Η Ζωή μας σήμερα

Μαρία Ανδρεάδου στις 27 Οκτωβρίου 2013

 “Ο κόσμος δεν έγινε τώρα κακός…. πάντα ήταν”. “Το βραβείο δεν το παίρνει πάντα αυτός που το αξίζει”

Πρόσφατα πέθανε μια 98χρονη κυρία που την έλεγαν Ιρένα. Κατά τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου η Ιρένα εργαζόταν στο γκέτο της Βαρσοβίας ως ειδική υδραυλικός υπονόμων. Είχε όμως κι έναν απώτερο σκοπό. Όντας Γερμανίδα ΗΞΕΡΕ ποια ήταν τα σχέδια των ναζί για τους εβραίους. Η Ιρένα έβγαζε λαθραία βρέφη τοποθετόντας τα στον πάτο της εργαλειοθήκης της ή σε ένα σάκο από λινάτσα που είχε στην καρότσα του φορτηγού της για τα μεγαλύτερα παιδιά. Ακόμα, είχε ένα σκύλο στην καρότσα, που τον είχε εκπαιδεύσει να γαβγίζει όταν οι ναζί φαντάροι της άνοιγαν να μπει ή να βγει από το γκέτο. Οι φαντάροι, φυσικά, δεν ήθελαν πάρε-δώσε με το σκύλο, ενώ το γάβγισμά του κάλυπτε τους θορύβους/ήχους που έκαναν τα βρέφη/παιδιά! Στο διάστημα που το έκανε αυτό, κατάφερε να φυγαδεύσει και να σώσει 2.500 παιδιά και βρέφη. Συνελήφθη και οι ναζί τη χτύπησαν πάρα πολύ άσχημα και της έσπασαν και τα χέρια και τα πόδια. Η Ιρένα κράτησε ένα αρχείο με τα ονόματα των παιδιών που είχε διασώσει και το φύλαξε σ΄ένα γυάλινο βάζο που έθαψε κάτω από ένα δέντρο στην αυλή της. Μετά τον πόλεμο, προσπάθησε να εντοπίσει όσους γονείς είχαν επιζήσει και επανένωσε τις οικογένειες. Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν πεθάνει στους θαλάμους αερίων. Τα παιδιά αυτών, τα βοήθησε να τακτοποιηθούν σε θετές οικογένειες ή να υιοθετηθούν. Το 2007, η Ιρένα προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Δεν επελέγη. Ο Πρόεδρος Ομπάμα το είχε κερδίσει ένα χρόνο πριν γίνει Πρόεδρος, για την εργασία του ως “οργανωτής κοινότητας” για το ACORΝ… και ο Αλ Γκορ το κέρδισε το 2007, για ένα φιλμ σχετικά με την υπερθέρμανση της γης… Εις μνήμην της – 63 χρόνια μετά… Βάζω το λιθαράκι μου προωθώντας αυτό το μύνημα Ελπίζω να κάνετε κι εσείς το ίδιο… Είναι τώρα πάνω από 60 χρόνια που τέλειωσε ο Β΄Παγκόσμιος στην Ευρώπη. Αυτό το e-mail στάλθηκε ως “μνημόσυνη αλυσσίδα”, εις μνήμην των 2 εκατομμυρίων εβραίων, 20 εκατομμυρίων ρώσων,500.000 ελληνων, 10 εκατομμυρίων χριστιανών, που δολοφονήθηκαν, σφαγιάστηκαν, βιάστηκαν, κάηκαν, λιμοκτόνησαν και ταπεινώθηκαν.1379573_463882583729516_373791851_n 189438_155885277869180_1979797949_n

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Οκτωβρίου 2013

 ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΠΟΛΕΙΣ
Το σύνηθες σύστημα της πρωτοβάθμιας -θα μπορούσαμε να πούμε- εκπαίδευσης στην Αθήνα είναι ευθύνη των γραμματιστών, των κιθαριστών και των παιδοτρίβων. Οι γραμματιστές δίδασκαν γραφή, ανάγνωση και στοιχεία αριθμητικής και δίδασκαν τους μαθητές τους να διαβάζουν και να μαθαίνουν από στήθους τους μεγάλους ποιητές -Όμηρο Ησίοδο κ.α. Οι κιθαριστές με τη σειρά τους δίδασκαν τα αγόρια πώς να παίζουν την επτάχορδη λύρα και να τραγουδούν τα έργα των λυρικών ποιητών. Οι παιδοτρίβες φρόντιζαν για τη φυσική τους ανάπτυξη με τρόπο επιστημονικό. Τους δίδασκαν την πάλη, το παγκράτιο, την πυγχμαχία, το τρέξιμο, τη ρίψη του δίσκου, το άλμα και ποικίλες άλλες ασκήσεις στην παλαίστρα. Σε αυτό το τριπλό σύστημα ενίοτε προστίθετο και το σχέδιο ή η ζωγραφική ειδικότερα από τα τέλη του 4ου ΠΚΕ αιώνα. Ωστόσο, το σύνηθες σύστημα εκπαίδευσης περιελάμβανε  λογοτεχνία, μουσική και αθλητικά.

Ποιο απ’ όλα διδασκόταν πρώτο; Μάλλον διδάσκονταν όλα ταυτόχρονα, αν και η φυσική εκπαίδευση σε απλουστευμένη μορφή ήταν η πρώτη ενασχόληση των αγοριών από το 6ο έτος της ηλικίας τους. Για τις πιο περίπλοκες ασκήσεις και τεχνικές έπρεπε να περιμένουν τουλάχιστον ως τα δώδεκα. Ωστόσο, τόσο ο Πλάτωνας όσο και ο Αριστοτέλης επιμένουν πως η φυσική προετοιμασία πρέπει να ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από κάθε είδους διανοητική εκπαίδευση. Την κύρια ευθύνη για τη σειρά προετοιμασίας και τη διευθέτηση τέτοιων θεμάτων είχε ο παιδαγωγός της οικογένειας, ο οποίος ανήκε στο υπηρετικό προσωπικό.

Σε παλαιότερες εποχές τούτη η πρωτοβάθμια εκπαίδευση διαρκούσε ως τα δέκα οκτώ. Αλλά προς το τέλος του 5ου ΠΚΕ αιώνα δημιουργήθηκε ένα δευτεροβάθμιο σύστημα εκπαίδευσης. Η πιο σημαντική μαρτυρία έρχεται από τον Πλάτωνα, ο οποίος περιγράφει στη Δημοκρατία ένα σύστημα μαθητείας στα μαθηματικά λίγο πριν την εφηβεία Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη εφαρμοζόταν τρία χρόνια πριν την εφηβεία, αν και στην πραγματικότητα η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν ήταν αυστηρά καθορισμένη. Ενίοτε οι γιοι των φτωχών ολοκλήρωναν γρήγορα το πρόγραμμα της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ οι γόνοι των πλουσίων την καθυστερούσαν όσο ήθελαν, γεγονός που ο Ξενοφών θεωρεί απαξιωτικό για την αθηναϊκή εκπαίδευση.Μετά τα δέκα οκτώ οι νεαροί Αθηναίοι προχωρούσαν στην πολεμική τους εκπαίδευση. Τον πρώτο χρόνο αυτής της εκπαίδευσης τον περνούσαν στην Αθήνα και τον δεύτερο σε φρούρια των συνόρων και σε στρατόπεδα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου μάλλον διέθεταν λίγο χρόνο για διανοητικές ενασχολήσεις. Ωστόσο, όταν κατέρρευσε η στρατιωτική δύναμη των Αθηνών υπό την μακεδονική κυριαρχία, τα στρατιωτικά καθήκοντα των εφήβων έγιναν εθελοντικά και η εκπαίδευσή τους αντικαταστάθηκε από μαθήματα φιλοσοφίας και λογοτεχνίας. Το στρατιωτικό σύστημα έγινε Πανεπιστήμιο, το οποίο παρακολουθούσαν λίγοι εύποροι νέοι ή πλούσιοι ξένοι. Ως πρόδρομος του πρώτου πανεπιστημίου, η δίχρονη εκπαίδευση των εφήβων δικαιούται τον τίτλο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, παρόλο που ως τον 30 ΠΚΕ αιώνα παρείχε μόνο στρατιωτική εκπαίδευση.

Η αθηναϊκή εκπαίδευση, όπως και η εκπαίδευση των άλλων πόλεων, διαιρείται σε τρία στάδια: Το Πρωτοβάθμιο, από τα έξι ως τα δέκα τέσσερα, το Δευτεροβάθμιο από τα δέκα τέσσερα έως τα δέκα οκτώ και το τριτοβάθμιο από τα δέκα οκτώ έως τα είκοσι. Από τα τρία στάδια το τρίτο μόνο ήταν υποχρεωτικό και το παρείχε η πόλη-κράτος. Το δεύτερο ήταν εντελώς προαιρετικό και μάλλον για τους εύπορους. Από το πρωτοβάθμιο τα γράμματα ήταν μάλλον δια νόμου υποχρεωτικά, όπως φαίνεται από έναν παλιό νόμο που αποδίδεται στο Σόλωνα και ο οποίος αναφέρει πως το παιδί πρέπει να διδάσκεται γράμματα και κολύμπι. Μετά από αυτό οι φτωχοί μπορούν να στρέψουν την προσοχή τους στη γεωργία και το εμπόριο, ενώ οι πλουσιότεροι στη μουσική, την ιππασία, τη γυμναστική, το κηνύγι και την φιλοσοφία.

Η παιδεία των αρχαίων στην πλήρη μορφή της υπήρξε προνόμιο των εύπορων τάξεων, κάτι που αδιάκριτα συμβαίνει ως τη σύγχρονη εποχή μας με συγκαλυμμένο ή απροκάλυπτο τρόπο. Ωστόσο, είναι φανερό πως ο στόχος της ελληνικής εκπαίδευσης στην αρχαιότητα θεωρητικά και πρακτικά ήταν η παραγωγή του καλύτερου δυνατού πολίτη και όχι ο πλουτισμός –σε αντιστροφή προς τη σύγχρονη πραγματικότητα. Αναζητούσε το καλό της κοινότητας και όχι το καλό του ατόμου. Βέβαια οι μέθοδοι και τα υλικά της μαθητείας διέφεραν από περιοχή σε περιοχή, όμως το ζητούμενο ήταν το ίδιο, η εκπαίδευση του χαρακτήρα, κάτι που οι Έλληνες γονείς ζητούσαν επίμονα από τους διευθυντές των σχολείων.

Επίσης σημαντική -αν και όχι στην περίπτωση της Σπάρτης ή της Κρήτης, όπου το ιδανικό ζητούμενο ήταν η ανδρεία, η τόλμη, η στρατιωτική μαθητεία και η διακυβέρνηση- ήταν η αναζήτηση της αισθητικής και της φαντασίας, μέσω της τέχνης και της μουσικής. Τούτο γινόταν μέσω της εξατομίκευσης και της απομάκρυνσης του παιδιού από τις επιρροές της οικογένειας. Τόσο ο νεαρός Σπαρτιάτης όσο και ο νεαρός Αθηναίος ή Εφέσιος από τα έξι μόλις χρόνια του περνούσε όλη την ημέρα του μακριά από το σπίτι, με τη συντροφιά των συνομηλίκων του στην παλαίστρα ή τους δρόμους. Μάθαινε να ξεκόβει από την οικογένειά του και να σχετίζεται με τους αυριανούς συμπολίτες του. Αναμφίβολα έχανε πολλά από αυτό το σύστημα, αλλά έτσι εξασφαλιζόταν η ενότητα και η συνέχεια της πόλης-κράτους. Όλα εξασφάλιζαν πως το παιδί θα συνειδητοποιούσε ότι είναι μέλος μιας κοινότητας, για την ευτυχία και την ευημερία της οποίας η προσωπική τους επιθυμία ή ευχαρίστηση έπρεπε να υποτάσσεται. Με αυτόν τον τρόπο αναπτύχθηκε και έμεινε στην ιστορική μνήμη η αίσθηση της αυτοθυσίας για χάρη της πολιτείας ή της κοινότητας !

ΣΤΗΝ ΣΠΑΡΤΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ

Σε αυτό το απόλυτα οργανωμένο κράτος το αγόρι έμενε σπίτι του ως τα επτά του χρόνια. Ακόμη και τότε, όμως, οι γονείς τους φρόντιζαν να τα παίρνουν μαζί τους στα φειδίτια ή φιλίτια, τις κοινές τράπεζες των Σπαρτιατών. Ακούγοντας τις συζητήσεις τους πάνω σε πολιτικά θέματα, τα αγόρια ήδη εκπαιδεύονταν στον σπαρτιατικό τρόπο ζωής. Τα κορίτσια έμεναν στο σπίτι και έπαιρναν το γεύμα μαζί με τη μητέρα τους. Στα φειδίτια οι γονείς ήταν υποχρεωμένοι να συνεισφέρουν κάθε μήνα ένα μέδιμνο  κριθάρι, οκτώ χοές οίνου, πέντε μνας τυρί και μισή μνα σύκα. Αν ήταν τόσο φτωχοί, που δεν μπορούσαν να συνεισφέρουν, τότε έχαναν τα δικαιώματά τους ως πολίτες και τα παιδιά τους δεν ήταν δυνατόν να εκπαιδευτούν στα σπαρτιατικό σύστημα. Γενικά, λοιπόν, τα σπαρτιατικά σχολεία ήταν μόνο για τους ομοίους, δηλαδή για εκείνους που μπορούσαν να πληρώσουν την εγγραφή σε είδος.

Ωστόσο, γίνονταν επίσης δεκτά και άλλα παιδιά, αρκεί κάποιος να συνεισέφερε εκ μέρους τους το απαιτούμενο τίμημα, προκειμένου να συνοδεύουν τα παιδιά του στο σχολείο. O αριθμός αυτών των σχολικών συνοδών εξαρτάτο άμεσα από το μέγεθος της συνεισφοράς σε είδος, αλλά δε γίνονταν πολίτες όταν μεγάλωναν. Η απόδοση της ιδιότητας του πολίτη γινόταν μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν η αξία τους ή οι υπηρεσίες ήταν τέτοιες που η πόλη-κράτος τις αναγνώριζε. Άλλοι μαθητές παρόμοιου είδους ήταν οι μόθωνες ή μόθακες και οι τρόφιμοι. Η διαφορά με τους τρόφιμους βρίσκεται στο γεγονός ότι ήταν παιδιά ελεύθερων Σπαρτιατών και συνεπώς είχαν πλήρη πολιτικά δικαιώματα. Σε μεταγενέστερες περιόδους, στην εποχή της φθοράς του θεσμού πόλης-κράτους εξαιτίας του μεγάλου δημογραφικού προβλήματος των ελληνικών πόλεων-κρατών, όσοι απολάμβαναν της σπαρτιατικής εκπαίδευσης αποκτούσαν και πολιτικά δικαιώματα.

Μετά τα επτά τους χρόνια τα αγόρια απομακρύνονταν από το σπίτι και οργανώνονταν σε έναν ιδιαίτερα συστηματικό τρόπο εκπαίδευσης -ανάλογο με εκείνον της Κρήτης- σε αγέλες ή βούες. Υποδιαιρέσεις των αγελών ήταν οι ίλες, οι οποίες πιθανώς είχαν δύναμη 64 αγοριών. Οι αγέλες τρέφονταν, κοιμούνταν και έπαιζαν μαζί και βρίσκονταν υπό την εποπτεία του παιδονόμου, ενός πολίτη που απολάμβανε του γενικού σεβασμού και κατείχε υψηλή θέση. Βοηθοί του ήταν οι μαστιγοφόροι, οι οποίοι επέβαλαν τη σκληρή πειθαρχία, για την οποία τόσο φημισμένη ήταν η σπαρτιατική κοινωνία. Ακόμη και όταν έλειπε ο παιδονόμος ή οι μαστιγοφόροι, φαίνεται πως η πειθαρχία διατηρείτο ακέραια υπό την εποπτεία του βουαγόρα ή αγελάρχη, δηλαδή του περισσότερο θαρραλέου και λογικού αγοριού σε κάθε αγέλη. Επίσης, σε κάθε σχολείο τοποθετείτο ένας νέος που είχε συμπληρώσει το 20ο έτος της ηλικίας του και ονομαζόταν είρην ή ιρήν. Εκείνος παρακολουθούσε προσεκτικά τις μάχες τους και τους χρησιμοποιούσε ως υπηρέτες στο σπίτι του για το γεύμα του. Τα μεγαλύτερα αγόρια του έφερναν ξύλα για τη φωτιά,  ενώ τα μικρότερα μάζευαν λαχανικά. Βέβαια, ο μοναδικός τρόπος για να αποκτηθούν αυτές οι προμήθειες ήταν η κλοπή από τους κήπους ή τις λέσχες των ανδρών, γεγονός που αύξανε τις ικανότητες των νέων στην ανίχνευση. Αφού γευμάτιζαν όλοι μαζί, τότε ο είρην τους προέτρεπε να τραγουδήσουν και κατόπιν να συζητήσουν θέματα ηθικής ή πολιτικής.

Ο είρην, ο παιδονόμος, ή οποιοσδήποτε πρεσβύτερος ασχολείτο με την εκπαίδευση ελεύθερα και εθελοντικά. Τούτο το σύστημα, βέβαια, εξαιτίας της απλότητάς του δεν κόστιζε στην πόλη-κράτος. Επίσης, ήταν ένα σύστημα απόλυτα φυσικής εκπαίδευσης. Ο Πλούταρχος αναφέρει πως «μάθαιναν γράμματα γιατί κάτι τέτοιο ήταν χρήσιμο”. Στην πραγματικότητα οι γραπτοί νόμοι ήταν πολύ λίγοι και περνούσαν από γενιά σε γενιά μέσω της προφορικής παράδοσης. Φυσικά, η ρητορική απαγορευόταν σε αντιπαράθεση με τις ελεγείες του Τυρταίου, αλλά η δύναμη του λόγου ήταν πανταχού παρούσα. Ο Πλάτων στον Πρωταγόρα αναφέρει πως «αν συζητήσεις με ένα Λάκωνα, στην αρχή σου φαίνεται απλά ηλίθιος. Ξαφνικά, σε ένα κρίσιμο σημείο, πετάει λίγα λόγια και τότε οι συνομιλητές του φαίνονται μικρά παιδιά μπροστά του». Οπωσδήποτε, το αντικείμενο της σπαρτιατικής εκπαίδευσης δεν ήταν η συσσώρευση γνώσης και η διανοητική οξύτητα, αλλά αυτό δε σημαίνει πως η Σπάρτη δεν ήταν αφεαυτής μια εκπαιδευτική δύναμη. Στην πραγματικότητα είναι λίγα τα όσα γνωρίζουμε, προκειμένου να έχουμε μια αντικειμενική άποψη και σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμπεράσματά μας είναι αυθαίρετα ή αντιφατικά. Για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι οι Σπαρτιάτες εκτιμούσαν πολύ τον Όμηρο για το ηρωικό του ύφος, παρόλο που τρόπος ζωής που περιέγραφε ήταν Ιωνικός και όχι Δωρικός. Σύμφωνα με τον Βέρνερ Τζάγκερ στο έργο του Παιδεία, η πεποίθηση πως η σπαρτιατική εκπαίδευση δεν ήταν τίποτε άλλο από στρατιωτική εκπαίδευση, προήλθε από τις αφηγήσεις του Αριστοτέλη στα Πολιτικά και του Πλάτωνα στους Νόμους, όπου περιγράφει το πνεύμα του συντάγματος του Λυκούργου. Ωστόσο, είναι πολύ πιθανό τούτες οι απόψεις να είναι προϊόν των συγκυριών της εποχής της παρακμής της Σπάρτης, η οποία κυριευμένη από δίψα για δύναμη έχασε την ευνομία για την οποία τη θαύμαζε ο ελληνικός κόσμος.

Με τη σειρά του το κρητικό σύστημα εκπαίδευσης ήταν παρόμοιο με εκείνο της Σπάρτης από πολλές απόψεις. Κατά τον ίδιο τρόπο η διδασκαλία παρεχόταν από ένα πρεσβύτερο μέλος της κοινότητας, αλλά στην Κρήτη η εκπαίδευση κόστιζε στους γονείς ακόμη λιγότερα απ ό,τι στη Σπάρτη, καθώς τα παιδιά τρέφονταν κυρίως με δημόσια έξοδα.Οι γυναίκες έπαιρναν το γεύμα τους στο σπίτι, ενώ οι άνδρες σε λέσχες που αποκαλούνταν ανδρεία. Στα ανδρεία συμμετείχαν όλα τα αρσενικά της οικογένειας. Συνήθως τα αγόρια δικαιούνταν το μισό της τροφής των ενήλικων, εκτός από τα ορφανά που δικαιούνταν πλήρη μερίδα στη λέσχη του νεκρού πατέρα τους.

Στην πραγματικότητα η κρητική λέσχη είναι ένα αμάλγαμα αρκετών οικογενειών σε ένα είδος πατριάς, όλα τα αρσενικά μέλη της οποίας δειπνούσαν μαζί. Τα αγόρια τούτης της πατριάς κοιμούνταν πιθανώς μαζί σε κοιτώνες της λέσχης και σχημάτιζαν ένα ξεχωριστό σχολείο. Στα κοινά συσσίτια με την παρουσία των πρεσβύτερων ενθαρρύνονταν οι συζητήσεις γύρω από ηθικά και πολιτικά θέματα, τα οποία όφειλαν να διδαχθούν. Οι πρεσβύτεροι εξέλεγαν κάποιον να υπηρετήσει ως παιδονόμος ή επιστάτης των αγοριών της λέσχης. Κάτω από την επίβλεψή του τα αγόρια μάθαιναν γράμματα, γυμνάζονταν διαρκώς, εκπαιδεύονταν στη χρήση των όπλων -ιδιαίτερα του τόξου- και στους πολεμικούς χορούς, όπως ο χορός των Κουρητών και ο Πυρρίχειος. Μάθαιναν σαν τραγούδι τους νόμους της πατρίδας τους, για να τους αποστηθίζουν, μια και η άγνοια των νόμων δε δικαιολογείτο. Ο παιάνας ήταν η κύρια μορφή τραγουδιού τους και ήταν εκπαιδευμένοι στο λιτό ύφων των λακεδαιμόνιων συναδέλφων τους.

Οι νεαροί Κρήτες εκπαιδεύονταν στην ατομική και την ομαδική μάχη ενάντια σε άλλες λέσχες-σχολεία. Επίσης, διδάσκονταν την αντοχή σε πολλών ειδών δυσκολίες. Χειμώνα-καλοκαίρι φορούσαν τον ίδιο κοντό χιτώνα -όπως και οι Σπαρτιάτες- και μάθαιναν να αψηφούν τη ζέστη και το κρύο, τα ορεινά μονοπάτια και τα χτυπήματα που δέχονταν στα γυμνάσια και τις μάχες. Στα σχολεία παρέμεναν ως τα δέκα επτά τους χρόνια, οπότε και γίνονταν έφηβοι με ειδική τελετή, τα Εκδύσια. Όπως οι νέοι της Αθήνας, έδιναν όρκο υπακοής στο κράτος και μίσους ενάντια στους εχθρούς του και κατόπιν έμπαιναν σε αγέλες, τις οποίες συγκέντρωναν γύρω τους πλούσιοι και διακεκριμένοι έφηβοι. Ο αριθμός των ατόμων που συγκέντρωνε μια αγέλη εξαρτάτο κυρίως από τον πλούτο και τη δημοτικότητα του νέου, γεγονός που προσδίδει στο θεσμό ένα αριστοκρατικό στοιχείο, σε αντίθεση με τη Σπάρτη.

Ο πατέρας του νεαρού αρχηγού ήταν συνήθως ο αρχηγός της αγέλης –αγελάτης– και είχε πλήρη εξουσία. Καθοδηγούσε τους νέους στο κυνήγι και τους δρόμους, δηλαδή τα γυμνάσια των εφήβων. Μάλιστα, οι Κρήτες που δεν είχαν ακόμη εισέλθει σε αγέλες εξαιρούνταν αυτών των γυμνασίων και ονομάζονταν απόδρομοι. Ο αρχηγός της αγέλης μάζευε τους την αγέλη όπου επιθυμούσε και είναι πολύ πιθανό πως οι νέοι έτρωγαν και κοιμούνταν στο σπίτι του προστάτη τους. Η ζωή τους περιβαλλόταν από μια πολεμική ατμόσφαιρα και θεωρούσαν πολύτιμα αγαθά τη στρατιωτική στολή και τα όπλα τους. Στις αγέλες οι νεαροί Κρήτες έμεναν ως τη μέρα του γάμου τους, οπότε επέστρεφαν στα σπίτια και τις λέσχες τους.

Από πρακτικής άποψης δεν μπορούμε να πούμε πολλά για την κρητική εκπαίδευση. Από την ημέρα που ο Ιδομενέας σαλπάρισε από την Tροία, η Κρήτη σχεδόν χάνεται από την ελληνική ιστορία. Πολύ ισχυρή για να της επιτεθούν οι γείτονές της και συνάμα πολύ αδύναμη εξαιτίας των πολλών φέουδων παρέμεινε απομονωμένη από την ηπειρωτική Ελλάδα και το αρχιπέλαγος ως το τέλος της περιόδου της ελληνικής ανεξαρτησίας.

ΑΠΟ ΤΗΝ WIKIPEDIA

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Οκτωβρίου 2013

Τον πιο μακρινό γαλαξία ανακάλυψαν αστρονόμοι, κάτι που ωθεί προς τα πίσω την άποψη των επιστημόνων για τη δημιουργία του Σύμπαντος. Το φως από τον γαλαξία, ο οποίος φέρει την ονομασία z8_GND_5296, εντόπισαν το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble και το παρατηρητήριο Keck στη Χαβάη.

 

«Μαθαίνουμε τόσα πολλά για μια εποχή τόσο πίσω στο χρόνο που είναι δύσκολο να το συλλάβει ο ανθρώπινος νους. Αυτός ο γαλαξίας που βλέπουμε είναι περίπου 13.1 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, δηλαδή 8 δισεκατομμύρια χρόνια προτού καν γεννηθεί ο ήλιος μας και φυσικά πολύ περισσότερο προτού εμφανιστεί ζωή πάνω στη Γη», δήλωσε ο επικεφαλής των ερευνών, καθηγητής Στίβεν Φίνκελσταϊν.

Παραδόξως, από ένα σύνολο 43 υποψήφιων μακρινών γαλαξιών, μόνο ο z8_GND_5296 αποκάλυψε τα βασικά στοιχεία της χημικής διαδικασίας που απαιτείται για την εκτίμηση και επιβεβαίωση της απόστασης.

Αυτό άφησε τον Φίνκελσταϊν και τους συναδέλφους του να αναρωτιούνται εάν η ανακάλυψη αυτή τους έφερε μπροστά σε ένα μεγαλύτερο μυστήριο: Πόσο καιρό χρειάστηκε προκειμένου το φως από τα πρώτα αστέρια και τους γαλαξίες να τρυπήσει ένα πέπλο αερίου υδρογόνου, το οποίο υπήρχε από την αρχή της ιστορίας του Σύμπαντος;

AΠΟ In.gr

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι σε κάποιο χρονικό σημείο η υψηλής ενέργειας υπεριώδης ακτινοβολία από την έκρηξη αστέρων διέσπασε τα διαγαλαξιακά άτομα υδρογόνου σε ηλεκτρόνια και πρωτόνια. Μόλις ιονίστηκε, το υδρογόνο θα ήταν ηλεκτρικά αγώγιμο και δεν θα διέχεε πλέον τις δέσμες του φωτός. Πιθανώς κάτι τέτοιο συνέβαινε κατά το χρονικό διάστημα ύπαρξης του z8_GND_5296, υποστηρίζουν οι επιστήμονες.

Ο γαλαξίας έχει περίπου 1 δισεκατομμύριο φορές τη μάζα του ήλιου και διαθέτει δύο ασυνήθιστα χαρακτηριστικά, τα οποία έκαναν αυτόν ορατό ενώ άλλους όχι.

Πρώτον, στον z8_GND_5296 ο σχηματισμός των αστεριών πραγματοποιείται με πολύ ταχύτερο ρυθμό, περίπου 100 φορές μεγαλύτερο σε σχέση με το Γαλαξία μας, κάνοντάς τον φωτεινότερο από άλλους. Δεύτερον, περιέχει ένα εκπληκτικά υψηλό ποσοστό στοιχείων που είναι βαρύτερα από το υδρογόνο και το ήλιο.

Τα εν λόγω στοιχεία δημιουργούνται από την πυρηνική σύντηξη που πραγματοποιείται στο εσωτερικό των άστρων, και για το λόγο αυτό είτε ο γαλαξίας περιέχει τα απομεινάρια πολλών μεγάλων αστεριών που είχαν εκραγεί ή σχηματίστηκε σε μία περιοχή του διαστήματος η οποία είχε προηγουμένως δημιουργηθεί από μία προγενέστερη γενιά αστεριών, δηλώνουν οι επιστήμονες.

Ο Φίνκελσταϊν και οι συνεργάτες του ελπίζουν να καταφέρουν να πραγματοποιήσουν μια ευρύτερη έρευνα για τους αρχαίους γαλαξίες μέσω του Hubble, ωστόσο περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τον z8_GND_5296 αναμένεται να γίνουν γνωστές όταν η NASA εγκαινιάσει το νέο παρατηρητήριό της και το διαστημικό τηλεσκόπιο JamesWebb, το 2018.

Μαρία Ανδρεάδου στις 15 Οκτωβρίου 2013

Κάθε χρόνο αρκετές είναι οι φορές που επισκέπτομαι τοπικά δισκοπωλεία αλλά και τα μεγάλα βιβλιο-δισκοπωλεία του κέντρου των Αθηνών προκειμένου να εμπλουτίσω τη Παιδική μου δισκοθήκη με νέα ακούσματα και προτάσεις που θα σταθούν πολύτιμος αρωγός στην εκπαιδευτική μου δραστηριότητα.

Δυστυχώς –πλην ελαχίστων εξαιρέσεων- φεύγω πολύ μα πολύ απογοητευμένη. Φτηνές τόσο σε περιεχόμενο όσο και σε ποιότητα παραγωγές, στερούμενες κάθε έμπνευσης οι οποίες πραγματικά εκτός από τη μουσική ως τέχνη, ευτελίζουν και την παιδική αξιοπρέπεια. Ένα μικρό παιδί μέσα μου φωνάζει « Μικρό είμαι .Δεν είμαι ηλίθιο. Σας παρακαλώ σεβαστείτε με και μη με αντιμετωπίζετε ως ανοήμονα άνθρωπο».

Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Οι πρώτες εξαιρετικές προσπάθειες που έγιναν όσον αφορά το Παιδικό τραγούδι ξεκίνησαν μέσα από τα παιδικά-θεατρικά προγράμματα της τηλεόρασης αλλά και του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΤ γύρω στη δεκαετία του 80′.Η Ντενεκεδούπολη , το Γύρω-Γύρω όλοι (στη μέση η χαρά), η Φρουτοπία, Του Κουτιού τα Παραμύθια, η αξέχαστη ραδιοφωνική «Λιλιπούπολη» αποτέλεσαν για τους περισσότερους από εμάς πηγή έμπνευσης, δημιουργίας και χαράς .

Ποιός είναι αυτός που δεν τραγουδάει ακόμα «Το Χοντρό μπιζέλι» ή το «Λαέ της Λιλιπούπολης» ; Παραγωγές δημιουργημένες με αγάπη, φαντασία, κέφι και σεβασμό αποθήκευαν στο παιδικό νου και τη ψυχή μας μηνύματα ευαισθησίας, ανθρωπιάς , πολιτισμού με τόσο ποιητικό τρόπο! Δεν είναι διόλου τυχαίο που όλοι εμείς τις αναπολούμε και τις θυμόμαστε ακόμα. Δεν είναι διόλου τυχαίο που τα τραγούδια τους επιβίωσαν μέσα στις δεκαετίες και είναι από τα αγαπημένα των παιδιών του σήμερα.

Αυτή όμως η -θα έλεγα- «Χρυσή εποχή» παραγωγής πολιτισμού έληξε και μετά από κάποια χρόνια σιωπής ακολούθησε ένα δυναμικό comeback στιβαγμένο στη γωνιά της «Παιδικής Δισκοθήκης». Μια μαζική παραγωγή παιδικών cd που εμένα προσωπικά μου θυμίζουν εκείνη τη «μοδάτη» μαζική παραγωγή βιντεοταινιών τη δεκαετία του 80 με ανύπαρκτο σενάριο και σκηνοθεσία, γυρισμένες σε μια μέρα, με μόνο σκοπό την εύκολη τέρψη και το κέρδος. Έτσι, κατά τον ίδιο τρόπο οι δισκογραφικές εταιρίες αφού πήραν χαμπάρι ότι το Παιδικό τραγούδι «πουλάει» και μπορεί να αποτελέσει μια τεράστια πηγή εσόδων το μετέτρεψαν σε Εμπόρευμα συνδυασμένο με ολίγον μόδα και lifestyle.

Γνωστά παιδικά τραγούδια και τραγούδια της Ελληνικής μας παράδοσης διασκευάστηκαν και μετατράπηκαν σε τσιφτετελοπόπ άσματα. Φθηνές παραγωγές νέων παιδικών τραγουδιών με την ίδια τσιφτετελοπόπ συνταγή. Στίχοι και μουσική στερούμενοι έμπνευσης, ένα μόνιμο συνθεσάιζερ ως ηχητικό backround, γελοίες φωνές ενηλίκων που «μιμούνται» τις παιδικές φωνές ή παραμορφωμένες παιδικές φωνές που νιαουρίζουν .Αρκετά από αυτά συνοδευόμενα από βιντεοκλίπς με παιδιά βρεφικής, νηπιακής και εφηβικής ηλικίας ως μοντέλα και κράχτες των νέων τάσεων της παιδικής μόδας σε παπούτσια, ρούχα, χτενίσματα στα μαλλιά .

Το σύγχρονο Παιδικό τραγούδι μοιάζει να μοιράζει εύκολα και εύπεπτα ηχητικά ακούσματα και νοήματα προετοιμάζοντας έτσι για το μέλλον ένα αντίστοιχα εύκολο και εύπεπτο « σε ό,τι ακούει» ενήλικο κοινό .Αναρωτιέμαι : η εποχή της Λιλιπούπολης που ακόνιζε το παιδικό νου παραδίδοντας μαθήματα Δημοκρατίας με τον δήμαρχο Χαρχούδα και που προέτρεπε τους μικρούς Λιλιπούτειους να σηκώσουν παντιέρα μοιάζει να είναι άραγε πολύ μακριά.; Το μαγικό «Χρυσαλιφούρφουρο» που χάιδευε τη παιδική ψυχή με τόση ευαισθησία μιλώντας για Αγάπη πέταξε τελικά «σαν φτερό και πούπουλο» ;…

Ευτυχώς όχι. Είναι λίγοι , όμως υπάρχουν ταλαντούχοι νέοι (και πιο παλιοί) ποιητές, συνθέτες, στιχουργοί, μουσικοί ,που δημιουργούν υπέροχα τραγούδια, παραμύθια, και θεατρικές παραγωγές με κέφι, με ευαισθησία, με αγάπη και με σεβασμό στο παιδί και τις ανάγκες του..Αλλά κυρίως είναι δημιουργοί με Όραμα .Ένα όραμα σαν αυτό του μεγάλου Μάνου Χατζιδάκι στη Λιλιπούπολη :

«Ίσως γιατί πρώτη φορά κάποιοι μιλούσαν στα παιδιά υπεύθυνα με καθαρή ποιητική γλώσσα. Θίγοντας (με τον τρόπο αυτόν) θέματα που βασανίζουν και πονάνε τον τόπο και όχι ως ανόητοι εκπαιδευτικοί ή ανόητοι γονείς που συμπεριφέρονται στα παιδιά λες και αποτείνονται σε υπανάπτυκτους και ατελείς οργανισμούς με θέματα ανώδυνα και γλώσσα απονεκρωμένη και συμβατική»

κείμενο : Μαρία Ανδρεάδου
πηγή : http://www.ivfforums.gr/kids-manual/kidsart/item/329-i-lilipoypoli-o-dimarxos-xarxoydas-kai-to-magiko-xrysalifoyrfouroΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΚΡΑΤΑ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 11 Οκτωβρίου 2013
   

20 Οκτωβρίου 10:00 – 15:00
Έλα να φτιάξουμε χαρτογκράφιτι στο Καλλιμάρμαρο

 

 

Αγαπητοί μας φίλοι,

Σας καλούμε στην πιο πρωτότυπη δράση που έχουμε διοργανώσει ποτέ! Την Κυριακή 20 Οκτωβρίου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, σας περιμένουμε στο Καλλιμάρμαρο για να φτιάξουμε μαζί ένα εντυπωσιακό πολύχρωμο χαρτογκράφιτι και να στείλουμε ένα μήνυμα αλληλεγγύης για την καταπολέμηση της πείνας.

Αν η λέξη χαρτογκράφιτι σας είναι άγνωστη, είναι επειδή την εφηύραμε εμείς!  Πώς αλλιώς όμως, να περιγράψουμε τα πανέμορφα γκράφιτι που σχηματίζονται από χιλιάδες οριγκάμι; Και τι είναι οριγκάμι; Είναι διπλωμένα χρωματιστά χαρτιά, δηλαδή μια πιο περίτεχνη εκδοχή των χάρτινων καραβιών και σαϊτών που φτιάχναμε παιδιά. Δείτε περισσότερα εδώ.

Εκείνη την ημέρα η ActionAid θα κλείνει 15 χρόνια παρουσίας στην Ελλάδα και για το λόγο αυτό θέλουμε να σας καλέσουμε όλους να το γιορτάσουμε σε αυτή τη μοναδική δράση. Από τις 10 το πρωί μέχρι τις 3 το μεσημέρι της Κυριακής 20 Οκτωβρίου, ελάτε μόνοι ή με τους φίλους σας, την οικογένεια σας και όποιον άλλον θέλετε στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο, για να προσθέσετε το δικό σας οριγκάμι στο πρωτότυπο αυτό έργο, ακολουθώντας τις απλές οδηγίες που θα σας δώσουμε εκεί. 

Στο τέλος της δράσης θα βγουν φωτογραφίες που θα αποτυπώσουν το εφήμερο αυτό έργο τέχνης και στη συνέχεια θα αφαιρεθούν τα διπλωμένα χαρτάκια για να μείνει το μνημείο ανέπαφο.

Θα σας περιμένουμε όλους εκεί για να γεμίσουμε το Καλλιμάρμαρο με χρώμα και να στείλουμε ένα μήνυμα αλληλεγγύης!

Εάν κάποιος/α ξέρει πώς να φτιάχνει οριγκάμι και θα ήθελε να βοηθήσει εθελοντικά την ημέρα της εκδήλωσης, μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μας activista.hellas@actionaid.org ή 2109212321.

Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων. Ευχαριστούμε θερμά την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή για τη δωρεάν παραχώρηση του Σταδίου.

Με φιλικούς χαιρετισμούς,

Actionaid Hellas

 

 



Μαρία Ανδρεάδου στις 10 Οκτωβρίου 2013

Της  Virginia Satir

Είμαι εγώ,

Σε όλο τον κόσμο δεν υπάρχει κανείς ακριβώς όμοιος με εμένα. Υπάρχουν άνθρωποι που μου μοιάζουν σε ορισμένα σημεία, μα στο σύνολο κανένας δεν μου μοιάζει ακριβώς. Για αυτό κάτι που προέρχεται από μένα είναι αυθεντικά δικό μου, γιατί εγώ μόνος μου το διάλεξα.

Μου ανήκει κάθε τι που έχει σχέση με μένα: το σώμα μου και κάθε τι που κάνει το μυαλό μου με όλες του τις ιδέες και τις σκέψεις, τα μάτια μου με όλες τις εικόνες που αποτυπώνουν τα αισθήματά μου, όποια και αν είναι, θυμός, χαρά, αγάπη, απογοήτευση ή ενθουσιασμός το στόμα μου και όλα τα λόγια που βγαίνουν από αυτό, γλυκά, ευγενικά ή απότομα, σωστά ή λανθασμένα η φωνή μου σιγανή ή δυνατή και όλες μου οι πράξεις είτε απευθύνονται σε άλλους είτε σε μένα.

Μου ανήκουν οι φαντασίες μου, τα όνειρά μου, οι ελπίδες μου, οι φόβοι μου. Μου ανήκουν όλοι μου οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες, όλες μου οι αποτυχίες και τα λάθη μου.

Και αφού μου ανήκει καθετί δικό μου, μπορώ να γνωρίσω βαθιά τον εαυτό μου και να τον αγαπήσω.

Και έτσι θα καταφέρω ώστε κάθε μέρος του εαυτού μου να δουλεύει για το καλό μου .

Ξέρω πώς υπάρχουν κομμάτια του εαυτού μου που μου είναι ακατανόητα και άλλα που δεν τα ξέρω καθόλου. Μα εφόσον νοιώθω φιλικά και αγαπώ τον εαυτό μου, μπορώ με ελπίδα και θάρρος να προσπαθήσω να καταλάβω και να μάθω περισσότερα για τον εαυτό μου.

Το πώς φαίνομαι ότι λέω και ότι κάνω σε μια δεδομένη στιγμή είναι αυθεντικά δικό μου και δείχνει σε τι σημείο βρίσκομαι τη στιγμή εκείνη. Καμιά φορά όταν κοιτάζω τι έκανα, τι είπα, πώς σκέφτηκα και πώς αισθάνθηκα, βλέπω σημεία που δεν μου ταιριάζουν. Μα μπορώ στο μέλλον να κρατήσω ότι ταιριάζει να αφήσω αυτά που δεν μου ταιριάζουν και να ανακαλύψω κάτι καινούργιο για αυτό που δεν ταιριάζει.

Μπορώ να βλέπω, να ακούω, να αισθάνομαι, να σκέφτομαι, να μιλώ και να ενεργώ.

Έχω καθετί που χρειάζεται για να επιζήσω να είμαι δημιουργικός και να νοιώσω κοντά με τους άλλους ανθρώπους. Μπορώ να δώσω νόημα και να βάλω σε τάξη μέσα μου τον κόσμο που με περιτριγυρίζει ανθρώπους και αντικείμενα.

Ο Αρχιτέκτων

Είμαι η μηχανικός του εαυτού μου.

Είμαι ΕΓΩ και είμαι εντάξει.

———————-

Η Αμερικανίδα ψυχοθεραπεύτρια Βιρτζίνια Σατίρ (1916-1988) υπήρξε από τις ηγετικές φυσιογνωμίες στο χώρο της οικογενειακής (συστημικής) ψυχοθεραπείας. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση της Διεθνούς Εταιρίας Οικογενειακής Ψυχοθεραπείας και ταξίδεψε σε πολλές χώρες, όπου δίδαξε και ίδρυσε παρόμοιες εταιρίες. Ήταν μία από τους πρωτεργάτες και τους σημαντικότερους εκπροσώπους τόσο της συστημικής προσέγγισης στην οικογενειακή θεραπεία όσο και του Κινήματος του Ανθρώπινου Δυναμικού (Human Potential Movement). Εκτός από το “Πλάθοντας ανθρώπους”, στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία της: “Τα πολλά σου πρόσωπα”, “Κατανόησε τον εαυτό σου” και “Ανθρώπινη επικοινωνία”.

πηγή : http://afigisizois.wordpress.com/2011/06/14/%CE%B7-%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%89%CF%80%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%BC%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%BE%CE%AF%CE%B1%CF%82/

Μαρία Ανδρεάδου στις 3 Οκτωβρίου 2013

Οι Δυτικοευρωπαίοι και οι κάτοικοι άλλων προηγμένων χωρών (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, κ.α.) έχουν προ πολλού αρχίσει να συνειδητοποιούν τους κινδύνους από τα διάφορα χημικά τα οποία έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής μας ζωής και ότι δεν μπορούμε πια να απολαμβάνουμε τις ανέσεις που μας προσφέρουν προϊόντα με χημική προέλευση όπως τα πλαστικά, τα απορρυπαντικά και τα αεροζόλ, χωρίς να πληρώσουμε και ένα κρυφό τίμημα: όλα αυτά με τον καιρό θα καταλήξουν στο νερό και στο έδαφος, μέσω των χωματερών, των αποχετεύσεων και των υπονόμων δηλητηριάζοντας τους υδάτινους πόρους και σκοτώνοντας ψάρια, πουλιά και ζώα.

Σημαντική είναι όμως και η επιβάρυνση στον ανθρώπινο οργανισμό. Σε πρόσφατη έρευνα σε κατοίκους της Αττικής για λογαριασμό της «Ελλάδα Καθαρή» ανακαλύφθηκε πως το 84,9% των γυναικών και το 78,5% των ανδρών της Ελλάδας συμφωνούν με τη γνώμη ότι τα συνήθη προϊόντα καθαρισμού, όπως η χλωρίνη, και γενικά τα  απορρυπαντικά είναι επικίνδυνα για την υγεία, καταστροφικά για το περιβάλλον και δεν πρέπει να τα χρησιμοποιούμε.

Επίσης 26% των γυναικών δήλωσε ότι τα απορρυπαντικά τους δημιουργούν ενοχλήσεις και προβλήματα όπως δερματίτιδες, αλλεργίες, δύσπνοιες κ.λπ., ενώ το 31% δήλωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζουν κάποια ευαισθησία στα συνήθη απορρυπαντικά. Συνολικά, δηλαδή,60% των γυναικών, που είναι και οι περισσότερες χρήστριες προϊόντων καθαρισμού έχουν κάποια ευαισθησία, ενοχλήσεις και προβλήματα από τα προϊόντα καθαρισμού.

Σήμερα, πράγματι, τα περισσότερα απορρυπαντικά περιέχουν τοξικές και καρκινογόνες ουσίες (για καρκίνο έχει ενοχοποιηθεί και το χλώριο που χρησιμοποιήθηκε και ως χημικό όπλο κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο). Ακόμα και κάποια σαμπουάν περιέχουν καρκινογόνες ουσίες όπως η βενζοφαινόνη – 4 και φαινόλη.

Σύμφωνα και με το WWF Ελλάς, την Greenpeace και άλλες οικολογικές οργανώσεις, τα παραδείγματα είναι πολλά: η μυρωδιά του λεμονιού στα υγρά πιάτων δημιουργείται συνήθως με τη λεμονίνη (limonene), ουσία ύποπτη για καρκινογένεση. Τα αποσμητικά χώρου μπορεί να περιέχουν παραδιχλωροβενζίνη (paradichlorobenzine), που προκαλεί καρκίνο και ασθένεια του ήπατος. Οι παιδικές αλλεργίες, λένε, έχουν εικοσαπλασιασθεί τα τελευταία 30 χρόνια. Αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην αυξημένη χρήση οικιακών χημικών και μάλιστα των λεγόμενων «βιολογικών».

Ανάμεσα στα οικιακά απορρυπαντικά, τα πιο τοξικά θεωρούνται τα καθαριστικά φούρνου, αποχετεύσεων και λεκάνης τουαλέτας. Όπως εξηγεί ο επικεφαλής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace κ. Νίκος Χαραλαμπίδης: «H καυστική σόδα, η οποία περιέχεται σε όλα τα παραπάνω, είναι εξαιρετικά επικίνδυνη».

«Εκατό χιλιάδες νέες χημικές ουσίες δημιούργησε ο άνθρωπος τα τελευταία 50 χρόνια», εξηγεί ο χημικός κ. Γιάννης Σιταράς. «Πραγματικό ρεκόρ! Ωστόσο το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο το σπίτι. Κάθε λογής χημικές ουσίες απελευθερώνονται καθημερινά στο περιβάλλον και απορροφώνται από ανθρώπους και ζώα με την τροφή, το νερό, ακόμα και την επαφή με το δέρμα. Υπάρχουν παντού! Από τα φυτοφάρμακα, τα τρόφιμα και τα καλλυντικά», συμπληρώνει.

Οι οικολόγοι δίνουν έμφαση στα απορρυπαντικά και καθαριστικά σπιτιού γιατί, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο μέσος Έλληνας καταναλωτής χρησιμοποιεί διπλάσια ή τριπλάσια ποσότητα απορρυπαντικού από την αναγκαία. «Είναι ανεπαρκής η ελληνική νομοθεσία για την προστασία του ανθρώπου από τις επικίνδυνες χημικές ουσίες», υποστηρίζει η κ. Αλεξάνδρα Χαΐνη από το WWF Ελλάς. «Για το 86% των χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται ευρέως στην Ελλάδα δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για το κατά πόσον η χρήση τους είναι ασφαλής».

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις, έχουν αναληφθεί δυναμικές πρωτοβουλίες με τη μορφή συντονισμένων προσπαθειών όχι μόνο για τον έλεγχο της ρύπανσης αλλά προ παντός για την πρόληψή της στην πηγή. Στην προσπάθεια αυτή συνεργάζονται καταναλωτές, έμποροι λιανικής πώλησης, παραγωγοί, κοινωνικοί και κυβερνητικοί φορείς με κοινό στόχο τη μείωση του ρυθμού σε πρώτη φάση και την αναστροφή της καταστροφικής αυτής πορείας μακροπρόθεσμα.

Στα πλαίσια αυτής της αντίληψης κινείται και το συγκεκριμένο κεφάλαιο της εργασίας μας. Ψάξαμε, βρήκαμε και τολμούμε να προτείνουμε κάποιες λύσεις από το μεγάλο «θησαυρό» της φύσης για την αντικατάσταση των χημικών που χρησιμοποιούμε καθημερινά στο σπίτι μας. Με τον τρόπο αυτό ο καθένας από μας προστατεύει όχι μόνο την υγεία του αλλά και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζει. Πρώτα όμως διαβάστε έναν οδηγό για οικολογική χρήση των απορρυπαντικών, που καλό είναι να τον προσέξουμε, τουλάχιστον μέχρι να πειστούμε να καταργήσουμε εντελώς τα χημικά στο σπίτι μας.

 

ΟΔΗΓΟΣ

για οικολογική χρήση απορρυπαντικών

  • Από τα ειδικά σήματα στις ετικέτες των συσκευασιών καταλαβαίνουμε ποια προϊόντα είναι τα πιο επικίνδυνα: Τα αποφεύγουμε αν μπορούμε να κάνουμε τη δουλειά μας με άλλα λιγότερο επιβλαβή!
  • Χρησιμοποιούμε πάντα τις κατάλληλες ποσότητες και ποτέ παραπάνω.
  • Προτιμούμε χαμηλές θερμοκρασίες στην πλύση.
  • Χρησιμοποιούμε ανταλλακτικά απορρυπαντικών. Έτσι εξοικονομούμε το 75% των υλικών συσκευασίας.
  • Αγοράζουμε απορρυπαντικά μη τοξικά, φιλικά προς το περιβάλλον. Προτιμούμε αυτά που δεν περιέχουν φώσφορο, χλωρίνες ή έχουν βάση το πετρέλαιο, γιατί προκαλούν ερεθισμούς στο αναπνευστικό μας σύστημα και πονοκεφάλους στο χρήστη.
  • Δεν αγοράζουμε απορρυπαντικά πιάτων ή άλλα που έχουν τον τίτλο antibacterial. (Αυτά τα προϊόντα σκοτώνουν και τα χρήσιμα βακτήρια χαλώντας την οικολογική ισορροπία της κουζίνας και του μπάνιου). Για τον ίδιο λόγο μην αγοράζετε προϊόντα που περιέχουν το συστατικό triclosan.

 

ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΗΣΤΕ ΤΑ ΑΚΡΙΒΑ ΚΑΙ ΑΝΘΥΓΙΕΙΝΑ ΧΗΜΙΚΑ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ με απλά παρασκευάσματα που μπορείτε να ετοιμάσετε μόνοι σας:

ý    Απορρυπαντικό για τα πιάτα: Σ΄ ένα λίτρο ζεστό νερό ρίξτε 12 κουταλιές της σούπας τριμμένο πράσινο σαπούνι και ανακατέψτε καλά μέχρι να λιώσει. Προσθέστε ½ λίτρο οινόπνευμα και το χυμό 12 λεμονιών. Ανακινείτε καλά κάθε φορά που το χρησιμοποιείτε.

ý    Απορρυπαντικό για λείες επιφάνειες: Για να καθαρίσετε και να απολυμάνετε συγχρόνως τις λείες επιφάνειες της κουζίνας – πλαστικές, κεραμικές – και τα ντουλάπια, φτιάξτε ένα μίγμα από φασκόμηλο, λεβάντα, tea tree, ξίδι και σαπούνι – βιολογικό ή πράσινο ή σαπούνι πλυσίματος των πιάτων. Από το προηγούμενο βράδυ ρίξτε τα παραπάνω βότανα σε νερό. Την επόμενη μέρα αφαιρέστε από το νερό τα βότανα και προσθέστε σ΄ αυτό το ξίδι και το σαπούνι.

ý    Είδη υγιεινής πλακάκια μπάνιου, δαπέδου, νεροχύτες: 2 λίτρα νερού, 1,5 φλιτζάνι σόδα, μερικές σταγόνες από αιθέρια έλαια κίτρου, μέντας, λεβάντας και δεντρολίβανου. Ανακατώνετε σε μια λεκάνη και τρίβετε καλά τις επιφάνειες.

ý    Πατώματα, ξύλινες επιφάνειες, τζάμια, καθρέπτες και γενικά οι περισσότερες επιφάνειες στο σπίτι καθαρίζουν με νερό και ξίδι που αδρανοποιεί και την ανάπτυξη μικροοργανισμών (2 κουταλιές ξίδι σε 1 λίτρο ζεστό νερό). Όταν υπάρχουν λαδιές προσθέτουμε 1-2 σταγόνες σαπούνι για τα πιάτα. Για να απαλλαγείτε από την έντονη μυρωδιά του ξιδιού δεν έχετε παρά να αρωματίσετε το χώρο σας με αιθέρια έλαια.

ý    Για τον καθαρισμό των τοίχων, σε 1 λίτρο νερό ρίξτε 2 κουταλιές της σούπας σόδα και  σταγόνες από αιθέρια έλαια λεβάντας ή λουίζας ή κυπαρισσιού. Τρίψτε και ξεπλύνετε με μαλακό σφουγγάρι.

ý    Καθαρισμός αποχετεύσεων και λεκάνης τουαλέτας. Αντί καυστική σόδα, ρίξτε στις αποχετεύσεις μισό φλιτζάνι μαγειρική σόδα και μισό φλιτζάνι ξίδι. Μετά από 15 λεπτά ρίξτε βραστό νερό για να ξεπλυθούν τα κατάλοιπα. (Προσοχή, οι πλαστικοί σωλήνες μπορεί να λιώσουν αν ρίξουμε πολύ βραστό νερό). Το ίδιο χρησιμοποιούμε και για τη λεκάνη της τουαλέτας.

ý    Για τα υφάσματα επιπλώσεων και τις κουρτίνες που δεν πλένονται στο πλυντήριο χρησιμοποιήστε 4 σταγόνες από αιθέριο έλαιο δενδρολίβανου και 1 φλιτζανάκι του καφέ καθαρό οινόπνευμα σε 1 λίτρο νερό. Ψεκάστε με το μίγμα τους λεκέδες, αφήστε να στεγνώσει και περνάτε με την ηλεκτρική σκούπα.

ý    Για να καθαρίσετε και να αρωματίσετε τα χαλιά σας, αφού τα περάσετε με την ηλεκτρική σκούπα για να φύγει η σκόνη, απλώστε πάνω τους για 10 λεπτά το εξής μίγμα: πούδρα και αιθέρια έλαια από λεβάντα ή λεμόνι, σε αναλογία 1 σταγόνα σε ένα κουταλάκι πούδρα. Στη συνέχεια αφαιρέστε με την ηλεκτρική σκούπα την πούδρα.

ý    Οι ντουλάπες και τα συρτάρια καθαρίζουν και ευωδιάζουν αν τα καθαρίσετε με νερό, σαπούνι και αιθέριο έλαιο λεβάντας.

ý    Προστατέψτε τα ρούχα σας από το σκώρο τοποθετώντας στις ντουλάπες σακουλάκια με μίγμα από φασκόμηλο, λεβάντα, βασιλικό και δεντρολίβανο.

ý    Αντί τα τοξικά αποσμητικά χώρου χρησιμοποιήστε φύλλα λεβάντας ή μέντας ή αιθέρια έλαια.

ý    Μύγες, τσιμπούρια και κουνούπια. Για να τα κρατήσετε έξω από το σπίτι σας, αντί των επικίνδυνων αεροζόλ, ψεκάζετε μ΄ ένα κοκτέιλ από αιθέρια έλαια ευκάλυπτου, βασιλικού, γερανιού, γαρίφαλου, κίτρου, δυόσμου και λεβάντας, ή ρίχνετε μερικές σταγόνες στο λύχνο της αρωματοθεραπείας.  Στα παλιά σπίτια επίσης κρεμούσαν στις στέγες κλαδιά από κυπαρίσσι, για τον ίδιο λόγο.

ý    Τα καλύτερα εντομοαπωθητικά είναι ο βασιλικός και το γεράνι, που επιπλέον είναι όμορφα φυτά και μυρίζουν υπέροχα. Βάλτε τα στα μπαλκόνια και τα παράθυρά σας και κρατήστε για πάντα μακριά μύγες και κουνούπια. Ένα ματσάκι φασκόμηλο κρεμασμένο σ΄ ένα ξύλο κοντά στα κηπευτικά σας, διώχνει τα έντομα. Για τα ζωύφια στο χώμα φυτεύετε κοντά στα υπόλοιπα φυτά σκόρδα. Όπως καταλαβαίνετε τα περισσότερα βότανα είναι εντομοαπωθητικά. Προτιμήστε λοιπόν στον κήπο σας φράχτες και μπορντούρες, από βότανα και αρωματικά φυτά, που θα σας απαλλάξουν και από τους ψεκασμούς.

Κορίνα Κλάδου, Ανεθρεπτάκη Κατερίνα, Σκαλίδα Μαρία, Χουστουλάκη Ελένη, Μανόλης Γιαννακάκης.

πηγή : http://52dim-irakl.ira.sch.gr/perivallontika.files/VOTANA.files/katharisma.html

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Οκτωβρίου 2013

Οι άνθρωποι συνήθως θυμούνται πράγματα από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, ενώ ενδέχεται να δυσκολεύονται να θυμηθούν πιο πρόσφατα γεγονότα.

Ίσως αυτό να εξηγεί γιατί πολλοί εμφανίζουν συναισθηματική σύνδεση με τη μουσική που υπήρχε στην εποχή των γονιών τους και με τραγούδια που ήταν δημοφιλή, προτού καν γεννηθούν οι ίδιοι.

Ερευνητές ψυχολογίας του πανεπιστημίου Cornell και το πανεπιστήμιο California στη Σάντα Κρουζ, ζήτησαν από 62 φοιτητές να ακούν δύο τραγούδια που βρίσκονταν στην κορυφή των Billboardcharts κάθε χρόνο από το 1955 μέχρι το 2009. Τούς ζήτησαν ακόμη να αναφέρουν τι συναισθήματα τούς προκαλούσαν αυτά και αν τα είχαν ξανακούσει ποτέ, όπως για παράδειγμα αν θυμούνταν να τα έχουν ακούσει με τους γονείς τους.

Όπως ήταν αναμενόμενο, οι εθελοντές θυμούνταν περισσότερο προσωπικές στιγμές όταν άκουγαν κομμάτια που ήταν δημοφιλή όταν εκείνοι ήταν περίπου 20 χρονών, συγκριτικά με αυτά που είχαν κυκλοφορήσει την εποχή που γεννήθηκαν.

Όμως οι ερευνητές παρατήρησαν ότι έδειξαν σημάδια μνήμης, αναγνώρισης και συναισθηματικής σύνδεσης με τραγούδια που ήταν διάσημα, όταν οι γονείς των εθελοντών ήταν περίπου 20 χρονών, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’80.

Έδειχναν μάλιστα να είναι πολύ δεμένοι με τα τραγούδια που άρεσαν στους γονείς τους, κάτι που μπορεί να σημαίνει ότι αναπολούσαν στιγμές από την παιδική τους ηλικία, όταν ενδεχομένως οι γονείς τους άκουγαν τα συγκεκριμένα τραγούδια μέσα στο σπίτι τους.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ακόμη ότι υπήρχε ένα μικρότερο ποσοστό «αναπόλησης» μουσικών διάσημων στη δεκαετία του 1960, κάτι που ίσως να συνδέεται με τη μουσική που μπορεί να άκουγαν οι παππούδες των εθελοντών.

Η μελέτη τους δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό έντυπο PsychologicalScience.

Σταυρούλα Σωτηροπούλου στις 29 Αυγούστου 2013

Η τέχνη του να έχεις πάντα δίκιο – Arthur Schopenhauer
Δεν υπάρχει γνώμη, όσο παράλογη κι αν είναι που οι άνθρωποι να μην είναι έτοιμοι να την ασπαστούν μόλις πειστούν πως είναι κοινώς αποδεκτή. Το παράδειγμα των άλλων επηρεάζει τόσο τη σκέψη τους όσο και τις πράξεις τους. Είναι σαν πρόβατα που ακολουθούν τον αρχηγό του κοπαδιού όπου τους οδηγήσει. Θα προτιμούσαν να τον ακολουθήσουν στο θάνατο παρά να σκεφτούν από μόνοι τους.
Είναι πολύ περίεργο που η γενική απήχηση μιας γνώμης έχει για τους ανθρώπους τόση βαρύτητα. Η ίδια τους η εμπειρία είναι σε θέση να τους διδάξει πως η αποδοχή μια γνώμης γίνεται ακριτα και είναι αποτέλεσμα μίμησης. Παρόλα αυτά οι ίδιοι δεν το αντιλαμβάνονται ποτέ, καθώς δεν κατέχουν αυτογνωσία . μόνο οι εκλεκτοί σύμφωνα με τον Πλάτωνα : ‘ τις πολλοίς πολλά δοκεί» , που σημαίνει πως ο κόσμος μπορεί να σκέφτεται αμέτρητες ανοησίες, και δεν είναι δυνατό ν ασχοληθούμε με όλες.
Για να μιλήσουμε με σοβαρότητα η γενική απήχηση μιας γνώμης δεν αποτελεί απόδειξη. Στην πραγματικότητα, δεν καθιστά καν πιθανή την ορθότητά της.
Όσοι ισχυρίζονται το αντίθετο πρέπει να λάβουν υπόψη τους τα παρακάτω:
Σε βάθος χρόνου μια κοινώς αποδεκτή γνώμη χάνει την ισχύ της, διαφορετικά θα έπρεπε να αποκαταστήσουμε όλες τις παλαιότερες λανθασμένες απόψεις που κάποτε θεωρούνταν ως κοινά αποδεκτές αλήθειες. Για παράδειγμα θα έπρεπε να επαναφέρουμε το σύστημα του Πτολεμαίου ή να καθιερωθεί ξανά ο καθολικισμός στις προτεσταντικές χώρες.
Το ίδιο αποτέλεσμα έχει και η φυσική απόσταση, αλλιώς μια συναφής κοινώς αποδεκτή γνώμη των υποστηρικτών του βουδισμού, του χριστιανισμού και του Ισλάμ, θα τους έφερνε σε δύσκολη θέση.
Αν εξετάσουμε το θέμα διεξοδικά , θα δούμε πως αυτό που αποκαλούμε κοινώς αποδεκτή γνώμη δεν είναι παρά η γνώμη 2 ή 3 ατόμων. Αν μπορούσαμε να παρακολουθήσουμε την πραγματική διαδικασία γέννησης μιας γνώμης, δεν θα είχαμε γι αυτό την παραμικρή αμφιβολία.
Θα ανακαλύπταμε ότι δεν είναι παρά 2 ή 3 άνθρωποι που δέχτηκαν, προώθησαν και υποστήριξαν την άποψη την 1η φορά, κι ότι οι υπόλοιποι πίστεψαν αφελώς πως οι 2-3 αυτοί άνθρωποι την είχαν εξετάσει εξονυχιστικά προτού τη διαδώσουν. Ύστερα αποδέχτηκαν τη γνώμη αυτοί μερικοί επιπλέον, οι οποίοι ήταν πεπεισμένοι εξαρχής πως οι άνθρωποι που την διέδωσαν είχαν την απαραίτητη κατάρτιση. Στη συνέχεια σ αυτούς βασίστηκαν πολλοί άλλοι , που από οκνηρία προτίμησαν να πιστέψουν κάτι χωρίς δεύτερη σκέψη παρά να κοπιάσουν εξετάζοντας οι ίδιοι το ζήτημα. Έτσι ο αριθμός των νωθρών και εύπιστων υποστηρικτών μεγάλωσε μέρα με τη μέρα. Μόλις η συγκεκριμένη άποψη κέρδισε ευρεία υποστήριξη , οι υπόλοιποι που αποφάσισαν να την ενστερνιστούν απέδωσαν τη μεγάλη της απήχηση στην ορθότητά της . Τότε όσοι είχαν απομείνει αναγκάστηκαν να αποδεχτούν ότι ήταν πλέον κοινώς αποδεκτό, προκειμένου να μην θεωρηθούν ταραξίες που απαρνιούνται τις γενικώς παραδεδεγμένες απόψεις, ή θρασείς , που θεωρούν ότι είναι πιο έξυπνοι απ όλους τους άλλους.
Όταν μια γνώμη φτάνει σ αυτό το βαθμό αποδοχής η συγκατάνευση αποτελεί πλέον καθήκον. Από το σημείο αυτό και στο εξής οι λίγοι που είναι ικανοί να κρίνουν θα σιωπήσουν. Μιλούν μόνο όσοι είναι παντελώς ανίκανοι να σχηματίσουν οποιαδήποτε γνώμη ή κρίση , αφού παπαγαλίζουν απλώς τις απόψεις των άλλων. Ωστόσο υπερασπίζονται τις συγκεκριμένες απόψεις με υπερβάλλοντα ζήλο και μισαλλοδοξία, καθώς αυτό που απεχθάνονται στους ανθρώπους με διαφορετικό τρόπο από το δικό τους δεν είναι τόσο οι διαφορετικές τους κρίσεις, όσο η τόλμη να θέλουν να σχηματίσουν τη δική τους άποψη. Εν ολίγοις , ελάχιστοι είναι ικανοί να σκεφτούν, όλοι όμως θέλουν να έχουν άποψη. Συνεπώς δεν απομένει παρά να ενστερνιστούν έτοιμες απόψεις άλλων αντί να σχηματίσουν τις δικές τους.
Εφόσον αυτό συμβαίνει, τι αξία έχει μια γνώμη, ακόμη κι αν έχει εκατοντάδες χιλιάδες υποστηρικτές; Δεν είναι περισσότερο τεκμηριωμένη από ένα ιστορικό γεγονός καταγεγραμμένο από 100 ιστορικούς, οι οποίοι αποδεικνύεται πως έχουν αντιγράψει ο ένας από τον άλλο, η άποψη στο τέλος μπορεί ν αποδοθεί σ ένα και μόνο άτομο. Άλλα θα πω εγώ, άλλα εσύ κι άλλα κάποιος άλλος. Δεν πρόκειται για τίποτα περισσότερο από μια σειρά ισχυρισμών.
Άρθουρ Σοπενχάουερ – Η τέχνη να έχεις πάντα δίκιο

www.enallaktikidrasi.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Αυγούστου 2013
Η πρώτη φωλιά καρέτα καρέτα για το 2013 στον Γέρακα Ζακύνθου
Ισως οφείλεται στη θερμοκρασία καθώς από το 1984 δεν έχει παρατηρηθεί τόσο νωρίς
 
Η πρώτη φωλιά καρέτα καρέτα για το 2013 στον Γέρακα Ζακύνθου
 
Η πρώτη φωλιά της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta για το 2013 είναι γεγονός. Η Ζάκυνθος αποτελεί τον μεγαλύτερο βιότοπο αναπαραγωγής στη Μεσόγειο και συνήθως εκεί ξεκινά κάθε χρόνο η φωλεοποίηση.  Έτσι συνέβη και φέτος, αλλά νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά.
 
Οι φύλακες του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου διαπίστωσαν την ύπαρξη της πρώτης φωλιάς στην παραλία Γέρακας το πρωί της 11ης Μαΐου. Την επόμενη μέρα καταγράφηκε και η άφιξη δύο χελωνών στην παραλία της νησίδας Μαραθονήσι.
 
Από εξέταση των στοιχείων που συλλέγει συστηματικά η οργάνωση «Αρχέλων» από το 1984, διαπιστώνεται ότι τόσο νωρίς δεν έχει ξαναδημιουργηθεί φωλιά θαλάσσιας χελώνας στη χώρα μας. Αυτό, σύμφωνα με εκτιμήσεις των ειδικών,  ίσως να οφείλεται στην άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας, φαινόμενο που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
 
Οι Caretta caretta έρχονται κάθε χρόνο στη Ζάκυνθο από διάφορα μέρη της Μεσογείου, όπως από τη Βόρεια Αδριατική και τον Κόλπο Γκαμπές στην Τυνησία. Αυτό αρχικά τεκμηριώθηκε από αναφορές χελωνών που είχαν μαρκαριστεί από την οργάνωση και μετέπειτα επιβεβαιώθηκε με την τοποθέτηση δορυφορικών πομπών σε θαλάσσιες χελώνες. Οι χελώνες συγκεντρώνονται από τον Μάρτιο – Απρίλιο στον Κόλπο του Λαγανά όπου ζευγαρώνουν και οι θηλυκές ετοιμάζονται για την ωοτοκία.
 
Άλλες περιοχές ωοτοκίας στην Ελλάδα είναι ο Κυπαρισσιακός κόλπος, ο οποίος  αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη περιοχή ωοτοκίας στη Μεσόγειο, ο Λακωνικός κόλπος, η Κορώνη και τρεις περιοχές στην Κρήτη (Ρέθυμνο, Χανιά, Κόλπος Μεσσαράς).
 
Συνολικά, 450 ερευνητές από πολλές χώρες, οι οποίοι συνεργάζονται με την οργάνωση «Αρχέλων» θα παρακολουθούν  καθημερινά, έως τα τέλη Οκτωβρίου, περίπου 75 χιλιόμετρα παραλίας, όπου αναμένεται να καταγραφούν και να προστατευτούν περίπου 2500 φωλιές.  
 
AΠΟ “ΤΟ ΒΗΜΑ”
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Αυγούστου 2013

Ανοιχτοί 100 αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία για την Πανσέληνο του Αυγούστου

Ανοιχτοί 100 αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία για την Πανσέληνο του Αυγούστου

Περισσότεροι από 100 αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και μουσεία θα παραμείνουν ανοιχτοί σε όλη την επικράτεια, το βράδυ της Αυγούστου στο πλαίσιο του θεσμού της αυγουστιάτικης πανσελήνου.

Οι εκδηλώσεις θα περιλαμβάνουν μουσικές συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, παρατηρήσεις, ξεναγήσεις, κ.α., ή απλές επισκέψεις στους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τα μουσεία -όλα με ελεύθερη είσοδο- προσφέρονται από το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, αυτήν τη βραδιά χαράς και αισιοδοξίας «Στο Φως του Φεγγαριού».

Για την περιοχή της Αττικής, οι αρχαιολογικοί χώροι της Ακρόπολης και του Σουνίου δεν θα παραμείνουν ανοιχτοί μετά τις 20.00 για τη βραδιά της πανσελήνου, για λόγους ασφάλειας των επισκεπτών εξαιτίας των έργων που εκτελούνται στους χώρους αυτούς. Ειδικότερα για το Σούνιο, όσοι επιθυμούν, μπορούν να απολαύσουν τον ναό του Ποσειδώνα από το γειτονικό ύψωμα, όπου η πρόσβαση είναι ελεύθερη. Επίσης, στον λόφο του Φιλοπάππου (άνδηρο Πικιώνη) η Φιλαρμονική Ορχήστρα του δήμου Αθηναίων θα παρουσιάσει μουσική εκδήλωση με τίτλο «Στου Φιλοπάππου είναι η αγάπη μου κρυμμένη κάπου» (ώρα έναρξης 21.30).

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο η επίσκεψη στην περιοδική έκθεση «Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων- Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός» θα είναι δωρεάν (από τις 20:00 έως τις 23:00) και στον κήπο του Νομισματικού Μουσείου Αθηνών θα δοθεί μουσική εκδήλωση, με την υποστήριξη της Εταιρείας Μουσείων Εστίασης ΑΕ με τη Λίνα Νικολακοπούλου και την Αργυρώ Καπαρού (ώρα έναρξης 21.00). Τέλος, ο αρχαιολογικός χώρος του Αμφιαραείου θα πλημμυρίσει από ηχογραφημένη ορχηστρική μουσική, ενώ στον αρχαιολογικό χώρο της Ελευσίνας θα τραγουδήσουν ο Βασίλης Λέκκας και η Μελίνα Κανά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει επίσης η προσπάθεια να ενωθούν νοερά όσα νησιά του νότιου Αιγαίου συμμετέχουν στη γιορτή (Άνδρος, Πάρος, Αντίπαρος, Μήλος, Αμοργός, Σίφνος, Ίος, Κέα, Κίμωλος, Σαντορίνη, Σύρος, Ικαρία, Σάμος), καθώς στις 22:00 ή/και στις 23:00 θα ακουστεί το ποίημα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα «Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσιεθ Μεχίας» σε απαγγελία των Άντι Γκαρσία (1996, από την ταινία του, «Marcos Zurinaga Muerte en Granada»), Μάνου Κατράκη (1971, ελληνική απόδοση από τον Νίκο Γκάτσο, από το έργο του Σταύρου Ξαρχάκου «Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσιεθ Μεχίας»), Νότη Περγιάλη (δεκαετία του 1950, απόδοση στα ελληνικά από τον Στάθη Σπηλιωτόπουλο).

Μαρία Ανδρεάδου στις 8 Αυγούστου 2013

bride-of-frankenstein-boris-karloff-1935Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία. Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση –πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών. Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή –που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών. Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

 

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη.

 

Χώριζε τους φοιτητές σε ζεύγη και –μετά από μια εικονική κλήρωση- ο ένας έπαιρνε το ρόλο του «μαθητευομένου» και ο άλλος του «δασκάλου».

 

Ο έκπληκτος «μαθητευόμενος» δενόταν χειροπόδαρα σε μια ηλεκτρική καρέκλα και του περνούσαν ηλεκτρόδια σε όλο το σώμα. Έπειτα του έδιναν να μάθει δέκα ζεύγη λέξεων.

Ο «δάσκαλος», από την άλλη, καθόταν μπροστά σε μια κονσόλα ηλεκτρικής γεννήτριας. Μπροστά του δέκα κουμπιά με ενδείξεις: «15 βολτ, 30 βολτ, 50 βολτ κλπ.» Το τελευταίο κουμπί έγραφε: «450 βολτ. Προσοχή! Κίνδυνος!»

 

Πίσω από το «δάσκαλο» στεκόταν ο πειραματιστής, ο υπεύθυνος του πειράματος. (Και περνάμε σε ενεστώτα για να γίνουμε μέτοχοι της στιγμής.)

«Θα λέτε την πρώτη λέξη από τα ζεύγη στο μαθητευόμενο. Αν κάνει λάθος θα σηκώσετε το πρώτο μοχλό και θα υποστεί ένα ηλεκτροσόκ 15 βολτ. Σε κάθε λάθος θα σηκώνετε τον αμέσως επόμενο μοχλό», λέει ο πειραματιστής και ο «δάσκαλος» αισθάνεται ήδη καλά που δεν του έτυχε στην κλήρωση ο άλλος ρόλος.

 

Το πείραμα ξεκινάει.

 

Ο «δάσκαλος» λέει τις λέξεις από το μικρόφωνο. Ο «μαθητευόμενος», ήδη τρομαγμένος, απαντάει σωστά, αλλά όχι για πολύ. Μόλις κάνει το πρώτο λάθος ο «δάσκαλος» γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος του λέει να προχωρήσει στο πρώτο ηλεκτροσόκ. Ο «δάσκαλος» υπακούει. 15 βολτ δεν είναι πολλά, αλλά ο «μαθητευόμενος» έχει αλλάξει ήδη γνώμη. Παρ’ όλα αυτά απαντάει σωστά σε άλλη μια ερώτηση, αλλά στο επόμενο λάθος δέχεται 30 βολτ. «Αφήστε να φύγω», λέει ο «μαθητευόμενος» που δεν μπορεί να λυθεί. «Δε θέλω να συμμετάσχω σε αυτό το πείραμα.» Ο «δάσκαλος» κοιτάει τον πειραματιστή. Εκείνος του κάνει νόημα να συνεχίσει.

 

Τα βολτ αυξάνονται και τώρα πια ο πόνος είναι εμφανής στο πρόσωπο του «μαθητευόμενου», που εκλιπαρεί να τον αφήσουν ελεύθερο. Στα 200 βολτ ταρακουνιέται ολόκληρος. Ο «δάσκαλος» πριν κάθε ηλεκτροσόκ γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος, με σταθερή φωνή, του λέει ότι το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί. Ο «δάσκαλος» συνεχίζει να βασανίζει έναν άγνωστο, έναν απλό φοιτητή που κλαίει, ζητάει τη βοήθεια του Θεού και παρακαλεί να τον λυπηθούν. Δεν μπορεί πια να απαντήσει στις ερωτήσεις, αλλά ο πειραματιστής λέει στο «δάσκαλο»:

«Τη σιωπή την εκλαμβάνουμε ως αποτυχημένη απάντηση και συνεχίζουμε με την τιμωρία.»

 

Στα 345 βολτ ο «μαθητευόμενος» τραντάζεται ολόκληρος, ουρλιάζει και χάνει τις αισθήσεις του.

Ο «δάσκαλος», ιδρωμένος και με τα χέρια του να τρέμουν, κοιτάει τον πειραματιστή.

«Μην ανησυχείτε», λέει εκείνος, «το πείραμα είναι απολύτως ελεγχόμενο… Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

«Μα είναι λιπόθυμος», λέει ο «δάσκαλος».

«Δεν έχει καμιά σημασία. Το πείραμα πρέπει να ολοκληρωθεί. Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

 

Πόσοι από τους εθελοντές έφτασαν ως τον τελευταίο μοχλό;

Πριν ξεκινήσει το πείραμα του ο Μίλγκραμ είχε κάνει μια «δημοσκόπηση» ανάμεσα στους ψυχιάτρους και στους ψυχολόγους, ρωτώντας ‘τους τι ποσοστό των εθελοντών θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό.

Σχεδόν όλοι απάντησαν ότι κανείς δε θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό, πέρα ίσως από κάποια άτομα με κρυπτοσαδιστικές τάσεις, καθαρά παθολογικές.

 

Δυστυχώς έκαναν λάθος.

Μόλις το 5% των «δασκάλων» αρνήθηκαν εξ’ αρχής να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο πείραμα και αποχώρησαν –συνήθως βρίζοντας τον πειραματιστή. Το υπόλοιπο 95% προχώρησε πολύ το πείραμα, πάνω από τα 150 βολτ. Και το 65%… Έφτασε μέχρι τον τελευταίο μοχλό, τα πιθανότατα θανατηφόρα 450 βολτ!

 

Που έγκειται η φάρσα;

Ο «μαθητευόμενος» δεν ήταν φοιτητής, αλλά ηθοποιός, που είχε προσληφθεί από το Μίλγκραμ για αυτόν ακριβώς το «ρόλο». Δεν υπήρχε ηλεκτρισμός ούτε ηλεκτροσόκ. Ο ηθοποιός υποκρινόταν. Το μοναδικό πειραματόζωο ήταν ο «δάσκαλος».  Όμως τα αποτελέσματα ήταν αληθινά: Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων θα υπακούσει και θα βασανίσει –ίσως και θα σκοτώσει- έναν άγνωστο του, αρκεί να δέχεται εντολές από κάποιον με κύρος (στην προκειμένη περίπτωση επιστημονικό) και ταυτόχρονα να αισθάνεται ότι δεν τον βαρύνει η ευθύνη για ό,τι συμβεί –αφού εκείνος «απλά ακολουθούσε τις διαταγές».  Και φυσικά οι περισσότεροι από εμάς θα σκεφτούν όταν μάθουν για αυτό το πείραμα: «Εγώ αποκλείεται να έφτανα ως τον τελευταίο μοχλό.»

 

Όμως δείτε τι συμβαίνει στην κοινωνία μας, κάθε μέρα.

Ο υπάλληλος της ΔΕΗ που δέχεται να κόψει το ρεύμα από έναν άνεργο ή άπορο, ξέροντας ότι έτσι τον ταπεινώνει, τον υποβάλει σε ένα διαρκές βασανιστήριο και πιθανότατα θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του, ανήκει στο 65% του τελευταίου μοχλού. Και δεν είναι καθόλου κρυπτοσαδιστής. Απλά ακολουθάει τις εντολές που του έδωσαν.

 

Ο υπάλληλος του σούπερ-μάρκετ που σου δίνει το χαλασμένο ψάρι και σε διαβεβαιώνει ότι είναι φρέσκο (μιλώ εξ’ ιδίας πείρας, ως αγοραστής) δε σε μισεί, παρότι γνωρίζει ότι μπορεί να πάθεις και δηλητηρίαση. Απλώς ακολουθάει εντολές.  Ο αστυνομικός ο οποίος ραντίζει με χημικά τους διαδηλωτές δεν είναι κρυπτοσαδιστής –αν και πολλοί θα διαφωνήσουν στο συγκεκριμένο παράδειγμα. Απλώς κάνει τη δουλειά του. Ο υπάλληλος της εφορίας ή της τράπεζας που υπογράφει την κατάσχεση κάποιου σπιτιού για 1.000 ευρώ χρέος, θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό στο πείραμα. Γιατί υπακούει.

 

Ο πολιτικός που υπογράφει το μνημόνιο το οποίο οδηγεί ένα ολόκληρο έθνος στην εξαθλίωση του νεοφιλελευθερισμού θα έφτανε μέχρι τον τελευταίο μοχλό. Και αυτός υπακούει, σε εντολές πολύ πιο ισχυρές από εκείνες του πειραματιστή με την άσπρη φόρμα.  Αν όμως δούμε το πείραμα του Μίλγκραμ από την ανθρωπιστική-ηθική του πλευρά (από την πλευρά του 5% που αρνήθηκε να υπακούσει) θα καταλάβουμε ότι κανένας δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Αν σε διατάζουν να κάνεις κάτι που προκαλεί κακό στον άλλον, στο συμπολίτη σου, σε έναν μετανάστη, σε έναν άνθρωπο (ή σε ένα ζώο, αλλά αυτό περιπλέκει πολύ τα πράγματα, εφόσον συνεχίζουμε να τρώμε κρέας), πρέπει να αρνηθείς να υπακούσεις. Ακόμα κι αν χάσεις το μπόνους παραγωγικότητας, την προαγωγή, την επανεκλογή, τη δουλειά σου.
Μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να αρνηθούμε να υπακούσουμε στις «μικρές» και καθημερινές εντολές βίας –με τις οποίες οι περισσότεροι ασυνείδητα συμμορφωνόμαστε, μόνο όταν θα είμαστε έτοιμοι να προβούμε σε μια γενικευμένη και μέχρι τέλους πολιτική, κοινωνική, καταναλωτική ανυπακοή, μόνο όταν μάθουμε να συμπεριφερόμαστε ως αυτεξούσιοι άνθρωποι και όχι ως ανεύθυνοι υπάλληλοι, μόνο τότε θα μπορέσουμε να γκρεμίσουμε τη λαίλαπα του νεοφιλελευθερισμού που μας θέλει υπάνθρωπους, υπάκουους και υπόδουλους.

Και μια τελευταία παρατήρηση:

Τα υποκείμενα του πειράματος του Μίλγκραμ, οι εθελοντές φοιτητές, μάθαιναν από εκείνον ποιος ήταν ο στόχος του πειράματος. Μάθαιναν ότι ο «μαθητευόμενος» ήταν ηθοποιός και ότι δεν είχε ποτέ υποστεί ηλεκτροσόκ. Ο Μίλγκραμ το έκανε αυτό για να τους ανακουφίσει, αλλά πέτυχε το ακριβώς αντίθετο. Αυτοί οι άνθρωποι, ειδικά το 65% που είχε φτάσει ως τον τελευταίο μοχλό, πέρασαν την υπόλοιπη ζωή τους κυνηγημένοι από τις Ερινύες της πράξης τους. Γιατί συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν τόσο αθώοι και τόσο «καλοί» όσο ήθελαν να πιστεύουν για τον εαυτό τους.

 

(Περισσότερα για το πείραμα του Μίλγκραμ μπορείτε να διαβάσετε στο υπέροχο βιβλίο της Lauren Slater: «Το κουτί της ψυχής», από τις εκδόσεις Οξύ, μετάφραση Δέσποινα Αλεξανδρή, 2009)

*περισσότερα για το αντίστιχο Πείραμα σε  Πιθήκους και τα αποτελέσματά του  βλέπετε εδώ : http://www.thessalonikiartsandculture.gr/blog/oxyrygxos/to-peirama-me-tous-deka-pithikous-tou-milgkram#.UgNTZ5LWPIZ

 

Πηγή: sanejoker.blogspot.gr  και http://www.thessalonikiartsandculture.gr/blog/oxyrygxos/to-teras-mesa-mas-to-peirama-tou-milgkram#.UgNMg5LWPIa

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 31 Ιουλίου 2013

Η Αγγλική γλώσσα έχει 490.000 λέξεις από τις οποίες 41.615 λέξεις… είναι από την Ελληνική γλώσσα.. (Bιβλίο Γκίνες) Η Ελληνική με την μαθηματική δομή της είναι η γλώσσα της πληροφορικής και της νέας γενιάς των εξελιγμένων υπολογιστών, διότι μόνο σ’ αυτήν δεν υπάρχουν όρια. (Μπιλ Γκέιτς, Microsoft)

Η Ελληνική και η Κινέζικη… είναι οι μόνες γλώσσες με συνεχή ζώσα παρουσία από τους ίδιους λαούς και… στον ίδιο τόπο εδώ και 4.000 έτη. Όλες οι γλώσσες θεωρούνται κρυφοελληνικές, με πλούσια δάνεια από την μητέρα των γλωσσών, την Ελληνική. (Francisco Adrados, γλωσσολόγος).

Η Ελληνική γλώσσα έχει λέξεις για έννοιες οι οποίες παραμένουν χωρίς απόδοση στις υπόλοιπες γλώσσες, όπως άμιλλα, θαλπωρή και φιλότιμο. Μόνον η Ελληνική γλώσσα ξεχωρίζει τη ζωή από τον βίο, την αγάπη από τον έρωτα. Μόνον αυτή διαχωρίζει, διατηρώντας το ίδιο ριζικό θέμα, το ατύχημα από το δυστύχημα, το συμφέρον από το ενδιαφέρον.

Το εκπληκτικό είναι ότι η ίδια η Ελληνική γλώσσα μας διδάσκει συνεχώς πως να γράφουμε σωστά. Μέσω της ετυμολογίας, μπορούμε να καταλάβουμε ποιός είναι ο σωστός τρόπος γραφής ακόμα και λέξεων που ποτέ δεν έχουμε δει ή γράψει.

Το «πειρούνι» για παράδειγμα, για κάποιον που έχει βασικές γνώσεις Αρχαίων Ελληνικών, είναι προφανές ότι γράφεται με «ει» και όχι με «ι» όπως πολύ άστοχα το γράφουμε σήμερα. Ο λόγος είναι πολύ απλός, το «πειρούνι» προέρχεται από το ρήμα «πείρω» που σημαίνει τρυπώ-διαπερνώ, ακριβώς επειδή τρυπάμε με αυτό το φαγητό για να το πιάσουμε.

Επίσης η λέξη «συγκεκριμένος» φυσικά και δεν μπορεί να γραφτεί «συγκεκρυμμένος», καθώς προέρχεται από το «κριμένος» (αυτός που έχει δηλαδή κριθεί) και όχι βέβαια από το «κρυμμένος» (αυτός που έχει κρυφτεί). Άρα το να υπάρχουν πολλά γράμματα για τον ίδιο ήχο (π.χ. η, ι, υ, ει, οι κτλ) όχι μόνο δεν θα έπρεπε να μας δυσκολεύει, αλλά αντιθέτως να μας βοηθάει στο να γράφουμε πιο σωστά, εφόσον βέβαια έχουμε μια βασική κατανόηση της γλώσσας μας.

Επιπλέον η ορθογραφία με την σειρά της μας βοηθάει αντίστροφα στην ετυμολογία αλλά και στην ανίχνευση της ιστορική πορείας της κάθε μίας λέξης. Και αυτό που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την καθημερινή μας νεοελληνική γλώσσα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι η γνώση των Αρχαίων Ελληνικών.

Είναι πραγματικά συγκλονιστικό συναίσθημα να μιλάς και ταυτόχρονα να συνειδητοποιείς τι ακριβώς λές, ενώ μιλάς και εκστομίζεις την κάθε λέξη ταυτόχρονα να σκέφτεσαι την σημασία της. Είναι πραγματικά μεγάλο κρίμα να διδάσκονται τα Αρχαία με τέτοιον φρικτό τρόπο στο σχολείο ώστε να σε κάνουν να αντιπαθείς κάτι το τόσο όμορφο και συναρπαστικό.

Η ΣΟΦΙΑ

Στην γλώσσα έχουμε το σημαίνον (την λέξη) και το σημαινόμενο (την έννοια). Στην Ελληνική γλώσσα αυτά τα δύο έχουν πρωτογενή σχέση, καθώς αντίθετα με τις άλλες γλώσσες το σημαίνον δεν είναι μια τυχαία σειρά από γράμματα. Σε μια συνηθισμένη γλώσσα όπως τα Αγγλικά μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι να λέμε το σύννεφο car και το αυτοκίνητο cloud, και από την στιγμή που το συμφωνήσουμε και εμπρός να είναι έτσι. Στα Ελληνικά κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί διαχωρίζουν τα Ελληνικά σαν «εννοιολογική» γλώσσα από τις υπόλοιπες «σημειολογικές» γλώσσες.

Μάλιστα ο μεγάλος φιλόσοφος και μαθηματικός Βένερ Χάιζενμπεργκ είχε παρατηρήσει αυτή την σημαντική ιδιότητα για την οποία είχε πει «Η θητεία μου στην αρχαία Ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη πνευματική μου άσκηση. Στην γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη αντιστοιχία ανάμεσα στην λέξη και στο εννοιολογικό της περιεχόμενο».

Όπως μας έλεγε και ο Αντισθένης, «Αρχή σοφίας, η των ονομάτων επίσκεψις». Για παράδειγμα ο «άρχων» είναι αυτός που έχει δική του γη (άρα=γή +έχων). Και πραγματικά, ακόμα και στις μέρες μας είναι πολύ σημαντικό να έχει κανείς δική του γη / δικό του σπίτι.

Ο «βοηθός» σημαίνει αυτός που στο κάλεσμα τρέχει. Βοή=φωνή + θέω=τρέχω. Ο Αστήρ είναι το αστέρι, αλλά η ίδια η λέξη μας λέει ότι κινείται, δεν μένει ακίνητο στον ουρανό (α + στήρ από το ίστημι που σημαίνει στέκομαι).

Αυτό που είναι πραγματικά ενδιαφέρον, είναι ότι πολλές φορές η λέξη περιγράφει ιδιότητες της έννοιας την οποίαν εκφράζει, αλλά με τέτοιο τρόπο που εντυπωσιάζει και δίνει τροφή για την σκέψη. Για παράδειγμα ο «φθόνος» ετυμολογείται από το ρήμα «φθίνω» που σημαίνει μειώνομαι. Και πραγματικά ο φθόνος σαν συναίσθημα, σιγά-σιγά μας φθίνει και μας καταστρέφει. Μας «φθίνει» – ελαττώνει σαν ανθρώπους – και μας φθίνει μέχρι και τη υγεία μας. Και φυσικά όταν θέλουμε κάτι που είναι τόσο πολύ ώστε να μην τελειώνει πως το λέμε; Μα φυσικά «άφθονο».

Έχουμε την λέξη «ωραίος» που προέρχεται από την «ώρα». Διότι για να είναι κάτι ωραίο, πρέπει να έρθει και στην ώρα του. Ωραίο δεν είναι ένα φρούτο ούτε άγουρο ούτε σαπισμένο, και ωραία γυναίκα δεν είναι κάποια ούτε στα 70 της άλλα ούτε φυσικά και στα 10 της. Ούτε το καλύτερο φαγητό είναι ωραίο όταν είμαστε χορτάτοι, επειδή δεν μπορούμε να το απολαύσουμε.

Ακόμα έχουμε την λέξη «ελευθερία» για την οποία το «Ετυμολογικόν Μέγα» διατείνεται «παρά το ελεύθειν όπου ερά» = το να πηγαίνει κανείς όπου αγαπά . Άρα βάσει της ίδιας της λέξης, ελεύθερος είσαι όταν έχεις την δυνατότητα να πάς όπου αγαπάς. Πόσο ενδιαφέρουσα ερμηνεία…

Το άγαλμα ετυμολογείται από το αγάλλομαι (ευχαριστιέμαι) επειδή όταν βλέπουμε ένα όμορφο αρχαιοελληνικό άγαλμα η ψυχή μας αγάλλεται. Και από το θέαμα αυτό επέρχεται η αγαλλίαση. Αν κάνουμε όμως την ανάλυση της λέξης αυτής θα δούμε ότι είναι σύνθετη από αγάλλομαι + ίαση(=γιατρειά). Άρα για να συνοψίσουμε, όταν βλέπουμε ένα όμορφο άγαλμα (ή οτιδήποτε όμορφο), η ψυχή μας αγάλλεται και ιατρευόμαστε. Και πραγματικά, γνωρίζουμε όλοι ότι η ψυχική μας κατάσταση συνδέεται άμεσα με την σωματική μας υγεία.

Παρένθεση: και μια και το έφερε η «κουβέντα», η Ελληνική γλώσσα μας λέει και τι είναι άσχημο. Από το στερητικό «α» και την λέξη σχήμα μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε τι. Για σκεφτείτε το λίγο…

Σε αυτό το σημείο, δεν μπορούμε παρά να σταθούμε στην αντίστοιχη Λατινική λέξη για το άγαλμα (που άλλο από Λατινική δεν είναι). Οι Λατίνοι ονόμασαν το άγαλμα, statua από το Ελληνικό «ίστημι» που ήδη αναφέραμε σαν λέξη, και το ονόμασαν έτσι επειδή στέκει ακίνητο. Προσέξτε την τεράστια διαφορά σε φιλοσοφία μεταξύ των δύο γλωσσών, αυτό που σημαίνει στα Ελληνικά κάτι τόσο βαθύ εννοιολογικά, για τους Λατίνους είναι απλά ένα ακίνητο πράγμα.

Είναι προφανής η σχέση που έχει η γλώσσα με την σκέψη του ανθρώπου. Όπως λέει και ο George Orwell στο αθάνατο έργο του «1984», απλή γλώσσα σημαίνει και απλή σκέψη. Εκεί το καθεστώς προσπαθούσε να περιορίσει την γλώσσα για να περιορίσει την σκέψη των ανθρώπων, καταργώντας συνεχώς λέξεις.

«Η γλώσσα και οι κανόνες αυτής αναπτύσσουν την κρίση», έγραφε ο Μιχάι Εμινέσκου, εθνικός ποιητής των Ρουμάνων. Μια πολύπλοκη γλώσσα αποτελεί μαρτυρία ενός προηγμένου πνευματικά πολιτισμού. Το να μιλάς σωστά σημαίνει να σκέφτεσαι σωστά, να γεννάς διαρκώς λόγο και όχι να παπαγαλίζεις λέξεις και φράσεις.

Η ΜΟΥΣΙΚΟΤΗΤΑ

Η Ελληνική φωνή κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν «αυδή». Η λέξη αυτή δεν είναι τυχαία, προέρχεται από το ρήμα «άδω» που σημαίνει τραγουδώ.

Όπως γράφει και ο μεγάλος ποιητής και ακαδημαϊκός Νικηφόρος Βρεττάκος: «Όταν κάποτε φύγω από τούτο το φώς θα ελιχθώ προς τα πάνω, όπως ένα ποταμάκι που μουρμουρίζει. Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα στους γαλάζιους διαδρόμους συναντήσω αγγέλους, θα τους μιλήσω Ελληνικά, επειδή δεν ξέρουνε γλώσσες. Μιλάνε Μεταξύ τους με μουσική».

Ο γνωστός Γάλλος συγγραφεύς Ζακ Λακαρριέρ επίσης μας περιγράφει την κάτωθι εμπειρία από το ταξίδι του στην Ελλάδα: «Άκουγα αυτούς τους ανθρώπους να συζητούν σε μια γλώσσα που ήταν για μένα αρμονική αλλά και ακατάληπτα μουσική. Αυτό το ταξίδι προς την πατρίδα – μητέρα των εννοιών μας – μου απεκάλυπτε έναν άγνωστο πρόγονο, που μιλούσε μια γλώσσα τόσο μακρινή στο παρελθόν, μα οικεία και μόνο από τους ήχους της. Αισθάνθηκα να τα έχω χαμένα, όπως αν μου είχαν πει ένα βράδυ ότι ο αληθινός μου πατέρας ή η αληθινή μου μάνα δεν ήσαν αυτοί που με είχαν αναστήσει».

Ο διάσημος Έλληνας και διεθνούς φήμης μουσικός Ιάνης Ξενάκης, είχε πολλές φορές τονίσει ότι η μουσικότητα της Ελληνικής είναι εφάμιλλη της συμπαντικής.

Αλλά και ο Γίββων μίλησε για μουσικότατη και γονιμότατη γλώσσα, που δίνει κορμί στις φιλοσοφικές αφαιρέσεις και ψυχή στα αντικείμενα των αισθήσεων. Ας μην ξεχνάμε ότι οι Αρχαίοι Έλληνες δεν χρησιμοποιούσαν ξεχωριστά σύμβολα για νότες, χρησιμοποιούσαν τα ίδια τα γράμματα του αλφαβήτου.

«Οι τόνοι της Ελληνικής γλώσσας είναι μουσικά σημεία που μαζί με τους κανόνες προφυλάττουν από την παραφωνία μια γλώσσα κατ’ εξοχήν μουσική, όπως κάνει η αντίστιξη που διδάσκεται στα ωδεία, ή οι διέσεις και υφέσεις που διορθώνουν τις κακόηχες συγχορδίες», όπως σημειώνει η φιλόλογος και συγγραφεύς Α. Τζιροπούλου-Ευσταθίου.

Είναι γνωστό εξάλλου πως όταν οι Ρωμαίοι πολίτες πρωτάκουσαν στην Ρώμη Έλληνες ρήτορες, συνέρρεαν να αποθαυμάσουν, ακόμη και όσοι δεν γνώριζαν Ελληνικά, τους ανθρώπους που «ελάλουν ώς αηδόνες». Δυστυχώς κάπου στην πορεία της Ελληνικής φυλής, η μουσικότητα αυτή (την οποία οι Ιταλοί κατάφεραν και κράτησαν) χάθηκε, προφανώς στα μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Να τονίσουμε εδώ ότι οι άνθρωποι της επαρχίας του οποίους συχνά κοροϊδεύουμε για την προφορά τους, είναι πιο κοντά στην Αρχαιοελληνική προφορά από ότι εμείς οι άνθρωποι της πόλεως. Η Ελληνική γλώσσα επεβλήθη αβίαστα (στους Λατίνους) και χάρη στην μουσικότητά της.

Όπως γράφει και ο Ρωμαίος Οράτιος «Η Ελληνική φυλή γεννήθηκε ευνοημένη με μία γλώσσα εύηχη, γεμάτη μουσικότητα».

[Πηγή ellinikoarxeio.com]

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Ιουλίου 2013

Ως Άγιος της αγάπης, των ερωτευμένων ζευγαριών και της νεότητας έχει προβληθεί ο Υάκινθος, που εορτάζει σήμερα, 3 Ιουλίου.

Ο Άγιος Υάκινθος υπήρξε, σύμφωνα με την Ορθόδοξη Εκκλησία, θαλαμηπόλος του αυτοκράτορα Τραϊανού, ο οποίος του ζήτησε να απαρνηθεί τον Χριστό. Εκείνος αρνήθηκε και φυλακίστηκε 12 χιλιόμετρα νότια από τα Ανώγεια της Κρήτης, στην ορεινή περιοχή Φούρνοι, όπου του έδιναν φαγητά ποτισμένα με το αίμα ζώων που είχαν θυσιαστεί σε είδωλα.

Ο Άγιος αρνήθηκε το φαγητό επί σαράντα ημέρες και τελικά πέθανε από ασιτία το 98 μ.Χ., σε ηλικία 20 ετών. Οι φρουροί του βρήκαν στο κελί του αγγέλους που κρατούσαν λαμπάδες να τον στεφανώνουν. Ο αυτοκράτορας Τραϊανός, κατά την ελληνορθόδοξη παράδοση, έδωσε εντολή να πετάξουν το λείψανό του στα θηρία, αλλά το φύλασσαν άγγελοι και τα θηρία δεν το πείραξαν. Τελικά, το λείψανο ετάφη στην πατρίδα του, την Καισάρεια, από έναν συγκλητικό που του ξανάδωσε το φως του.

Παράλληλα, το όνομα Υάκινθος είναι συνυφασμένο και με τα πανάρχαια ήθη. Προς τιμήν του γίνονταν κάθε χρόνο γιορτές στην Τύλισσο, στη Μεσσηνία και τη Σπάρτη. Γιόρταζαν το θάνατο και την ανάστασή του, καθώς θεωρούνταν ένας προελληνικός θεός της βλάστησης και της γονιμότητας.

Η σύγχρονη λατρεία του Αγίου ξεκινά από τα Ανώγεια της Κρήτης, με τα Υακίνθεια, και εξαπλώνεται σιγά – σιγά σε όλη την Ελλάδα. Θεωρείται ο Άγιος του έρωτα, των αγνών αισθημάτων, της δημιουργίας και της έμπνευσης. Ειδικότερα, όσοι προτιμούν να γιορτάζουν τον, κατά την κρητική παράδοση, Έλληνα Άγιο της αγάπης επισκέπτονται το ναό του Αγίου Υακίνθου, ένα λιτό, κυκλικό, πέτρινο κρητικό ναό που είναι κτισμένος σε υψόμετρο 1.200, στον Ψηλορείτη.

Στα Υακίνθεια, σε ένα συγκερασμό της αρχαιοελληνικής και της χριστιανικής γιορτής, κάθε καλοκαίρι, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, τιμώνται η νιότη και η αγάπη, με πλούσιες πολιτιστικές εκδηλώσεις, που διαρκούν τρεις ημέρες. Έχουν εξελιχθεί, μάλιστα, σε θεσμό και αποτελούν πόλο έλξης επισκεπτών και μουσικών από την Κρήτη και άλλες περιοχές της Ελλάδας, αλλά και όλη τη Μεσόγειο.

Στο μουσικό κομμάτι των εκδηλώσεων έντονη είναι η σφραγίδα του Λουδοβίκου των Ανωγείων, διοργανωτή των Υακινθείων από το 1998, που με το δικό του ιδιαίτερο, χαρισματικό τρόπο τραγουδά τον έρωτα και την προσδοκία του.

Όπως δηλώνει ο Λουδοβίκου των Ανωγείων, «ο Άγιος Υάκινθος με τον Βαλεντίνο δεν είναι διαφορά αντίθεσης, απλά διαφορά. Στον Βαλεντίνο κόβουνε τα τριαντάφυλλα και τα προσφέρουν για αγάπη στα κορίτσια τους. Εμείς παίρνουμε το χέρι του κοριτσιού και το οδηγούμε εκεί που είναι τα τριαντάφυλλα και του τα δείχνουμε, δεν τα κόβουμε ποτέ. Ο Άγιος Υάκινθος δεν είναι ο Άγιος των ερωτευμένων, αλλά εκείνων που έχασαν και εκείνων που ελπίζουν να βρουν. Ο έρωτας έτσι κι αλλιώς είναι θεϊκή επίσκεψη και η ζωή, γενικότερα, μια γιορτή, όπου είμαστε όλοι καλεσμένοι. Επτακόσιες είκοσι χιλιάδες (720.000) ώρες που είναι τα 80 χρόνια ζωής δεν είναι αρκετές για να γεράσουμε. Ό Άγιος Υάκινθος είναι ο άγιος της μοναξιάς, του συγκρατημένου πάθους».

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 27 Ιουνίου 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 

Καλοκαιρινό Παραδοσιακό και Βιολογικό Χωριό στη Μαρίνα Αλίμου

 Ο Σύλλογος Προστασίας Αγέννητου Παιδιού – Η Αγκαλιά συμμετέχει στην Έκθεση – Φεστιβάλ « Κερνάμε Ελληνικά» στη Μαρίνα Αλίμου από την Πέμπτη 20 έως και την Κυριακή 30 Ιουνίου 2013. Το Παραδοσιακό και Βιολογικό Χωριό αποτελείται από ξύλινα σπίτια, όπου ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει και να γευτεί παραδοσιακά προϊόντα διατροφής, ποτά και χειροτεχνήματα από όλη την Ελλάδα.

Η Αγκαλιά συμμετέχει με δικό της περίπτερο, στο οποίο θα βρείτε σπιτικά γλυκά, παραδοσιακά τρόφιμα και φυτικά καλλυντικά, προσφορές φίλων και εθελοντών της Αγκαλιάς. Με τις αγορές σας ενισχύετε τα παιδιά της Αγκαλιάς.

Είσοδος Ελεύθερη  – Δωρεάν Κεράσματα

 Πρόσβαση: Τραμ  (Στάση Μαρίνα Αλίμου) – Λεωφορεία  (2η Στάση Καλαμακίου)

Ώρες λειτουργίας της Έκθεσης: Καθημερινά από 19:00 έως 24:00

                                                 Σαββατοκύριακο  από 10:00 έως 24:00

Σας περιμένουμε στο περίπτερο της Αγκαλιάς για να σας ενημερώσουμε για το έργο μας.