Η Ζωή μας σήμερα

Ιαν
13

ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 13 Ιανουαρίου 2024

Είτε εγκαινιάζετε το νέο έτος με ένα φιλί τα μεσάνυχτα, είτε παρακολουθείτε πυροτεχνήματα, είτε γράφετε μια λίστα με αποφάσεις για τη ζωή σας, όταν το ρολόι χτυπάει μεσάνυχτα, είναι μια στιγμή μετάβασης από το παλιό στο νέο – και όταν έχουμε δείκτες μετάβασης όπως η παραμονή της Πρωτοχρονιάς, λένε οι παλαιότεροι, συχνά συνοδεύεται από τελετουργίες, προλήψεις και δεισιδαιμονίες.

«Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορείς να κάνεις κάτι κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου που θα έχει αντίκτυπο στο μέλλον, σε αυτό που έρχεται», λέει ο Τζακ Σαντίνο, συγγραφέας πολλών βιβλίων για τις γιορτές και τις τελετουργίες ανά τον κόσμο και πρώην πρόεδρος της Αμερικανικής Λαογραφικής Εταιρείας.

Είτε έχετε ένα δικό σας τελετουργικό που πιστεύετε ολόψυχα, είτε συμμετέχετε απλώς για πλάκα, αυτές οι προλήψεις έχουν να κάνουν με το να βεβαιωθείτε ότι ανοίξατε συμβολικά τον εαυτό σας σε νέες και πιο θετικές εμπειρίες τη νέα χρονιά που μόλις ξεκίνησε.

Ιδού εννέα προλήψεις ανά τον κόσμο, οι οποίες πιστεύεται ότι μας εξασφάλισαν τύχη για όλο το 2024 – εάν βεβαίως εφαρμόσαμε τουλάχιστον μία από αυτές…

Φάγατε 12 ρώγες σταφύλι πριν από τα μεσάνυχτα;

Στην Ισπανία, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα ζευγάρια ταΐζουν 12 ρώγες σταφύλι τον/την σύντροφό τους.

Στην πραγματικότητα, τοποθετούν 12 ρώγες σταφύλι στο στόμα του συντρόφου τους για τις 12 καμπάνες που χτυπούν μεσάνυχτα.

Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι η μακρόχρονη παράδοση έχει εμπορευματοποιηθεί πλέον σε τέτοιο βαθμό, που τα σούπερ μάρκετ πωλούν πλέον κονσέρβες με 12 ρώγες σταφύλι στην Ισπανία!

Αυτή η ισπανική παράδοση, που εφαρμόζεται σε διάφορες μορφές και σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, υποτίθεται ότι σας εξασφαλίζει ένα χρόνο καλής τύχης… αν είστε αρκετά γρήγοροι. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι μπορεί να σας φέρει κακή τύχη αν δεν τελειώσετε και τις 12 εγκαίρως.

Τα κυκλικά ή ημικυκλικά τρόφιμα και αντικείμενα αντιπροσωπεύουν νομίσματα και χρήματα, και σε αυτή την περίπτωση ο αριθμός των σταφυλιών συμβολίζει μια καλή ευχή, κάτι καλό που καταναλώνεται για κάθε μήνα.

Τρώγοντας μαυρομάτικα φασόλια και χόρτα

Ένα κοινό παραδοσιακό φαγητό για πολλούς Αφροαμερικανούς και για τις νότιες ΗΠΑ, τα φασόλια και τα χόρτα πιστεύεται ότι φέρνουν καλή τύχη και χρήματα.

Ιστορικά, τα μαυρομάτικα φασόλια εισήχθησαν στον αμερικανικό Νότο από τη Δυτική Αφρική και οι σκλάβοι στο Νότο συχνά έφτιαχναν πιάτα που τους θύμιζαν την πατρίδα τους – συνήθως ρύζι και φασόλια. Λένε, επίσης, ότι τα χόρτα συνδέονται με το χρώμα του χαρτονομίσματος (δολάριο) και της ευημερίας.

Τα μαυρομάτικα φασόλια μαγειρεύονται με χοιρινό κρέας, συνήθως μπέικον. Το χοιρινό κρέας είναι συνηθισμένο σε πολλές παραδόσεις της Πρωτοχρονιάς σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πολλών ευρωπαϊκών πολιτισμών, επειδή είναι ένα λιπαρό κρέας, και αυτό αντιπροσωπεύει τον πλούτο του νέου έτους, ότι οι άνθρωποι θα είναι καλοταϊσμένοι και θα έχουν ευημερία.

Ξινολάχανο και χοιρινό κρέας την Πρωτοχρονιά

Στις γερμανικές, πολωνικές και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, το ξινολάχανο και το χοιρινό κρέας τρώγονται συνήθως την Πρωτοχρονιά.

Η παράδοση αυτή εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε αρκετά μέρη της Ευρώπης, ενώ η επιρροή της έχει φτάσει και στην Αμερική.

Το χοιρινό κρέας λέγεται ότι είναι τυχερό επειδή τα γουρούνια «ριζώνουν» (γέρνουν) προς τα εμπρός όταν ψάχνουν για τροφή και το λάχανο τουρσί θεωρείται τυχερό λόγω των πλεονεκτημάτων του για την υγεία.

ΔΥΟ ΠΟΡΤΕΣ…

Το άνοιγμα της πίσω και της μπροστινής πόρτας τα μεσάνυχτα – εάν διαθέτετε δύο πόρτες στο σπίτι σας, φυσικά – φέρνει επίσης τύχη.

Τουλάχιστον αυτό πιστεύουν στην Ιρλανδία, όπου η ψύχρα του βορρά δεν τους πτοεί και εφαρμόζουν αυτή την κοινή πρακτική για να βγει ο παλιός χρόνος και να μπει ο καινούργιος.

Το «ποδαρικό»

Πρακτική συνήθης στη χώρα μας, όπως και σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό νότο κι όχι μόνο.

Το ποιον/α θα αφήσουμε να μπει στο σπίτι μας πρώτος/η τη νέα χρονιά, για πολλούς, έχει μεγάλη σημασία.

Πέρα από την Ελλάδα και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, το πρώτο άτομο που περνάει το κατώφλι του σπιτιού το νέο έτος είναι σημαντικό και μπορεί να φέρει καλή τύχη.

Σε κάποιες περιοχές, μάλιστα, αν πρόκειται για μελαχρινό άτομο που φέρνει δώρα, τότε το 2024 μπήκε σίγουρα με «το δεξί».

Κρεμάστε ένα κρεμμύδι στην πόρτα σας

Αν εύχεστε να αποκτήσετε ένα μωρό ή κάτι άλλο σημαντικό, κατεβάστε το στεφάνι των γιορτών σας και κρεμάστε αντ’ αυτού ένα… κρεμμύδι!

Το γούρι της «κρεμμύδας» είναι μια κοινή πρακτική στην Ελλάδα και έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα.

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι τους προστάτευε από κάθε κακό, από καταστροφές, αρρώστιες ή βασκανίες. Τον 6ο π.Χ. αιώνα, ο Πυθαγόρας κρέμμαγε την κρεμμύδα πάνω από την πόρτα του ως σύμβολο καλής υγείας και αναγέννησης.

Η Χρυσοβασιλίτσα, όπως αλλιώς τη λένε, ακόμα και αν βρίσκεται σε κάποια γωνιά του σπιτιού, βγάζει φύλλα τέτοια εποχή και ξαναρχίζει τον κύκλο της ζωής της.

Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική της δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα. Λογικά, λοιπόν, συνδέθηκε με την Πρωτοχρονιά και το ξεκίνημα μιας καινούργιας χρονιάς, γεμάτης ελπίδες και προσδοκίες.

Στις μέρες μας, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας τοποθετείται η κρεμμύδα έξω από το σπίτι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς, ο πατέρας ή η μητέρα της οικογένειας την παίρνει στα χέρια και χτυπώντας ελαφρά με την κρεμμύδια τα κεφάλια, ξυπνά τα μέλη της οικογένειας για να πάνε στην εκκλησία.

Στη συνέχεια, η κρεμμύδα κρεμιέται σε κάποιο σημείο του σπιτιού για να φέρει υγεία και τύχη στην οικογένεια.

Ετοιμάστε τις βαλίτσες σας… ή όχι

Σε όλη τη Λατινική Αμερική, κάποιοι θα σας πουν να ετοιμάσετε τις αποσκευές σας, γεμίζοντάς την με ό,τι σας είναι απαραίτητο για το ταξίδι που επιθυμείτε να κάνετε το νέο έτος.

Άλλοι, όμως, ιδίως στην Κολομβία, θα σας πουν να κάνετε με μια άδεια βαλίτσα το… γύρο του τετραγώνου μερικές φορές, για να είναι η νέα χρονιά γεμάτη ταξίδια.

Σπάστε ένα πιάτο στην εξώπορτα

Στη Δανία, το να σπάτε πιάτα στα κατώφλια των αγαπημένων σας προσώπων γίνεται με χαρά την Πρωτοχρονιά και αυτό γιατί έτσι συμβάλλετε στην τύχη τους.

Λένε ότι όσο περισσότερα σπασμένα πιάτα έχετε έξω από το σπίτι σας, τόσο περισσότερη τύχη θα έχετε το νέο έτος.

Η παράδοση αυτή στη Δανία εντάσσεται στην περίοδο του νέου έτους, όπου επιτρέπεται επισήμως από τις αρχές να κάνουν υπερβολές, ακόμα και να παραβιάζουν κάθε είδους κανόνες – είτε πρόκειται για θόρυβο, είτε για καταστροφή πραγμάτων.

Το φιλί της Πρωτοχρονιάς

Αυτή η πλέον κλασσική παράδοση, που τηρείται σχεδόν σε όλο τον δυτικό κόσμο, υποτίθεται ότι εξασφαλίζει καλή τύχη και στα δύο πρόσωπα, ενώ αντίθετα, το να μην έχεις κάποιον να φιλήσεις μπορεί να σημαίνει μια χρονιά μοναξιάς…

Η Ζωή μας σήμερα, Νέα από όλον τον Κόσμο Χωρίς σχόλια »
Δεκ
25

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Δεκεμβρίου 2023

Άγιες μέρες , γιορτινές,
που μύριζαν κανέλα,
ποτροκαλογαρύφαλλο
και ζυμωτό ψωμί,
βουΐζανε οι γειτονιές,
από το πήγαινε -έλα,
των ανυπόμονων παιδιών,
που σέβονταν, τα “μή”.
*
“Μή φας μελομακάρονο,
πρέπει να κοινωνήσεις”,
γλυκιά της μάνας συμβουλή,
άγια προσταγή,
κι εκείνο, ένα οχτάχρονο,
ν’ ακροβατεί στις ρήσεις
κι όλους τους γλυκοπειρασμούς,
με μιας, να καταργεί.
*
Φάτνη, μ’ αστέρι λαμπερό
και πρόσωπα ανασταίνω,
να κατεβαίνουν τα σκαλιά,
μέσ’ στο χιονόνερο,
κρατώντας λαδοφάναρο
στα χέρια αναμμένο,
να φέγγει, ως να φτάσουμε,
στο Βήμα το Ιερό.
*
Χρόνια γεμάτα όνειρα,
αγάπη και ελπίδες,
χρόνια γραμμένα με λιτά
γράμματα παιδικά,
αχ!!!!, να ξαναγυρίζατε
σ’ εκείνες τις σελίδες,
που οι καμπάνες κι οι καρδιές,
χτυπούσαν, μαγικά.
*
Χρόνια ευτυχισμένα, παιδικά,
μ’ εκείνο το μικρόκοσμο,
“Παράδεισος”, να μοιάζει,
έρχεστε μέσ’ στη μνήμη
και ζεσταίνετε γλυκά,
την άδεια μας ψυχή,
με θαλπωρή, σαν ξεπαγιάζει.
*
Εύχομαι σε όλους, ο Χριστός, που θα γεννηθεί σε λίγες ώρες, να φέρει αγάπη, υγεία και ειρήνη, στα σπιτικά όλων μας.!!!
Καλά Χριστούγεννα.!!!!!!

Από Παρασκευή Μπαρδάνη

Οικογένεια, Ποίηση Χωρίς σχόλια »
Δεκ
24

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΑΙΩΝΩΝ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Δεκεμβρίου 2023

Παρακάτω, μερικά  ήθη και έθιμα των οποίων οι ρίζες χάνονται στα βάθη των αιώνων, από τη Μακεδονία έως τη Κρήτη.

Χριστουγεννιάτικο στεφάνι

” alt=”” aria-hidden=”true” />stefani

Την παραμονή των Χριστουγέννων συνηθίζεται στα χωριά να κρεμούν έξω από την πόρτα των σπιτιών πλεξούδες από σκόρδα, πάνω στις οποίες καρφώνουν γαριφαλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά που «καρφώνει» την ευτυχία του σπιτιού τους.

Την εξώπορτα των σπιτιών κοσμεί, επίσης, ένα στεφάνι από έλατο, διακοσμημένο με χριστουγεννιάτικα στολίδια. Σύμφωνα με την παράδοση, το στεφάνι φέρνει τύχη στους ενοίκους του σπιτιού.

Το στόλισμα του καραβιού

” alt=”” aria-hidden=”true” />stolismeno_xristougenniatiko_karavi_nautilia_

Ένα έθιμο που τα τελευταία χρόνια τείνει να εξαφανιστεί και τη θέση του έχει πάρει το ξένο έθιμο του χριστουγεννιάτικου δέντρου.

Το καράβι συμβολίζει την καινούργια πλεύση του ανθρώπου στη ζωή, μετά τη γέννηση του Χριστού. Τα παιδιά των ναυτικών που έμεναν πίσω κατασκεύαζαν μόνα τους τα παιχνίδια τους τα οποία συνήθως ήταν καραβάκια. Το καραβάκι συμβόλιζε την προσμονή των παιδιών για αντάμωση με τους συγγενείς τους, αλλά και την αγάπη τους  για τη θάλασσα. Σιγά-σιγά καθιερώθηκε και το έθιμο του στολισμού του όμως λόγω του ότι ήταν συνδεδεμένο με δυσάρεστες αναμνήσεις δεν μπόρεσε να εδραιωθεί ως γιορτινό σύμβολο.

Το τάισμα της βρύσης

” alt=”” aria-hidden=”true” />vrisi

Οι κοπέλες στη Θεσσαλία, τα χαράματα των Χριστουγέννων, αλλού την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση “για να κλέψουν το άκραντο νερό” (άκραντο, δηλαδή αμίλητο, γιατί δε βγάζουν λέξη σ’ όλη τη διαδρομή). Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και γλυκιά να είναι και η ζωή τους. Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την “ταΐζουν”, με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα ήταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο. Έπειτα ρίχνουν στη στάμνα ένα βατόφυλλο και τρία χαλίκια, “κλέβουν νερό” και γυρίζουν στα σπίτια τους πάλι αμίλητες μέχρι να πιούνε όλοι από το άκραντο νερό. Με το ίδιο νερό ραντίζουν και τις τέσσερις γωνίες του σπιτιού, ενώ σκορπούν στο σπίτι και τα τρία χαλίκια.

Γουρουνοχαρά

” alt=”” aria-hidden=”true” />gourounoxara

Ένα από τα σημαντικότερα χριστουγεννιάτικα έθιμα της Θεσσαλίας είναι το σφάξιμο του γουρουνιού.

Η προετοιμασία για το σφάξιμο του γουρουνιού γινόταν με εξαιρετική φροντίδα, ενώ επακολουθούσε γλέντι μέχρι τα ξημερώματα, για να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία την επόμενη και τη μεθεπόμενη μέρα. Τρεις-τέσσερις συγγενικές οικογένειες καθόριζαν με τη σειρά ποια ημέρα θα έσφαζε το γουρούνι της. Για κάθε σφαγή μεγάλου γουρουνιού απαιτούνταν 5-6 άνδρες, εκτός των παιδιών, που είχαν ηλικία πολλές φορές 20-25 ετών. Επειδή όμως η όλη εργασία είχε ως επακόλουθο το γλέντι και τη χαρά, γι’ αυτό και η ημέρα αυτή καθιερώθηκε ως “γουρουνοχαρά ή γρουνουχαρά”.

Μετά το γδάρσιμο, αρχίζει το κόψιμο του λίπους και στην συνέχεια το κόψιμο του κρέατος σε μικρά κομμάτια. Το λίπος λιώνεται και αποθηκεύεται σε μεγάλα δοχεία λαδιού για να χρησιμοποιηθεί αφού παγώσει από τις νοικοκυρές στα φαγητά τους κατά την διάρκεια της χρονιάς. Στις περισσότερες περιοχές της Θεσσαλίας, τα γουρούνια σφάζονται την ημέρα του Αγίου Στεφάνου στις 27 Δεκεμβρίου, γι’ αυτό και η γιορτή αυτή ονομάζεται Γρουνοστέφανος.

Χριστόκλουρα

Στη Θράκη, οι Σαρακατσάνες εξακολουθούν να ζυμώνουν την “Χριστόκλουρα”. Στρογγυλή κουλούρα με διάφορα σχέδια, που αναπαριστούν συνήθειες από το παρελθόν όπως στάνη, στρούγκα και άλλα. Της βάζουν μέλι και την τρώνε όλοι μαζί περιμένοντας την γέννηση του Χριστού.

Μπαμουσιαραίοι

” alt=”” aria-hidden=”true” />mpapousiaraioi

Ένα ακόμα έθιμο της Θράκης είναι και οι “Μπαμουσιαραίοι”. Την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων, δύο άντρες μεταμφιέζονται ο ένας σε Μπαμουσιαραίο και ο άλλος στην γυναίκα του. Ο Μπαμπουσιαραίος φορά μία νεροκολοκύθα στο πρόσωπο που της έχει ανοίξει τρύπες για μάτια και στόμα, προβιές προβάτων, και κρεμασμένα κουδούνια στην μέση. Οργανοπαίκτες με νταούλια, ζουρνάδες και γκάιντες τους συνοδεύουν και με την έντονη μουσική τους ξεσηκώνουν το χωριό.

Χριστόξυλο

” alt=”” aria-hidden=”true” />xrisoksylo

Στην Μακεδονία, ο νοικοκύρης του σπιτιού διαλέγει από το χωράφι του το πιο γερό κλαδί ελιάς ή πεύκου και το τοποθετεί στο τζάκι του σπιτιού. Το ξύλο αυτό που ονομάζεται και “Χριστόξυλο” καίγεται για όλο το Δωδεκαήμερο των Χριστουγέννων (από την μέρα δηλαδή των Χριστουγέννων μέχρι και τα Φώτα). Κατά την παράδοση το κάψιμο του Χριστόξυλου, βοηθά τον Χριστό να ζεσταίνεται στην φάτνη της Βηθλεέμ. Ο κάθε Μακεδόνας προσπαθεί να καίγεται το Χριστόξυλο του σπιτιού του μέχρι και τα Φώτα.

Μωμόγεροι

” alt=”” aria-hidden=”true” />momogeroi

Ακόμα ένα έθιμο των Μακεδόνων, είναι οι “Μωμόγεροι”. Ένα είδος δηλαδή παραδοσιακού λαϊκού θεάτρου που αναβιώνει σε όλα τα χωριά όπου υπάρχουν πρόσφυγες από τον Πόντο. Οι πρωταγωνιστές αυτών των θεατρικών παραστάσεων κάνουν μιμητικές κινήσεις, ενώ τα πρόσωπά τους είναι μακιγιαρισμένα όπως το δέρμα των γερόντων. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται καθ΄όλη την διάρκεια του δωδεκαημέρου των Χριστουγέννων.

Κολίντα Μπάμπω

” alt=”” aria-hidden=”true” />kolinta_mpabo

Στην Πέλλα, αναβιώνει ακόμα και σήμερα το έθιμο της “Κόλιντα Μπάμπω”. Οι κάτοικοι της περιοχής το βράδυ της 23ης Δεκεμβρίου ανάβουν φωτιές, φωνάζοντας “Κόλιντα Μπάμπω” που σημαίνει “σφάζουν, γιαγιά”. Αυτό είναι ένα έθιμο που αναπαριστά την σφαγή των αρσενικών νηπίων από τον Ηρώδη. Έτσι η φωτιά ενημερώνει τους κατοίκους να προφυλαχθούν όχι μόνο από τον βασιλιά Ηρώδη, αλλά και από τα κακά που ίσως επιφυλάσσει η νέα χρονιά.

Αναμμένο πουρνάρι

” alt=”” aria-hidden=”true” />anammeno_pournari

Όταν γεννήθηκε ο Χριστός και πήγαν οι βοσκοί να προσκυνήσουν, ήταν νύχτα σκοτεινή. Βρήκαν κάπου ένα ξερό πουρνάρι κι έκοψαν τα κλαδιά του. Πήρε ο καθένας από ένα κλαδί στο χέρι, του έβαλε φωτιά και γέμισε το σκοτεινό βουνό χαρούμενες φωτιές και τριξίματα και κρότους. Από τότε, λοιπόν, στα χωριά της Άρτας, όποιος πάει στο σπίτι του γείτονα, για να πει τα χρόνια πολλά, καθώς και όλα τα παιδιά τα παντρεμένα, που θα πάνε στο πατρικό τους, για να φιλήσουν το χέρι του πατέρα και της μάνας τους, να κρατούν ένα κλαρί πουρνάρι, ή ό,τι άλλο δεντρικό που καίει τρίζοντας. Στο δρόμο το ανάβουν και το πηγαίνουν έτσι αναμμένο στο πατρικό τους σπίτι και γεμίζουν χαρούμενες φωτιές και κρότους τα σκοτεινά δρομάκια του χωριού.

Ακόμη και στα Γιάννενα το ίδιο κάνουν. Μόνο που εκεί δεν κρατούν ολόκληρο το κλαρί το πουρνάρι αναμμένο στο χέρι τους αλλά κρατούν στη χούφτα τους μια χεριά δαφνόφυλλα και πουρναρόφυλλα, που τα πετούν στο τζάκι, μόλις μπούνε και καλημερίζουν. Κι όταν τα τα ξερά φύλλα πιάσουν φωτιά κι αρχίσουν να τρίζουν και να πετάνε σπίθες, εύχονται: «Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!»

Το σπάσιμο του ροδιού

” alt=”” aria-hidden=”true” />rodi

Στην Πελοπόννησο, έχουν το σπάσιμο του ροδιού. Το πρωί της Πρωτοχρονιάς ο νοικοκύρης του σπιτιού πηγαίνει στην εκκλησία κρατώντας το ρόδι του για να το “λειτουργήσει”. Μετά πηγαίνοντας στο σπίτι του, χτυπάει την πόρτα της εισόδου και ανοίγοντας του σπάει με δύναμη το ρόδι για να σκορπιστούν οι ρώγες του παντού στο σπίτι. Παράλληλα με το σπάσιμο του ροδιού, δίνουν και την ευχή: “με υγεία, ευτυχία και χαρά το νέο έτος και όσες ρώγες έχει το ρόδι, τόσες λίρες να έχει η τσέπη μας όλη την χρονιά”.

Χριστουγεννιάτικο ψωμί

” alt=”” aria-hidden=”true” />kriti

Στην Κρήτη, έχουν σαν χριστουγεννιάτικο έθιμο το ζύμωμα του χριστουγεννιάτικου ψωμιού. Θεωρείται ολόκληρη ιεροτελεστία, και χρησιμοποιούνται τα καλύτερα υλικά για την παρασκευή του. Οι νοικοκυρές σχηματίζουν με τη μισή ζύμη, μία μεγάλη κουλούρα ενώ με την υπόλοιπη έναν σταυρό για να τη στολίσουν. Διακοσμητικά γύρω γύρω στην κουλούρα αυτή του ψωμιού, χαράζουν με μαχαίρι διάφορα σχέδια όπως καρδιές, αστεράκια, λουλούδια κ.α. Συνηθίζεται το χριστουγεννιάτικο αυτό ψωμί να κόβει ο νοικοκύρης του σπιτιού την μέρα των Χριστουγέννων και να το μοιράζει σε όλους όσοι κάθονται στο γιορτινό τραπέζι.

Αγιοβασιλιάτικα καραβάκια

” alt=”” aria-hidden=”true” />xios

Στην Χίο, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς υπάρχει ένα έθιμο, τα αγιοβασιλιάτικα καραβάκια. Σύμφωνα με αυτό, οι ενορίες κατασκευάζουν πλοία, σε σμύκρινση. Αυτά συναγωνίζονται μεταξύ τους ως προς την ποιότητα κατασκευής και ως προς την ομοιότητα με τα πραγματικά πλοία, ενώ οι ομάδες, το πλήρωμα, του κάθε πλοίου τραγουδούν κάλαντα.

Οι παραδοσιακές φουφούδες

” alt=”” aria-hidden=”true” />foufoudes

Με παραδοσιακές φουφούδες και την επίσκεψη του Καππαδόκη Αη Βασίλη γιορτάζονται τα Χριστούγεννα στην πόλη της Καβάλας.Το εμπορικό κέντρο της πόλης την παραμονή των Χριστουγέννων θυμίζει μια μεγάλη ψησταριά. Στους περισσότερους πεζόδρομους, αλλά και στα πεζοδρόμια, οι έμποροι στήνουν υπαίθριες ψησταριές, τις λεγόμενες φουφούδες και προσφέρουν σε όλους τους περαστικούς ψητά κρέατα και ντόπιο κόκκινο κρασί. Οι παραδοσιακές φουφούδες στήνονται ξανά την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αυτή τη φορά σε μεγαλύτερη έκταση και από νωρίς το μεσημέρι στήνεται μεγάλη γιορτή με άφθονο κρασί ορχήστρες και υπαίθριες ψησταριές για την υποδοχή του νέου χρόνου πολύ πριν από τα μεσάνυχτα.Από την παραμονή των Χριστουγέννων ένα ακόμη έθιμο αναβιώνει στην πόλη και συγκεκριμένα στην περιοχή της Νέας Καρβάλης. Πρόκειται για την επίσκεψη του Καππαδόκη Άη Βασίλη που ολοκλήρωσε το μεγάλο του ταξίδι από την Καισάρεια φθάνοντας στο λαογραφικό χωριό «Ακόντισμα», όπου θα παραμείνει μέχρι την τελευταία μέρα του έτους.

Η σπηλιά του Αϊ Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα Κισάμου

” alt=”” aria-hidden=”true” />ai_giannis

Στην σπηλιά του Αι-Γιάννη στην Μαραθοκεφάλα την παραμονή των Χριστουγέννων τελείται Αρχιερατική θεία λειτουργία. Η αναπαράσταση της φάτνης όπου γεννήθηκε ο Χρηστός με πρόβατα, βοσκούς φωτιές σήμαντρα και το αστέρι να λάμπει στην κορυφή της σπηλιάς δίνουν ιδιαίτερο χρώμα. Παλιότερα, από την παραμονή των Χριστουγέννων οι γεωργοί οι βοσκοί και οι ναυτικοί έλεγαν “πώς παλεύουν οι καιροί, και οι αέρηδες ποιος θα γεννηθεί και ποιος θα βαπτισθεί”. Όποιος γεννηθεί όποιος δηλαδή υπερισχύσει και βγει νικητής την ημέρα των Χριστουγέννων, αυτός θα υπερισχύσει μέχρι και τα Φώτα αλλά και ολόκληρο τον καινούργιο χρόνο. Πιο παλιά το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων έκοβαν κλαδιά και βλαστούς οι νοικοκυρές και τα πήγαιναν στο σπίτι. Τα έβαζαν σε ποτήρι με νερό και προσμονούσαν να ανθίσουν.

Η Ζωή μας σήμερα, Οικογένεια Χωρίς σχόλια »
Δεκ
17

Η ΛΕΞΗ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΗ ΕΙΝΑΙ ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2023

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 17 Δεκεμβρίου 2023

Καθώς το 2023 πλησιάζει στο τέλος του, το dictionary.com επέλεξε την λέξη hallucinate.com ( παραίσθηση/ ψευδαίσθηση ως λέξη της χρονιάς, αλλά μπορεί να μη σημαίνει αυτό που νομίζετε.

Οι λεξικογράφοι του δημοφιλούς διαδικτυακού λεξικού επέλεξαν την λέξη «hallucinate» στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης, όπως αποκάλυψαν σε ανακοίνωσή τους αυτή την εβδομάδα. Σε αυτό το πεδίο, πρόκειται για ένα ρήμα που σημαίνει «παράγω ψευδείς πληροφορίες αντίθετες με την πρόθεση του χρήστη και τις παρουσιάζω σαν αληθινές και πραγματικές».

Με άλλα λόγια, όπως γράφει ο Harmeet Kaur στο CNN, είναι αυτό που συμβαίνει όταν «τα chatbots και άλλα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης επινοούν με αυτοπεποίθηση πράγματα».

«Το Hallucinate μοιάζει ταιριαστό για μια εποχή της ιστορίας κατά την οποία οι νέες τεχνολογίες μπορεί να μοιάζουν με το υλικό των ονείρων ή της φαντασίας – ειδικά όταν παράγουν τις δικές τους μυθοπλασίες»

Μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις της ζωής μας”

Πρόσφατα, οι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιήσει chatbots με τη βοήθεια Α.Ι. για τα πάντα, από τη συγγραφή δοκιμίων μέχρι τη λήψη παραγγελιών γρήγορου φαγητού. Αλλά τα chatbots δεν κάνουν πάντα τα πράγματα σωστά και η ακρίβειά τους παραμένει ένα ζωτικό ζήτημα για την ανάπτυξη και την ευρεία χρήση τους.

Οι λεξικογράφοι του διαδικτυακού λεξικού επέλεξαν το «hallucinate» επειδή είναι βέβαιοι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι «μία από τις πιο σημαντικές εξελίξεις της ζωής μας», γράφουν ο Nick Norlen, ανώτερος συντάκτης του Dictionary.com, και ο Grant Barrett, επικεφαλής της λεξικογραφίας του ιστότοπου, στην ανάρτηση στο blog που ανακοινώνει την απόφαση.

«Το Hallucinate μοιάζει ταιριαστό για μια εποχή της ιστορίας κατά την οποία οι νέες τεχνολογίες μπορεί να μοιάζουν με το υλικό των ονείρων ή της φαντασίας – ειδικά όταν παράγουν τις δικές τους μυθοπλασίες» προσθέτει.

” Αυτό που ζούμε είναι αλήθεια ή παραίσθηση”

Καθώς τα εργαλεία Α.Ι. έχουν γίνει πιο διαδεδομένα, η χρήση της λέξης έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Οι εκδόσεις των ψηφιακών μέσων ενημέρωσης χρησιμοποίησαν τη λέξη «παραισθήσεις» κατά 85 τοις εκατό συχνότερα στα άρθρα τους φέτος από ό,τι πέρυσι και το Dictionary.com κατέγραψε αύξηση 46 τοις εκατό στις αναζητήσεις της λέξης.

Άλλες λέξεις και φράσεις που σχετίζονται με την Α.Ι. έγιναν επίσης πιο συνηθισμένες, όπως το «LLM» (συντομογραφία για το «large language model»), το «generative A.I.», το «GPT» και το «chatbot», σύμφωνα με το Dictionary.com. Οι αναζητήσεις στο λεξικό για λέξεις που σχετίζονται με Α.Ι. αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 62% φέτος.

Η λέξη «παραισθησιογόνος» χρησιμοποιείται στην επιστήμη των υπολογιστών τουλάχιστον από το 1971 και συνδέεται με τη μηχανική μάθηση και την τεχνητή νοημοσύνη από τη δεκαετία του 1990. Παρά την ιστορία της λέξης, το Dictionary.com πρόσθεσε τον ορισμό που σχετίζεται με την Α.Ι στον ιστότοπό του μόλις νωρίτερα φέτος

Από ετυμολογική άποψη, η λέξη «παραισθήσεις» προέρχεται από τη λατινική λέξη ālūcinārī, που σημαίνει «ονειρεύομαι» ή «περιπλανιέμαι νοητικά», σύμφωνα με το Dictionary.com.

Οι ειδικοί λένε ότι το «hallucinate» είναι συγκρίσιμο με άλλους τεχνολογικούς όρους που αρχικά είχαν διαφορετικές σημασίες, όπως «spam» και «virus». Αυτού του είδους η εξέλιξη είναι σχετικά συνηθισμένη και οι γλωσσολόγοι έχουν ακόμη και έναν όρο γι’ αυτό: Μεταφορική επέκταση.

«Παίρνει μια παλαιότερη λέξη με διαφορετικό νόημα αλλά της δίνει ένα νέο τεχνολογικό πνεύμα», λέει ο Barrett στον Kinsey Crowley της USA Today. «Αντιπροσωπεύει επίσης αυτή την ατυχή ασυμφωνία ανάμεσα σε αυτό που θέλουμε να συμβεί με την τεχνολογία – θέλουμε να είναι τέλεια και σπουδαία στην επίλυση προβλημάτων – αλλά ποτέ δεν είναι ακριβώς εκεί».

Άλλες λέξεις που μπήκαν στη λίστα του Dictionary.com είναι οι λέξεις «απεργία», «wokeism» (εκ της κουλτούρας woke), «πυρκαγιά», «κατηγορούμενος» και «rizz». Αυτή η τελευταία -μια συντομογραφία του «charisma» (χάρισμα)- ήταν τόσο δημοφιλής που ανακηρύχθηκε λέξη της χρονιάς 2023 από την Οξφόρδη.

Με στοιχεία από smithsonianmag.com

Γλώσσα, Η Ζωή μας σήμερα Χωρίς σχόλια »
Δεκ
12

ΧΟΡΧΕ ΜΠΟΥΚΑΪ ” ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΛΑΟΥΝΤΙΑ”

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Δεκεμβρίου 2023

Από ότι φαίνεται, συνεχίζεις να πιστεύεις πως τα «γιατί» χρησιμεύουν σε κάτι!

Εντάξει, στην πραγματικότητα σε κάτι χρησιμεύουν…

Χρησιμεύουν για να δίνω εξηγήσεις…

Για να δικαιολογούμαι…

Για να αποποιούμαι τις ευθύνες μου…

Για να κρύβομαι πίσω από τις λέξεις…

Για να ζητώ να με συγχωρήσουν…

Για να αποφεύγω τα συναισθήματά μου…

Για να καλύπτω το παρόν πίσω από το παρελθόν

«Πρώτον, οι αναμνήσεις σου θα μπορούσαν να είναι ψευδείς και να έχουν δημιουργηθεί τεχνητά. Σε τελική ανάλυση, το παρελθόν μας είναι μια υπόθεση, μια φαντασία, μια εξήγηση για το πώς τα πράγματα έφτασαν να είναι σήμερα».

Συν τοις άλλοις, οι αναμνήσεις σου ισχύουν εδώ και τώρα, όχι εκεί και τότε.

Η ανάμνηση είναι χρήσιμη, στ’ αλήθεια χρήσιμη μερικές φορές.

Όχι όμως όταν στηρίζω τη ζωή μου πάνω της.

Όχι όταν εξαρτώμαι από αυτήν.

Όχι όταν λέω: «εμένα έτσι μου τα μάθανε…» «Μια ζωή έτσι κάνω…» «Εμείς σπίτι μας πάντα έτσι κάναμε…»

Αυτό που εγώ –κι άλλοι σαν εμένα (θεραπευτές εννοεί) – θέλουμε να κάνουμε είναι να βοηθήσουμε τη συμπεριφορά μας να απελευθερωθεί αληθινά από τους περιορισμούς και να επιστρέψουμε στο άτομο την ελευθερία του και την ικανότητα να αποφασίζει, να δρα, να ζει…

Σε τελική ανάλυση, να επανακτήσει την ικανότητά του να επιλέξει. Να επιλέγει και να αναλαμβάνει την ευθύνη των επιλογών του.

Και μιλάω για επιλογή. Όχι για διαλογή.

Δεν λέω να απορρίπτουμε τις ανεπιθύμητες πιθανότητες και να κρατάμε ότι απομένει. Επιλέγω και αναλαμβάνω την ευθύνη των επιλογών μου.

Προσοχή, όμως, δεν είμαι υπεύθυνος για όσα αισθάνομαι (ναι, είμαι υπεύθυνος για τον χειρισμό των αισθημάτων μου, αλλά όχι, δεν είμαι υπεύθυνος για ότι αισθάνομαι), γιατί αυτό που νιώθω δεν το επιλέγω εγώ, γιατί δεν υπάρχει τίποτα που να μπορώ να κάνω για να νιώσω κάτι διαφορετικό από αυτό που νιώθω

Σχέσεις Χωρίς σχόλια »
Δεκ
6

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΟΙΗΜΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΗ ΤΟΥ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 6 Δεκεμβρίου 2023
  • Γιάνης Ρίτσος: Στην κόρη μου ΕΡΗ

Κοριτσάκι μου, θέλω να σου φέρω
τα φαναράκια των κρίνων
να σου φέγγουν τον ύπνο σου.

Θέλω να σου φέρω
ένα περιβολάκι
ζωγραφισμένο με λουλουδόσκονη
πάνω στο φτερό μιας πεταλούδας
για να σεργιανάει το γαλανό όνειρό σου.

Θέλω να σου φέρω
ένα σταυρουλάκι αυγινό φως
δυο αχτίνες σταυρωτές απ’ τους στίχους μου
να σου ξορκίζουν το κακό
να σου φωτάνε
μη μου σκοντάψεις, κοριτσάκι,
έτσι γυμνόποδο και τρυφερό
στ’ αγκάθι κ’ ενός ίσκιου.

Κοιμήσου.
Να μεγαλώσεις γρήγορα.
Έχεις να κάνεις πολύ δρόμο, κοριτσάκι,
κ’ έχεις δυο πεδιλάκια μόνο από ουρανό.
Κοιμήσου.

Το πρόσωπο της μητερούλας φέγγει
πάνω απ’ τους ρόδινους λοφίσκους του ύπνου σου
εαρινό φεγγάρι
ανάμεσα από τα στάχυα της έγνοιας της
και τα τριαντάφυλλα των τραγουδιών μου.

Κοιμήσου, κοριτσάκι.
Είναι μακρύς ο δρόμος.
Πρέπει να μεγαλώσεις.
Είναι μακρύς
μακρύς
μακρύς ο δρόμος.

Γ. Ρίτσος, Πρωινό άστρο, Κέδρος

Οικογένεια, Ποίηση Χωρίς σχόλια »
Δεκ
6

ΧΡΟΝΗΣ ΜΙΣΣΙΟΣ ” ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΒΡΟΥΜΕ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΜΑΣ”

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 6 Δεκεμβρίου 2023

…….  Όταν δίνεις κάτι, πάντα κερδίζεις και κερδίζεις τα πιο πολύτιμα. Κερδίζεις τα καλά συναισθήματα.

Πώς να γεμίσεις συναισθήματα τα οποία να γεννήσουν και πράγματα μέσα σου; Περιμένουν οι σύγχρονοι άνθρωποι πότε θα έρθουν οι διακοπές, να πάνε να κάτσουνε είκοσι μέρες να δούνε κανένα ηλιοβασίλεμα! Αλλά, όταν συμβαίνουν όλα αυτά γύρω μας εκείνο το οποίο διαστρέφεται είναι και η αισθητική πλευρά της ζωής μας. Δηλαδή, δεν είναι μονάχα η ποιότητα ζωής, είναι και αυτή η προσέγγιση, η οποία γίνεται κιτς, που βλέπεις στην τηλεόραση, στα σκουπίδια που μας πετάνε στη μάπα…

Γι’ αυτό λέω, κατ΄ αρχήν να σπάσουμε τις μεγάλες πόλεις, να πάμε στα χωριά μας, να πάμε σε μικρές κοινότητες, σε ανθρώπινα μέτρα. Η κοινωνία είμαστε και εμείς. Όταν αλλάζουμε τον εαυτό μας, αλλάζουμε και την κοινωνία. Δεν φεύγουμε απ’ την κοινωνία, συγκροτούμε μια άλλη στην οποία θέλουμε να ζήσουμε. Ανθρώπινη. Όπου θα μπορούμε να κοιταζόμαστε στα μάτια, όπου οι λέξεις θα χουν νόημα, το καλημέρα θα ‘ναι καλημέρα, όπου οι ανθρώπινες σχέσεις, η τρυφερότητα, η αγάπη, ο έρωτας, η δημιουργία, η ζωή, η ανταλλαγή των απόψεων, των ιδεών, της κριτικής σκέψης κι όλα αυτά τα καταπληκτικά πράγματα θα έχουν νόημα. Ξέρετε με πόσα πράγματα όμορφα μπορεί ο άνθρωπος να ζήσει έξω από αυτά που μας υποχρεώνει το σύστημα να κάνουμε;

Θυμάμαι μια φορά, μου έχει πει η γυναίκα μου η Ρηνιώ, παλιά στο Σουφλί τον χειμώνα, οι κοπέλες μαζεύονταν σε μια αποθήκη και ξεκούκιζαν το καλαμπόκι και η μία ήτανε αναγνώστρια, είχε ένα βιβλίο και διάβαζε και οι άλλες ακούγανε. Φαντάζεσαι μια τέτοια συντροφιά μια χειμωνιάτικη νύχτα; Να διαβάζει καλή λογοτεχνία; Πόσες συγκινήσεις, πόσα συναισθήματα ενώνει αυτή την παρέα εκείνη τη στιγμή, πόσο την ανεβάζει σε αισθητικό επίπεδο, πόσο ενδιαφέρον μπορεί να έχει αυτό το πράγμα;

Λοιπόν, μπορούμε να ξαναζήσουμε τέτοιες ανθρώπινες στιγμές, να ξαναβρεθούμε σαν άνθρωποι. Αυτό είναι το σημαντικό, αυτό πρέπει να αναζητήσουμε, το τι θα φάμε και πως θα επιβιώσουμε είναι άλλο πρόβλημα το οποίο επίσης μπορούμε να λύσουμε πάρα πολύ απλά.

Με την τεχνολογία που έχουμε σήμερα, -αφού την πληρώσαμε που την πληρώσαμε πανάκριβα- μπορούμε να κάνουμε τα πάντα από το χωριό μας. Μέσα από το ίντερνετ μπορούμε να κάνουμε τα πάντα, και συγχρόνως να αξιοποιήσουμε και τη γη μας, γύρω γύρω. Όπου να ‘ναι τέτοια θα κάνουμε, θα φυτεύουμε μαρούλια να τρώμε, θα έχουμε και μια κατσίκα που είναι η αγελάδα του φτωχού, γιατί βγάζει τα πάντα: γάλα, τυρί, βούτυρο, ότι θες…

Δεν αρκεί απλώς, να θέλουμε μια άλλη ζωή, πρέπει να την κατακτήσουμε! Πρέπει να ξαναβρούμε τα συναισθήματά μας τα χαμένα, πρέπει να ξαναβρούμε τον εαυτό μας. Είναι δύσκολα τα πράγματα για τους νέους. Για μας ήταν πιο εύκολα, γιατί στους νέους το σύστημα βομβαρδίζει την ψυχούλα τους. Εμάς μας δέρνανε, μας κλείνανε στις φυλακές, μας εκτελούσανε. Εντάξει. Είμαστε ζωντανοί όμως.

Ο πολιτισμός είναι η συμπεριφορά των ανθρώπων και η παιδεία τους. Αυτό είναι πολιτισμός. Δεν είναι τα μάρμαρά μας!

Εκδ. Κέδρος – Συνέντευξη στην Κρυσταλία  Δαδακαρίδης

Η Ζωή μας σήμερα, Σχέσεις Χωρίς σχόλια »
Δεκ
2

” ΛΟΙΠΟΝ…ΟΤΑΝ ΓΕΡΑΣΕΙΣ…”

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Δεκεμβρίου 2023

“Λοιπόν αγαπητή μου, όταν θα γεράσεις…
Ποτέ μην διδάξεις σε κανέναν τίποτα. Ακόμα κι αν ξέρεις για ένα γεγονός ότι θα έχεις δίκιο. Θυμήσου πόσο ενοχλημένη ήσουν κάποτε που άκουγες τις συμβουλές των ηλικιωμένων.
Μην προσπαθήσεις να βοηθήσεις αν δεν σου ζητηθεί.
Μην επιβάλλεις σε κανέναν τίποτα.
Μην προσπαθήσεις να είσαι υπερπροστατευτική στους αγαπημένους σου. Απλά αγάπα τους.
Μην παραπονιέσαι! Σχετικά με την υγεία σου, τους γείτονες,
Μην περιμένεις ευγνωμοσύνη από τα παιδιά. Απλά θυμήσου ότι, δεν υπάρχουν αχάριστα παιδιά… κ ότι τα λατρεύεις ..
Μην λες φράσεις όπως: “Όταν ήμουν στην ηλικία σου.. “, “Σου έδωσα τα καλύτερα χρόνια…”, “Είμαι μεγαλύτερη, για να ξέρω καλύτερα από σας…” Αυτό είναι αβάσταχτο! Αν έχεις εγγόνια, μην επιμένεις να σε φωνάζουν με το όνομά σου, αν σε φωνάζουν γιαγιά. η λέξη γιαγιά είναι τίτλος τιμής πού πολλές δεν ευτυχούν να την ακούσουν …
Μην ξοδεύεις τα τελευταία σου χρήματα σε αντιγηραντικές θεραπείες. Είναι ανώφελο. Καλύτερα να τα ξοδέψεις σε ένα ταξίδι. Μην κοιτάς τον καθρέφτη και μην κολακεύεσαι… Προσπάθησε να δείχνεις όσο πιο κομψή γίνεται. Ακριβώς κομψή, όχι νεανική. Πίστεψέ με, είναι το καλύτερο.
Φρόντισε τον άνθρωπο σου… ίσως είναι ο μόνος που σε χρειάζεται πραγματικά τώρα…
Προσπάθησε να κατανοήσεις τις νέες τεχνολογίες, να μελετάς συνεχώς κάτι νέο, να μην μένεις πίσω. Αυτό είναι εξέλιξη.
Κάνε ό,τι θέλεις. Όσα μπορείς να κάνεις! Μην κατηγορείς τον εαυτό σου για τίποτα. Ό, τι συνέβη στη ζωή σου ή στη ζωή των παιδιών σου έγινε…Έκανες ό, τι μπορούσες.
Διατήρησε την διαύγεια σου! Μέχρι το τέλος! Βάλε τα δυνατά σου αγαπητή μου αυτό είναι πολύ σημαντικό. Και να θυμάσαι, ότι κάποιος σε χρειάζεται”

Σχέσεις Χωρίς σχόλια »
Νοέ
30

Η ΑΓΓΛΙΚΗ ΛΕΞΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2023 ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ9

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 30 Νοεμβρίου 2023

Σύμφωνα με το λεξικό Merriam- Webster, η αγγλική λέξη της χρονιάς είναι το authentic, το αυθεντικό. Μια ελληνικότατη λέξη, που ενώ ξέρουμε όλοι τι σημαίνει, σήμερα χρειάζεται να την ξαναθυμηθούμε. Σύμφωνα με το λεξικό του καθηγητή Μπαμπινιώτη, αυθεντικός είναι «αυτός που ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, που δεν είναι ψεύτικος. Για παράδειγμα, ο ήρωας τού διηγήματος είναι αυθεντικός χαρακτήρας, υπαρκτό πρόσωπο, η ταινία περιέχει αυθεντικές σκηνές από επίκαιρα της εποχής. Συνώνυμα: αληθινός, γνήσιος, πραγματικός».

Αυθεντικός επίσης είναι «ο αρχικός, ο πρωτότυπος, αυτός που δεν αποτελεί απομίμηση ή αντίγραφο, που δεν έχει δεχθεί επέμβαση, ή επεξεργασία. Παράδειγμα: πρόκειται για τα αυθεντικά έγγραφα, όχι για αντίγραφα, αυθεντική δημιουργία τού Ντιόρ, όχι μαϊμού. Συνώνυμο: πρωτότυπος. Αυθεντικός είναι κι αυτός που φανερώνει γνησιότητα, ειλικρίνεια, έλλειψη προσποιήσεως ή υποκρισίας. Για παράδειγμα, αυτός είναι αυθεντικός άνθρωπος· ό,τι θα σου πει το εννοεί, δεν υποκρίνεται. Συνώνυμα: πηγαίος, αληθινός, ατόφιος, γνήσιος. Αυθεντικότητα είναι η γνησιότητα και εγκυρότητα. Για παράδειγμα, η αυθεντικότητα ενός πίνακα τού Ρέμπραντ, η αυθεντικότητα ενός χειρογράφου».

Η λέξη προέρχεται απ’ το αρχαιοελληνικό «αυθέντης», που είναι ο άρχοντας, αλλά και αυτός που κάνει οτιδήποτε με τα χέρια του, ο αυτουργός, ο πραγματικός δολοφόνος, ή και ο αυτόχειρας.

Η Λέξη της Χρονιάς καθιερώθηκε το 2003 απ’ το λεξικό Merriam-Webster. Στην αρχή, η λέξη προέκυπτε βάσει των επισκέψεων στην ηλεκτρονική σελίδα και στις αναζητήσεις του online λεξικού. Το 2006 και το 2007 όμως η πρακτική άλλαξε, κι έγινε διαδικτυακή ψηφοφορία. Επειδή τα αποτελέσματα δεν κρίθηκαν αντιπροσωπευτικά, η διαδικασία άλλαξε για μια ακόμα, αλλά τελευταία φορά, κι απ’ το 2008 ως σήμερα η λέξη της χρονιάς προκύπτει από τις αναζητήσεις που γίνονται στην ιστοσελίδα του. Μ’ άλλα λόγια όσο περισσότερο αναζητούν οι χρήστες μια λέξη, μέσα σε μια χρονιά, τόσο πιο ψηλά εμφανίζεται στον κατάλογο της δημοφιλίας. Το 2020, Λέξη της Χρονιάς ήταν το pandemic (πανδημία), το 2021 vaccine (εμβόλιο), και το 2022 gaslighting (ψυχολογική χειραγώγηση).

Γιατί όμως να ψάξει τόσο πολύ το 2023 ο κόσμος αυτή τη λέξη; Έγινε κάποια μεγάλης κλίμακας επίθεση προϊόντων-μαϊμού στην αγορά, και ένιωσαν ανασφάλεια για την γνησιότητα των πιστοποιημένων προϊόντων; Μήπως αυξήθηκαν τα περιστατικά αντιποίησης αρχής και πλαστοπροσωπίας, όπου ολοένα και περισσότεροι κάλπηδες παριστάνουν κάτι που δεν είναι; Ή μήπως εμφανίστηκαν περισσότεροι σωσίες, αντιγραφείς, και ψεύτες, από κάθε άλλη εποχή;

Το 2023 έγιναν όλα αυτά και μερικά περισσότερα, καθώς οι «αυθέντες» έγιναν όλο και πιο δυσδιάκριτοι. Η κύρια και οφθαλμοφανής αιτία της ανακήρυξης του «αυθεντικού» σε λέξη της χρονιάς είναι η τεχνολογία, η οποία θολώνει ολοένα και πιο γρήγορα τα όρια μεταξύ αληθινού και ψεύτικου, μεταξύ αυθεντικού και πλαστού. Μπορεί ακόμα να μην έχουν εκπληρωθεί οι υποσχέσεις της εικονικής πραγματικότητας, της συνθήκης εκείνης που θα εκτοξεύσει στα άστρα την σύγχυση, αλλά σήμερα, εδώ, έχουμε στα χέρια μας μια δύναμη που μετατρέπει κάθε μας αξιολόγηση, σ’ ένα αίνιγμα διάκρισης μεταξύ πλαστού και γνήσιου.

Το 2023 είναι χωρίς αμφιβολία η χρονιά του ChatGPT και της «παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης». Ποιος θα σας πει ότι το κείμενο που διαβάζετε είναι αυθεντικό; Ποιος σας ευγγυάται ότι γράφτηκε από άνθρωπο, κι όχι απ’ τη μηχανή; Η χρήση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων διατυπώνει σε όλους μας ένα θεμελιώδες ερώτημα σχετικά με την κυριότητα, την εγκυρότητα και την αυθεντικότητα των κειμένων. Αλλά όχι μόνο. Το ίδιο συμβαίνει και με τις εικόνες. Πόσο αυθεντικό είναι ένα έργο που έχει δημιουργηθεί από ένα μοντέλο AI στο στυλ ενός μεγάλου ζωγράφου, όπως ας πούμε του Φράνσις Μπέικον; Αν αύριο εμφανιστεί ένα νέο έργο καλλιτέχνη του προηγούμενου αιώνα, πως θα ξέρουμε ότι δεν δημιουργήθηκε από AI;

Τα πράγματα γίνονται ακόμα πιο περίπλοκα, αν σκεφτούμε τη δύναμη του βίντεο. Η σκέψη και μόνο των σκανδάλων που θα προκληθούν από τη δυνατότητα του καθενός να δημιουργεί Deepfake βίντεο, προκαλεί ανατριχίλα. Η κλωνοποίηση της φωνής, ομοίως, θέτει το υπόβαθρο για να γίνουν τρομερές απάτες. Τώρα που ο καθένας μπορεί να γράφει, να μιλάει και να υποδύεται πειστικά όποιον επιθυμεί στον ψηφιακό χώρο, η έννοια της αυθεντικότητας αποκτά όλο και μεγαλύτερη αξία. Σύντομα, θα αναρωτιόμαστε για τη γνησιότητα των πάντων. Απ’ τη στιγμή που θα μπορούμε σε λίγο όλοι να βάζουμε τους ψηφιακούς μας κλώνους (digital twins), να μας παριστάνουν, εύλογα κάθε φορά που κάποιος θα μιλάει μαζί μας θα αναρωτιέται αν μιλάει με τον αυθεντικό μας εαυτό. Η φετινή Λέξη της Χρονιάς ήταν εξαιρετικά επιτυχημένη. Στον κόσμο που ξημερώνει, η εργοστασιακή ρύθμιση των εικονικών μας σχέσεων θα είναι προϊόν της διαμεσολάβησης μιας τεχνητής νοημοσύνης, και σαν αποτέλεσμα, ο εντοπισμός του «αυθέντη» θα γίνεται όλο και πιο δύσκολος.

Γλώσσα, Η Ζωή μας σήμερα Χωρίς σχόλια »
Νοέ
26

ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 26 Νοεμβρίου 2023

1. Ο Βασιλιάς και το αλάτι (Λιβυκό Λαϊκό Παραμύθι)

Ήταν κάποτε ένας βασιλιάς που ρώτησε τις τρεις κόρες του πόσο τον αγαπούν. Η μεγαλύτερη απάντησε όσο το χρυσάφι, η μεσαία όσο τον ήλιο και το φεγγάρι ενώ η μικρότερη όσο το αλάτι. Ο βασιλιάς έγινε έξαλλος με την τρίτη του κόρη καθώς πίστευε πως το μέγεθος της αγάπης της κόρης του ήταν ασήμαντο. Την έδιωξε από το παλάτι λέγοντάς της πως δε θέλει να την ξανά δει.

Η κοπέλα περιπλανήθηκε για χρόνια με μεγάλο παράπονο που τόσο άδικα την έδιωξε ο πατέρας της. Ένας πρίγκιπας που την είδε την ερωτεύτηκε και την παντρεύτηκε. Μετά από πολλά χρόνια έμαθε πως, στο δικό της βασίλειο, θα έδιναν γεύμα προς τιμήν του πατέρα της.

Διέταξε όλα τα φαγητά που θα σερβιριστούν να είναι ανάλατα και να μη δοθεί αλάτι, όσο και αν ζητήσουν.

Όταν ο πατέρας της άρχισε να τρώει, πέταξε θυμωμένος το κουτάλι και είπε πως είναι όλα άνοστα. Ζήτησε να του δώσουν αλάτι. Αρνήθηκαν και θύμωσε ακόμα πιο πολύ. «Θα φύγω», φώναζε, «αφού δε μπορείτε να μου δώσετε κάτι τόσο σημαντικό όσο το αλάτι». Και τότε, η κοπέλα απάντησε, «μα εσείς κάποτε διώξετε την κόρη σας επειδή σας είπε πως σας αγαπάει σαν το αλάτι». Ο βασιλιάς την αναγνώρισε και έπεσε στα πόδια της με κλάματα παρακαλώντας να τον συγχωρέσει. Η κοπέλα τον συγχώρεσε.

Του τόνισε πως από δω και πέρα δεν πρέπει να υποτιμάει τα απλά πράγματα στη ζωή, όπως είναι το αλάτι.

2. Οι δύο λύκοι (Ινδιάνικο Παραμύθι)

Ένα νέο αγόρι μίας φυλής Ινδιάνων αναρωτιόταν τι ήταν η ψυχή. Ρωτούσε τους πάντες μα κανενός η απάντηση, δεν ήταν ικανοποιητική. Μέχρι που ρώτησε τον ηλικιωμένο αρχηγό της φυλή τους. Εκείνος του μίλησε για τους δύο λύκους που υπάρχουν στη ψυχή κάθε ανθρώπου. Το αγόρι κάθισε δίπλα του και ο αρχηγός ξεκίνησε να του μιλάει για τη μάχη μεταξύ των δυο λύκων που υπάρχουν στις ψυχές όλων των ανθρώπων.

Ο ένας λύκος είναι το κακό και ότι συμβολίζει: το θυμό, τη ζήλια, τη θλίψη, την απογοήτευση, την απληστία, την αλαζονεία, την ενοχή, την προσβολή, την κατωτερότητα, το ψέμα, τη ματαιοδοξία και την υπεροψία. Ο άλλος λύκος είναι το καλό και ότι συμβολίζει: τη χαρά, την ειρήνη, την αγάπη, την ελπίδα, την ηρεμία, την ταπεινοφροσύνη, την ευγένεια, τη φιλανθρωπία, τη συμπόνια, τη γενναιοδωρία, την αλήθεια και την ευσπλαχνία.

Το αγόρι σκέφτηκε για ένα λεπτό και μετά τον ρώτησε «Και ποιος λύκος κερδίζει;» Ο γέρος Ινδιάνος απάντησε «Αυτός που ταΐζεις».

3. Ο Κύκλος του 99 (Χόρχε Μπουκάι, Αργεντινή)

Κάποτε σε ένα βασίλειο ζούσε ένας υπηρέτης που ήταν μονίμως χαρούμενος. Όλη μέρα τραγουδούσε, έκανε πλάκες και όλοι γύρω του, διασκέδαζαν μαζί του. Κάποια στιγμή, ο βασιλιάς φανερά εκνευρισμένος με τη χαρά του υπηρέτη του, τον ρώτησε «Πώς γίνεται εγώ, ένας βασιλιάς, να έχω όλα τα πλούτη και να είμαι λυπημένος ενώ εσύ ένας υπηρέτης να είσαι χαρούμενος;» Ο υπηρέτης απάντησε «Γιατί να μην είμαι; Έχω την υγεία μου, την οικογένειά μου, στέγη και φαγητό. Τι άλλο θα μπορούσα να ζητήσω;». Τον βασιλιά δεν τον έπεισε η εξήγηση του υπηρέτη. Φώναξε ένα σοφό σύμβουλό του, εξηγώντας του την κατάσταση.

Ο σοφός του εξήγησε πως ο υπηρέτης είναι χαρούμενος γιατί δεν είχε μπει στον κύκλο του 99.

Θα μπορούσε να τον βάλει αλλά θα έχανε για πάντα το χαμόγελό του και τη θέση του θα έπαιρνε ένας μίζερος υπηρέτης. Ο βασιλιάς σκέφτηκε, αφού δε γέλαγε ο ίδιος, δε θα έπρεπε να γελάει κανείς. Έτσι, ζήτησε από το σοφό να βάλει τον υπηρέτη του στον κύκλο του 99. Ο σοφός ζήτησε ένα πουγκί  με 99 χρυσά νομίσματα, ούτε ένα περισσότερο, ούτε ένα λιγότερο και το άφησε έξω από το σπιτάκι του υπηρέτη. Ανοίγοντας την πόρτα ο υπηρέτης βρήκε το πουγκί. Αμέσως σχηματίστηκε έκπληξη στο πρόσωπό του, φόβος και ερευνητική ματιά μήπως ήταν κανένας τριγύρω.

Μπήκε γρήγορα στο σπίτι του. Άδειασε το περιεχόμενο και χρυσά νομίσματα έπεσαν στο πάτωμα. Δεν πίστευε αυτό που έβλεπε! Ένας θησαυρός, όλος δικός του. Άρχισε να παίζει με τα νομίσματα και να τα τοποθετεί σε στοίβες των δέκα.  Μια δεκάδα, δύο δεκάδες, τρεις, … ταυτόχρονα, έκανε και το άθροισμα. Που είναι το τελευταίο; Μέτρησε πάλι τις στοίβες για να βρει το λάθος, τίποτα. Δεν μπορεί, τα νομίσματα έπρεπε να ήταν εκατό.

Τα ενενήντα εννέα ήταν πολλά αλλά του έλειπε ένα.

Συνεχώς σκεφτόταν, τι θα έπρεπε να κάνει για να αγοράσει ακόμα ένα χρυσό νόμισμα. Θα έπρεπε να βρει και δεύτερη δουλειά. Θα έβαζε τη γυναίκα του να δουλέψει και θα έκαναν σκληρή οικονομία στο σπίτι. Έτσι, σε έξι χρόνια θα είχαν αγοράσει το εκατοστό νόμισμα και μετά θα ήταν άρχοντας! Τους μήνες που ακολούθησαν ο υπηρέτης έβαλε σε εφαρμογή τα σχέδιά του. Δούλευε πολύ, κουραζόταν, κοιμόταν λίγο αλλά επέμενε στην απόφασή του.

Ο υπηρέτης είχε μπει στον κύκλο του ενενήντα εννέα. Επειδή δεν άντεχε άλλο τη γκρίνια και τη μιζέρια του, ο βασιλιάς τον έδιωξε από το παλάτι. Ο σοφός που ήταν μάρτυρας σε όλα αυτά είπε στο βασιλιά «Σας το είπα ότι θα τον διώχνατε αν τον έβαζα στον κύκλο του 99. Ο κύκλος είναι μία «ιδεολογία» που την έχουμε όλοι, πάντα κάτι να μας λείπει για να νιώσουμε ικανοποιημένοι και δυστυχώς, μόνο αν είμαστε ικανοποιημένοι μπορούμε να απολαύσουμε όσα έχουμε».

4. Η Σαρανταποδαρούσα που χόρευε όμορφα (Τζόστειν Γκάρντερ, Νορβηγία)

Ήταν κάποτε μία σαρανταποδαρούσα που ήξερε να χορεύει υπέροχα με τα σαράντα ποδαράκια της. Κάθε φορά που χόρευε μαζεύονταν γύρω της όλα τα ζώα του δάσους για να την θαυμάσουν. Όλα ήταν γοητευμένα από την τέχνη της.

Μόνο ένα ζώο δεν άντεχε, από τη ζήλια του, ο βάτραχος. Σκεφτόταν συνεχώς πως θα την έκανε να σταματήσει το χορό. Δε μπορούσε, φυσικά, να πει ότι ο χορός δεν του άρεσε και δε μπορούσε να ισχυριστεί ότι ο ίδιος χόρευε καλύτερα γιατί ,απλά, κανείς δε θα τον πίστευε. Με τα πολλά, σκέφτηκε ένα πραγματικά διαβολικό σχέδιο.

Κάθισε και έγραψε στη σαρανταποδαρούσα ένα γράμμα.

«Ασύγκριτη χορεύτρια σαρανταποδαρούσα, είμαι ένας ταπεινός θαυμαστής της εξαίσιας χορευτικής σου τέχνης και πολύ θα ήθελα να μάθω πως ακριβώς χορεύεις. Σηκώνεις πρώτα το αριστερό πόδι υπ’ αριθμ.27 και ύστερα το δεξί πόδι υπ’ αριθμ.12; Ή αρχίζεις το χορό σηκώνοντας το δεξί πόδι υπ’ αριθμ.33 και ύστερα το δεξί πόδι υπ’ αριθμ.39; Περιμένω με ανυπομονησία την απάντησή σου. Με όλη μου την αγάπη, το Βατράχι.»

Μόλις η σαρανταποδαρούσα πήρε το γράμμα άρχισε να σκέφτεται, για πρώτη φορά στη ζωή της, πως ακριβώς χόρευε. Ποιο πόδι σήκωνε πρώτο; Ποιο πόδι ερχόταν δεύτερο;

Η σκέψη της, είχε πνίξει τη φαντασία της και με τη φαντασία της χόρευε.

Έτσι, η σαρανταποδαρούσα μας δε ξανά χόρεψε ποτέ.

5. Ο Άνθρωπος, το άλογο και ο σκύλος (Πάουλο Κοέλιο, Βραζιλία)

Ένας άνθρωπος, το άλογό του και ο σκύλος του, περπατούσαν σε ένα δρόμο. Ξαφνικά έπιασε μία δυνατή βροχή και έτρεξαν να κρυφτούν κάτω από ένα μεγάλο δέντρο. Τότε τους χτύπησε ένας κεραυνός και έχασαν τις ζωές τους. Δεν αντιλήφθηκαν όμως ότι είχαν περάσει στον άλλο κόσμο και θεώρησαν ότι σταμάτησε η βροχή, οπότε μπορούσαν να συνεχίσουν την πεζοπορία τους. Ο δρόμος ήταν ανηφορικός, ο ήλιος έκαιγε και οι τρεις είχαν διψάσει πολύ. Μέχρι που συνάντησαν μία τεράστια πύλη που οδηγούσε σε ένα υπέροχο μέρος.

Ο άνθρωπος ρώτησε το φύλακα της πύλης ποιο ήταν αυτό το μέρος και ο φύλακας απάντησε πως ήταν ο παράδεισος. Ο άνθρωπος ρώτησε και πάλι, αν θα μπορούσαν να ξαποστάσουν και να πιουν λίγο νερό. Τότε ο φύλακας του απάντησε πως  ο άνθρωπος μπορεί, τα ζώα όχι. Ο άνθρωπος, όσο και αν διψούσε, δε μπορούσε να αφήσει τους φίλους του. Χαιρέτισε και έφυγε.

Βρέθηκε σε ένα μονοπάτι ακόμα πιο όμορφο που τον οδήγησε σε μία πύλη που όμοια δεν είχε ξανά δει.  Ένας πανέμορφος τόπος! Πλησίασε τον φύλακα της πύλης και τον ρώτησε αν θα μπορούσαν να ξεδιψάσουν κάπου και ο φύλακας τους οδήγησε σε μία πηγή. Ήπιαν αρκετό νερό και αφού ξεδίψασαν, ο άνθρωπος ρώτησε το φύλακα πως λέγεται αυτό το μέρος και ο φύλακας απάντησε  πως είναι ο παράδεισος. Ο άνθρωπος απορημένος του είπε πως και στην άλλη πύλη που ρώτησε, πάλι ο παράδεισος είπαν ότι είναι. Και ο φύλακας απάντησε

«Όχι, εκεί ήταν η κόλαση. Εκεί μένουν όλοι αυτοί που είναι ικανοί να εγκαταλείψουν απλόχερα τους φίλους τους μόνο για τη δική τους ευχαρίστηση.»

Aπό umano

Παραμύθια, Σχέσεις Χωρίς σχόλια »
Νοέ
26

ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΕΞΑΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 26 Νοεμβρίου 2023

Στην Ιαπωνία οι άνθρωποι εξαφανίζονται. Δεν πεθαίνουν. Δεν αυτοκτονούν. Δεν απάγονται. Απλώς σκόπιμα εξαφανίζονται μέσα στη νύχτα, χωρίς εξηγήσεις. Κοινώς γίνονται καπνός.

Κλονισμένοι από την απώλεια μιας δουλειάς ή από έναν αποτυχημένο γάμο, στιγματισμένοι από χρέη ή εξαντλημένοι από το στρες και την υπερβολική εργασία, χιλιάδες Ιάπωνες έχουν αρχίσει να αφήνουν πίσω τους την επίσημη ταυτότητά τους και να αναζητούν καταφύγιο στον ανώνυμο κόσμο ενός άλλου κοινωνικού δικτύου.

 Η πράξη αυτή που έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά φαινομένου λέγεται johatsu, που στα ιαπωνικά σημαίνει «άνθρωπος που εξατμίζεται», αυτό που εμείς λέμε «έγινε καπνός».

Τα μυστηριώδη περιστατικά δεν είναι μοναδικά, καθώς ο αριθμός των εξαφανισμένων ολοένα και αυξάνεται.

Το φαινόμενο αυτό επιβεβαίωσε και η έρευνα που έκανε ένα ζευγάρι Γάλλων δημοσιογράφων – η Léna Mauger και ο Stéphane Remael – και κατέγραψε στο βιβλίο με τίτλο «The Vanished: The ‘Evaporated People’ of Japan in Stories and Photographs», που δημοσιεύθηκε και κυκλοφόρησε πρόσφατα στις ΗΠΑ. Το βιβλίο περιλαμβάνει μια συλλογή από ιστορίες ανθρώπων που εγκατέλειψαν τη σύγχρονη κοινωνία, αναζητώντας μια πιο μυστική, λιγότερο πιεστική και στιγματισμένη ζωή. Άνθρωποι που για το κράτος είναι άφαντοι.

Όλα ξεκίνησαν σε ένα μπαρ στο Παρίσι, το 2008, όταν μια φίλη είπε στην Lena Mauger μια ιστορία για ένα γνωστό της ζευγάρι Ιαπώνων που είχε εξαφανιστεί. Και όπως της εξήγησε αυτό δεν ήταν μόνο ένα μοναδικό, μυστηριώδες περιστατικό αλλά σύμφωνα με την φίλη της Mauger, ήταν ένα φαινόμενο.

Οι Mauger και Remael εντυπωσιάστηκαν και αποφάσισαν να ταξιδέψουν στην Ιαπωνία. Όταν έφτασαν για πρώτη φορά στο Τόκιο, η αποστολή τούς φάνηκε αδύνατη. «Αναρωτιόμουνα, πώς μπορώ να βρω σκιές σε μια τόσο μεγάλη και πολυσύχναστη πόλη;» λέει η Mauger. «Και στην Ιαπωνία, το θέμα είναι τόσο ταμπού όσο η αυτοκτονία. Πολλοί άνθρωποι και φορείς αρνήθηκαν να συνεργαστούν μαζί μας. Όταν αναφέραμε τη λέξη «johatsu», μας λέγανε ότι ήταν πολύ απασχολημένοι για να μας βοηθήσουν».

Τελικά το ζευγάρι των Γάλλων δημοσιογράφων πέρασε πέντε χρόνια ταξιδεύοντας στην χώρα, κερδίζοντας σταδιακά την εμπιστοσύνη των ντόπιων ώστε να μάθουν για την ανησυχητική τάση, τεκμηριώνοντας το johatsu και τα υπόγεια δίκτυα που το στηρίζουν. Συνάντησαν επίσης πολλούς αγαπημένους αυτών που εξαφανίστηκαν: εγκαταλελειμμένοι πατέρες, σύζυγοι και εραστές. Δεν υπάρχουν επίσημα κυβερνητικά δεδομένα σχετικά με την τάση, αλλά από την έρευνα του ζεύγους περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι «εξαφανίζονται» ετησίως.

Κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν εξαφανίζεται φυσικά. Η «εξάτμιση» είναι περισσότερο μια διοικητική εξαφάνιση. Με τρόπο παρόμοιο με αυτόν του Προγράμματος προστασίας των μαρτύρων στις ΗΠΑ, ο johatsu επιλέγει να αλλάξει όνομα, διεύθυνση και προσωπικά στοιχεία. Μπορούν ουσιαστικά να σκουπίσουν το προφίλ τους.

Στην Ιαπωνία, αυτή η εξαφάνιση ευνοείται, γιατί οι ιαπωνικοί νόμοι περί ιδιωτικού απορρήτου δίνουν στους πολίτες μεγάλη ελευθερία ώστε να το διατηρούν πράγματι το απόρρητο, περιγράφει η Léna Mauger στο Public Radio International Reports.Μόνο στις ποινικές υποθέσεις η αστυνομία μπορεί να προβαίνει σε προσωπικά δεδομένα των ανθρώπων ενώ οι συγγενείς δεν μπορούν να αναζητήσουν οικονομικά αρχεία.

Κάθε χώρα έχει τους δραπέτες και τα αγνοούμενα πρόσωπα, αλλά οι νόμοι περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής της Ιαπωνίας καθιστούν σχεδόν αδύνατο τον εντοπισμό του johatsu. Για παράδειγμα, αν ένα άτομο δεν καταχωρίσει τη διεύθυνσή του στο δημαρχείο, ακόμη και η κυβέρνηση δεν ξέρει πού βρίσκονται, λέει ο Goro Koyama, ένας ιδιωτικός ντετέκτιβ στην Ιαπωνία.

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, είναι σχεδόν αδύνατο να έχει κανείς πρόσβαση στα δημόσια αρχεία στην Ιαπωνία. Τα προσωπικά δεδομένα είναι προσπελάσιμα από την αστυνομία και μόνο σε ποινικές υποθέσεις. Οι περισσότεροι johatsu είναι αστικές υποθέσεις, που σημαίνει ότι τα μέλη της οικογένειας που ελπίζουν να εντοπίσουν έναν συγγενή, ας πούμε, εντοπίζοντας τις συναλλαγές με χρεωστικές κάρτες τους, δεν έχουν τύχη.

Όπως ανέφερε η Mauger στο The New York Post«Το johatsu είναι τόσο ταμπού, είναι κάτι για το οποίο δεν μπορεί εύκολα να μιλήσει κάποιος, αλλά οι άνθρωποι μπορούν να εξαφανιστούν επειδή υπάρχει και μπορούν να βρουν μια άλλη κοινωνία κάτω από την κοινωνία της Ιαπωνίας. Όταν οι άνθρωποι εξαφανίζονται, ξέρουν ότι μπορούν να βρουν έναν τρόπο να επιβιώσουν. Εξαφανίζονται σε ένα “διοικητικό κενό”».

Ο Mikio είναι ένας από τους εξαφανισμένους ανθρώπους που συμφώνησαν να φωτογραφηθούν. «Τώρα, δεν φοβάμαι τίποτα», λέει.

Οι περιπτώσεις Johatsu εμφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ενισχυμένες από μια ταινία του 1967 με τίτλο «A Man Vanishes» από τον σκηνοθέτη Shohei Imamura. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ, στο οποίο ο σκηνοθέτης επιλέγει μία από τις εκατοντάδες αναφορές αγνοουμένων που κατατίθενται κάθε εβδομάδα και προσπαθεί να εντοπίσει ένα πραγματικό johatsu. Ήταν ένας μέσος Ιάπωνας μισθωτός που είχε εξαφανιστεί με τη βοήθεια της αρραβωνιαστικιάς του και ήταν αληθινή ιστορία.

Στη δεκαετία του 1970, εμφανίστηκαν πολλές περιπτώσεις κυρίως νεαρών αγροτών που υφίσταντο μεγάλη εκμετάλλευση και πολύ σκληρές συνθήκες εργασίας, οι οποίοι «εξαφανίστηκαν» σε μεγάλες πόλεις, λέει ο Hikaru Yamagishi, πολιτικός επιστήμονας στο Yale.

Η Mauger και ο Remael, βρήκαν και συνομίλησαν με ανθρώπους που η δουλειά τους ήταν να μεταφέρουν τους johatsu σε μακρινές πόλεις κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990. Αυτοί αποκαλούνται «νυχτερίδες» διότι η δουλειά αυτή γίνεται τη νύχτα. Δουλειά τους είναι να μεταφέρουν τους ανθρώπους σε νέες, μυστικές «αχαρτογράφητες διοικητικά» τοποθεσίες. Η μεταφορά και εξαφάνιση κόστιζε $ 3,400. Η δεκαετία του ’90 ήταν μια περίοδος άνθησης για τέτοιες νυχτερινές κινήσεις, καθώς η οικονομία μόλις είχε καταρρεύσει και πολλοί άνθρωποι αναζητούσαν διέξοδο.

«Είναι ένα τρελό πράγμα, αλλά η εξαφάνιση έγινε μια επιχείρηση εκείνη την εποχή», δήλωσε η Mauger στο PRI.

Ένας από αυτούς, ο Shou Hatori, ο οποίος βοηθάει – επί αμοιβή βέβαια – ανθρώπους να «εξαφανιστούν» έγραψε κι ένα βιβλίο για την επιχείρησή του, το «Night Time Movers».

Για εννέα χρόνια, ο Shou Hatori βοηθά τους ανθρώπους να εξαφανιστούν

«Υπάρχουν γειτονιές όπου ένα εξαφανισμένο άτομο μπορεί να μείνει ανώνυμο», λέει ο Shou Hatori, όπως η Sanya στο Τόκιο και το Καμαγκασάκι στην Οζάκα, δύο γειτονιές όπου μπορεί κάποιος να ζήσει χωρίς ταυτότητα.

Η Mauger λέει ότι αυτές οι κοινότητες είναι τα οχυρά της Yakuza, της ιαπωνικής μαφίας, όπου οι θέσεις εργασίας που πληρώνουν μετρητά – χωρίς ερωτήσεις – μπορούν εύκολα να βρεθούν.

Kabukicho, μια τέτοια περιοχή

Το βιβλίο των Mauger και Remael φωτίζει αυτήν την σκιώδη οικονομία (αφού κέρδισαν την εμπιστοσύνη ενός διακινητή, μπόρεσαν μάλιστα να παρακολουθήσουν μια τέτοια κίνηση εξαφάνισης). Όμως, οι πιο συναρπαστικές ιστορίες είναι αυτές των johatsu, οι οποίες συνήθως συνδέονται με αποτυχίες, κοινωνικό στιγματισμό, πίεση, ντροπή κ.ά.

Στο βιβλίο τους, η Mauger και ο Remael ρίχνουν επίσης φως στους αγαπημένους που μένουν πίσω. Συχνά, οι οικογένειες των johatsu δήλωναν ότι το μόνο που επιθυμούν είναι ο αγνοούμενός τους να μην αισθάνεται πλέον πιεσμένος ή ντροπιασμένος.

«Απλά θέλουμε να τον ακούσουμε, δεν χρειάζεται να επιστρέψει σπίτι του, αν χρειαστεί χρήματα, θα του στείλουμε», είπε ο γονέας ενός johatsu στους Mauger και Remael.

Είναι γεγονός πως η πίεση που αισθάνονται οι άνθρωποι στην Ιαπωνία εκδηλώνεται και με άλλους τρόπους.

Για παράδειγμα, οι Ιάπωνες έχουν μια λέξη που περιγράφει τις αυτοκτονίες που προκαλούνται από υπερβολική εργασία: karoshi. Τον περασμένο Οκτώβριο, μια έκθεση διαπίστωσε ότι πάνω από το 20% των ατόμων που συμμετείχαν σε μια έρευνα των 10.000 δήλωσαν ότι εργάζονταν τουλάχιστον 80 ώρες υπερωριών το μήνα.

Το φαινόμενο «καρόσι», δηλαδή θάνατος από εξαντλητική δουλειά, έχει προκαλέσει τεράστια ανησυχία στη χώρα. Η κυβέρνηση αναγκάσθηκε να λάβει μέτρα και όρισε ανώτατο όριο για υπερωριακή απασχόληση τις 60 ώρες, με εξαίρεση 100 ώρες τους μήνες που υπάρχει μεγάλη ζήτηση στην παραγωγή. Τα μέτρα προβλέπουν ανάπαυση 11 ωρών από την ώρα που ο εργαζόμενος θα φύγει από την δουλειά του έως την επομένη που θα πάει ξανά. Μέχρι σήμερα, ένας εργαζόμενος που παρέμενε έως τις 11 το βράδυ στο γραφείο του ήταν υποχρεωμένος την επομένη ημέρα, στις 8 το πρωί, να πιάσει πάλι δουλειά. Με το νέο μέτρο, θα έχει την ευκαιρία να ξεκουρασθεί για 11 ώρες.

Οι Mauger και Remael κατάφεραν τελικά να εντοπίσουν την αρχική οικογένεια για την οποία έμαθαν στο μπαρ στο Παρίσι και η οποία τούς αφηγήθηκε την ιστορία τους. Στη δεκαετία του ’80, είχαν ανοίξει ένα εστιατόριο ζυμαρικών, λαμβάνοντας ένα μεγάλο δάνειο που δεν μπορούσαν να επιστρέψουν όταν ήρθε η ύφεση. Έτσι μια μέρα, κάλεσαν τις «νυχτερίδες». Ο σύζυγος εργάζεται ως οικοδόμος τώρα. Η σύζυγος σε ταχυδρομείο. Από τους τρεις γιους τους, μόνο ένας από αυτούς γνωρίζει το μυστικό της πραγματικής ταυτότητας της οικογένειας.

Ήταν η πρώτη φορά που η οικογένεια είχε επιτρέψει σε οποιονδήποτε να δει και να πει την ιστορία τους, αλλά οι άνθρωποι στην Ιαπωνία πιθανότατα δεν θα το ακούσουν. Το βιβλίο «The Vanished: The ‘Evaporated People’ of Japan in Stories and Photographs» δεν έχει δημοσιευθεί εκεί.

Από tvxs

Η Ζωή μας σήμερα, Νέα από όλον τον Κόσμο Χωρίς σχόλια »
Νοέ
26

AMATERASU, ΥΠΕΡΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΑ ΜΟΛΙΣ ΚΤΥΠΗΣΕ ΤΗΝ ΓΗ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 26 Νοεμβρίου 2023
Με τρομερή ενέργεια, aνοόγει νέα σελίδα στην αστρολογία και στον πλανήτη μας.

Έχει ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από τον πιο ισχυρό επιταχυντή που δημιούργησε ποτέ ο άνθρωπος, ο οποίος πιστεύεται ότι μπορεί να δημιουργήσει μόνο φαινόμενα όπως γιγάντιες μαύρες τρύπες σε μακρινούς γαλαξίες.

Το δεδομένο είναι ότι μια κοσμική ακτίνα, ένας κοσμικός κεραυνός εξαιρετικά υψηλής ενέργειας έχει χτυπήσει τη Γη. Έχει ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη ενέργεια από τον πιο ισχυρό επιταχυντή στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Οι αστρονόμοι έχουν παρατηρήσει την τροχιά του, αλλά δεν έχουν βρει κανένα αντικείμενο στον γαλαξία μας ή έξω από αυτόν που θα μπορούσε να εξηγήσει την προέλευσή του. Η ανακάλυψη από το Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο της Οσάκα, που μόλις δημοσίευσε το Science, μοιάζει με την αρχή μιας ταινίας επιστημονικής φαντασίας στην οποία οι ερευνητές, προς το παρόν, έχουν καταφέρει να της δώσουν μόνο έναν αποκαλυπτικό τίτλο: Amaterasu, η θεά του ήλιου της ιαπωνικής μυθολογίας.

Οι κοσμικές ακτίνες είναι φορτισμένα σωματίδια ενέργειας που διασχίζουν το σύμπαν με ταχύτητες κοντά σε αυτή του φωτός. Αυτά με τις χαμηλές ενέργειες παράγονται από τον ήλιο, αλλά αυτά με τις υψηλές ενέργειες είναι εξαιρετικά σπάνια, με αποτέλεσμα οι αστρονόμοι να προτείνουν ότι μπορούν να προέρχονται μόνο έξω από τον γαλαξία μας, καθώς θα απαιτούσε πιο ενεργητικά περιβάλλοντα, όπως το περιβάλλον των μαύρων τρυπών στα κέντρα των μακρινών γαλαξιών.

«Είναι γνωστό ότι προέρχονται από πολύ βίαια φαινόμενα, όπως η έκρηξη ενός σουπερνόβα, η σύγκρουση δύο αστέρων ή όταν μια μαύρη τρύπα καταβροχθίζει ένα σύννεφο αερίου, αλλά πολλά είναι ακόμα άγνωστα για τη φύση και τις ιδιότητές τους», εξηγεί ο αστρονόμος και διευθυντής του ισπανικού Εθνικού Αστρονομικού Αστεροσκοπείου, Rafael Bachiller.

Όταν μιλάμε για υψηλή ενέργεια, μιλάμε για περισσότερο από 10 στην ισχύ των 18 ηλεκτρον βολτ ή, το ίδιο, ένα βολτ εξαηλεκτρονίου (EeV), που είναι περίπου ένα εκατομμύριο φορές περισσότερο από αυτό που μπορεί ο Μεγάλος Επιταχυντής στο CERN στη Γενεύη. Το Amaterasu είχε ενέργεια 244 EeV

Εφόσον πρόκειται για ιονίζουσα ακτινοβολία, σημαίνει ότι έχουν αρκετή ενέργεια για να σχίσουν τα ηλεκτρόνια από τα άτομα και να τα ιονίσουν. Εάν φτάσουν σε δορυφόρους ή στη Γη, ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός μπορεί να καταστραφεί. Αλλά αν χτυπήσει ένα ζωντανό ον, μπορεί να του βλάψει τον βιολογικό ιστό, προκαλώντας μια μετάλλαξη στο DNA.

Ο καθηγητής Toshihiro Fujii, από το Graduate School of Science και το Nambu Yoichiro Institute of Theoretical and Experimental Physics στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο της Οσάκα, και μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, ανιχνεύουν αυτές τις ακτίνες από το 2008 μέσω του πειράματος Telescope Array. Ένας ανιχνευτής που αποτελείται από 507 σταθμούς που καλύπτουν μια έκταση 700 τετραγωνικών χιλιομέτρων στη Γιούτα των Ηνωμένων Πολιτειών. Ηταν στις 27 Μαΐου 2021 όταν εντόπισαν το Amaterasu.

«Όταν το ανακάλυψα σκέφτηκα ότι πρέπει να ήταν λάθος, καθώς έδειξε ένα επίπεδο ενέργειας πρωτόγνωρο εδώ και δεκαετίες», λέει ο καθηγητής Fujii. Ένα τέτοιο επίπεδο ενέργειας είναι συγκρίσιμο με αυτό της πιο ενεργητικής κοσμικής ακτίνας που έχει παρατηρηθεί ποτέ στην ιστορία, που βαφτίστηκε από επιστήμονες με το καθόλου καθησυχαστικό όνομα Oh-My-God, που χτύπησε τη Γη το 1991 με ενέργεια 320 EeV.

Στις 7 Αυγούστου 1912, ο φυσικός Victor Hess πέταξε ένα μπαλόνι στα 5.300 μέτρα και ανακάλυψε ότι σε αυτό το ύψος υπήρχε τρεις φορές περισσότερη ιονίζουσα ακτινοβολία από ό,τι στη Γη, επομένως η ακτινοβολία έπρεπε να προέρχεται από το διάστημα. Πάνω από έναν αιώνα αργότερα, δεν γνωρίζουμε ακόμη με βεβαιότητα πώς παράγονται ή τις πηγές από τις οποίες προέρχονται.

Το Amaterasu, αυτή τη στιγμή, είναι τόσο μυστηριώδες όσο και η ίδια η Ιαπωνική θεά, αλλά υπάρχει ελπίδα ότι η ανίχνευσή του θα ανοίξει το δρόμο για τους επιστήμονες.

«Δεν έχει εντοπιστεί ένα πολλά υποσχόμενο αστρονομικό αντικείμενο που να ταιριάζει με την κατεύθυνση από την οποία έφτασε, γεγονός που τροφοδοτεί την ύπαρξη άγνωστων ακόμη αστρονομικών φαινομένων με φυσική προέλευση πέρα από το τυπικό μοντέλο», τόνισε ο καθηγητής Fujii.

Αποτελούμενες από φορτισμένα σωματίδια, οι ακτίνες που φτάνουν στη Γη αλλάζουν κατεύθυνση ακολουθώντας τις ιδιότροπες γραμμές των μαγνητικών πεδίων που διαπερνούν το διαστρικό μέσο. Επομένως, για να μάθουμε την προέλευσή τους, αντί να εντοπίζουμε απευθείας τις κοσμικές ακτίνες, μπορούμε να προσπαθήσουμε να παρατηρήσουμε μερικά από τα αποτελέσματα που προκαλούν», εξηγεί ο Bachiller.

Όταν μια ενιαία ενεργειακή κοσμική ακτίνα χτυπά τη Γη, τυπικά αλληλεπιδρά ψηλά στην ατμόσφαιρα της Γης, υφίσταται μια φυσική αντίδραση σωματιδίων με ένα άτομο αέρα, διασπώντας το άτομο. Τα θραύσματα του ατόμου που αναδύονται έχουν συνήθως αρκετή ενέργεια για να θρυμματίσουν, με τη σειρά τους, πρόσθετα άτομα και ούτω καθεξής, σχηματίζοντας μια βροχή από ενεργητικά υποατομικά σωματίδια.

Πέρα από κάθε φαντασία και με την Επιστήμη να πηγαίνει πιο μακριά από ποτέ.

Από in.gr

 

Επιστήμες, Η Ζωή μας σήμερα, Νέα από όλον τον Κόσμο Χωρίς σχόλια »
Νοέ
12

Ο ΧΡΟΝΟΣ…

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Νοεμβρίου 2023

Στοιχεία τα οποία προέρχονται από το αρχείο του BBC Future που περιγράφουν γιατί ο χρόνος είναι κάτι περισσότερο από ό,τι φαίνεται με το μάτι.

1. Η γλώσσα σας επηρεάζει την αντίληψή σας για τον χρόνο

Σκεφτείτε τον χρόνο ως μια γραμμή. Προς ποια κατεύθυνση ρέει; Είναι οριζόντια ή κάθετη; Ή μήπως δεν είναι καθόλου γραμμή για εσάς. Οι απαντήσεις σε αυτές τις ερωτήσεις μπορεί κάλλιστα να εξαρτώνται από τη γλώσσα που μιλάτε.

Για παράδειγμα, οι αγγλόφωνοι περιγράφουν τον χρόνο ως μπροστά ή πίσω τους ή ως οριζόντια γραμμή που κινείται από αριστερά προς τα δεξιά. Οι ομιλητές της Μανδαρινικής γλώσσας οραματίζονται τον χρόνο ως μια κάθετη γραμμή, όπου το κάτω αντιπροσωπεύει το μέλλον, ενώ οι Έλληνες τείνουν να βλέπουν τον χρόνο ως μια τρισδιάστατη οντότητα που είναι «μεγάλη» και όχι «μακρά». Στο Pormpuraww, μια απομακρυσμένη κοινότητα ιθαγενών της Αυστραλίας, ο χρόνος είναι τοποθετημένος σύμφωνα με την ανατολή και τη δύση.

2. Όταν το σύμπαν τελικά πεθάνει, δεν θα υπάρχει ούτε μέλλον ούτε παρόν

Όπως κι εμείς, έτσι και ο τρόπος που περνάει ο χρόνος θα αλλάξει καθώς το Σύμπαν θα γερνάει. Το «βέλος του χρόνου», το οποίο δείχνει από το παρελθόν προς το μέλλον, πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στη Μεγάλη Έκρηξη. Το βρεφικό Σύμπαν πιστεύεται ότι είχε πολύ χαμηλή εντροπία – ένα μέτρο αταξίας ή τυχαιότητας. Από τότε, η εντροπία αυξάνεται – αυτή η αλλαγή είναι που δίνει στο βέλος του χρόνου την πορεία του. Είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο είναι εύκολο να σπάσεις ένα φρέσκο αυγό, αλλά εξαιρετικά δύσκολο να πάρεις ένα χάος από θραύσματα και κρόκο και να δημιουργήσεις ένα ολόκληρο φρέσκο αυγό.

Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί στο τέλος του Σύμπαντος, αλλά ένας ισχυρός υποψήφιος είναι ο «θερμικός θάνατος», όπου η εντροπία θα έχει φτάσει στο μέγιστο και το βέλος του χρόνου θα χάσει την κατεύθυνσή του. Σκεφτείτε το σαν όλα τα αυγά του Σύμπαντος να έχουν ήδη συντριβεί, και μετά από αυτό τίποτα ενδιαφέρον δεν θα ξανασυμβεί.

Η αντίληψη του χρόνου μας ριζώνει στη νοητική μας πραγματικότητα. Ο χρόνος δεν βρίσκεται μόνο στο επίκεντρο του τρόπου με τον οποίο οργανώνουμε τη ζωή μας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο τον βιώνουμε.

3. Μπορεί να μην είναι δυνατή η συνειδητή εμπειρία χωρίς χρόνο

Μετράμε, άρα είμαστε. Ο χτύπος του χρόνου είναι ο αόρατος, καρδιακός παλμός της ζωής μας και επηρεάζει κάθε στιγμή της συνείδησής μας. Ο χρόνος και ο εαυτός μας βρίσκονται σε διαρκή χειραψία – ακόμη και ένας άνθρωπος παγιδευμένος σε μια εντελώς σκοτεινή σπηλιά θα εξακολουθούσε να διέπεται από τους κιρκάδιους ρυθμούς των εσωτερικών μας ρολογιών.

Η Holly Andersen, η οποία σπουδάζει φιλοσοφία της επιστήμης και μεταφυσική στο Πανεπιστήμιο Simon Fraser στο Burnaby της Βρετανικής Κολομβίας, προειδοποιεί για το τι θα μπορούσε να κάνει η απώλεια της αίσθησης του χρόνου στην αίσθηση του εαυτού μας. Πιστεύει ότι δεν είναι δυνατόν να έχουμε συνειδητή εμπειρία χωρίς το χρόνο και το πέρασμα του χρόνου. Σκεφτείτε πώς η προσωπική σας ταυτότητα χτίζεται με την πάροδο του χρόνου, αρχειοθετημένη ως αναμνήσεις.

«Αυτές οι αναμνήσεις σας συγκροτούν με την πάροδο του χρόνου» λέει η Andersen. «Αν χάσετε ένα μέρος του χρόνου θα είστε πλέον ένα διαφορετικό άτομο».

4. Δεν υπάρχουν ρολόγια με 100% ακρίβεια

Οι μετρολόγοι εργάζονται πολύ σκληρά για να κρατήσουν τον χρόνο, χρησιμοποιώντας ολοένα και καλύτερη τεχνολογία για να μετρήσουν το πέρασμα των λεπτών, των δευτερολέπτων και των ωρών. Ωστόσο, ενώ τα ατομικά τους ρολόγια είναι απίστευτα ακριβή, δεν είναι τέλεια. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει κανένα ρολόι στη Γη που να είναι απολύτως «σωστό».

Η πραγματική διαδικασία καθορισμού της ώρας που είναι – αυτή τη στιγμή – βασίζεται σε πολλά ρολόγια, που όλα διατηρούν την ώρα σε όλο τον κόσμο. Όλα τα εθνικά εργαστήρια στέλνουν τις μετρήσεις τους στο Διεθνές Γραφείο Μέτρων και Σταθμών στο Παρίσι, το οποίο στη συνέχεια δημιουργεί έναν σταθμισμένο μέσο όρο. Η ώρα, επομένως, είναι ένα ανθρώπινο κατασκεύασμα.

5. Η εμπειρία του χρόνου δημιουργείται ενεργά, από το μυαλό μας

Διάφοροι παράγοντες έχουν καθοριστική σημασία για την κατασκευή της αντίληψης του χρόνου – η μνήμη, η συγκέντρωση, το συναίσθημα και η αίσθηση που έχουμε ότι ο χρόνος βρίσκεται κατά κάποιον τρόπο στο χώρο. Η αντίληψη του χρόνου μας ριζώνει στη νοητική μας πραγματικότητα. Ο χρόνος δεν βρίσκεται μόνο στο επίκεντρο του τρόπου με τον οποίο οργανώνουμε τη ζωή μας, αλλά και του τρόπου με τον οποίο τον βιώνουμε.

Το θετικό είναι ότι αυτό μας δίνει κάποιο μέτρο ελέγχου του τρόπου με τον οποίο τον βιώνουμε. Για παράδειγμα, αν θέλετε να νιώσετε ότι η ζωή σας δεν περνάει γρήγορα από μπροστά σας, το κλειδί είναι η καινοτομία: Η έρευνα δείχνει ότι μια ζωή με επαναλαμβανόμενες και ρουτινιάρικες δραστηριότητες θα νιώσετε, καθώς θα την αναλογίζεστε, ότι ο χρόνος περνάει πιο γρήγορα.

Ο χρόνος, όπως φαίνεται, είναι μια εύθραυστη ψευδαίσθηση. Σε μια στιγμή μπορεί να βρεθούμε σε μια αλλοιωμένη πραγματικότητα

6. Υπάρχουν ήδη πολίτες του 22ου αιώνα ανάμεσά μας αλλά δεν είναι χρονοταξιδιώτες

Ο επόμενος αιώνας μπορεί συχνά να μοιάζει πολύ μακρινός: Μια μακρινή χώρα, όπου ζουν υποθετικά αγέννητες γενιές. Ωστόσο, υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι στη Γη αυτή τη στιγμή που θα είναι εκεί όταν τα πυροτεχνήματα θα εκραγούν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 2099. Ένα παιδί που γεννήθηκε το 2023 θα είναι στη δεκαετία των 70 του, τότε. Είμαστε πολύ περισσότερο συνδεδεμένοι σε μεγάλα χρονικά διαστήματα απ’ ό,τι ίσως συνειδητοποιούμε. Μέσω των οικογενειακών μας δεσμών, είμαστε όλοι ένα βήμα πριν από τους προηγούμενους και τους μελλοντικούς αιώνες.

7. Μπορούμε όλοι να βιώσουμε μια χρονική μεταβολή

Ο χρόνος δεν κυλάει πάντα με τον ίδιο ρυθμό για όλους. Μήπως ο χρόνος βρίσκεται μόνο στο μυαλό; Ένα αυτοκίνητο γλιστράει για κάτι που μοιάζει με αιωνιότητα, εκτοξεύοντας χαλίκια στον αέρα όπου αιωρούνται ακίνητα. Ο χρόνος επιβραδύνεται σχεδόν μέχρι να σταματήσει και, εκείνη τη στιγμή, αντιδράτε για να προστατευθείτε. Σε τέτοιες καταστάσεις, το άγχος μπορεί να ωθήσει τον εγκέφαλο να επιταχύνει την εσωτερική του επεξεργασία – για να σας βοηθήσει να χειριστείτε μια κατάσταση ζωής ή θανάτου.

Διαταραχές του εγκεφάλου, όπως η επιληψία ή το εγκεφαλικό επεισόδιο, μπορούν επίσης να προκαλέσουν χρονικά τεχνάσματα του μυαλού – επιταχύνοντας τον χρόνο ή σταματώντας τον. Ορισμένοι άνθρωποι, όπως οι αθλητές, μπορούν ακόμη και να εκπαιδεύσουν τον εγκέφαλό τους να δημιουργεί μια χρονική στρέβλωση κατά παραγγελία- ένας σέρφερ που πιάνει ένα κύμα την τέλεια στιγμή, ένας ασταμάτητος ποδοσφαιριστής.

Ο χρόνος, όπως φαίνεται, είναι μια εύθραυστη ψευδαίσθηση. Σε μια στιγμή μπορεί να βρεθούμε σε μια αλλοιωμένη πραγματικότητα.

8. Όταν αλλάζουν τα ρολόγια για τη θερινή ώρα, πρέπει να ευχαριστήσουμε (ή να κατηγορήσουμε) έναν κατασκευαστή

Η αλλαγή των ρολογιών για το καλοκαίρι -για να εκμεταλλευτούμε στο έπακρο τις μεγάλες ώρες της ημέρας στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη- δεν αγκαλιάζεται καθολικά από όλους. Αλλά είτε το αγαπάτε είτε το μισείτε, υπάρχει ένας πεισματάρης Βρετανός αγωνιστής που μπορείτε να ευχαριστήσετε. Χωρίς έναν οικοδόμο που ονομάζεται William Willett, το ένα τέταρτο του κόσμου – συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ – ίσως να μην είχε υιοθετήσει ποτέ τη θερινή ώρα.

Αφού ο Willett κατάφερε να πείσει τους πολιτικούς ηγέτες, η Βρετανία έκανε την αλλαγή κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Η κίνηση αυτή έγινε λόγω της έλλειψης άνθρακα – και οι μεγαλύτερες ώρες της ημέρας σήμαιναν λιγότερη ανάγκη για ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα για να διατηρούνται τα φώτα αναμμένα. Η ιδέα ήταν τόσο αποτελεσματική που στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Βρετανία την προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και έτρεξε προσωρινά σε διπλή θερινή ώρα, δύο ολόκληρες ώρες μπροστά από την ώρα GMT, για να εξοικονομήσει βιομηχανικό κόστος.

Για πολλούς Νεπαλέζους, αυτό το άρθρο δεν δημοσιεύτηκε το 2023. Στο ημερολόγιο Bikram Sambat του Νεπάλ, είναι στην πραγματικότητα το έτος 2080

9. Δεν ζεις πραγματικά στο παρόν

Καθώς διαβάζετε αυτές τις λέξεις, είναι εύκολο να υποθέσετε ότι πρόκειται για το «τώρα». Ωστόσο, δεν είναι.

Πάρτε την απλή πράξη να κοιτάξετε ένα άτομο που σας μιλάει απέναντι από ένα τραπέζι. Η επιβεβαίωση της κίνησης των χειλιών του φτάνει στα μάτια μας πριν από τον ήχο της φωνής του (επειδή το φως ταξιδεύει ταχύτερα από τον ήχο), αλλά ο εγκέφαλός μας τα συγχρονίζει για να τα κάνει να ταιριάζουν.

Και αυτό δεν είναι καν το πιο περίεργο πράγμα σχετικά με τον χρόνο. Οι νόμοι της φυσικής υποδηλώνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να ρέει και προς τα πίσω.

10. Οι μέρες μας γίνονται μεγαλύτερες λόγω της βαρύτητας του φεγγαριού

Μπορεί να σας εκπλήσσει το γεγονός ότι η Σελήνη – ο σταθερός τροχιακός σύντροφος του πλανήτη μας στο αστρομπαλέτο που εκτελούμε γύρω από τον Ήλιο – απομακρύνεται όλο και περισσότερο από εμάς. Κάθε χρόνο η απόσταση μεταξύ της Γης και της Σελήνης αυξάνεται κατά 3,8 εκατοστά. Και καθώς το κάνει αυτό, κάνει τις μέρες μας λίγο μεγαλύτερες.

Αυτό οφείλεται στην έλξη της βαρύτητας της Σελήνης στον πλανήτη μας. Η βαρυτική έλξη της Σελήνης δημιουργεί παλίρροιες, οι οποίες είναι ένα «εξόγκωμα» νερού που εκτείνεται σε ελλειπτικό σχήμα τόσο προς όσο και μακριά από τη βαρύτητα της Σελήνης. Όμως η Γη περιστρέφεται στον άξονά της πολύ πιο γρήγορα από ό,τι η Σελήνη περιστρέφεται γύρω της, πράγμα που σημαίνει ότι η τριβή από τις ωκεάνιες λεκάνες παρασύρει το νερό μαζί της. Αυτό προκαλεί το εξόγκωμα να κινείται ελαφρώς μπροστά από τη Σελήνη στην τροχιά της, η οποία με τη σειρά της προσπαθεί να την τραβήξει προς τα πίσω. Αυτό σταδιακά απορροφά την περιστροφική ενέργεια του πλανήτη μας, επιβραδύνοντας την περιστροφή του, ενώ η Σελήνη κερδίζει ενέργεια, με αποτέλεσμα να κινείται σε υψηλότερη τροχιά και να απομακρύνεται από τη Γη.

Η σταδιακή επιβράδυνση της περιστροφής του πλανήτη μας έχει προκαλέσει την αύξηση της διάρκειας μιας μέσης γήινης ημέρας κατά περίπου 1,09 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα από τα τέλη της δεκαετίας του 1600. Άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό λίγο ψηλότερα, στα 1,78 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα, βασιζόμενες σε πιο αρχαίες παρατηρήσεις εκλείψεων. Αν και τίποτα από αυτά δεν ακούγεται πολύ, κατά τη διάρκεια της ιστορίας της Γης των 4,5 δισεκατομμυρίων ετών, αθροίζονται.

11. Πολλοί άνθρωποι ζουν εκτός συμβατικού χρόνου –Για αυτούς δεν είναι 2023

Για πολλούς Νεπαλέζους, αυτό το άρθρο δεν δημοσιεύτηκε το 2023. Στο ημερολόγιο Bikram Sambat του Νεπάλ, είναι στην πραγματικότητα το έτος 2080. Τουλάχιστον τέσσερα ημερολόγια χρησιμοποιούνται μεταξύ διαφορετικών εθνοτικών ομάδων εκεί, en;v το Νεπάλ είναι ακόμη και 15 λεπτά εκτός συγχρονισμού με τις συνήθεις ζώνες ώρας.

Αποδεικνύεται ότι πολλοί πολιτισμοί είναι εντάξει με το να βιώνουν πολλά έτη ταυτόχρονα. Στη Μιανμάρ είναι επίσης το 1384, στην Ταϊλάνδη το 2566 και στην Αιθιοπία το 2016, όπου το έτος διαρκεί 13 μήνες. Το ισλαμικό ημερολόγιο, εν τω μεταξύ, σηματοδότησε την άφιξη του έτους 1445 τον Ιούλιο.

*Με στοιχεία από bbc.com

Από in.gr

Επιστήμες, Η Ζωή μας σήμερα, Νέα από όλον τον Κόσμο Χωρίς σχόλια »
Νοέ
12

“ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙΣ ΕΣΥ ΗΛΙΟΣ…” Ν.ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Νοεμβρίου 2023

Πρέπει να γίνεις εσύ ήλιος για να φωτίσεις τους σβησμένους ήλιους των άλλων. Δεν υπάρχουν ιδέες, υπάρχουν μονάχα άνθρωποι που κουβαλούν τις ιδέες, κι αυτές παίρνουν το μπόι του ανθρώπου που τις κουβαλάει.

Πού να βρω μια ψυχή σαρανταπληγιασμένη κι απροσκύνητη, σαν την ψυχή μου, να της ξομολογηθώ;

Δε ζυγιάζω, δε μετρώ, δε βολεύουμαι! Ακολουθώ το βαθύ μου χτυποκάρδι …

Να μην αρνιέσαι τη νιότη σου ως τα βαθιά γεράματα, να μάχεσαι σε όλη σου τη ζωή να μετουσιώσεις σε κατάκαρπο δέντρο την εφηβική σου άνθηση, αυτός, θαρρώ, είναι ο δρόμος του ολοκληρωμένου ανθρώπου.

Έχουν να πουν πως άνθρωπος είναι το ζώο που συλλογιέται το θάνατο. Όχι, σου λέω εγώ. Άνθρωπος είναι το ζώο που συλλογιέται την αθανασία.

Νιώθω σαν να χτυπάμε τα κεφάλια μας στα σίδερα. Πολλά κεφάλια θα σπάσουν. Μα κάποια στιγμή, θα σπάσουν και τα σίδερα.

Άσφαλτα κατέχει η χωματένια αυτή μήτρα την αξία του κάθε παιδιού της· κι όσο ανώτερη η ψυχή που έπλασε, τόσο και δυσκολότερη της αναθέτει εντολή: να σώσει τον εαυτό του ή τη ράτσα του ή τον κόσμο· από την πρώτη, τη δεύτερη, την τρίτη εντολή που σου αναθέτει διαβαθμίζεται η ψυχή σου

Πεζογραφία, Σχέσεις Χωρίς σχόλια »
Νοέ
4

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Νοεμβρίου 2023

Η σουηδική κυβέρνηση περιορίζει την ψηφιακή μάθηση στο δημοτικό, θα την τερματίσει εντελώς για παιδιά κάτω των 6 ετών, ενώ θα επενδύσει σε βιβλία

Τυπωμένα βιβλία, εξάσκηση στην ανάγνωση και στο γράψιμο. Ο χρόνος σε tablets, έρευνα στο διαδίκτυο και εξάσκηση πληκτρολόγησης περιορίζεται. Έγιναν Νέο Λουδίτες οι Σοιηδοί; Όχι. Η υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων μάθησης έχει προκαλέσει την ανησυχία του ΟΗΕ για την εκπαίδευση και τον πολιτισμό: Σε έκθεση της UNESCO υπήρξε επείγουσα έκκληση: η τεχνολογία στην εκπαίδευση θα πρέπει να εφαρμόζεται με τρόπο που να μην αντικαθιστά την προσωπική διδασκαλία και να υποστηρίζει την ποιοτική εκπαίδευση για όλους. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, η επιστροφή σε παραδοσιακούς τρόπους μάθησης έρχεται ως απάντηση στον προβληματισμό ειδικών για την υπερψηφιοποιημένη προσέγγιση της Σουηδίας στην εκπαίδευση με εισαγωγή tablets στα νηπιαγωγεία διακρίνοντας μείωση βασικών δεξιοτήτων.

«Τα φυσικά βιβλία είναι σημαντικά για τη μάθηση των μαθητών». Παρόλο που οι μαθητές της Σουηδίας σημειώνουν βαθμολογία πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην ανάγνωση, μια διεθνής έρευνα από την Progress in International Reading Literacy Study (PIRLS) έδειξε πτώση της ανάγνωσης μεταξύ της περιόδου 2016 και 2021. «Μαθησιακά ελλείμματα μπορεί να οφείλονται φυσικά στην πανδημία του κορωνοϊού αλλά η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να προκαλέσει την υστέρηση των νέων στα βασικά μαθήματα» Η Σουηδία αποφάσισε να κινηθεί γρήγορα και ανακοίνωσε επενδύσεις 57,5 εκατ. ευρώ για σχολικά βιβλία φέτος και άλλα τόσα για την επόμενη σχολική χρονιά.

Από doctv

Αγωγή του παιδιού, Η Ζωή μας σήμερα, Νέα από όλον τον Κόσμο Χωρίς σχόλια »