξενώνει μπήκαν ανάμεσά μας• κι ακόμα κι όταν το θέλαμε, δεν ήταν μπορετό να συναντηθούμε! Μα όταν θυμάσαι τώρα εκείνο το μικρό γεφυράκι δεν έχεις πια λόγια – μόνο λυγμούς και απορία. (Πρώτο βιβλίο, 16)
- Λίγες χιλιετίες ακόμη στο δρόμο του τελευταίου αιώνα! – και καθετί που θα κάνει ο άνθρωπος θα εκφράζει την ανώτερη εξυπνάδα• γι’ αυτό όμως η εξυπνάδα θα χάσει όλη την αξιοπρέπειά της. Τότε θα είναι σίγουρα αναγκαίο να είναι κανείς έξυπνος: αυτό όμως θα είναι τόσο κοινό και συνηθισμένο πράγμα, που ένα ευγενέστερο γούστο θα θεωρεί αυτή την αναγκαιότητα χυδαιότητα. Κι όπως ακριβώς μια τυραννία ασκούμενη από την αλήθεια και την επιστήμη μπορεί να ανεβάσει ψηλά την τιμή του ψέματος, έτσι και μια τυραννία της εξυπνάδας μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση ενός είδους ευγένειας. Το να είσαι ευγενής – αυτό μπορεί ίσως τότε να σημαίνει: να έχεις τρέλες μέσα στο κεφάλι σου. (Πρώτο βιβλίο, 20)
- Οι λόγοι και οι προθέσεις που υπάρχουν πίσω από τη συνήθεια προστίθενται σε αυτήν μέσω ενός ψέματος, μόλις κάποιοι αρχίσουν να αμφισβητούν τη συνήθεια και να ρωτούν για τις προθέσεις και τους σκοπούς της. Εδώ έγκειται η μεγάλη ανεντιμότητα των συντηρητικών όλων των εποχών: είναι αυτοί που προσθέτουν ψέματα. (Πρώτο βιβλίο, 29)
- Ο άνθρωπος εκπαιδεύτηκε από τις πλάνες του: Πρώτον, πάντα έβλεπε τον εαυτό του ως ατελή• δεύτερον, προίκιζε τον εαυτό του με φανταστικές ιδιότητες• τρίτον, έβαζε τον εαυτό του στην ιεραρχία των όντων σε λάθος βαθμίδα ανάμεσα στο ζώο και τη φύση• τέταρτον, επινοούσε συνεχώς καινούριους πίνακες των καλών και τους δεχόταν για ένα διάστημα ως αιώνιους και μη εξαρτώμενους από όρους: το αποτέλεσμα ήταν πως άλλοτε η μια και άλλοτε η άλλη ανθρώπινη ενόρμηση και κατάσταση έπαιρνε την πρώτη θέση και εξευγενιζόταν λόγω αυτής της εκτίμησης. Αν αγνοήσουμε αυτές τις τέσσερις πλάνες, θα αγνοήσουμε και την ιδιότητα του να είσαι άνθρωπος, την ανθρωπιά και την «ανθρώπινη αξιοπρέπεια». (Τρίτο βιβλίο, 115)
- Κανένας νικητής δεν πιστεύει στην τύχη. (Τρίτο βιβλίο, 258)
- Τι λέει η συνείδησή σου; «Πρέπει να γίνεις αυτός που είσαι.» (Τρίτο βιβλίο, 270)
- Έδωσα ένα όνομα στον πόνο μου και τον φωνάζω «σκύλο». Είναι το ίδιο πιστός, το ίδιο φορτικός και αδιάντροπος, το ίδιο διασκεδαστικός και έξυπνος όσο κάθε άλλος σκύλος – και μπορώ να τον μαλώνω και να ξεσπώ πάνω του, όταν έχω τις κακές μου: όπως κάνουν άλλοι με τους σκύλους, τους υπηρέτες και τις γυναίκες τους. (Τέταρτο βιβλίο, 312)
- Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν άνθρωποι που ακούν ακριβώς την αντίθετη διαταγή όταν πλησιάζει ένας μεγάλος πόνος: ποτέ άλλοτε δε δείχνουν πιο περήφανοι, πιο φιλοπόλεμοι και πιο ευτυχισμένοι• ναι, ο ίδιος ο πόνος τούς χαρίζει τις μεγαλύτερες στιγμές τους! Αυτοί είναι οι ηρωικοί άνθρωποι, οι μεγάλοι προμηθευτές πόνου της ανθρωπότητας: αυτοί οι λίγοι ή σπάνιοι άνθρωποι που χρειάζονται την ίδια απολογία που χρειάζεται γενικά και ο ίδιος ο πόνος – και πράγματι! δεν πρέπει να τους την αρνηθούμε! Είναι οι πρωταρχικές δυνάμεις διατήρησης και ανάπτυξης του είδους, έστω και μόνον επειδή αντιστέκονται στο βόλεμα και δεν κρύβουν ότι αποστρέφονται αυτό το είδος ευτυχίας. (Τέταρτο βιβλίο, 318)
ΑΠΟ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ
Έτσι ζούμε, χρόνο με το χρόνο, χωρίς να πραγματοποιούμε πλήρως και τελειωτικά, χωρίς να ολοκληρώνουμε αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε, διότι «έχουμε καιρό μπροστά μας», αργότερα θα πετύχουμε κάτι, αργότερα θα γίνει ότι μπορεί να γίνει, κάποια μέρα αργότερα θα αρχίσουμε να «καθαρογράφουμε». Τα χρόνια περνούν και ποτέ δεν το κάνουμε. Δεν τα κάνουμε όχι μόνο επειδή έρχεται ο θάνατος και μας αφανίζει, αλλά και επειδή σε κάθε περίοδο του βίου μας δεν έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε αυτό που η προγενέστερη περίοδος θα μας είχε επιτρέψει: δεν μπορούμε στα χρόνια της ωριμότητάς μας να πετύχουμε μια όμορφη και νοηματοδοτημένη νεότητα, δεν μπορούμε στα γεράματά μας να αποκαλύψουμε στο Θεό και στον κόσμο αυτό που θα μπορούσαμε να ήμασταν στα χρόνια της ωριμότητάς μας. υπάρχει ένας καιρός για όλα τα πράγματα, άπαξ και παρέλθει, αυτά δεν μπορούν πλέον να πραγματοποιηθούν.
Από το imverias.blogspot.gr
Μ. Γκανάς, Προσωπικό
Επειδή η ζωή μας μοιάζει να φυραίνει
μέρα τη μέρα, δε θα πει πως η ζωή
δεν αξίζει τον κόπο.
Επειδή σ’ αγάπησα και σ’ αγαπώ ακόμη
κι ας μην είναι όπως παλιά,
δε θα πει πως πέθανε η αγάπη,
κουράστηκε ίσως, σαν καθετί που ανασαίνει.
Επειδή περνάς δύσκολες μέρες
σκυμμένη σε χαρτιά και γκρεμούς
που δεν κλείνουν, κι εγώ πηδάω
τις νύχτες επί κοντώ λαχανιάζοντας,
δε θα πει πως δεν έχουμε
μοίρα στον ήλιο, έχουμε
τη δική μας μοίρα.
Επειδή πότε είσαι άνθρωπος
και πότε πουλί, φέρνεις στο σπίτι μας
ψωμάκια μικρά της αποδημίας
κι ελπίζουνε τα παιδιά μας
σε καλύτερες μέρες.
Επειδή λες όχι και ναι κι ύστερα όχι
και δεν παραιτείσαι, ντρέπομαι
για τα ίσως, τα μπορεί τα δικά μου,
μα δεν αλλάζω, όπως δεν αλλάζεις κι εσύ,
αν αλλάζαμε θα ‘μαστε πάλι
δυο άγνωστοι και θ’ αρχίζαμε
απ’ το άλφα.
Τώρα ξέρουμε πού πονάς
πού σωπαίνω πότε γίνεται παύση,
διακοπή αίματος και κρυώνουν
τα σώματα, ώσπου μυστικό δυναμό
να φορτίσει πάλι τα μέλη
με δύναμη κι έλξη και δέρμα ζεστό.
Επειδή είναι δύσκολο ν’ αγαπάς
και δυσκολότερο ν’ αγαπάς τον ίδιο άνθρωπο
για καιρό, κάνοντας σχέδια και παιδιά
και καβγάδες, εκδρομές, έρωτα, χρέη
κι αρρώστιες, Χριστούγεννα, Κυριακές
και Δευτέρες, νόστιμα φαγητά
και καμένα, θέλοντας ο καθένας
να ‘ναι ο άλλος γεφύρι και δέντρο
και πηγή, κατά τις περιστάσεις
ή και όλα μαζί στην ανάγκη,
δε θα πει πως εγώ δε μπορώ
να γίνω κάτι απ’ όλα αυτά ή και όλα μαζί,
κι αν είναι να περάσω
μια ζωή στη σκλαβιά –έτσι κι αλλιώς–
ας είμαι, λέω, σκλάβος της αγάπης.
Έτσι που σε φαντάστηκα
και διαπέρασες τον κόσμο μου
κομήτης
χαραγμένος με ερωτόλογα.
Έτσι που σε άγγιξα
κι άνθισες
στο χάσιμο ενός χαδιού
από κυκλάμινα.
Έτσι θα σ’ αγαπώ
βιολί ξεστρατισμένο από ορχήστρα συμφωνική
όνειρο κοιμισμένου βιβλικού θεού
άμαξα που χρέωσε τα άλογα
με ελευθερία.
Ανέστης Μελιδώνης, Κυματισμοί
Κάποιος είπε στο σύμπαν:
«Σύμπαν, υπάρχω!»
«Όμως», απάντησε το σύμπαν,
«Αυτό δεν μου δημιουργεί
Κανένα αίσθημα υποχρέωσης».
S t e p h e n C r a n e
Θα’ρθεί καιρός που θ’ αλλάξουν τα πράματα.
Να το θυμάσαι Μαρία
Θυμάσαι Μαρία στα διαλείμματα εκείνο το παιχνίδι
που τρέχαμε κρατώντας τη σκυτάλη
– μη βλέπεις εμένα – μην κλαις. Εσύ είσ’ η ελπίδα
άκου θά’ρθει καιρός
που τα παιδιά θα διαλέγουνε γονιούς
δε θα βγαίνουν στην τύχη
Δε θα υπάρχουν πόρτες κλειστές
με γερμένους απέξω
Και τη δουλειά
θα τη διαλέγουμε
δε θά `μαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.
Οι άνθρωποι – σκέψου! – θα μιλάνε με χρώματα
κι άλλοι με νότες
Να φυλάξεις μοναχά
σε μια μεγάλη φιάλη με νερό
λέξεις κι έννοιες σαν κι αυτές
απροσάρμοστοι καταπίεση μοναξιά τιμή κέρδος εξευτελισμός
για το μάθημα της ιστορίας.
Είναι Μαρία – δε θέλω να λέω ψέματα –
δύσκολοι καιροί.
Και θάρθουνε κι άλλοι.
Δεν ξέρω – μην περιμένεις κι από μένα πολλά –
τόσα έζησα τόσα έμαθα τόσα λέω
κι απ’ όσα διάβασα ένα κρατάω καλά:
«Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος».
Θα την αλλάξουμε τη ζωή!
Παρ’ όλα αυτά Μαρία.
Κατερίνα Γώγου
Να ‘ναι σα να μας σπρώχνει ένας αέρας μαζί
προς έναν δρόμο φιδωτό που σβεί στα χάη,
και σένα του καπέλου σου πλατειά και φανταιζί
κάποια κορδέλα του, τρελά να χαιρετάει.
Και ναν’ σαν κάτι να μου λες, κάτι ωραίο κοντά
γι’ άστρα, τη ζώνη που πηδάν των νύχτιων φόντων,
κι αυτός ο άνεμος τρελά-τρελά να μας σκουντά
όλο προς τη γραμμή των οριζόντων.
Κι όλο να λες, να λες, στα βάθη της νυκτός
για ένα – με γυάλινα πανιά – πλοίο που πάει,
όλο βαθιά, όλο βαθιά, όσο που πέφτει εκτός
έξω απ’ τον κύκλο των νερών – στα χάη.
Κι όλο να πνέει, να μας ωθεί αυτός ο άνεμος μαζί
περ’ από τόπους και καιρούς, έως ότου – φως μου –
(καθώς τρελά θα χαιρετάει κείν’ η κορδέλα η φανταιζί)
βγούμε απ’ την τρικυμία αυτού του κόσμου.
Γιάννης Σκαρίμπας. ”Φαντασία”. 1936/
Το εργοστάσιο φωταερίου της Αθήνας ιδρύθηκε το 1857, μόλις τρία χρόνια μετά το μεταξουργείο Δουρούτη, για να καλύψει την ανάγκη της πόλης για δημόσιο φωτισμό. Οι δύο αυτές πρώτες βιομηχανίες της Αθήνας θα σημαδέψουν την πολεοδομική και οικονομική ανάπτυξη της πόλης.
Από τις δύο μονάδες πήραν το όνομά τους δύο από τις πιο πυκνοκατοικημένες συνοικίες της πρωτεύουσας, το Μεταξουργείο και το Γκαζοχώρι. Το εργοστάσιο φωταερίου υπήρξε η πρώτη μονάδα παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα και στην Αθήνα. Η κομβική του θέση στην αρχή της οδού Πειραιώς οδήγησε στην περαιτέρω ανάπτυξη και εξέλιξη της οδού στη μεγαλύτερη για αρκετές δεκαετίες βιομηχανική ζώνη της πόλης.
Την εποχή που ιδρύθηκε το εργοστάσιο φωταερίου, τα επιτεύγματα της βιομηχανικής επανάστασης είχαν μόλις αρχίσει να διαφαίνονται στο νεοσύστατο τότε ελληνικό κράτος. Στα τέλη του 19ου αιώνα, η χρήση του φωταερίου επεκτάθηκε, καθώς η νέα για την εποχή μορφή ενέργειας χρησιμοποιήθηκε, εκτός από το φωτισμό της πόλης, για πρώτη φορά στα νοικοκυριά και στις βιομηχανίες για την εξυπηρέτηση των ενεργειακών τους αναγκών.
Από το 1938 η διοίκηση του εργοστασίου περιέρχεται στον Δήμο Αθηναίων και το 1952 συστήνεται επίσημα η Δημοτική Επιχείρηση Φωταερίου Αθηνών (Δ.Ε.Φ.Α.), η οποία αναλαμβάνει την παραγωγή και διανομή του φωταερίου στο δίκτυο της πρωτεύουσας.
Το εργοστάσιο φωταερίου της Αθήνας παρείχε φωτισμό και ενέργεια στην πόλη για σχεδόν 130 χρόνια, μέχρι το 1984 οπότε έκλεισε οριστικά.
Η σημασία του εργοστασίου φωταερίου υπήρξε καθοριστική στην ανάπτυξη της Αθήνας. Συνέβαλε σημαντικά στον εκσυγχρονισμό της πρωτεύουσας, άλλαξε τον χαρακτήρα της οικιακής ζωής των κατοίκων της και προσέδωσε ένα γενικότερο χαρακτηριστικό στο ύφος της, αυτό μιας πόλης σύγχρονης, οικονομικά ανεξάρτητης, με βιομηχανική δραστηριότητα, κατά τα πρότυπα των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων της εποχής.
Λίγα χρόνια μετά το κλείσιμο του εργοστασίου ξεκίνησαν οι πρώτες μελέτες για την αξιοποίηση και επανάχρηση των παλαιών εγκαταστάσεων. Ο χώρος κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού με την προοπτική να γίνει μουσείο και χώρος πολλαπλών εκδηλώσεων.
Επιπλέον, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα τεχνολογίας και βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα, καθώς σώζεται το μεγαλύτερο μέρος των κτιριακών εγκαταστάσεων και σχεδόν ακέραιο ένα μεγάλο μέρος του μηχανολογικού του εξοπλισμού. Αυτό, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση αντικειμένων από το εργοστάσιο καθώς και συσκευών φωταερίου αποτελούν την πλούσια συλλογή του Βιομηχανικού Μουσείου.
Η επισκευή και αποκατάσταση των παλαιών κτιρίων, καθώς και η οργάνωση του ελευθέρου χώρου του συγκροτήματος, ολοκληρώθηκε το 2004. Ήδη από το 1999, ο χώρος λειτουργεί με την επωνυμία «Τεχνόπολις» Δήμου Αθηναίων και φιλοξενεί πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις.
Το 2011 η νέα διοίκηση της Τεχνόπολης ανέλαβε το φιλόδοξο έργο της δημιουργίας Βιομηχανικού Μουσείου Φωταερίου, αναθέτοντας σε μια ομάδα σημαντικών επιστημόνων (μουσειολόγους, ιστορικούς, μηχανολόγους μηχανικούς αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, συντηρητές) την υλοποίηση του μουσείου. Έναν χρόνο μετά, το παλαιό εργοστάσιο φωταερίου ανοίγει τους χώρους του στο κοινό και παρουσιάζει την ιστορία του για πρώτη φορά.
Ο επισκέπτης ακολουθώντας ένα μουσειολογικό περίπατο με συγκεκριμένες στάσεις έχει τη δυνατότητα να περιηγηθεί στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου, να παρακολουθήσει τη γραμμή παραγωγής του φωταερίου και να ανακαλύψει ένα έως σήμερα ξεχασμένο κομμάτι της ιστορίας της Αθήνας.
Συγχρόνως, θέματα όπως η βιομηχανική κληρονομιά και η βιομηχανική αρχαιολογία, η επιχειρηματικότητα, οι βιομηχανικές συνθήκες εργασίας στο εργοστάσιο, οι παλαιές και νέες μορφές ενέργειας ξεδιπλώνονται στα μάτια του επισκέπτη μέσα από αυθεντικά αντικείμενα, μηχανήματα, πλούσιο φωτογραφικό υλικό, ηχητικά ντοκουμέντα και βιντεοπροβολές. Πρόκειται για θέματα διαχρονικά, αλλά και επίκαιρα που σχετίζονται με την ανάπτυξη της πρωτεύουσας τους δύο τελευταίους αιώνες. Η ίδρυση του Βιομηχανικού Μουσείου Φωταερίου έρχεται να εμπλουτίσει το μουσειακό χάρτη της πόλης.
Έτσι η Τεχνόπολη αποκτά διπλή λειτουργία, τόσο ως χώρος πολιτιστικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων όσο και ως το πρώτο Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου που αρχίζει να διηγείται την ιστορία του και παρουσιάζει την τεχνολογία μιας άλλης εποχής.
Η διαδρομή στον χρόνο, εικόνες από το παρελθόν μέχρι σήμερα, η παλιά και η νέα λειτουργία του χώρου, καθώς και η συνολική αίσθηση του επισκέπτη από το Μουσείο και την Τεχνόπολις αποτυπώνονται σε χρηστικά και διακοσμητικά αντικείμενα που θα διατίθενται στο πωλητήριο του Μουσείου.
Το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου ανοίγει για το κοινό στις 27 Ιανουαρίου και θα λειτουργεί καθημερινά από τις 10.00 έως τις 18.00 στην «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων.
AΠΟ ΤΟ ΒΗΜΑ
Το παγκράτιο χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη, στο άνω ή ορθοστάδην και στο κάτω ή αλίνδησιν παγκράτιο. Ορισμένοι προσδιορίζουν αυτή την αρχή στη δωδέκατη χιλιετία π.χ. Μέχρι σήμερα οι παλαιότερες παραστάσεις-μαρτυρίες έχουν βρεθεί σε αρχαίο ρητό του 1700π.χ., στην Αγία Τριάδα στην Κρήτη Ως εφευρέτες του Παγκρατίου αναφέρονται ο Ηρακλής και ο Θησέας. ʼθλημα ιδιαίτερα σκληρό, επιβλητικό, θεαματικό κατεξοχήν αμυντικό, με έντονη την κίνηση και την άμιλλα, με χαρακτηριστική ελευθερία στην εφευρετικότητα κινήσεων και τεχνασμάτων.
Ξεκίνησε ως καθαρά πολεμικό αγώνισμα και διατηρήθηκε ως τέτοιο μόνο στη Σπάρτη, γι αυτό και δεν έγινε αμέσως δεκτό στους Ολυμπιακούς αγώνες, διότι το πνεύμα αυτών των αγώνων είναι ειρηνικό και όχι πολεμικό. Μετά από πολύχρονες προσπάθειες και αφού αφαιρέθηκαν τα στοιχεία πού του έδιναν χαρακτήρα άγριας συμπλοκής και συμπεριλήφθηκε στους Ολυμπιακούς αγώνες, από την 33η Ολυμπιάδα το 648π.χ. και έγινε σε λίγο καιρό όπως αναφέρει ο Φιλόστρατος των εν Ολυμπία το κάλλιστον. Πρώτος νικητής ήταν ο Λύγδαμις από τις Συρακούσες.
Σύμφωνα δε με τον Στοβαίο η πόλη που είχε Ολυμπιονίκη στο Παγκράτιο γκρέμιζε μέρος από τα τείχη της για να τον υποδεχθούν.
Σήμερα το παγκράτιο άθλημα ανανεωμένο και με τις επίμονες προσπάθειες της Ελληνικής Ομοσπονδίας Παγκρατίου Αθλήματος (Ε.Ο.Π.Α.) και της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας (WPAF) έχει αναλάβει την διάδοση του αθλήματος στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο με κύριο στόχο να βρει το Παγκράτιο πάλι την θέση του στους Ολυμπιακούς αγώνες.
Ο ιστορικός Φιλόστρατος αναφέρει το παγκράτιο σαν «το πιο άξιο άθλημα των Ολυμπιάδων και τη σπουδαιότερη προετοιμασία των πολεμιστών». Η ονομασία του προέρχεται από το συνδυασμό των αρχαιοελληνικών λέξεων «παν» και «κράτος» και υποδηλώνει «με όλη τη δύναμη». Ο εκπαιδευμένος στο παγκράτιο ήταν πανίσχυρος. Κατά τον Πλούταρχο αυτός που επινόησε την τεχνική του παγκρατίου ήταν ο Θησέας, που με αυτό νίκησε τον Μινώταυρο, τον άγριο ταύρο που φύλαγε το «Λαβύρινθο» στο ανάκτορο της Κνωσσού, στο Ηράκλειο Κρήτης. Ο περιηγητής Παυσανίας αναφέρει ότι ο ημίθεος Ηρακλή επινόησε το παγκράτιο.
Με την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη Μικρά Ασία, Περσία, Ινδία και Θιβέτ, οι στρατιώτες του δίδαξαν το παγκράτιο άθλημα στους λαούς αυτών των Ασιατικών χωρών. Την πατρότητα του παγκρατίου σε όλα τα αγωνίσματα των μαχητικών τεχνών, την έχουν αναγνωρίσει μορφωμένοι ιστορικοί των τεχνών αυτών, όπως ο Μασουτάτσου Ογιάμα, ο ιδρυτής της τεχνικής του αθλήματος «Κιόκου Σιν Κάι» στο σύγγραμμά του «Ζωτικό Καράτε».
ΑΠΟ Yahoo.gr
