Σχέσεις
Οι μεγάλες ανακαλύψεις της Ψυχοσωματικής Ιατρικής μας εξηγούν! Τι γίνονται τα συναισθήματα που καταπνίγουμε;
Πού πηγαίνουν οι ανάγκες μας που καταπιέζουμε;…Τι συμβαίνει στα θέλω μας που δεν τολμάμε να εκφράσουμε;
Η απάντηση είναι… κοινή: βυθίζονται στα βάθη του είναι μας, στιςαποθήκες του ψυχισμού μας.
Όταν αυτές οι αποθήκες γεμίσουν ασφυκτικά τότε τα καταπιεσμένα συναισθήματα, ανάγκες και επιθυμίες μας σπάνε τις πόρτες αυτών των αποθηκών και ξεχύνονται είτε στην ψυχολογική μας κατάσταση είτε στο σώμα μας περιέχοντας ένα κρυφό μήνυμα.
Θυμάστε τότε που σας είχαν πιάσει νευρικά γέλια και που με κόπο καταφέρατε να τα καταπνίξετε πριν σας αντιληφθεί εκείνος που δεν έπρεπε; Μπορείτε να ανακαλέσετε στη μνήμη σας τις φορές που είχατε κατακλυστεί από πανικό και που μόλις μπορέσατε να κρατήσετε την ψυχραιμία σας και να συγκρατήσετε τις κραυγές σας; Κι εκείνες τις στιγμές που το κλάμα σας ανέβηκε σαν κόμπος στο λαιμό αλλά καταφέρατε να καταπιείτε τα δάκρυά σας ή τις διαμαρτυρίες σας;
Όλοι έχουμε παρόμοιες στιγμές να θυμηθούμε. Τι έγιναν όμως τα ξεσπάσματα γέλιου που συγκρατήθηκαν, τα δάκρυα που δεν κύλησαν , οι κραυγές που δεν ακούστηκαν; Κι αν το προχωρήσουμε ακόμα περισσότερο, τι να έγιναν άραγε οι βρισιές που δεν ξεστομίστηκαν, οι πόθοι που δεν εκφράστηκαν , τα παράπονα που δεν ειπώθηκαν; Χάθηκαν;
Για την ψυχολογία η απάντηση είναι ένα στρογγυλό όχι. Η φυσική σπεύδει να συνηγορήσει επισημαίνοντας πως τίποτα μα τίποτα δεν χάνεται στη φύση κι άσχετα αν εμείς το ονομάζουμε δάκρυ, γέλιο , σκέψη ή επιθυμία , φως, θερμότητα ή ηλεκτρομαγνητισμό όλα μπορούν να θεωρηθούν ενέργεια. Και η ενέργεια ποτέ δεν χάνεται. Μπορεί όμως να μεταλλαχθεί.
Κάπως έτσι ξεκίνησαν οι μεγάλες ανακαλύψεις της ψυχοσωματικής ιατρικής που επιβεβαιώνει πως συναισθήματα, ανάγκες και επιθυμίες που συγκρούονται μέσα μας ή δεν βρίσκουν τρόπο να ικανοποιηθούν γίνονται τελικά οι μυστικοί συνωμότες που μαζί με τους διάφορους νοσογόνους παράγοντες καταβάλουν το αμυντικό μας σύστημα.
Αν και για μακρύ διάστημα η συντηρητική και υλιστική πτέρυγα των επιστημόνων αρνούνταν να δεχθεί την άμεση σχέση όλων των ασθενειών με την ψυχική μας κατάσταση , η πανάρχαια εμπειρική γνώση των λαών δεν έτρεφε καμιά αμφιβολία για τη σχέση της λύπης με την ασθένεια.
Το θυμωμένο στομάχι
Υπάρχουν σκέψεις που μπορούν να προκαλέσουν πραγματική ηλεκτροχημική θύελλα στον οργανισμό μας. Το βέβαιο είναι πως όσο πιο έντονα τα συναισθήματα, οι ανάγκες και οι επιθυμίες , ιδίως όταν παραμείνουν ανέκφραστες, τόσο βαθύτερα τα αχνάρια που αφήνουν μέσα μας. Κι αν αυτό κρατήσει καιρό αργά ή γρήγορα θα βρουν μια χαραμάδα να ξεγλιστρήσουν, να βγουν στο φως.
Είτε ως νεύρωση , είτε ως σωματική ασθένεια. Ο Ντήπακ Τσόπρα στο βιβλίο του «Κβαντική Θεραπεία» μιλάει για χαρούμενο και λυπημένο στομάχι, για θυμωμένα νεφρά και φοβισμένο αυχένα εξηγώντας πως τα συναισθήματά μας διαποτίζουν κάθε όργανο, μόριο και κύτταρο του σώματός μας. Όμως , αν οι γιατροί που υιοθετούν την ψυχοσωματική προσέγγιση αναζητούν πίσω από την ασθένεια έναν ψυχικό παράγοντα, οι ασχολούμενοι με τη μεταφυσική πάνε ακόμα πιο πέρα: βλέπουν την ασθένεια όχι σαν ξέσπασμα αλλά σαν ανακούφιση της ψυχής που επιτέλους έχει βρει έναν τρόπο να εκφράσει τις βαθύτερες ανάγκες της.
Η Επανάσταση των Καλόβολων
Συχνά αρνούμαστε να παραδεχθούμε ότι θέλουμε αγάπη και φροντίδα. Τότε αναλαμβάνει ο οργανισμός να «σωματοποιήσει» την ανάγκη μας και μας στέλνει στο κρεβάτι και στην αναγκαστική φροντίδα των άλλων που δεν μπορούμε πλέον να αρνηθούμε. Δεν έχει σημασία αν αυτή τη φροντίδα την προσφέρει ένα αγαπημένο πρόσωπο, ή ένας άγνωστος γιατρός και κάποιες νοσοκόμες.
Στην ουσία έχει εκπληρωθεί το βαθύτερο αίτημα επιστροφής μας σε μια κατάσταση όπου είμαστε απαλλαγμένοι από φροντίδες και αφημένοι στη μέριμνα κάποιου άλλου. Ένα είδος παλινδρόμησης σε άλλες πιο παιδικές εποχές που εγκαταλείπαμε τον εαυτό μας στα στοργικά χέρια κάποιου μεγάλου. Από εσωτερική σκοπιά η ασθένεια είναι ένας τρόπος να ζητήσουμε αγάπη, να απαλλαγούμε για λίγο από τις ευθύνες, να αποφύγουμε δύσκολες καταστάσεις, να διεκδικήσουμε και… να εκδικηθούμε.
Αυτό το τελευταίο όσο παράξενο κι αν μοιάζει είναι πολύ αληθινό. Συχνά μια ασθένεια έρχεται ως τιμωρία του εαυτού μας ή κάποιου άλλου προς τον οποίο απευθύνουμε το μήνυμα «κοίτα σε τι κατάσταση με έφερες».
Ταυτόχρονα ο ασθενής, μέσα στην ανημποριά του αποκτά ένα είδος εξουσίας που επιτέλους μπορεί να ασκεί προς εκείνους που τον φροντίζουν. Με λίγα λόγια η ασθένεια είναι ένας τρόπος να εξασφαλίζουμε την συχνότερη παρουσία των άλλων κοντά μας. Δεν είναι ίσως ο πιο σοφός. Αλλά είναι μια διέξοδος. Όπως το συνάχι που συχνά ξεσπάει επειδή πνίξαμε τόσα δάκρυα μέσα μας που στο τέλος ξεχειλίζουν από τη μύτη!
Όπως ο καρκίνος, που σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση εμφανίζεται σε άτομα που ήταν πάντα πρόθυμα, εξυπηρετικά και γίνονταν θυσία για τους άλλους ή κυνηγούσαν με μανία την τελειότητα και υπηρετούσαν με αυτοθυσία τις υποχρεώσεις και τα πρέπει τους.
Είτε ως εξυπηρετητές των άλλων είτε ως περφεξιονιστές έθεσαν τον εαυτό τους κάτω από άκαμπτους κανόνες που δεν τους επέτρεπαν να ξαποστάσουν, να ζητήσουν για τον εαυτό τους, να διεκδικήσουν ή να πουν «δεν γίνεται».
Φρόντισέ με, Αγάπα με! Αν αυτές οι απαιτήσεις του ψυχισμού, που καταπιέστηκαν και απωθήθηκαν σε σημείο που συχνά να μη γίνονται αντιληπτές, δεν αναγνωριστούν και δεν τιμηθούν τότε θα γλιστρήσουν στο σώμα και με τη μορφή μιας σοβαρής ασθένειας όπως ο καρκίνος θα απαιτήσουν αυτό που το ίδιο το άτομο δεν τολμούσε να κάνει: να φερθεί άκρως εγωιστικά. Όπως επισημαίνει ο Ρύντιγκερ Ντάλκε στο βιβλίο του « Η ασθένεια ως γλώσσα της ψυχής» (εκδόσεις Πύρινος Κόσμος) «με την έκρηξη της ασθένειας φανερώνεται ένα μεγάλο μέρος της κρυφής απαίτησης του εγώ.
Βγαίνοντας στην επιφάνεια προκαλεί μεγάλη έκπληξη στο περιβάλλον του ασθενούς γιατί ακόμα και τα ειρηνικότερα άτομα απαιτούν ξαφνικά να περιστρέφεται το παν γύρω τους και γύρω από την ασθένειά τους. Ό,τι μέχρι τώρα δεν τολμούσε ο ασθενής να το εκφράσει ως δική του γνώμη ανεβαίνει τώρα από τη σκιά και ζητά την ικανοποίησή του».
Συχνά παρατηρούμε πως εκείνοι που ήταν οι κάποτε εργατικοί, υποταγμένοι, σιωπηλοί, υπομονετικοί και τόσο συμπαθητικοί γεμάτοι αλτρουισμό και προθυμία να βοηθήσουν τους άλλους γίνονται ιδιότροποι και απαιτητικοί ασθενείς που χορεύουν τους άλλους στο ταψί. Στην πραγματικότητα αυτό που μας φαίνεται ως παραξενιά και απαιτητικότητα δεν είναι παρά το ξέσπασμα των καταπιεσμένων δικών τους επιθυμιών που χρόνια τις είχαν υποτάξει δίνοντας το προβάδισμα στους άλλους.
Τα Κρυμμένα Μηνύματα
Παρόμοιοι εσωτερικοί ψυχικοί μηχανισμοί υπαγορεύουν την εμφάνιση διαφόρων μορφών ασθενειών κάθε μια από τις οποίες αποκαλύπτει βαθύτερες απωθημένες καταστάσεις. Η Κάρολαιν Μυς, στο βιβλίο της «Ανατομία του Πνεύματος» και η Λουίζ Χέη στα δικά της βιβλία συμπληρώνουν τον Ντάλκε ως προς τους κρυφούς ψυχικούς παράγοντες που πυροδοτούν τις διαταραχές της υγείας και που μοιάζουν σαν μικρά θεατρικά έργα ή τελετουργικά που έχουν πάρει τη θέση αυτών που πραγματικά χρειαζόμαστε. Ας δούμε μερικά από αυτά.
Κρυολόγημα: αν κάποια στιγμή θέλατε έντονα να κλάψετε και συγκρατήσατε τα δάκρυά σας καταπιέζοντας τα συναισθήματά σας είναι πολύ πιθανό μερικές μέρες αργότερα αυτή η εσωτερική κατάσταση να βρήκε διέξοδο σε ένα γερό κρυολόγημα όπου τα μάτια δακρύζαν και η μύτη έτρεχε σαν βρύση –όπως θα ήθελαν να τρέχουν τα δάκρυα αν είχατε επιτρέψει στη λύπη σας να εκφραστεί. Οι λυγμοί που καταπνίγηκαν βρίσκουν διέξοδο στο βήχα που ως σωματική έκφραση έχει παρόμοια εκδήλωση. Από μακριά δεν μπορεί κανείς να πει αν κάποιος τραντάζεται από λυγμούς ή από βήχα.
Η ίδια η λέξη κρυολόγημα υποδηλώνει κάτι που σας έκανε «να κρυώσετε μέσα σας» και εκφράζει τη βαθύτερη ανάγκη σας για ζεστασιά και θαλπωρή. Το κουκούλωμα με ζεστά ρούχα και ο πυρετός είναι μεταμφιεσμένες εκδηλώσεις αυτής της ανάγκης, όπως οι εντριβές δεν είναι παρά υποκατάστατα του χαδιού και της επαφής που η ψυχή σας είχε ανάγκη
Βήχας: είναι κι αυτός ένα ένδυμα. Κάτω του κρύβονται λόγια, γνώμες, διαμαρτυρίες , βρισιές ή δηλώσεις που δεν τολμήσαμε να ξεστομίσουμε. Προτιμήσαμε να τις καπιούμε. Αλλά μας έκατσαν στο λαιμό. Έτσι μας «έπνιξαν» όπως ο αποπνικτικός βήχας. Η απόχρεμψη που συχνά συνοδεύει το βήχα έχει επιπλέον ένα χαρακτήρα επιθετικό που υποδηλώνει την καταπιεσμένη ανάγκη μας να «φτύσουμε» ορισμένες καταστάσεις ή πρόσωπα, δραστηριότητα που αναλαμβάνει να εκδραματίσει συμβολικά το σώμα αφού εμείς δεν το επιτρέψαμε στον εαυτό μας. Συχνά ο βήχας είναι εκδήλωση αγανάκτησης ή άγχους όταν το άτομο νιώθει ότι έχει καταπιεί πολλά για πολύ καιρό και έχει πια φτάσει σε ένα σημείο που πνίγεται. Σε αυτή την περίπτωση το σώμα δίνει με τον τρόπο του ένα σήμα για να φερθούμε με περισσότερη τρυφερότητα στον εαυτό μας, να τον γλυκάνουμε και να τον μαλακώσουμε λίγο, κατάσταση που συμβολικά εκφράζουν τα ζεστά ροφήματα με μέλι.
Πόνοι στα γόνατα: εμφανίζονται όταν κάτι μέσα μας νιώθει να έχει γονατίσει από τις πιέσεις της ζωής αλλά επαναστατεί. Δεν θέλει πια να υποτάσσεται και να χαμηλώνει τον εαυτό του προς χάριν των άλλων ή μιας κατάστασης. Δεν θέλει να γονατίζει μπροστά σε κάτι ή κάποιον ισχυρότερο. Έχει ανάγκη να υψώσει το ανάστημά του ή και να δείξει κάποια αδιαλλαξία έτσι όπως κάνει το άκαμπτο εξ αιτίας του πόνου γόνατο. Παράλληλα, καθώς αυτή η ενόχληση αναγκάζει τον άνθρωπο να αναπαύει συχνά το πόδι του σε ένα σκαμνάκι, συμβολικά «στηλώνει» τα πόδια και κρατά τους άλλους μακριά ή εκφράζει έτσι μια συμβολική κλωτσιά προς εκείνα που τον έκαναν «να κάτσει».
Έρπης στα χείλη: σχετίζεται με αισθήματα αηδίας ή ανομολόγητου καταπιεσμένου πόθου που ο ίδιος ο εαυτός αποστρέφεται. Πρόκειται για ένα διπλό μήνυμα καθώς από τη μια τα χείλη διογκώνονται προσελκύοντας τα βλέμματα ενώ ταυτόχρονα εκπέμπουν το σήμα «μακριά από μένα». Ό,τι μας έκαιγε τα χείλη, ό,τι μας έκανε να δαγκωνόμαστε από μέσα μας αποκτά μια σωματική εκδήλωση που θυμίζει έντονα δαγκωμένα χείλη. Το μάθημα εδώ είναι να αποδεχθεί κανείς τα «ακάθαρτα» συναισθήματά ή επιθυμίες του και να συγχωρήσει τον εαυτό του γι αυτά. Αυτό που προκαλεί αποστροφή πρέπει να αναγνωριστεί. Ο έρπης στα χείλη μπορεί επίσης να δηλώνει την ανάγκη του ατόμου να αρνηθεί τις υπερβολικές οικειότητες ή να αυτοτιμωρηθεί επειδή τις επέτρεψε.
Τριχόπτωση: για τη μεταφυσική παράδοση η τριχόπτωση αντιστοιχεί κατά κάποιον τρόπο στην απώλεια των φτερών. Είναι σαν να είμαστε για άλλα φτιαγμένοι αλλά υποτασσόμαστε σε μια πιο κοινή μοίρα. Έτσι είτε πρόκειται για περιστασιακές περιόδους τριχόπτωσης είτε για γενικευμένη κατάσταση υποδηλώνει εσωτερική σύγκρουση εξαιτίας της υποταγής μας σε μια επιλογή που μας προσφέρει μεν ασφάλεια αλλά έρχεται σε αντίθεση με αυτό που κατά βάθος ήθελε η καρδιά μας και που το φοβηθήκαμε επειδή περιείχε ρίσκο. Παραμονές ενός γάμου, μιας μονιμοποίησης ή απόκτησης μια σταθερής θέσης πολλοί άνθρωποι που έχουν μέσα τους ένα ταξιδιάρικο πουλί νιώθουν να τους πέφτουν τα φτερά δηλαδή βλέπουν τα μαλλιά τους να μαδάνε αντίθετα από εκείνους που παραιτούνται ευχαρίστως από ορισμένες ελευθερίες προκειμένου να νιώθουν ασφαλείς.
Αυτιά: βόμβος, πόνος ,βούλωμα των αυτιών ή περιορισμός της ακοής σηματοδοτούν την αντίστασή μας σε ορισμένες εντολές ή την άρνησή μας να ακούσουμε και να δεχθούμε κάποια πράγματα. Δεν θέλουμε πια ούτε να ακούμε ούτε να υπακούμε. Το ποτήρι έχει ξεχειλίσει. Η βαθύτερη ανάγκη πίσω από τα προβλήματα των αυτιών είναι να αποσυρθούμε στον εαυτό μας , να αφουγκραστούμε τι αυτός έχει να πει. Μέσα σε όλο αυτό υπάρχει και ένα σήμα που μας ειδοποιεί να ακούσουμε τη διαίσθησή μας και τη συνείδησή μας, αυτή την ψιθυριστή φωνή που δεν ακούγεται όταν όλη μας η προσοχή είναι στραμμένη σ’ αυτά που λέει ο κόσμος.
Καρδιά: τα προβλήματα σ’ αυτό το ζωτικό όργανο υποδηλώνουν έντονες συναισθηματικές εντάσεις. Ερωτικές απογοητεύσεις, άρνηση συγχώρεσης, ενοχή και αυτομομφή, μεγάλη συναισθηματική εξάρτηση ή αντίθετα αποξένωση και «κλείσιμο της καρδιάς» έχουν άμεση σχέση με τη δυσλειτουργία της. Εκτεταμένες μελέτες έχουν αποδείξει πως η ροή της αγάπης και της συγχώρεσης αποτρέπουν τα ισχαιμικά επεισόδια ενώ αντίθετα διευκολύνεται η εμφάνισή τους όταν η έκφραση της αγάπης είναι προβληματική. Το μάθημα πίσω από τα προβλήματα στο καρδιαγγειακό σύστημα περιέχει πάντα το ίδιο βαθύτερο αίτημα για άνοιγμα της καρδιάς , καλοσύνη και αποδοχή. Όσο πιο ανεπιφύλακτες, τόσο καλύτερα. Πρώτα και κύρια στον ίδιο τον εαυτό μας.
Πόδια: καθώς τα πόδια μας μεταφέρουν αποτελούν τους συμβολικούς δείκτες για τον τρόπο που βαδίζουμε στο μονοπάτι της ζωής μας. Πόνοι, κάλοι, δυσκολία στις αρθρώσεις, κατάγματα και χτυπήματα δείχνουν πάντα μια αντίρρηση που προβάλει ο εαυτός για την κατεύθυνση που έχουμε πάρει. Μπορεί να αποτελούν αντιστάσεις και προειδοποιήσεις ή απλά να εκφράζουν μια βαθύτερη απροθυμία για τον τρόπο που κινούμεθα στη ζωή. Το αίτημά που εκφράζει με αυτό τον τρόπο το σώμα είναι η ανάγκη για ένα σταμάτημα και για επανεκτίμηση της πορείας μας. Στην καλύτερη περίπτωση μας ζητείται να επιβραδύνουμε λίγο το ρυθμό μας και να χαρούμε ορισμένα πράγματα περισσότερο. Διαφορετικά μπορεί να μας δίνεται ένα μήνυμα για πλήρη αλλαγή πορείας.
Χέρια: τα χέρια αντιπροσωπεύουν τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τη ζωή μας, τις ευθύνες μας και τα ταλέντα μας. Πόνοι στα χέρια δηλώνουν την αντίδραση του εαυτού επειδή δεν εκφράζουμε όλο το δυναμικό μας ή δεν διαφεντεύουμε με σοφία τον εαυτό μας και τις υποθέσεις μας. Μήπως έχουμε κάνει κάποια παραβίαση των ορίων μας; Ή μήπως δεν τολμάμε να ανοίξουμε τα χέρια –και την αγκαλιά μας; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που μας καλούν να απαντήσουμε τα προβλήματα στα άνω άκρα.
Πόνοι στους ώμους και τον αυχένα: υποδηλώνουν συχνά πως έχουμε αναλάβει μεγάλα βάρη , περισσότερα από όσα αντέχουμε να σηκώσουμε ή ότι έχουμε αυτοπεριοριστεί και έχουμε δεχθεί να υποταχθούμε. Δηλώνουν ένα είδος υποδούλωσης το οποίο έχει φτάσει πια σε οριακό επίπεδο. Οι πόνοι στους ώμους δεν μας αφήνουν να υψώσουμε τα χέρια και το αυχενικό μπλοκάρει μια ευρύτερη περιοχή δείχνοντας ένα είδος ακαμψίας που έχει επέλθει με τον καιρό. Το βαθύτερο αίτημα είναι να δούμε και άλλες οπτικές γωνίες, να στραφούμε και προς άλλες κατευθύνσεις και κυρίως αυτήν που μπορεί να μας δείξει έναν εαυτό πιο ανάλαφρο , πιο ευδιάθετο και πιο πρόθυμο να εκφράσει το ευρύτερο δυναμικό του.
Προβλήματα στη δεξιά ή στην αριστερή πλευρά: η εσωτερική παράδοση συνδέει την αριστερή πλευρά του σώματος με το συναίσθημα και τη θηλυκή διάσταση της ύπαρξης και τη δεξιά πλευρά με τη λογική και την αρσενική διάσταση. Ανάλογα σε ποια πλευρά του σώματος εκδηλώνεται ένα πρόβλημα δείχνει ταυτόχρονα αν «παραπονείται» το ανδρικό και λογικό μέρος μας ή το θηλυκό και συναισθηματικό.
Κεφάλι
Σ’ αυτό βρίσκονται τα περισσότερα αισθητήρια όργανα αλλά και ο εγκέφαλος αποτελεί ταυτόχρονα το στρατηγείο μας και την πύλη απ’ όπου ο έξω κόσμος περνάει μέσα μας. Από τον πονοκέφαλο και την ημικρανία ως τις σοβαρές παθήσεις που εκδηλώνονται στην περιοχή του κεφαλιού φανερώνεται η στάση μας απέναντι σ’ αυτά που μας απασχολούν. Συχνά αντί να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο το νιώθουμε απλώς να πονάει από έναν ισχυρό πονοκέφαλο. Αυτός είναι ο τρόπος που το σώμα μας στέλνει ένα μήνυμα ότι έχουμε φορτωθεί με πολλές σκοτούρες ή ότι έχουμε υπερφορτώσει τα κυκλώματα με κάτι που μας ζητάει πολλή ενέργεια και σκέψη δίχως να αναγνωρίζουμε ότι χρειάζεται να αφήσουμε τα πράγματα να «κρυώσουν» λιγάκι πριν πάρουμε αποφάσεις.
Διαγνωστικές Ερωτήσεις
Όποιο κι αν είναι το σύμπτωμα που εμφανίζεται στο σώμα είναι σίγουρα ένα μήνυμα από την ψυχή μας. Αν το ακούσουμε και ανταποκριθούμε ανάλογα τότε η ένταση του συμπτώματος θα μειωθεί ή και θα υποχωρήσει εντελώς ,υποστηρίζουν με βεβαιότητα οι ολιστικοί θεραπευτές. Οι ακόλουθες ερωτήσεις προς τον εαυτό μας είναι πολύ βοηθητικές ώστε να κατανοήσουμε αυτό το μήνυμα:
Τι συμβαίνει στη ζωή μου την περίοδο που εμφανίζεται το σύμπτωμα ή η ασθένεια;
Μου προσφέρει ένα άλλοθι για να ξεκουραστώ επιτέλους;
Ή μήπως για να αναβάλλω ή και να αποφύγω κάτι;
Θα μπορούσε να είναι ένα μεταμφιεσμένο συναίσθημα- π.χ. θυμός- μια ανάγκη- π.χ. για επαφή -ή μια επιθυμία- π.χ. για φροντίδα που έχω αρνηθεί να εκδηλώσω;
Μήπως χρειάζομαι μια παύση ;
Ή μήπως μια αθώωση;
Υπάρχει κάποιος που θέλω να «τιμωρήσω» με την διαταραχή της υγείας μου;
( Του εαυτού μου συμπεριλαμβανομένου)
Ποιος προσελκύεται κοντά μου όταν αρρωσταίνω; Ποιος απομακρύνεται; Μήπως αυτό επιζητώ κατά βάθος;
Αν η ασθένεια είχε ένα μήνυμα να μου δώσει ποιο θα ήταν αυτό;
Όσο πιο βαθύ είναι το επίπεδο από το οποίο θα προέλθουν οι απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα τόσο βαθύτερη θα είναι και η επαφή που θα έχετε κάνει με τον εαυτό σας. Έτσι θα έχετε ανοίξει το δρόμο για την ανακούφιση και τη θεραπεία του βαθύτερου πυρήνα απ’ όπου προέκυψε το πρόβλημα και το οποίο είναι σε κάθε περίπτωση το ίδιο.
πηγη : http://www.madata.gr/
απο : http://www.psychologynow.gr
Τα πρώτα χρόνια μετά το 1950, μερικοί ερευνητές από το επιτελείο ενός μεγάλου ψυχιατρικού νοσοκομείου ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για ορισμένη παρατήρηση, που έκαναν σχετικά με τη συμπεριφορά σχιζοφρενών ασθενών του ιδρύματος. Ενώ πιστεύεται, γενικά, πως ο σχιζοφρενής αντιδρά στη δική του κλειστή εσωτερική εικόνα του κόσμου και πως βρίσκεται εκτός επαφής με την πραγματικότητα, οι παρατηρητές αυτοί πρόσεξαν ότι συχνά ο ασθενής, που δέχεται την επίσκεψη της μητέρας του στο νοσοκομείο, δείχνει μεγάλη αναστάτωση για πολλές ημέρες. Αναρωτήθηκαν τι γίνεται ανάμεσα στον ασθενή και στη μητέρα. Προφανώς η οξεία διαταραχή δεν προερχόταν από τη φανταστική ζωή του αρρώστου. Στο νοσοκομείο λοιπόν, έβαλαν μαζί μερικούς σχιζοφρενείς με τις μητέρες τους και παρατήρησαν για ένα διάστημα την αλληλεπίδρασή τους.
Είδαν κάτι συγκλονιστικό. Ο άρρωστος όχι μόνο δεν ήταν «εκτός επαφής», αλλά συμμετείχε ολόψυχα σε ένα πολύπλοκο και διαταραγμένο τύπο επικοινωνίας με τη μητέρα του. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες διαπιστώσεις τους ήταν πως, ενώ η επικοινωνία ανάμεσα στο σχιζοφρενή και στη μάνα του φαινόταν να πραγματοποιείται σε δύο πεδία, το ρηματικό και το βουβό, τα μηνύματα του ενός πεδίου έρχονταν πολλές φορές σε σύγκρουση με τα μηνύματα του άλλου.
Έτσι, την ημέρα του επισκεπτηρίου στο νοσοκομείο ο σχιζοφρενής βλέπει τη μάνα του να έρχεται κοντά του και χαμογελάει πλατιά από τη χαρά του. Ανοίγει τα μπράτσα του για να την αγκαλιάσει. Η μητέρα τον αφήνει να την αγκαλιάσει, αλλά αισθάνεται δυσφορία από τη σωματική επαφή και συμμαζεύεται λίγο, ενώ του μιλάει θερμά όπως και εκείνος, καθώς την υποδέχεται. Ο γιος, νιώθοντας τη βουβή απόρριψη του από τη μητέρα του, αποτραβιέται. Κι εκείνη του λέει ψυχρά: «Τι έπαθες; Δε χαίρεσαι που με βλέπεις;» Σαστίζει τότε ο γιος και κοιτάζει σαν χαμένος.
Στην περίπτωση αυτή ο γιος βρέθηκε σε διπλή πίεση, όπως την ονόμασαν από τότε, παγιδευμένος δηλαδή ανάμεσα σε δύο αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα. Αν ανταποκρινόταν στα θερμά λόγια της μάνας, θα αναγκαζόταν να αγνοήσει τη βουβή ψυχρότητα. Ανταποκρίθηκε στο βουβό μήνυμα, που το κύρος του όμως αρνήθηκε η μητέρα. Δεν μπορούσαν να μιλήσουν για το διφορούμενο στοιχείο στη σχέση τους και δεν μπορούσε ο γιός να αποφύγει να ανταποκριθεί με τρόπο που του προκαλούσε σύγκρουση. Έτσι έπαθε σύγχυση στην προσπάθειά του να αντιμετωπίσει τη διφορούμενη θέση του.
Κι οι ερευνητές μπήκαν σε μία συναρπαστική περιοχή, όπου τη σχιζοφρενική συμπεριφορά άρχισαν να τη βλέπουν κυρίως σαν μία πολύ διαταραγμένη μορφή επικοινωνίας ανάμεσα στη μάνα και στο παιδί. Ενώ αυτή η συγκεκριμένη έρευνα εξελισσόταν στη γνωστή πια σήμερα σχολή επικοινωνίας των οικογενειακών θεραπευτών και ερευνητών, ορισμένες άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις συγκεντρώθηκαν την ίδια εποχή στη σχέση μητέρας και παιιδού. «Ανακαλύψαμε», λέει ο Τζέι Χέιλυ, ένας από τους πιο οξυδερκείς ερευνητές στον τομέα της οικογένειας, «πως οι σχιζοφρενείς έχουν μητέρα!». Και για μεγάλο διάστημα έβλεπαν τη σχέση μάνας παιδιού σαν τον καθαυτό ένοχο για τη «φρενοβλάβεια». Κάποιος ψυχίατρος μεταχειρίστηκε τον όρο «σχιζοφρενογόνος μητέρα» – δηλαδή μάνα δημιουργός σχιζοφρενούς παιδιού – κι ένας άλλος την είπε «διεστραμμένη μάνα». Οι μητέρες βέβαια πολύ αγάπησαν αυτήν την περιόδο της ψυχιατρικής…
Ωστόσο, οι ερευνητές ανακάλυψαν πως είχαν ιδιαίτερη σημασία και οι διαταραχές στη σχέση του πατέρα με το παιδί. Στις οικογένειες αυτές κατά κανόνα οι πατεράδες κρατούσαν τα παιδιά τους σε μεγάλη απόσταση και δεν συνδέονταν μαζί τους, αφήνοντας να κυριαρχεί η μητέρα με την υπερβολική της ανάμιξη στη ζωή των παιδιών. Γιατί οι πατεράδες έμεναν τόσο μακριά από τα παιδιά και τόσο άβουλοι σε ό,τι τα αφορούσε; Οι ερευνητές δεν το ξεκαθάρισαν, πάντως όμως διαπιστώθηκε πως «οι σχιζοφρενείς είχαν και πατέρα», όπως είπε ο Χέιλυ.
Τότε η έρευνα έφτασε σε μία πολύ ενδιαφέρουσα διαπίστωση. Από τη μελέτη των οικογενειών των σχιζοφρενών φάνηκε καθαρά, ότι σχεδόν σε κάθε περίπτωση προϋπήρχαν από καιρό σοβαρότατες δυσκολίες στη συζυγική ζωή των γονέων. Και μάλιστα τα ψυχωτικά επεισόδια του «αρρώστου» φαίνονταν να συνδέονται με τους κύκλους της συζυγικής σύγκρουσης. Όταν οι γονείς μπλέκονταν σε μία μάχη ακόμα μεταξύ τους και καθώς αυτή φούντωνε, ο γιος (ή η κόρη) άρχιζε να παρουσιάζει ψυχωσικά συμπτώματα. Μόλις κλεινόταν σε νοσοκομείο, οι δικοί του σταματούσαν τις εχθροπραξίες για να γίνουν και πάλι γονείς «ενός άρρωστου παιδιού». Η ψύχωση του παιδιού, έμοιαζε να ‘χει ένα πολύ πρακτικό αποτέλεσμα: βοηθούσε τους δύο γονείς να ξεπεράσουν τη σύγκρουση τους προσφέροντας και στους δύο έναν τρόπο για να την αποφύγουν. Με τις περιοδικές υποτροπές της «νόσου» φαινόταν να διατηρείται η σταθερότητα της οικογένειας.
Συνεχίζοντας αυτή την έρευνα οι επιστήμονες άρχισαν να σκέφτονται διαφορετικά για την οικογένεια. Δεν την κοίταζαν πια σαν σύναξη ατόμων, αλλ΄άρχισαν να την αντικρίζουν σαν να έχει την ίδια περίπου ολοκληρωμένη οργάνωση με ένα βιολογικό οργανισμό. Η οικογένεια λειτουργούσε σαν ενότητα, σαν «σύνολο» με δική της δομή, δικούς της κανόνες και στόχους.
Με άλλα λόγια, οι παρατηρητές άρχισαν να βλέπουν την οικογένεια σαν σύστημα. Και τι είναι σύστημα; Η θεωρητικός της οικογενειακής θεραπείας Λυν Χόφμαν σχολιάζει: «Το ερώτημα, τι είναι σύστημα, είναι αρκετά ενοχλητικό. Σύμφωνα με τον πιο συνηθισμένο, καθώς φαίνεται ορισμό του, σύστημα είναι κάθε ενιαίο σύνολο, που τα μέρη του συμμεταβάλλονται σε εξάρτηση μεταξύ τους και που κρατάει την ισορροπία του με αδιάκοπες επανορθωτικές ενέργειες». Πραγματικά ενοχλητικό: είναι «κάτι» που αποτελείται από διάφορα μέρη και αυτά τα μέρη συμπεριφέρονται ακολουθώντας ορισμένη, γνωστή σχέση μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα πλέγμα, που διατηρεί μία σταθερή ισορροπία κάνοντας αλλαγές στον εαυτό του.
Ίσως ένα παράδειγμα, παρμένο από έναν οικογενειακό θεραπευτή, τον Πολ Βατζλάβικ, να δείξει πιο καθαρά, τι σημαίνει σύστημα. Ας υποθέσουμε ότι μελετάμε τον πληθυσμό των λαγών σε μία περιοχή. Ύστερα από μετρήσεις για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, σημειώνουμε περιοδικές διακυμάνσεις στην καμπύλη της πυκνότητας. Τη μία υπάρχει αφθονία λαγών, την άλλη έλλειψη. Οι διακυμάνσεις εμφανίζονται τόσο κανονικές, ώστε οφείλουμε να αναζητήσουμε τους λόγους. Για να τους βρούμε, μπορούμε ή να συνεχίσουμε τη μελέτη των λαγών ή να κοιτάξουμε να βρούμε άλλες μεταβλητές, άλλες επιδράσεις γύρω από αυτά τα τρωκτικά, οι οποίες ίσως να αυξομειώνουν τον πληθυσμό τους.
Έπειτα από σχετικές αναζητήσεις, μας έρχεται κάποτε η ιδέα να σχηματίσουμε το διάγραμμα του πληθυσμού των αλεπούδων στην ίδια περιοχή. Και φτάνουμε στην ενδιαφέρουσα διαπίστωση μίας παρόμοιας κίνησης του πληθυσμού, μόνο που όταν οι αλεπούδες φθονούν ο πληθυσμός των λαγών αραιώνει και το αντίστροφο. Τελικά, καταλαβαίνουμε τι γίνεται. Καθώς οι άφθονοι λαγοί θερίζονται από τις αλεπούδες, ελαττώνεται η κατάλληλη για αυτούς τροφή και έτσι ελαττώνεται και ο πληθυσμός τους. Η ελάττωση των αλεπούδων επιτρέπεται να μεγαλώσει ξανά ο πληθυσμός των λαγών, αλλά τότε αυξάνονται και πάλι οι αλεπούδες, καθώς βρίσκουν περισσότερη τροφή. Και ο κύκλος επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.
Στο παράδειγμα αυτό σημειώνεται μία ενδιαφέρουσα μετατόπιση του συλλογισμού, παρόμοια με εκείνη που έγινε στον τρόπο με τον οποίο οι ερευνητές σκέπτονταν για την προέλευση της σχιζοφρένειας. Και στις δύο περιπτώσεις οι ερευνητές προχώρησαν από τη μελέτη του συγκεκριμένου ατόμου ή είδους στη μελέτη των σχέσεων, που φαίνονταν να επηρεάζουν το θέμα της έρευνας. Αντί να σκεφτόμαστε ένα είδος, το λαγό, βαλθήκαμε να εξετάζουμε τις σχέσεις τις διαμορφωμένες μέσα στο οικολογικό σύστημα. Κι οι ερευνητές στο νοσοκομείο μετατόπισαν το επίκεντρο της έρευνάς τους από το σχιζοφρενικό άτομο στα πλέγματα αλληλεπιδράσεων μες στην οικογένειά του και ανακάλυψαν ότι το διάγραμμα οξείας διαταραχής του αρρώστου – όπως οι διακυμάνσεις του πληθυσμού των λαγών – γινόταν πολύ πιο ευνόητο, όταν εξεταζόταν σε σχέση με άλλες, «εξωτερικές» δυνάμεις.
Φυσικά, ο κύκλος αλεπούς-λαγού στο λιβάδι αποτελεί μέρος ενός πολύ ευρύτερου συστήματος, όπου περιλαμβάνονται το έδαφος, ο καιρός, τα έντομα και τα άλλα ζώα και φυτά της περιοχής. Και η οικογένεια είναι σύστημα πολύ πιο πολύπλοκο από το τρίγωνο άντρας-γυναίκα-παιδιού. Υπάρχει όμως, σαν κοινό σημείο αναγωγής, η ιδέα του συστήματος, ιδέα αληθινά συναρπαστική.
———————————–
Πηγή: Οικογένεια μαζί όμως αλλιώτικα, κεφ. “Η έννοια του συστήματος”, Αύγουστος Υ. Νάπιερ – Καρλ Χουίτεκερ, Εκδόσεις Κέδρος, 1987
Η μοναξιά δεν είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο άνθρωπος δεν έχει άλλους γύρω του. Είναι μια εσωτερική αποσύνδεση από τον εαυτό του που τον οδηγεί στην αποσύνδεση από τους άλλους. Μπορούμε να νιώθουμε μόνοι είτε όταν υπάρχουν είτε όταν δεν υπάρχουν άνθρωποι κοντά μας.
.
Βρέθηκα κάποτε σ’ ένα αρχοντικό πάρτι σ’ ένα πλουσιόσπιτο στο Χάμπτονς του Λονγκ Άιλαντ. Ήμουν ένας από τους εκατοντάδες που είχαν πάει εκεί για να κάνουν επαγγελματικές γνωριμίες. Μέσα σε μισή ώρα μ’ έπιασε μανία να φύγω. Όταν αργότερα το σκέφτηκα, κατάλαβα ότι δεν υπήρχε περίπτωση να επικοινωνήσω στ’ αλήθεια με τον τρόπο που γίνονταν οι γνωριμίες και οι συζητήσεις εκεί μέσα. Ένιωθα αποσυνδεδεμένος από τον εαυτό μου και απίστευτα μόνος. Φύγαμε άρον-άρον και πήγαμε στο ξενοδοχείο με τον φίλο μου, αναστενάζοντας και οι δυο από ανακούφιση και απογοήτευση. Περιμέναμε πώς και τι αυτό το πάρτι για τις γνωριμίες, όμως το μόνο που νιώσαμε ήταν εξάντληση, άδειασμα και μοναξιά. Όλοι όσοι συνάντησα εκεί έδειχναν αγχωμένοι να γνωρίσουν τον κατάλληλο άνθρωπο για τους στόχους τους. Εγώ βυθίστηκα σε έναν κυκεώνα άγχους που το μυαλό μου αντιλήφθηκε αμέσως και το ξανακαθρέφτισε στο περιβάλλον, οπότε αυξήθηκε ραγδαία. Ο σχηματισμός σχέσεων με νόημα σε μια θάλασσα άγχους και φόβου μοιάζει σαν να προσπαθείς να δεις την αντανάκλαση σου σ’ έναν καταρράκτη: είναι, απλώς, αδύνατον.
.
Οι συμπεριφορές δέσμευσης έχουν μελετηθεί από ψυχολόγους και επιστήμονες του εγκεφάλου. Αν και κάθε άτομο και κάθε κατάσταση είναι μοναδικά, υπάρχουν τρεις βασικοί τύποι:
ο ασφαλής, ο αγχώδης και ο αποφευκτικός.
Συχνά θα έχετε αναρωτηθεί:
Γιατί διαφορετικοί άνθρωποι φτιάχνουν διαφορετικές σχέσεις;
Γιατί κάποιοι συνδέονται και κάποιοι όχι;
Γιατί κάποιοι παντρεύονται νέοι και άλλοι μένουν για πάντα ανύπαντροι;
Γιατί κάποιοι τα πάνε τόσο καλά με τους άλλους, ενώ κάποιοι αποξενώνονται μονίμως;
.
Μέσα στον καθένα μας δουλεύουν διάφορες δυνάμεις που καθορίζουν τη σύνδεσή μας με τους άλλους και με την κοινωνία.
Βασιζόμενοι σε επιρροές από τις σχέσεις που βιώσαμε στην παιδική και εφηβική μας ηλικία και στην πρώιμη ωριμότητά μας, σχηματοποιούμε απόψεις για το πως σχετιζόμαστε με τους άλλους, για το αν και πώς τους προσεγγίζουμε, αν αποφεύγουμε τη δέσμευση ή αν παραλύουμε.
Εξελίσσουμε ο καθένας μας διαφορετικά είδη σχέσεων λόγω γονιδίων, ρυθμίσεων και εμπειριών.
Οι συμπεριφορές μας βασίζονται σε κρυμμένα μονοπάτια που στην πλειονότητά τους παγιώνονται από πολύ νωρίς στο μυαλά και στην ψυχή μας.
.
Όμως, πριν προχωρήσουμε στις διαφορετικές συμπεριφορές, ας δούμε κάθε ένα από τα τρία είδη δέσμευσης πιο αναλυτικά. Τονίζω ότι σπάνια ένα άτομο εμφανίζει μόνο το ένα είδος. Τυπικά, όλοι μας κατέχουμε και τους τρεις τύπους ως ένα βαθμό και θα τους συζητήσουμε ώστε να καταλάβουμε πώς ο φόβος παρεμβαίνει σε κάθε δέσμευση, πώς ανταποκρίνεται ο εγκέφαλός μας και τι μπορούμε να κάνουμε.
.
Η ασφαλής δέσμευση
Η ασφαλής δέσμευση αναφέρεται στην ικανότητά μας, αφενός, να κάνουμε σχέσεις και, αφετέρου, να τις διατηρούμε για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Παραδόξως, για να δημιουργήσουμε τέτοια δέσμευση πρέπει να αφήσουμε στην άκρη πολλές μαθημένες, συνειδητές συμπεριφορές ώστε να επιτρέψουμε στη σχέση να αναπτυχθεί απλώς και μόνο επειδή το πιστεύουμε.
Η αυτονομία, η ανεξαρτησία και η αυτοπεποίθηση δημιουργούν μια ασφαλή βάση σ’ αυτές τις σχέσεις, αφού, ακόμα κι αν υπάρχουν φόβοι, δεν κυριαρχούν: τους ελέγχουμε.
Έτσι, ακόμα κι ένας σοβαρός καβγάς δεν καταλήγει σε εβδομάδες απομάκρυνσης και σε φόβο χωρισμού, ούτε οι σύντροφοι ταράζονται επειδή ο ένας από τους δύο πάει διακοπές με φίλους.
.
Στην ασφαλή δέσμευση δεν υπάρχει ο διαρκής φόβος της εγκατάλειψης.
Το άτομο θεωρεί τον εαυτό του «αρκετό» για να κρατήσει το ενδιαφέρον του άλλου.
Κι αυτό δεν είναι μια στιγμιαία σκέψη ή πεποίθηση αλλά ένας βαθιά ριζωμένος τρόπος επαφής με τους άλλους.
Εν μέρει πίσω από αυτό κρύβεται η ιδέα ότι η ζωή δεν αλλάζει, ότι το άτομο βρίσκεται στα καλύτερά του.
Έτσι, ο εγκέφαλος σταματά να σχηματίζει νέες συνάψεις (οι συνάψεις είναι δομές μέσω των οποίων ένα χημικό ή ηλεκτρικό σήμα περνά από τον ένα νευρώνα του εγκεφάλου στον άλλο) και η προσωπική μας ανάπτυξη σταματά.
Στην πραγματικότητα βέβαια αυτό δεν συμβαίνει ποτέ, άρα γιατί το νομίζουμε;
Αν δεχτούμε το ρητό ότι φερόμαστε στους άλλους όπως θέλουμε να φέρονται εκείνοι σ’ εμάς, το επόμενο λογικό συμπέρασμα είναι πως, αν εμείς αλλάξουμε, φοβόμαστε ότι θα αλλάξουν και οι άλλοι.
Έτσι η ασφαλής δέσμευση, βασισμένη σε μια συμβατότητα που ίσως να μην υπάρχει και στο μέλλον, κινδυνεύει να ζημιωθεί.
Ωστόσο, ασφαλής δέσμευση δεν υπάρχει αν σκεφτόμαστε έτσι.
.
Η απλή αλήθεια κάθε σχέσης είναι ότι μερικές φορές μπορούμε να βασιστούμε στους άλλους και μερικές φορές δεν μπορούμε. Ακόμα και οι αγαπημένοι μας μπορεί να μας απογοητεύσουν.
.
Για τα παιδιά ασφαλής σχέση σημαίνει ότι η εμπειρία της σύνδεσης με τον άλλον εσωτερικεύεται και το παιδί μπορεί ν’ ανοίξει τα φτερά του χωρίς να νιώθει ότι απειλείται από μιαν αίσθηση απώλειας.
Τα είδη δέσμευσης παγιώνονται μέσα μας από τα τρία έως τα πέντε μας χρόνια.
Αν το παιδί χάσει έναν γονέα ή αν ο ένας γονέας είναι απών για μεγάλο χρονικό διάστημα, η αίσθηση ασφαλούς δέσμευσης μειώνεται.
Η ασφαλής δέσμευση παρέχει επίσης τη δυνατότητα να ζήσουμε αυτό που όλοι ποθούμε: μια ζωή ξεκλείδωτη.
Προσοχή όμως: δεν πρέπει να τη μπερδέψουμε με τους κραυγαλέους τύπους σχέσης όπου ο ένας κολλάει πάνω στον άλλον και όπου και οι δύο παίρνουν, συνειδητά ή ασυνείδητα, απόφαση να μην είναι ελεύθεροι και παρέχουν παρηγοριά στον σύντροφό τους λόγω φόβου.
Αυτή η συμπεριφορά εμφανίζεται συχνά στην αρχή μιας σχέσης, όμως σπανιότατα αποτελεί εχέγγυο για διάρκεια.
Όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε ασφαλή δέσμευση, όχι μόνο είναι απλούστερη η σχέση αλλά και η απώλειά της – σε αντίθεση με την αγχώδη που, όταν διαλύεται, προξενεί συνήθως μακροχρόνιο θρήνο.
.
Η ασφαλής δέσμευση εμπεριέχει την επίγνωση ότι θα έρθουν διάφορες συγκρούσεις και ότι χρειάζεται αποφασιστικότητα και αφοσίωση για να διατηρηθεί ένας δεσμός επί χρόνια.
Συνήθως αυτός ο τύπος δέσμευσης χαρακτηρίζεται από την ικανότητα των συντρόφων να βάζουν τα αρνητικά στην άκρη, εστιάζοντας στα θετικά.
Επίσης, σ’ αυτή τη σχέση το άτομο δεν τρομάζει από το θυμό του άλλου («Κι εσύ φοβάσαι όπως κι εγώ») και εξερευνά την οικειότητα και τα συναισθηματικά βάθη της σχέσης χωρίς προκαταλήψεις και κριτικό μάτι.
Γνωρίζει εκ των προτέρων ότι οι μακροπρόθεσμες σχέσεις δεν είναι πάντα ονειρικές.
Η ασφαλής δέσμευση έρχεται όταν την περιμένουμε.
Αν και οι δύο σύντροφοι το γνωρίζουν αυτό, μαθαίνουν συνεχώς κάτι καινούργιο, και σκέψεις όπως: «Ο θυμός του δε σημαίνει ότι με παρατάει», ή «Αυτή τη στιγμή δεν την αντέχω, αλλά θα περάσει το κακό, υπομονή», δε βαραίνουν ιδιαίτερα.
.
Αγχώδης δέσμευση
Στους περισσότερους κάτι θυμίζει αυτός ο τύπος σχέσης.
Όταν δημιουργούμε αγχώδη δέσμευση, μας κυνηγά ο φόβος της απόρριψης και της εγκατάλειψης.
Κάθε σχέση, κάθε απόπειρα για σχέση, συνοδεύεται από τον εσώτερο φόβο ότι θα μας απορρίψουν ή θα μας εγκαταλείψουν.
Ακόμα κι αν υπάρχει ένα επίπεδο θετικής σκέψης και καμία συνειδητή αντίληψη αυτών των προβλέψεων, οι παρελθούσες εμπειρίες έχουν σχηματίσει μονοπάτια στον εγκέφαλο που ξυπνούν σε κάθε νέα απόπειρα και ενεργοποιούν παλιούς φόβους.
Τα μονοπάτια αυτά είναι βαθιά και ασυνείδητα, σε άμεση επαφή με τα κυκλώματα φόβου στον εγκέφαλο.
Συχνά οι καβγάδες προέρχονται από την αγχώδη δέσμευση του ζευγαριού.
Έχετε προσέξει ότι ξεκινάτε καβγά επειδή ο αγαπημένος σας φεύγει ταξίδι, ή όταν είναι απασχολημένος με τη δουλειά του και δεν σας δείχνει ενδιαφέρον;
Έχετε προσέξει ότι τα ζευγάρια μαλώνουν περισσότερο όταν γερνούν;
Σε κάθε μια από αυτές τις περιστάσεις, υπάρχει φόβος ή άγχος ότι ο άλλος μάς εγκαταλείπει, οπότε το αγχώδες άτομο απορυθμίζεται και απορυθμίζει τον σύντροφό του με το διανοητικό καθρέφτισμα.
Μοιάζει με την αντίδραση μπροστά στο θάνατο: όποτε ο αγαπημένος φεύγει, ζούμε έναν μικρό θάνατο.
Αν δεν έχουμε σταθερές βάσεις μέσα μας, η αναχώρηση του άλλου προξενεί κατάρρευση και πανικό.
Ο φόβος αποσυντονίζει την ικανότητά μας για σταθερή και ουσιαστική σχέση, εν μέρει επειδή μπερδεύει και την εικόνα που έχουμε για εμάς.
.
Η αγχώδης δέσμευση εκδηλώνεται με διάφορους τρόπους:
καβγαδίζουμε επειδή το αγαπημένο πρόσωπο πάει ταξίδι, ή επειδή η γραμματέας του συντρόφου μας είναι όμορφη, ή όταν επανεμφανίζεται ένας πρώην εραστής.
Σε κάθε περίσταση απειλείται η ασφάλειά μας και γεμίζουμε άγχος.
Το πιο μεγάλο πρόβλημα προκύπτει από το γεγονός ότι σπανίως γνωρίζουμε ότι δημιουργούμε αγχώδεις σχέσεις.
Έχω ακούσει τις πιο απίθανες δικαιολογίες χωρισμού εξαιτίας του άγχους. Όταν είναι συνειδητό, τα άτομα βρίσκονται συνεχώς στην «τσίτα», περιμένοντας την προβλεπόμενη απώλεια.
Και πάλι, ακριβώς αυτό που φοβάται κανείς γίνεται πραγματικότητα επειδή καταλαμβάνει το επίκεντρο της σχέσης.
«Δε θέλω να χωρίσω όπως οι γονείς μου», λέει κάποιος και φυσικά χωρίζει επειδή ακριβώς το άγχος τού απαγορεύει τη φύση της σχέσης του.
.
Δεν υπάρχει σχέση που να είναι εντελώς χάλια. Όμως ακούω καμπανάκια κινδύνου σε κάποιες περιπτώσεις.
Για παράδειγμα, αν το ζευγάρι έχει πολύ μεγάλη διαφορά ηλικίας, γεννιέται άγχος αλλά και απορίες.
Μήπως ο μεγαλύτερος σύντροφος έχει άγχος για τα γηρατειά και το θάνατο και προσπαθεί να το ξεπεράσει κάνοντας δεσμό με κάποια πολύ μικρότερή του; Μήπως η νέα κοπέλα φοβάται ότι χάνει τους γονείς της και γι’ αυτό συνδέεται με έναν συνομήλικό τους;
Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχουν διαφορές ηλικίας. Απλώς σημαίνει ότι, αν κατανοήσουμε το άγχος, βοηθάμε τη σχέση να πάψει να προβάλλει το παρελθόν σαν καθρέφτη και να έρθει στο εδώ και τώρα.
Έτσι, αντί να κοιτά ο νεώτερος τον μεγαλύτερο σαν γονέα, θα καταφέρει να τον δει σαν εραστή και να μην κάνει μεταβίβαση.
(Μεταβίβαση σημαίνει ότι σχετίζεσαι με κάποιον επειδή σου θυμίζει ασυνείδητα ένα πρόσωπο του παρελθόντος, ή φέρεσαι με κάποιον τρόπο σε έναν άνθρωπο ενώ στην πραγματικότητα συνεχίζεις μια ατέλειωτη συζήτηση με πρόσωπα από το παρελθόν σου).
.
Μια άλλη κατάσταση που έχω συναντήσει συχνά στη δουλειά μου είναι παντρεμένοι με εξωσυζυγικές σχέσεις.
Το κάνουν επειδή φοβούνται ότι θα χάσουν τον έλεγχο αν αφοσιωθούν ολοκληρωτικά στο γάμο τους;
Αγχώνονται ότι ο σύζυγος θα τους εγκαταλείψει κι έτσι εγκαταλείπουν πρώτοι;
Πώς διαχέεται το άγχος στην υπόλοιπη ζωή τους;
Μπορούν αν αφοσιωθούν στη δουλειά τους ή μήπως βυθίζονται απόλυτα, πάλι από το φόβο ότι θα χάσουν τον έλεγχο;
Ωστόσο, μη βιαστούμε να βγάλουμε συμπεράσματα πριν καταλάβουμε τις αιτίες αυτών των συμπεριφορών.
Οι απόψεις μας περί σωστού και λάθους βασίζονται κυρίως σε όσα νομίζουμε ότι θα μας πληγώσουν.
Αν φοβόμαστε ότι θα χάσουμε κάποιον, είναι λογικό να θέλουμε να διώξουμε αυτό το άγχος.
Για κάποιους λόγους η λύση είναι να παρατήσουν τον άνθρωπο που φοβούνται ότι θα τους εγκαταλείψει.
Για άλλους η λύση είναι να καταλάβουν πώς μπορεί οι ίδιοι να προξενούν την απώλεια και να δράσουν πριν συμβεί, ή να κατανοήσουν πως οι φοβίες τους θα συνεχίσουν να δημιουργούν παρεμφερείς σχέσεις και στο μέλλον, εκτός κι αν τολμήσουν να τις δουν κατάματα.
.
Οι αγχώδεις σχέσεις είναι εξαιρετικά ασταθείς.
Συνήθως ο ένας σύντροφος κάνει υπερβολές επίτηδες για να τσεκάρει τον άλλον.
Πάντως οι αγχώδεις δεσμεύσεις μπορούν να μετατραπούν σε ασφαλείς, αν αποδεχτούμε ότι θα ζούμε με κάποιο βαθμό ανασφάλειας που συχνά ωφελεί καθώς κρύβει και την περιέργεια για το καινούργιο.
.
Εξάλλου, ζει πραγματικά μόνο όποιος πιστεύει ότι μπορεί να εξελίσσεται, όποιος νιώθει βαθιά μέσα του τη γοητεία της εξερεύνησης.
.
Το άγχος εμφανίζεται συνήθως όταν ο ένας αισθάνεται ότι απομακρύνεται από τον σύντροφό του γιατί είναι αφηρημένος, ή εάν αρχίζει να κερδίζει περισσότερα χρήματα, ή όταν υιοθετεί ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, ή εάν αποκτά νέους φίλους.
Παρόμοιες αλλαγές μπορεί να εξελιχθούν σε πολύ ανησυχητικές ακόμα κι όταν μοιάζουν ανόητες, επειδή όλοι ξέρουμε πόσο μεταβατικές είναι οι σχέσεις.
Οι περισσότεροι έχουμε νιώσει ότι δε θα χάσουμε ποτέ τον σύντροφό μας και ξάφνου μας τραβάει το χαλί κάτω απ’ τα πόδια και καταρρακωνόμαστε.
Αυτή η εμπειρία αρκεί για να φοβόμαστε ότι το ίδιο θα συμβεί και στην επόμενη σχέση, οπότε νιώθουμε διαρκές άγχος.
Αυτού του είδους η ένταση μπορεί να αποβεί καταστροφική, εκτός κι αν είναι και οι δύο σύντροφοι ανασφαλείς και δέχονται τον έλεγχο – όμως παράλληλα δημιουργείται μια αίσθηση «φυλάκισης» σε φαύλους κύκλους που όλο και αυξάνεται, άρα πάλι διαλύεται η σχέση.
.
Είναι εύκολο να αντιμετωπιστεί η αγχώδης δέσμευση όταν γίνεται συνειδητή και διανοητικά προσβάσιμη με την ψυχοθεραπεία.
Όταν όμως το άτομο εξωτερικά δείχνει ήρεμο ενώ εσωτερικά βράζει, παίρνοντας λανθασμένες αποφάσεις, χρειάζεται πολύς καιρός ώστε να διαχειριστεί το άγχος που έκρυβε τόσα χρόνια.
.
Αποφευκτική δέσμευση
Σ’ αυτή την περίπτωση αποφεύγουμε εντελώς τις δεσμεύσεις επειδή νιώθουμε να απειλούμαστε υπερβολικά από το άγχος.
Αντί να αποφεύγουμε μόνο το άγχος, αρνούμαστε κάθε σχέση.
Οι αποφευκτικοί γενικά φοβούνται τις δεσμεύσεις περισσότερο από την αποστασιοποίηση μέσα στη σχέση γιατί αυτή είναι η άμυνά τους, ενώ η αποστασιοποίηση μπορεί μερικές φορές να είναι και παράγωγο μιας ασφαλούς σχέσης.
.
Όσοι έχουν αυτό το πρόβλημα κρατούν αποστάσεις από τους άλλους και ισχυρίζονται ότι θέλουν την ανεξαρτησία τους.
Φοβούνται πως αν δεθούν θα αποκαλυφθεί η ανάγκη τους για συναισθηματική δέσμευση.
Στην εποχή μας αυτή η κατάσταση είναι συνηθισμένη:
«Κάνε τον άνετο, μη δείξεις ενδιαφέρον και σε πάρει για απελπισμένο».
Τέτοιες φράσεις ακούγονται καθημερινά. Όμως αυτό είναι μόνο η αρχή.
Όταν κάποιος μαζέψει αρκετές απορρίψεις βιώνει τις σχέσεις του με άγχος, σταδιακά θα φτάσει να αντιμετωπίζει προκαταβολικά κάθε σχέση σαν δυσάρεστη και τελικά θα τις αποφεύγει εντελώς.
Είναι όπως όταν διαπιστώνουμε ότι κάποια τροφή μας πειράζει – δεν πρόκειται να την ξαναφάμε ποτέ.
Το ίδιο συμβαίνει και στις σχέσεις:
όποιος αποφεύγει τη δέσμευση, στην ουσία αποφεύγει τα δυσάρεστα συναισθήματα και το άγχος.
.
Ως αποτέλεσμα, συχνά εμφανίζονται άλλες μορφές άγχους και φοβίες, όπως ο φόβος της μοναξιάς, ο φόβος του μοναχικού θανάτου και ο φόβος της ανούσιας ζωής.
Η αποφευκτική τάση εμφανίζεται σε ανθρώπους που βίωσαν ένα βαρύ σοκ, όπως ο θάνατος ενός εραστή ή ενός φίλου.
Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί το άτομο να ζήσει σε ηθελημένη απομόνωση ή να έχει μόνο «παρέα» σαν υποκατάστατο της πραγματικής δέσμευσης.
Η διαφορά μεταξύ των δύο είναι ότι στην παρέα οι άνθρωποι βρίσκονται μεν, αλλά κρατώντας αποστάσεις.
Η σχέση στην παρέα κατατρύχεται από το φόβο της μοναξιάς, δεν αναλαμβάνουμε την ευθύνη και το ρίσκο να προχωρήσουμε σε δεσμό.
.
Κατά βάθος, η αποφευκτική δέσμευση είναι ένας τρόπος να αποφύγει κανείς την απώλεια.
Καθώς ο θάνατος είναι η μοίρα όλων μας, η αποφευκτική δέσμευση εμπεριέχει αυτό το γεγονός.
Δηλαδή ο άνθρωπος σκέφτεται: «Αφού έτσι κι αλλιώς θα χάσουμε ο ένας τον άλλον, γιατί να δεσμευτώ;»
.
Επιπλέον, η μοναχική ζωή είναι μια μέθοδος για μάξιμουμ έλεγχο, αφού έτσι συγκεντρωνόμαστε στον εαυτό μας.
Και που είναι το κακό, θα ρωτήσετε. Θα το συζητήσω λίγο παρακάτω.
.
Καθώς η κοινωνία επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στη δουλειά, όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν την αποφευκτική σχέση ή την απόλυτη μοναξιά και ακριβώς γι’ αυτό φτάσαμε να πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα.
Η εκλογίκευση της αποχής από τη σχέση προέρχεται ακριβώς από την πίστη στην αποφυγή.
.
Όμως πάντα υπάρχει δυσφορία στη μοναξιά, και η ανάγκη να κατανοήσουμε τι συμβαίνει.
Έχω δει πολλές φορές στη δουλειά μου ανθρώπους που βιώνουν συστηματικά απογοήτευση από τις σχέσεις τους.
Συχνά επιλέγουν να περάσουν ένα μεγάλο διάστημα ολομόναχοι επειδή έχουν ηττηθεί από τις εμπειρίες τους.
Τους αρέσει ίσως το κυνήγι, ακόμα και το ζευγάρωμα, όμως νιώθουν παγιδευμένοι στην ιδέα της πραγματικής δέσμευσης.
Παρόμοια συμπεριφορά εμφανίζουν και οι διαζευγμένοι.
Είναι ικανοί να κάνουν τα πάντα για ν’ αποφύγουν έναν δεύτερο γάμο επειδή θέλουν να αποφύγουν τα αρνητικά συναισθήματα που συσχέτισαν με την έννοια «γάμος».
.
Η αποφευκτική δέσμευση, όπως και η αγχώδης, είναι πηγή και αποτέλεσμα βαθύτατης μοναξιάς.
Και οι δύο αποτελούν ανασφαλείς τύπους σχέσης που έχουν σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές παρενέργειες. Όμως πώς σχετίζεται ο φόβος με τις ανασφαλείς δεσμεύσεις και ποιες είναι οι συνέπειές του;
.
Ωκυτοκίνη:
Σύνδεση φόβου και εμπιστοσύνης
Οι φόβοι της εγκατάλειψης και της απόρριψης κρύβουν την ουσιαστική ανικανότητα να πιστέψουμε ότι όλα θα πάνε καλά.
Ο φόβος και η εμπιστοσύνη έχουν άμεση σχέση, και πρόσφατες έρευνες της βιολογίας του εγκεφάλου έριξαν περισσότερο φως στο ζήτημα.
Το κλειδί είναι ότι για να δεσμευτούμε με ασφάλεια χρειαζόμαστε λίγο φόβο και για να φοβόμαστε λιγότερο πρέπει να εμπιστευόμαστε περισσότερο.
Πρόκειται άραγε για μια ανόητη ιδέα; Ή μήπως βασίζεται στη βιολογία;
.
Πρόσφατες έρευνες θεωρούν την ωκυτοκίνη ως την ορμόνη της εμπιστοσύνης (συχνά, αποκαλείται και «ορμόνη της αγάπης»).
Όση περισσότερη υπάρχει στους υποδοχείς, τόσο περισσότερη εμπιστοσύνη διαθέτουμε.
Στοιχεία για το ρόλο της ωκυτοκίνης στις ανθρώπινες σχέσεις βρέθηκαν αρχικά σε μελέτες με ζώα.
Διαπιστώθηκε ότι η ωκυτοκίνη είναι ουσιαστική για το χτίσιμο της φωλιάς και την επιβίωση των νεογέννητων σε ποντίκια, για την αποδοχή των μικρών στα πρόβατα και για τους δεσμούς των ενήλικων αρουραίων των αγρών.
Όλες αυτές οι «οικογενειακές» σχέσεις προϋποθέτουν υψηλό βαθμό ασφαλούς δέσμευσης, γι’ αυτό οι ερευνητές έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στους ανθρώπους για να δουν αν υπάρχει ο ίδιος συσχετισμός.
.
Επίσης, δεδομένου του ρόλου της ωκυτοκίνης στην κοινωνική αναγνώριση και στην επιθετικότητα στα ζώα, το επόμενο βήμα της επιστήμης ήταν να εξεταστεί ο ρόλος της και στους ανθρώπους.
Οι αρχικές παρατηρήσεις περιλαμβάνουν τα ήδη γνωστά στοιχεία για το ρόλο της ωκυτοκίνης στην εξαγωγή μητρικού γάλακτος κατά το θηλασμό και στη διόγκωση της μήτρας κατά τη γέννα. Επιπλέον ήταν ήδη γνωστό ότι και οι γυναίκες και οι άντρες απελευθερώνουν ωκυτοκίνη κατά τον οργασμό. Η διαπίστωση ότι η ορμόνη εκλύεται όταν «δένει» κάποια σχέση έκανε τους επιστήμονες να προχωρήσουν στην υπόθεση ότι σχετίζεται με την εμπιστοσύνη. Όμως πως μπορούσαν να τη συνδέσουν με τους ανθρώπινους δεσμούς;
.
Το 2005 δημοσιεύτηκε μία μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Nature, κατά την οποία, όταν έδωσαν σε ανθρώπους ωκυτοκίνη, αυξανόταν η ικανότητά τους για εμπιστοσύνη.
Για την ακρίβεια, οι μετρήσεις έδειξαν ότι η αυξημένη εμπιστοσύνη δεν αντιστοιχούσε σε αποδοχή κινδύνων, αλλά σε ετοιμότητα και δεκτικότητα σε συναισθηματικό ρίσκο.
Τα στοιχεία έδειξαν για πρώτη φορά ότι η ικανότητα για δεσμούς επηρεάζεται από την ορμόνη και ότι, κατά πάσα πιθανότητα, αν θέλαμε να δημιουργήσουμε ασφαλείς σχέσεις, πρέπει να αυξήσουμε την ωκυτοκίνη μας, ανεξαρτήτως φύλου.
.
Μετά από αυτή τη μελέτη, ακολούθησαν πολλές άλλες που επιβεβαίωσαν ότι διάφορες δυσκολίες στις κοινωνικές σχέσεις οφείλονται στη μειωμένη ωκυτοκίνη.
Μία μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες που έχουν ιστορικό βάρβαρης μεταχείρισης έχουν λιγότερη ωκυτοκίνη στον εγκεφαλονωτιαίο μυελό (που συνδέεται με το εγκεφαλικό υγρό), ενώ σε μιαν άλλη βρέθηκε ότι τα χαμηλά επίπεδα ωκυτοκίνης συνδέονται με την κοινωνική απόσυρση και την απομόνωση στους σχιζοφρενείς.
.
Επίσης, η χαμηλή ωκυτοκίνη θεωρείται ύποπτη για την κοινωνική μόνωση των αυτιστικών.
Μια άλλη ομάδα ερευνητών μελέτησε κατά πόσο η παροχή της ορμόνης ή του πλασέμπο παρήγαγε διαφορετική απόκριση σε μια κατάσταση παραβίασης εμπιστοσύνης.
Βρήκαν ότι η συμπεριφορά όσων είχαν πάρει ωκυτοκίνη δεν άλλαξε όταν έγινε παραβίαση της εμπιστοσύνης τους, ενώ όσοι είχαν πάρει πλασέμπο όντως άλλαξαν.
Μάλλον αυτό εξηγεί γιατί μερικοί αδιαφορούν μπροστά στα δύσκολα: υπερβολική δόση ωκυτοκίνης!
Η ωκυτοκίνη μάς κάνει όντως να κοιτάζουμε τους άλλους στα μάτια και, όταν το κάνουμε, αυξάνουμε την εμπιστοσύνη και τη σύνδεσή μας. Όταν δύο άνθρωποι κοιτάζονται στα μάτια, αυξάνουν τα επίπεδα της ωκυτοκίνης τους: είναι γεγονός.
.
Επίσης αξίζει να σημειώσουμε ότι αρκεί ακόμα και η πρόθεση να εμπιστευτούμε για να αυξήσουμε την ωκυτοκίνη μας.
Ένα πείραμα εξέτασε ένα σενάριο κατά το οποίο ανάμεσα σε μια ομάδα ανθρώπων κάποιοι έπαιρναν χρήματα από κάποιον άλλον. Βρέθηκε πως η ωκυτοκίνη ανέβηκε σε όσους ήξεραν ότι τα χρήματα ήταν μια κίνηση εμπιστοσύνης και έγκρισης, ενώ όσοι πήραν χρήματα χωρίς να ξέρουν γιατί, δεν ανέβασαν την ορμόνη. Αυτό δείχνει ότι τα υψηλά επίπεδα ωκυτοκίνης σχετίζονται με την εμπιστοσύνη.
.
Όλο και περισσότερες έρευνες συνδέουν την ωκυτοκίνη με την εμπιστοσύνη, όμως ποια είναι η σχέση της με το φόβο και πώς μπορούμε να συνδέσουμε τις θετικές επιδράσεις της με τη μείωση του φόβου;
Οι επιστήμονες άρχισαν να ερευνούν πώς επηρεάζει την εγκεφαλική λειτουργία, και αρκετές μελέτες έδωσαν συναρπαστικά ευρήματα.
Μια από τις πιο σημαντικές εξέτασε αν η ωκυτοκίνη διαφοροποιείται από το πλασέμπο στην ενεργοποίηση περιοχών του εγκεφάλου. Διαπιστώθηκε ότι η ωκυτοκίνη μειώνει αισθητά την ενεργοποίηση της αμυγδαλής. (Η αμυγδαλή βρίσκεται στο κέντρο του εγκεφάλου, λειτουργεί σαν ανιχνευτής κινδύνου, είναι υπερευαίσθητη και ενεργοποιείται αυτομάτως, εκεί επικεντρώνονται όλοι οι μηχανισμοί του εγκεφάλου που σχετίζονται με το φόβο) Τώρα οι συσχετισμοί γίνονται πιο σαφείς: ο φόβος ξυπνάει την αμυγδαλή και διακόπτει τους δεσμούς των ανθρώπων· η ωκυτοκίνη νανουρίζει την αμυγδαλή και διευκολύνει τους δεσμούς, άρα ο φόβος και η ωκυτοκίνη είναι αντίπαλοι.
Αν η ωκυτοκίνη μειώνει την ενεργοποίηση της αμυγδαλής και αυξάνει την εμπιστοσύνη, για να μειώσουμε τους φόβους μας (και τις εκκρίσεις της αμυγδαλής) πρέπει να εκτεθούμε σε καταστάσεις όπου θα εμπιστευόμαστε τους άλλους και θα μας εμπιστεύονται και εκείνοι. Οπότε πρέπει να υποθέσουμε ότι οι ανθρώπινοι δεσμοί λειτουργούν ανασταλτικά στην υπερδραστήρια αμυγδαλή και ότι αυτό ακριβώς συνιστά ένα ακόμα ισχυρό κίνητρο για σχηματισμό ασφαλών δεσμών άρα και παραγωγή ωκυτοκίνης.
.
Για μερικούς η εμπιστοσύνη είναι δύσκολη υπόθεση, ειδικά αν μας έχουν προδώσει επανειλημμένα. Όμως τι συμβαίνει; Φταίνε οι πληγές της προδοσίας για το γεγονός ότι δεν εμπιστευόμαστε ή μήπως η έλλειψη εμπιστοσύνης φέρνει την προδοσία; Φαύλος κύκλος; Και πως μπορούμε να τον σπάσουμε; Η έρευνα έδειξε πως, όταν κάποιος έχει μια αυτοματοποιημένη αρνητική αντίδραση, η παροχή ωκυτοκίνης μπορεί να την αντιστρέψει μειώνοντας παράλληλα την ενεργοποίηση της αμυγδαλής. Οπότε, η ωκυτοκίνη μπορεί να σταματήσει τη ρύθμιση του φόβου. Πώς όμως αυξάνουμε το επίπεδό της για να σταματήσουμε τη ρύθμιση; Με το να βρισκόμαστε με ανθρώπους που εμπιστευόμαστε και μας εμπιστεύονται, καθώς έτσι αυξάνουμε τη δική μας ωκυτοκίνη και μειώνουμε την ενέργεια στα κυκλώματα του φόβου.
Από το βιβλίο του Σρινιβασάν Σ. Πιλέι με ελληνικό τίτλο: “Νικήστε τους φόβους σας”, εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ
Ο αγγλικός τίτλος του πρωτότυπου είναι: “Life Unlocked” (“Ξεκλείδωτη ζωή”).
πηγη : http://sxoliastesxwrissynora.wordpress.com
αναδημοσιευση απο : http://psycheandlife2.wordpress.com/
“.. Η καρδιά του ανθρώπου είναι ένα κουβάρι κάμπιες…φύσηξε Χριστέ μου να γίνουν πεταλούδες”
Η μοναξιά είναι από χώμα…1. ” Το δικό μου το πολύ πως να χωρέσει στο δικό σου το λίγο! Κι οι δυο μας δυσανασχετούσαμε δικαιολογημένα.
Όμως μέσα σ’ αυτό το λίγο σου, σ’ αυτό το περιορισμένο σου, είχα την κακοτυχία να διακρίνω σκιές περαστικές που με πυρπόλησαν. Σκιές του απέραντου. Αυτό που δεν έλεγχες, αυτό που δεν γνώριζες, προσπερνούσε από μια σου έκφραση, από μια σου χειρονομία τυχαία και με καθήλωνε.
Δεν περιγράφεται η ματιά, η κίνηση, ο ήχος.
Ό,τι κι αν σου πω δεν θα σου μεταδώσω αυτό που μ’ έκανε να σε θέλω έτσι. Το απέραντο είναι άπιαστο, απερίγραπτο, ακαθόριστο. Χιλιάδες να λέω εναντίον σου αμέσως θα παραλύσουν μπροστά στη γρήγορη κίνηση του χεριού σου μόλις σηκωθεί για να φτάσει στα χείλη σου και να δαγκώσεις το μικρό σου νυχάκι σμίγοντας τα φρύδια σα να σκέφτεσαι κάτι δύσκολο.
Για μια τέτοια κίνηση, κάποιες ώρες, ένιωθα έτοιμος και τη ζωή μου να δώσω.
Για μια τέτοια κίνηση!
Σαν σινιάλο άλλων κόσμων ερχόταν προς εμένα κι ανέτρεπε όσα σου καταμαρτυρούσα. Από κατήγορο με μετέτρεπε σε ζητιάνο σου!
Για μια τέτοια κίνηση!
Δεν θα απορήσω ποτέ ξανά για το τι είναι εκείνο που αλυσοδένει ένα ζευγάρι. Δεν φαίνεται αυτό που αλυσοδένει. Εμείς οι απ’ έξω δεν βλέπουμε τίποτα όμως ένας άντρας κανείς δεν ξέρει τι σινιάλα δέχεται από το βλέμμα μια γυναίκας, απ’ την ανάσα της, από το γέλιο της, από την πιο ανεπαίσθητη χειρονομία της, από το άρωμά της.
2. «Πώς ν’ απαλλάξω τη σκέψη μου απ’ τις ερμηνείες των άλλων έτσι που να μη σου λέω «σ’ αγαπώ»,γιατί όσα κάνουμε μιμούνται τις ταινίες,τα διαβάσματα,τα τραγούδια που μας πρωτοδίδαξαν αυτή τη φράση;Να σου λέω «Σ’ ΑΓΑΠΩ»,γιατί ένα αρχέγονο κύμα βγαίνει από βαθιά μου,πρωτοφανές,άγνωστο και λέει έτσι… «
3. «Τα μικρά παιδιά δεν φτιάχνουν μύθους γιατί τα παιδιά ζουν απ’ ευθείας χωρίς διερμηνείς και μεσάζοντες. Η πραγματικότητα των παιδιών είναι τα παραμύθια μας και η παραμυθία μας για το χαμένο παράδεισο στην εξορία μας. Τα παιδιά από μόνα τους ξέρουν. Μπορούν ν’ αποκρυπτογραφούν τα μαγικά σημάδια του κόσμου γιατί την έχουν την καθαρή όραση που συλλαμβάνει τα άφαντα, ενώ εμείς τη χάσαμε με τα χρόνια και με τις γνώσεις. Τα παιδιά είναι σοβαρότερα και συνεπέστερα απ’ τους μεγάλους γι’ αυτό κι εγώ στο παλιό ζαρωμένο παιδί που απέμεινε μέσα μου προστρέχω όταν είναι να αισθανθώ τα πιο σπουδαία. Ένα παιδί από παλιά κι από βαθιά βγαίνει κι αποφασίζει στις εσχατιές της ζωής μας. Υπάρχει ένα παιδί μέσα μου που ξέμεινε, δεν την ξεχνά την ποίηση των πραγμάτων που χρόνια πριν αντίκρυσε και ζει με την αόριστη νοσταλγία της ανικανοποίητο πια και λυπημένο. Γιατί τίποτα δεν συγκρίνεται με την ποίηση των πράγματων στην παιδική ματιά, όλα είναι κατώτερά της από δω κι ύστερα.»
4. «Να υπάρχω μονάχα, να σ’ αγαπώ μονάχα και να μην έχω λόγο κανένα να το δηλώνω. Ούτε την παρουσία μου να μη χρειάζεται να δηλώνω πια. Σ’ αγαπώ τόσο που το ξεχνώ, όπως ξεχνάμε τα αυτονόητα και τα φυσικά. Σ’ αγαπώ τόσο που δεν σε κρίνω και εντελώς σε αποδέχομαι. Γλίτωσα από το μαρτύριο να προσπαθώ συνεχώς να σε διορθώνω. Σ’ αγαπώ τόσο που δεν σε θέλω. Γιατί δεν θες παρά ότι σου λείπει κι εσύ πια δεν μου λείπεις αφού στης αγάπης τον τόπο δεν χωρά η απόσταση. Σ’ αγαπώ κι αγαπώντας σε, σε περιέχω, σε έχω αφού είμαι, είμαι από σένα και μαζί σου κι όπου κι είμαι έρχεσαι.»
«Ο διάλογος εκφράζει (ρητά ή σιωπηρά) την ανάγκη σύμπραξης για την εύρεση της
αλήθειας, για τη διατύπωση της πιο σωστής γνώμης και απόφασης μέσα σε
συγκεκριμένες συνθήκες, είναι έκφραση ζωτικής λειτουργίας για την απόκτηση
περισσής βεβαιότητας και τη χάραξη προγράμματος δράσης΄ έτσι αποκτά
περιεχόμενο ο διάλογος και προβάλλεται ως αξία μεγάλη για την ατομική και
συλλογική ζωή. […] Χρήσιμη φαίνεται εδώ μια σύντομη ετυμολογική διευκρίνιση:
με τον όρο λόγος η γλώσσα μας αποδίδει και τη λογική ικανότητα του ανθρώπου και
τη λεκτική ένδυσή της΄ κατά συνέπεια, διάλογος σημαίνει διασταύρωση των
εκφραστικών μέσων (λέξεων, προτάσεων, συλλογιστικών δομών) και διαμέσου
αυτών συνάντηση της λογικής δραστηριότητας των διαλεγομένων.»
Φ. Κ. Βώρος
« Το διαλέγεσθαι είναι αρχή του σύμπαντος θεμελιωμένη στη σύσταση του κόσμου,
δηλαδή στην αμοιβαία, δυναμική σχέση των στοιχείων του. Η αντίθεση των
στοιχείων της φύσης, και της κοινωνίας ακόμη, οδηγεί στην κίνηση, στη δημιουργία.
Από τη διαπίστωση της αρχής αυτής προήλθε η διαλεκτική, η εγκυρότερη
φιλοσοφική και επιστημονική μέθοδος για την εύρεση της αλήθειας. Η μέθοδος που
δεν αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα στατικά, αλλά δέχεται τη μορφή της ως
αποτέλεσμα εξέλιξης που ωθείται απ’ τις σχέσεις, απ’ τις αντιθέσεις των στοιχείων
της. Η μέθοδος που συνθέτει το εμπειρικό και το αφηρημένο, το ατομικό και το
καθολικό, την αιτία με το αποτέλεσμα, την κίνηση και τη μορφή.»
Χρ. Μαλεβίτσης
Η κρυφή δύναμη της Σταγόνας
Όταν μπαίνεις σε ένα σπήλαιο με σταλακτίτες, εκτός απο αυτούς και τους σταλαγμίτες, παρατηρείς κι ένα ακόμη πιο εντυπωσιακό φαινόμενο ενίοτε.
Κάτι βράχους με “περίεργες τρύπες” στην επιφάνειά τους.
Τρύπες “στρογγυλεμένες” λες και τις πέρασε ένα εξαιρετικά ικανό “λειαντικό μηχάνημα”.
Τρύπες που διαπερνάνε αυτούς τους βράχους σε όλο τους το βάθος ενίοτε και σχηματίζουν εσωτερικά κανάλια που καταλήγουν στον πάτο του βράχου.
Καμιά φορά, όταν ο βράχος φαίνεται σε όλο του το μήκος και πλάτος, βλέπεις το τελείωμα αυτής της τρύπας απο κάτω του και το νερό των σταγόνων να ρέει ανεμπόδιστο πλέον.
Μια σταγόνα, τι δύναμη έχει άραγε?
Καμία.
Πέφτει επάνω στον βράχο και απλώς διαλύεται.
Απο πίσω της όμως έρχεται κι άλλη σταγόνα. Κι άλλη. Κι άλλη. Κι άλλη.
Χιλιάδες σταγόνες. Πέφτουν ξανά και ξανά.
Επίμονα.
Για μέρες, εβδομάδες, μήνες, χρόνια, αιώνες, χιλιετίες.
Ασταμάτητα και σταθερά.
Μέχρι που απο την Επίμονη Επανάληψη, στο τέλος μέχρι και ο ίδιος ο βράχος “λειώνει”.
Τρυπάει.
Το παραπάνω περιστατικό το διάβασα πριν είκοσι περίπου χρόνια στο βιβλίο “Η Επιστήμη του Διαλογισμού”. Το ανέφερε στον πρόλογο ως προσωπικό του βίωμα ο συγγραφέας του Τορκόμ Σαραϊνταριάν.
Και ήταν ένα εύστοχο παράδειγμα.
Όντως.
Για να επιτευχθούν Εσωτερικά Αποτελέσματα πρέπει η ατομική προσπάθεια (στο οποιοδήποτε Εσωτερικό Εγχείρημα) να μοιάζει με την λειτουργία της Σταγόνας.
Επίμονη Επανάληψη, ξανά και ξανά και ξανά.
Στο τέλος τα “Εσωτερικά Αποτελέσματα” μοιάζουν με το εκπληκτικό θέαμα ενός πανίσχυρου βράχου που όμως τον τρύπησαν “μερικές” σταγόνες.
http://www.amra.gr/forum/index.php?topic=397.0;wap2
Γλυκύτητα –
Μερικές φορές οι μεγάλοι δάσκαλοι είναι τόσο σκληροί όταν έχουν να κάνουν με σφάλματα των ανθρώπων, αλλά αισθάνονται γλυκύτητα στην καρδιά τους και αγάπη στην ψυχή τους. Η γλυκύτητα είναι μια ποιότητα της ψυχής και όχι μια ποιότητα των τρόπων.
Αφού περάσετε μια αξιόλογη πειθαρχία κάτω από έναν αυστηρό δάσκαλο, τον εκτιμάτε πιο πολύ από αυτούς που ήταν άτονοι μαζί σας. Ένας από τους δασκάλους μου συνήθιζε να λέει, “Σου δίνω τη μελωδία της καρδιάς μου σε μια καταιγίδα. Η μελωδία είναι για την ψυχή σου, η καταιγίδα είναι για την απειθάρχητη προσωπικότητά σου”.
Αλλά βέβαια, όλα είναι θέμα γνώσης και αρμονίας. Μερικές φορές γλυκιές λέξεις και γλυκά χαμόγελα φέρνουν πολύ δηλητήριο μαζί τους. Αυτοί οι άνθρωποι που δε διαθέτουν ποιότητα ψυχής γίνονται υποχείρια τέτοιων εκφράσεων, αλλά τελικά ανακαλύπτουν ότι τέτοιες εκφράσεις ήταν παγίδες, όχι τροφή για τη ψυχή τους.
-Τορκόμ Σαραϊνταριάν
Ο μύθος που ακολουθεί, είναι από το βιβλίο του Χόρχε Μπουκάι “Ο δρόμος της συνάντησης”
” Ένας πανάρχαιος μύθος των ινδιάνων Σιου, λέει πως ήρθαν κάποτε στη σκηνή του γέρου μάγου της φυλής, πιασμένοι χέρι χέρι, ο Άγριος Ταύρος, ο πιο γενναίος και τιμημένος νέος πολεμιστής, και το Ψηλό Σύννεφο, η κόρη του αρχηγού, μια από τις ωραιότερες γυναίκες της φυλής.
“Αγαπιόμαστε” αρχίζει ο νέος.
“Και θα παντρευτούμε” λέει εκείνη.
“Και αγαπιόμαστε τόσο που φοβόμαστε…”
“Θα θέλαμε κάποιο μαγικό, ένα χαϊμαλί, ένα φυλαχτό…”
“Κάτι που θα μας εγγυάται ότι θα είμαστε για πάντα μαζί.”
“Που θα μας εξασφαλίσει ότι θα είμαστε ο ένας στο πλευρό του άλλου, ώσπου να συναντήσουμε τον Μανιτού, την ημέρα του θανάτου”.
“Σε παρακαλούμε” ικετεύουν, “πες μας τί μπορούμε να κάνουμε…”
Ο μάγος τους κοιτάζει και συγκινείται που τους βλέπει τόσο νέους, τόσο ερωτευμένους, να λαχταρούν τόσο μια του λέξη.
“Υπάρχει κάτι …” λέει τελικά ο σοφός μάγος μετά από αρκετή ώρα. “Αλλά δεν ξέρω…είναι ένα έργο πολύ δύσκολο και απαιτεί θυσίες.”
“Δεν μας πειράζει” λένε και οι δύο.
“Ό,τι και να’ ναι” επιβεβαιώνει ο Άγριος Ταύρος.
“Ωραία” λέει ο μάγος. “Ψηλό Σύννεφο, βλέπεις το βουνό που είναι βόρεια από το χωριό μας ; Πρέπει να το ανέβεις μόνη σου, χωρίς τίποτα άλλο εκτός από ένα δίχτυ και τα χέρια σου, και να κηνυγήσεις το πιο όμορφο και δυνατό γεράκι του βουνού. Αν το πιάσεις, πρέπει να το φέρεις εδώ ζωντανό την τρίτη μέρα μετά την πανσέληνο. Κατάλαβες;”
Η νεαρή κοπέλα συγκατανεύει σιωπηλά.
“Κι εσύ Άγριε Ταύρε” συνεχίζει ο μάγος, “πρέπει να ανέβεις το βουνό του κεραυνού, κι όταν φτάσεις στην κορυφή, τον πιο άγριο απ’ όλους τους αετούς, και με τα χέρια σου μόνο κι ένα δίχτυ να τον πιάσεις χωρίς να τον τραυματίσεις και να τον φέρεις μπροστά μου, ζωντανό, την ίδια μέρα που θα έρθει και το Ψηλό Σύννεφο….Πηγαίνετε τώρα.”
Οι δυο νέοι κοίτάζονται με τρυφερότητα, κι ύστερα από ένα φευγαλέο χαμόγελο φεύγουν για να εκπληρώσουν την αποστολή που τους ανατέθηκε. Εκείνη πάει προς το βορρά, εκείνος προς το νότο…
Την καθορισμένη ημέρα, μπροστά στη σκηνή του μάγου, περιμένουν οι δυο νέοι, ο καθένας με μια πάνινη τσάντα, που περιέχει το πουλί που του ζητήθηκε.
Ο μάγος τους λέει να βγάλουν τα πουλιά από τις τσάντες με μεγάλη προσοχή. Οι νέοι κάνουν αυτό που τους λέει, και παρουσιάζουν στο γέρο για να τα εγκρίνει τα πουλιά που έπιασαν Είναι πανέμορφα, χωρίς αμφιβολία, τα καλύτερα του είδους τους.
“Πετούσαν ψηλά;” ρωτάει ο μάγος.
“Ναι, βέβαια. Κι εμείς, όπως μας ζητήσατε….Και τώρα;” ρωτάει ο νέος. “Θα τα σκοτώσουμε και θα πιούμε την τιμή από το αίμα τους;”
“Όχι” λέει ο γέρος.
“Να τα μαγειρέψουμε και να φάμε τη γενναιότητα από το κρέας τους;” προτείνει η νεαρή.
“Όχι” ξαναλέει ο γέρος. “Κάντε ότι σας λέω. Πάρτε τα πουλιά και δέστε τα μεταξύ τους από τα πόδια μ’ αυτές τις δερμάτινες λωρίδες…Αφού τα δέσετε, αφήστε τα να φύγουν, να πετάξουν ελεύθερα.”
Ο πολεμιστής και η νεαρή κοπέλα κάνουν ό,τι ακριβώς τους έχει πει ο μάγος, και στο τέλος ελευθερώνουν τα πουλιά.
Ο αετός και το γεράκι προσπαθούν να πετάξουν, αλλά το μόνο που καταφέρνουν είναι να στριφογυρίζουν και να ξαναπέφτουν κάτω. Σε λίγα λεπτά, εκνευρισμένα που δεν καταφέρνουν να πετάξουν, τα πουλιά επιτίθενται με τσιμπήματα το ένα εναντίον του άλλου, μέχρι που πληγώνονται.
“Αυτό είναι το μαγικό.
Μην ξεχάσετε ποτέ αυτό που είδατε σήμερα. Τώρα, είστε κι εσείς ένας αετός κι ένα γεράκι.
Αν δεθείτε ο ένας με τον άλλον, ακόμα κι αν το κάνετε από αγάπη, όχι μόνο θα σέρνεστε στη ζωή σας, αλλά επιπλέον, αργά ή γρήγορα, θα αρχίσετε να πληγώνετε ο ένας τον άλλον.
Αν θέλετε η αγάπη σας να κρατήσει για πάντα, να πετάτε μαζί, αλλά ποτέ δεμένοι.”
• Από Βέρα.
«ΤΡΙΑ ΠΑΘΗ, ΑΠΛΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΤΑΚΛΥΣΜΙΑΙΑ εξουσιάζουν τη ζωή μου. Η λαχτάρα για αγάπη, η αναζήτηση της γνώσης και η ανυπόφορη θλίψη για τα βάσανα του ανθρώπινου είδους». Με αυτά τα λόγια ξεκινάει την αυτοβιογραφία του ο Μπέρτραντ Ράσελ.
ΠΕΦΤΟΝΤΑΣ ΣΥΝΕΧΩΣ ΘΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΩΝ, όλων των ειδών, βάζοντας όρια και (περι)ορισμούς, διαιρούμε τον κόσμο μέσω της νοημοσύνης μας και των αισθήσεών μας. Αυτό που βιώνουμε γίνεται εικόνα, λέξη, μετά της δίνουμε σημασία, νόημα, και δημιουργούμε τους δικούς μας συσχετισμούς, τη δική μας ιστορία, που προσπαθεί να επικοινωνήσει με τις άλλες. Kατά έναν τρόπο επινοούμε τον κόσμο, τον φανταζόμαστε στη μορφή που τον βιώνουμε ή βλέπουμε απλώς μια εκδοχή του, τη δική μας.
ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΝΟΗΜΑ, ζούμε σε παράλληλα σύμπαντα. Ξεχνάμε ότι ζούμε σε έναν ενιαίο ενεργειακό χυλό -που τον οριζουμε και τον ταξινομούμε με τη σκέψη μας, διαιρώντας τον, διαχωρίζοντάς τον. Κανένας διαχωρισμός δεν έχει προκαλέσει τόση οδύνη στην ανθρωπότητα όσο ο διαχωρισμός του μυαλού και της καρδιάς. Αντιθέτως στην ένωσή τους και στην ισορροπημένη λειτουργία τους έχουμε εναποθέσει τις όποιες ελπίδες έμειναν, ώστε να μην αυτοκαταστραφούμε.
ΜΙΑ ΟΡΜΟΝΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΠΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΣΟΚ επηρεάζει καταλυτικά τον τρόπο που θα λειτουργήσει ο εγκέφαλος, περιορίζει τους συσχετισμούς, τις δυνατότητες και το εύρος των επιλογών και των σκέψεων που μπορεί να παράξει. Μέσω των αισθήσεων είμαστε εκτεθειμένοι στο περιβάλλον. Μέσω των ορμονικών διαταραχών δημιουργούνται αισθήματα που διαμορφώνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Ύστερα η σκέψη καθορίζει το νόημα και δημιουργείται η φαντασία -που είναι η δική μας επινόηση για το τι σημαίνουν τα πράγματα και τα φαινόμενα. Η καρδιά βαστάει το τιμόνι, ο εγκέφαλος κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί, και αναλόγως τις συνθήκες, το DNA, το συνολικό περιβάλλον, θα πάρει ο καθένας το δρόμο του.
ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΣΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΑΣ, αφού το νόημα υπάρχει μόνο για εμάς που βιώνουμε τον κόσμο με το μοναδικό μας τρόπο. Ακόμα και μια τυχαία ταύτιση δε μπορεί να διαπιστωθεί πλήρως νοηματικά. Η λογική δε φτάνει, γιατί πάσχει, ακριβώς επειδή πάσχει η καρδιά.
Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΑ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ, που καθορίζονται από το πώς βλέπουμε τα πράγματα -το οποίο όμως καθορίζεται από τον τρόπο που αισθανόμαστε τον κόσμο. Η καρδιά και το μυαλό είναι ένα, κι ό,τι κάνουν το κάνουν μαζί.
Η ΚΑΡΔΙΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ «ΤΥΦΛΩΣΕΙ» Ή ΝΑ ΔΩΣΕΙ ΟΡΑΣΗ ΣΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ. Οι φόβοι, τα συμπλέγματα, τα απωθημένα, οι αρνήσεις που μας κρατάνε ευνουχισμένους οφείλονται σε συναισθηματικές ματαιώσεις που προκαλούν αναπηρία στο μυαλό. «Να είσαι σπλαχνικός», έλεγε ο Πλάτωνας, «γιατί ο κάθε ένας που αντικρίζεις δίνει μια σκληρή μάχη».
Ο ΕΥΦΥΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ, ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΟΤΙ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ και όχι οικουμενικό, δεν ηθικολογεί, δεν κρίνει, δε δικάζει, αλλά εξαντλεί την ενέργειά του στο να κατανοήσει, να χωρέσει, να συν-χωρέσει τα πάντα. Αντιλαμβάνεται την ψευδαίσθηση του Εγώ, και ανοίγει την καρδιά του και άρα και το μυαλό του σε όλο τον κόσμο. Δε φοβάται για τον εαυτό του, και αυτόματα νοιάζεται για τα πάντα γύρω του.
ΟΤΑΝ ΑΠΟΥΣΙΑΖΕΙ Η ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ, όταν η συναισθηματική μας νοημοσύνη υστερεί, σημαίνει ότι μπορούμε ίσως να λύσουμε την πιο δύσκολη μαθηματική εξίσωση, αλλά όσον αφορά τη συνολική μας πνευματικότητα, δεν πιάνουμε ούτε τη βάση. Πολύ απλά αν δεν αγαπάμε, είμαστε χαζοί, κάτι καταλάβαμε πολύ λάθος, και είναι ανάγκη να το πάρουμε αλλιώς, που λένε. Κάπου κολλήσαμε, μπλοκάραμε, μας διαφεύγει το δάσος και βλέπουμε ένα “εξειδικευμένο” κλαρί να μας κλείνει ναρκισσιστικά το μάτι, ενώ τυφλωνόμαστε.
ΧΑΘΗΚΑΜΕ ΣΕ ΜΙΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥΡΑ ΠΟΥ ΔΕ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΟΥΜΕ, χωρίς γνήσιο συναίσθημα και η άμυνα που διαλέξαμε λέγεται αποσυναισθηματοποίηση. Η καρδιά δεν αντέχει άλλον πόνο, κατέβασε ρολά, το μυαλό μόνο του είναι σαν το σώμα του σκουληκιού που «συνεχίζει να ζει».
Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗΣ είναι ένδειξη χαμηλής συνολικά νοημοσύνης. Η σκέψη μπορεί να είναι ελεύθερη, όταν η καρδιά είναι ελεύθερη κι ανάποδα, αναγκαστικά. Τι, να κοροϊδευόμαστε; Εδώ δεν ήρθαμε να λύνουμε γρίφους, ήρθαμε χωρίς σκοπό, και «όποια κι αν είναι η ερώτηση, η αγάπη είναι η απάντηση».
Δημήτρης Πώρος
by enallaktikidrasi.gr
Ερωτευτείτε αυτούς που δεν κωλώνουν μπροστά στο ανέφικτο, αυτούς που πιστεύουν στα θαύματα που δεν έχουν εξήγηση»
Ερωτευτείτε τη διανόηση που δε δέχεται να πρωταγωνιστήσει, που δε βγαίνει το μεσημέρι στη ΝΕΤ, που δε μπερδεύει τη μετριοπάθεια με τις ίσες αποστάσεις και την εξαθλίωση με το αναπόφευκτο. Τη διανόηση που πολεμά το αναπόφευκτο, που παθιάζεται, που καίγεται από αγάπη και αγωνία, που βρίσκει τη θέση της όταν ανάβει η μάχη. Τη διανόηση που φτύνει τον κόρφο της όταν την αποκαλείς διανόηση.
Ερωτευτείτε αυτούς που τραγούδησαν «το τίποτα δεν πάει χαμένο», φτύνοντας το πιο πικρό σφίξιμο της καρδιάς τους. Αυτούς που κλαίνε ξαφνικά και δίχως λόγο.
Ερωτευτείτε τα καφενεία του Γκόρπα, τα μπαρ του καλοκαιριού, τα τραπεζάκια έξω, το τάβλι δύο γέρων έξω απ’ τα άδεια μαγαζιά τους, τα σουβλάκια στα σκαλάκια των πολυκατοικιών, τις μπύρες στα δύο και το κορίτσι που περνάει ρίχνοντας λοξές ματιές. Τα ξυπόλυτα κορίτσια, τα κορίτσια που δεν ποζάρουν, τα κορίτσια του Ιουλίου, των αόρατων νησιών, τα κορίτσια με τα αλατισμένα μαλλιά και την κόκκινη μύτη. Αυτά είναι ο πραγματικός κόσμος, η αλήθεια, το τέλος και η άκρη του νοήματος. Τους αδύναμους. Δείτε. Η κούτα του άστεγου, το στοίβαγμα του μετανάστη, η αναζήτηση φαγητού στα σκουπίδια, ο απλήρωτος λογαριασμός. Υπάρχουμε και για να αναποδογυρίσουμε αυτό το ασυνάρτητο σύμπαν.
Ερωτευτείτε τους αυτόχειρες των χρόνων που ζούμε. Τρέξτε κοντά τους, απλώστε το χέρι, σταθείτε προσοχή. Αν δεν καταφέρετε να συγκρατήσετε το κορμί τους, πριν αυτό αιωρηθεί οριστικά και αμετάκλητα, κρεμαστείτε μαζί τους. Αυτόν που έγραψε πρώτος το «οι μπάτσοι είναι παντού, αλλά ο έρωτας μας κάνει αόρατους» και αυτόν που το φωτογράφησε και αυτόν που το έκανε ριτουίτ και αυτόν που χαμογέλασε βλέποντάς το.
Ερωτευτείτε την πληγή του κυνηγημένου ξένου. Το φόβο του ανθρώπου χωρίς χαρτιά. Τη μοναξιά του ανθρώπου που πέρασε μέσα απ’ τις νάρκες και τα κύματα, για να πέσει απ’ το λυσσασμένο μαχαίρι του φασίστα. Τους διαδηλωτές που ανεβοκατεβαίνουν την Πανεπιστημίου, φωνάζοντας «αλληλεγγύη», φωνάζοντας «ελευθερία». Τις ομάδες σε γειτονιές και συνοικίες, που μαζεύουν ρούχα, που μαζεύουν φαγητά, ταινίες, υλικά και ανταλλάσσουν τα πάντα εκτός από χρήματα.
Αυτούς που βαριούνται να μιλήσουν για τη δουλειά ή τα λεφτά.Αυτούς που σου λένε το αγαπημένο τους χρώμα, το τραγούδι της εφηβείας τους, που θυμούνται το πρώτο κορίτσι που φίλησαν με τρυφερότητα και αυτούς που, σαν τον Χόλντεν, όταν λένε «καριέρα», εννοούν να προσέχουν τα παιδιά που παίζουν σε ένα τεράστιο γήπεδο κλοτσώντας μπάλες πάνω κάτω και τραγουδώντας στίχους χωρίς λόγια, μόνο λα λα λα. Τον Ντουρούτι, τον Ηλία Λάγιο και τον κλόουν του Μπελ. Τον Νίκο Καρούζο που πλήρωνε τα ποτά του με αυτοσχέδια ποιήματα σε χαρτοπετσέτες.
Ερωτευτείτε αυτούς που δεν κωλώνουν μπροστά στο ανέφικτο, αυτούς που πιστεύουν στα θαύματα που δεν έχουν εξήγηση, αλλά ούτε θρησκευτική προέλευση, αυτούς που αγαπούν τον ορθό λόγο επειδή υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι το ανάποδο και αυτούς που δεν πίστεψαν σε οτιδήποτε ειπώθηκε οποτεδήποτε σε δελτίο ειδήσεων. Αυτούς που κολύμπησαν νύχτα μεθυσμένοι και αυτούς που πνίγηκαν επειδή δεν άντεξαν τη σκληρότητα του κόσμου.
Ερωτευτείτε τη φωνή του Αργύρη Μπακιρτζή, το «Θεέ μου μεγαλοδύναμε» και το παιδί που σφίγγει μια πέτρα στο χέρι, χωρίς να είναι σίγουρο ότι έχει δίκιο. Στα κρυφά, στη σιωπή, είμαστε σίγουροι ότι τουλάχιστον δεν έχει άδικο. Τον Χρήστο Βακαλόπουλο, που έλεγε για τον «Αύγουστο» του Νίκου Παπάζογλου, «το τραγούδι δεν είναι ερωτικό, αλλά ερωτευμένο». Μη δίνετε σημασία σε οτιδήποτε είναι ερωτικό, αλλά όχι ερωτευμένο.
Την Άννα Καρενινα, τη Μόνικα Βίτι, τη σερβιτόρα της διπλανής καφετέριας, τη Ροζάριο Ντόσον και όλες τις γυναίκες που έχουν αίμα μπερδεμένο, αίμα που έρχεται από δύο ή τρεις ηπείρους.
Ερωτευτείτε τον πατέρα κάποιου γαμπρού που με το τσιγάρο στο στόμα, μεθυσμένος, χορεύει το «Zεϊμπέκικο της Ευδοκίας».
Ερωτευτείτε το «αχ Παναγιά μου», στο τέλος κάθε τέτοιας μουσικής. Αυτόν που έγραψε «μην αγαπάς τον πλησίον, αλλά πλησίασε τον αγαπώντα». Την πιο μικρή ελιά στην κοιλιά της, τον απογευματινό ύπνο κάτω απ’ το αρμυρίκι ή την καρυδιά, την πιο λεπτή ειρωνεία, το παγάκι, την παρέα που κλαίει γελώντας και τη βουβαμάρα του καταστρώματος της επιστροφής.
Ερωτευτείτε το κορίτσι μου. Κάθε πρωί, κάθεται νυσταγμένη στην άκρη του κρεβατιού με γερμένους τους ώμους και τα χέρια να κρέμονται σαν τεράστιο εκκρεμές. Αυτή η εικόνα είναι η ασπίδα, η μολότοφ και το φωτόσπαθο που κρατάω στη χούφτα μου και με κάνει ιπτάμενο, απίθανο και ανήλικο.
Από inews24
Της Virginia Satir
Είμαι εγώ,
Σε όλο τον κόσμο δεν υπάρχει κανείς ακριβώς όμοιος με εμένα. Υπάρχουν άνθρωποι που μου μοιάζουν σε ορισμένα σημεία, μα στο σύνολο κανένας δεν μου μοιάζει ακριβώς. Για αυτό κάτι που προέρχεται από μένα είναι αυθεντικά δικό μου, γιατί εγώ μόνος μου το διάλεξα.
Μου ανήκει κάθε τι που έχει σχέση με μένα: το σώμα μου και κάθε τι που κάνει το μυαλό μου με όλες του τις ιδέες και τις σκέψεις, τα μάτια μου με όλες τις εικόνες που αποτυπώνουν τα αισθήματά μου, όποια και αν είναι, θυμός, χαρά, αγάπη, απογοήτευση ή ενθουσιασμός το στόμα μου και όλα τα λόγια που βγαίνουν από αυτό, γλυκά, ευγενικά ή απότομα, σωστά ή λανθασμένα η φωνή μου σιγανή ή δυνατή και όλες μου οι πράξεις είτε απευθύνονται σε άλλους είτε σε μένα.
Μου ανήκουν οι φαντασίες μου, τα όνειρά μου, οι ελπίδες μου, οι φόβοι μου. Μου ανήκουν όλοι μου οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες, όλες μου οι αποτυχίες και τα λάθη μου.
Και αφού μου ανήκει καθετί δικό μου, μπορώ να γνωρίσω βαθιά τον εαυτό μου και να τον αγαπήσω.
Και έτσι θα καταφέρω ώστε κάθε μέρος του εαυτού μου να δουλεύει για το καλό μου .
Ξέρω πώς υπάρχουν κομμάτια του εαυτού μου που μου είναι ακατανόητα και άλλα που δεν τα ξέρω καθόλου. Μα εφόσον νοιώθω φιλικά και αγαπώ τον εαυτό μου, μπορώ με ελπίδα και θάρρος να προσπαθήσω να καταλάβω και να μάθω περισσότερα για τον εαυτό μου.
Το πώς φαίνομαι ότι λέω και ότι κάνω σε μια δεδομένη στιγμή είναι αυθεντικά δικό μου και δείχνει σε τι σημείο βρίσκομαι τη στιγμή εκείνη. Καμιά φορά όταν κοιτάζω τι έκανα, τι είπα, πώς σκέφτηκα και πώς αισθάνθηκα, βλέπω σημεία που δεν μου ταιριάζουν. Μα μπορώ στο μέλλον να κρατήσω ότι ταιριάζει να αφήσω αυτά που δεν μου ταιριάζουν και να ανακαλύψω κάτι καινούργιο για αυτό που δεν ταιριάζει.
Μπορώ να βλέπω, να ακούω, να αισθάνομαι, να σκέφτομαι, να μιλώ και να ενεργώ.
Έχω καθετί που χρειάζεται για να επιζήσω να είμαι δημιουργικός και να νοιώσω κοντά με τους άλλους ανθρώπους. Μπορώ να δώσω νόημα και να βάλω σε τάξη μέσα μου τον κόσμο που με περιτριγυρίζει ανθρώπους και αντικείμενα.
Ο Αρχιτέκτων
Είμαι η μηχανικός του εαυτού μου.
Είμαι ΕΓΩ και είμαι εντάξει.
———————-
Η Αμερικανίδα ψυχοθεραπεύτρια Βιρτζίνια Σατίρ (1916-1988) υπήρξε από τις ηγετικές φυσιογνωμίες στο χώρο της οικογενειακής (συστημικής) ψυχοθεραπείας. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση της Διεθνούς Εταιρίας Οικογενειακής Ψυχοθεραπείας και ταξίδεψε σε πολλές χώρες, όπου δίδαξε και ίδρυσε παρόμοιες εταιρίες. Ήταν μία από τους πρωτεργάτες και τους σημαντικότερους εκπροσώπους τόσο της συστημικής προσέγγισης στην οικογενειακή θεραπεία όσο και του Κινήματος του Ανθρώπινου Δυναμικού (Human Potential Movement). Εκτός από το “Πλάθοντας ανθρώπους”, στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία της: “Τα πολλά σου πρόσωπα”, “Κατανόησε τον εαυτό σου” και “Ανθρώπινη επικοινωνία”.
Εγκαινιάζεται η έκθεση «Κοινότητες στη φυλακή, παράθυρο στην κοινωνία» του ΚΕΘΕΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ στο Φεστιβάλ Αθηνών
“..Έτσι, σήμερα οι τοίχοι της καμένης πτέρυγας των φυλακών του Κορυδαλλού, χάρη στα μέλη του ΚΕΘΕΑ και το εργαστήρι που έκαναν με το Μανώλη Χάρο, μετατρέπουν τα ερείπια της πυρκαγιάς σε χώρο αναστοχασμού, σκέψης, φαντασίας, αντίληψης και πράξης εικαστικής, καλλιτεχνικής, πολιτισμικής. Οι σημειώσεις και οι φωτογραφίες τους προσφέρονται στον καθένα και προσφέρουν αυτοσυγκέντρωση και προσοχή σ’ ό,τι περιβάλλει τη ζωή όσων έμεναν και μένουν εκεί. Εκφράζουν συνολικά τη συλλογική ελπίδα που μετατρέπει την καμένη γη σε πρόσφορο χώμα έμπνευσης, μοιρασιάς, δημιουργίας, αυτογνωσίας και πολιτισμού. Με βαθιά συγκίνηση είδα το έργο αυτό και είμαι σίγουρος πως συνιστά μιασπάνιας ποιότητας τοιχογραφία της ανθρώπινης ψυχής κι ό,τι πιο πολύτιμο και αγαπητό κρύβει μέσα της. Αποκαλύπτεται στα μάτια μας σαν μια απροκάλυπτη έκφραση αγάπης για τη ζωή και πίστης στην ελπίδα που τη θρέφει και τη θεμελιώνει. Το συναίσθημα αυτό που μας μεταδίδει και η ελπίδα που γεννά είναι ό,τι πιο καίριο κι επείγον μήνυμα στην εποχή μας”.
Ντένης Ζαχαρόπουλος Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης
Τέχνης, Θεσσαλονίκη.
To KEΘΕΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ σάς προσκαλεί στα εγκαίνια της έκθεσης «Κοινότητες στη φυλακή, παράθυρο στην κοινωνία», η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών,
την Τρίτη 4 Ιουνίου 2013, στις 7 μ.μ. στην Πειραιώς 260, Αποθήκη.
Κεντρικό θέμα της έκθεσης είναι τα έργα ζωγραφικής μιας ομάδας κρατουμένων – μελών της Θεραπευτικής Κοινότητας KEΘΕΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ στις Δικαστικές Φυλακές Κορυδαλλού. Τα έργα έγιναν μετά από την πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς την Κοινότητα το 2012, πάνω στους καμένους τοίχους.
Στην προσπάθεια να κρατήσουν ζωντανό το χώρο τους και την προοπτική της απεξάρτησης και επανένταξης στην κοινωνία, τα μέλη τη ομάδας μεταμόρφωσαν το «σημείο μηδέν» της καταστροφής σε ένα εργαστήρι δημιουργίας και ελπίδας. Οι τοιχογραφίες «πάτησαν» πάνω στα σημάδια του καπνού και της φωτιάς, ενσωματώνοντάς τα σε νέες μορφές και σχήματα που γέννησε η φαντασία των δημιουργών.
Την επιμέλεια του εγχειρήματος είχε ο εικαστικός Μανώλης Χάρος, ο οποίος στη συνέχεια φωτογράφησε και επιμελήθηκε την ψηφιακή επεξεργασία και αναπαραγωγή των τοιχογραφιών σε 70 έργα, τα οποία παρουσιάζονται στην έκθεση.
Το έργο, σημειώνει ο Ντένης Ζαχαρόπουλος, «συνιστά μιας σπάνιας ποιότητας τοιχογραφία της ανθρώπινης ψυχής και ό,τι πιο πολύτιμο και αγαπητό κρύβει μέσα της».
Η έκθεση εκπέμπει ένα ισχυρό μήνυμα, επίκαιρο στην Ελλάδα της κρίσης, για τις δυνατότητες αναγέννησης και ελπίδας, τα ψυχικά αποθέματα των ανθρώπων όταν αποφασίζουν να αλλάξουν ζωή και τη θεραπευτική και απελευθερωτική λειτουργία της τέχνης.
Έναρξη έκθεσης: Σάββατο 1 Ιουνίου 2013,
Ωράριο λειτουργίας: καθημερινά 19:00”-20.45”
Εγκαίνια: Τρίτη, 4 Ιουνίου 2013, 19:00”
Τόπος: Πειραιώς 260, Αποθήκη
Για περισσότερες πληροφορίες Τμήμα Ενημέρωσης ΚΕΘΕΑ info@kethea.gr / ΠΗΓΗ : http://www.kethea.gr/
“Ο Μπρουν, ο εφευρέτης, έζησε δύο χιλιάδες χρόνια και σήμερα φυλάσσεται σ’ ένα ψυγείο, απ’ όπου θα ξυπνήσει έπειτα από σαράντα εννιά χιλιάδες χρόνια, για να ξαναρχίσει να ζει. Από τα γεννοφάσκια του σκαρφίστηκε ένα μηχάνημα για να φτιάχνει ουράνια τόξα, που λειτουργούσε με νερό και σαπούνι, αλλά αντί για απλές φυσαλίδες, έβγαζε ουράνια τόξα σε όλα τα μεγέθη, που μπορούσαν να τεντωθούν από τη μία άκρη του ουρανού ίσαμε την άλλη, και εξυπηρετούσαν σε πολλές περιστάσεις, ακόμα και για ν’ απλώνεις την μπουγάδα σου να στεγνώσει. Στο νηπιαγωγείο, παίζοντας με δύο μπαστουνάκια, σκαρφίστηκε ένα τρυπάνι για να κάνει τρύπες στο νερό. Η εφεύρεση εκτιμήθηκε πολύ από τους ψαράδες, που τη χρησιμοποιούσαν για να περνούν την ώρα τους, όταν το ψάρι δεν τσιμπούσε.
Στην πρώτη δημοτικού σκάρωσε μία μηχανή για να γαργαλάει τα αχλάδια, μια κατσαρόλα για να τηγανίζει πάγο, μια ζυγαριά για να ζυγίζει τα σύννεφα, ένα τηλέφωνο για να μιλάει με τις πέτρες, το μουσικό σφυρί, που ενώ κάρφωνε τα καρφιά, σφύριζε κιόλας, αφού ήταν… σφυρί, και πολλά άλλα.
Θα πήγαινε πολύ να θυμηθούμε όλες τις εφευρέσεις του. Αναφέρουμε μονάχα την πιο διάσημη, δηλαδή το μηχάνημα για να λες ψέματα, που λειτουργούσε με κέρματα. Με κάθε κέρμα μπορούσε κανείς ν’ ακούσει δεκατέσσερις χιλιάδες ψέματα. Το μηχάνημα περιείχε όλα τα ψέματα του κόσμου: αυτά που είχαν ειπωθεί, αυτά που ο κόσμος σκεφτόταν εκείνη τη στιγμή κι όλα τα άλλα που θα μπορούσαν να έχουν επινοηθεί στη συνέχεια. Όταν το μηχάνημα εκφώνησε όλα τα ψέματα που μπορούσαν να υπάρχουν, ο κόσμος αναγκάστηκε πια να λέει την αλήθεια. Γι’ αυτό ο πλανήτης Μουν λέγεται και “πλανήτης της αλήθειας”.
Τζάνι Ροντάρι/ “Παραμύθια απ’ το τηλέφωνο”/ Μετάφραση : Άννα Παπασταύρου/ Εκδόσεις : Μεταίχμιο / πηγή άρθρου : http://eimaistahaimou.blogspot.gr
|
Aπό « ΤΑ ΝΕΑ του Σαββατοκύριακου » ΕΛΕΝΑ ΑΚΡΙΤΑ
|
AΠΟ psy4you.wordpress.com
της Βιργινίας Ιωαννίδου
(από τα πρακτικά συζήτησης με θέμα «Σχέσεις και μύθοι»)
Σύμφωνα με τον August Napier μπορούμε να διακρίνουμε 4 σχήματα εξουσίας στη συντροφική σχέση:
- Κυριαρχία – Υποταγή: Στο σχήμα αυτό κυριαρχεί και επιβάλλεται πάντα ο ένας, ενώ ο άλλος υποτάσσεται και δεν οριοθετείται ποτέ (χαρακτηριστικό πατριαρχικών οικογενειών παλιότερα). Στην περίπτωση αυτή η σχέση είναι ασυμμετρική. Η δυναμική αυτή γίνεται (ή μπορεί να γίνει) κάποια στιγμή ανυπόφορη και για τους δυο. Αυτός που κυριαρχεί νιώθει μόνος και αυτός που καταπιέζεται αισθάνεται υποβιβασμένος. Πολύ συχνά τότε ο υποταγμένος εκδικείται με πλάγιους καλυμμένους τρόπους.Είναι σημαντικό να σημειωθεί εδώ ότι, όσα βήματα κι αν έχουν γίνει προς την ισότητα, η παλιά πατριαρχική νοοτροπία φαίνεται να επικρατεί καλυμμένα σε πολλά σημερινά ζευγάρια. Η γυναίκα φαίνεται να κατέχει μια δυνατή θέση, να ορίζει, να προγραμματίζει, όμως όλες τις σημαντικές αποφάσεις (πού θα ζήσουν, πώς θα χειριστούν τα οικονομικά τους, αν και που θα σπουδάσουν τα παιδιά τους) τις παίρνει σχεδόν αποκλειστικά ο άντρας. Οι λιγότερο σημαντικές αποφάσεις παίρνονται από τη γυναίκα (πού θα διασκεδάσουν, ποιους θα καλέσουν, πού θα πάνε διακοπές). Επομένως ενδιαφέρον αποκτά το ερώτημα, «ποιος αποφασίζει για το ποιος αποφασίζει».2.
- Το δεύτερο σχήμα εξουσίας το συναντάμε στα ζευγάρια που συνεχώς μαλώνουν. Η σχέση εδώ είναι συμμετρική. Καθένας προσπαθεί να επιβληθεί στον άλλο, να περάσει το δικό του. Ο ένας προκαλεί συνεχώς τον άλλο σε ένα παιχνίδι δύναμης. Υπάρχει μόνο ένας νικητής – πιστεύουν. Ο καθένας φοβάται μην του επιβληθεί ο άλλος και προσπαθεί να το αποφύγει. Είναι καχύποπτοι και επιθετικοί μεταξύ τους. Προσπαθούν να μειώσουν και να υποβιβάσουν το σύντροφο τους. Το ερώτημα εδώ είναι „ποιος είναι πιο δυνατός“. Και βέβαια στις αντιπαραθέσεις υπάρχει σχεδόν πάντα κλιμάκωση και η χρήση βίας δεν είναι καθόλου σπάνια.3.
- Ένα τρίτο σχήμα εξουσίας είναι η ψευτοϊσότητα. Στο σχήμα αυτό προσπαθεί το ζευγάρι να παρουσιάσει μια ισότητα εξωπραγματική. Οτιδήποτε θα μπορούσε να διαταράξει την φαινομενική αρμονία τους απωθείται. Προσπαθούν να μη μαλώνουν ποτέ. Είναι προσποιητά ευγενικοί μεταξύ τους. Μπορεί να είναι συνεχώς μαζί και να φαίνεται, ότι συνεργάζονται καλά, αλλά στο βάθος κρύβουν πολύ θυμό ο ένας για τον άλλο. Φοβούνται όμως να δείξουν το θυμό και την απογοήτευση που έχουν μέσα τους, μήπως και απορριφθούν ή εγκαταλειφθούν. Ζευγάρια που υποστηρίζουν ότι „δε μαλώνουμε ποτέ“ έχουν συνήθως σοβαρά προβλήματα. Κάποιες φορές ξεσπάνε τον κρυφό θυμό τους σε ένα παιδί που γίνεται ο αποδιοπομπαίος τράγος. Άλλοτε παρουσιάζουν καταθλιπτικά ή ψυχοσωματικά συμπτώματα (στρέφουν το θυμό τους προς τον εαυτό τους)4.
- Το τέταρτο σχήμα εξουσίας είναι αυτό της ισότητας. Αυτό είναι το πιο ικανοποιητικό και για τους δύο συντρόφους σύμφωνα με όλες τις έρευνες στις οποίες αναφέρεται και ο Napier. Στην περίπτωση της ισότητας υπάρχει εναλλαγή στο ποιος ορίζει και ποιος ακολουθεί. Δεν είναι όπως στην κυριαρχία – υποταγή, όπου πάντα ο ένας ορίζει κι ο άλλος ακολουθεί ή όπου σε κάποιους τομείς ορίζει ο ένας και σε κάποιους ο άλλος. Στο σχήμα αυτό οι σύντροφοι αλλάζουν συνεχώς θέση επάνω-κάτω (εξουσίας-υποταγής) σε όλα τα θέματα και σε όλους τους τομείς, όπως δύο παιδιά που κάνουν τραμπάλα. Όλα συζητιούνται και παζαρεύονται ανοιχτά. Δεν υπάρχουν θέματα ταμπού. Υπάρχουν και έντονοι καβγάδες, που όμως δεν είναι στείροι και δηλητηριώδεις, αλλά εποικοδομητικοί, καθώς το ερώτημα δεν είναι „ποιος είναι ο πιο δυνατός“, αλλά „ποια είναι η καλύτερη λύση για όλους“. Με αυτό το στόχο είναι έτοιμοι και οι δύο άλλοτε να υποστηρίξουν τη θέση τους και να επιβληθούν και άλλοτε να ακολουθήσουν τη θέση του συντρόφου, χωρίς να νιώθουν, ότι υποτάσσονται, αλλά με την αίσθηση ότι κάνουν το καλύτερο γα τη σχέση.
Το τέταρτο σχήμα εξουσίας είναι το ιδανικό στη συντροφική σχέση. Στο σχήμα αυτό υπάρχει σεβασμός της ατομικότητας και της αυτονομίας κάθε συντρόφου. Ο καθένας νιώθει υπεύθυνος για τον εαυτό του και έτσι συναντιούνται ως δύο χωριστά, αυτόνομα άτομα. Η εξουσία μπορεί να ασκηθεί σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Το πώς χειρίζεται ένας άνθρωπος την εξουσία που έχει, εξαρτάται από τη σιγουριά που νιώθει. Αν νιώθει σίγουρος, τότε αναγνωρίζει την ατομικότητα του άλλου και δέχεται την αυτονομία του. Αν δε νιώθει σίγουρος, τότε είτε ασκεί εξουσία προσπαθώντας να κυριαρχήσει, είτε υποτάσσεται (δεν υπάρχει εναλλαγή).
Είναι πάντα εκεί για να προσφέρουν έναν ώμο για να ακουμπήσεις
Και να ακούσουν τα προβλήματα σου
Φίλος είναι αυτός που γνωρίζει τα πάντα για σένα και εξακολουθεί να σε συμπαθεί
Ανεξάρτητα από το μέγεθος
Το πόσα λεφτά έχεις
Το σχήμα
Το χρώμα
Το είδος
Ή την ηλικία
Ο πραγματικός φίλος δεν σε αφήνει να κάνεις βλακείες μόνος σου
Αλλά θα σε σταματήσει από το να κάνεις κάποιο λάθος
Θα σε κρατήσει ζεστό
Θα σου δώσει ώθηση
Θα είναι εκεί όταν δεν είσαι καλά
Θα σε προστατεύει
Θα είναι τα μάτια σου όταν δεν μπορείς να δεις
Και δε θα σε αφήσει ποτέ!
