Ταξιδέψαμε

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαρτίου 2025

 Όσον αφορά στη μακροζωία, οι ειδικοί πάνω στο θέμα, δηλαδή οι Ιάπωνες, έχουν βρει μια προπόνηση που διαρκεί μόνο 3 λεπτά και προσφέρει μακροχρόνια οφέλη: Το «rajio taiso» («άσκηση με ραδιόφωνο»), είναι μια σειρά από απλές, ρυθμικές γυμναστικές ασκήσεις χαμηλής έντασης, που συνήθως εκτελούνται με τη συνοδεία μουσικής ή ραδιοφωνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με το Harvard Health, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ασκήσεις που εστιάζουν στην ευλυγισία, την κινητικότητα και την ενδυνάμωση του σώματος. Δημιουργήθηκε για πρώτη φορά το 1928 ως μια πρωτοβουλία για να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να γυμνάζονται καθημερινά.

Είναι εξαιρετικά δημοφιλές μέχρι και σήμερα. Θεωρείται, μάλιστα, μέρος της ιαπωνικής καθημερινότητας και έχει ιδιαίτερη πολιτιστική αξία, καθώς προάγει τη συντροφικότητα και την κοινωνικότητα.

Οι ασκήσεις είναι σχεδιασμένες για να είναι προσβάσιμες σε άτομα όλων των ηλικιών. Συνήθως εκτελούνται το πρωί, σε ομαδικά περιβάλλοντα, όπως στα σχολεία πριν χτυπήσει το κουδούνι και τις επιχειρήσεις πριν την έναρξη της βάρδιας. Πλέον, είναι διαθέσιμες μέσω τηλεόρασης, διαδικτύου και άλλων ψηφιακών μέσων, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους ανθρώπους να τις παρακολουθήσουν και να συμμετάσχουν από οποιοδήποτε σημείο του κόσμου:

Τα οφέλη του «rajio taiso»

  • Καλύτερη κυκλοφορία του αίματος.
  • Περισσότερη αντοχή.
  • Λιγότερο του άγχος.
  • Ανεβασμένη διάθεση και ενέργεια.
  • Βελτιωμένη ισορροπία και στάση σώματος.
  • Ανακούφιση από μυϊκό πιάσιμο.
  • Διαχείριση βάρους.
  • Πρόληψη χρόνιων παθήσεων.

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του «rajio taiso» είναι η απλότητά του. Δεν απαιτεί πολύ χρόνο ούτε πολύπλοκες κινήσεις. Αυτό το καθιστά ιδανικό για καθημερινή εξάσκηση, καθώς η συνέπεια είναι το κλειδί για μέγιστα οφέλη.

Ερευνητές του University of New South Wales (UNSW) υποστηρίζουν ότι όταν κάνεις κάτι τακτικά, ο συνολικός όγκος της προσπάθειάς σου είναι τελικά μεγαλύτερος, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για να έχεις μόνιμα αποτελέσματα.

Το να δημιουργείς μια νέα συνήθεια είναι σαν να χαράζεις ένα νέο μονοπάτι. Τα πρώτα βήματα μπορεί να είναι δύσκολα. Ωστόσο, στο τέλος – με υπομονή και επιμονή –  το σώμα και το μυαλό σου θα επιλέγουν αυτόματα το νέο μονοπάτι αντί για το παλιό, επειδή θα έχει γίνει πιο εύκολο. Η συνέπεια μπορεί, επίσης, να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή σου. Όταν τηρείς τις υποσχέσεις που δίνεις στον εαυτό σου, αρχίζεις να τον εμπιστεύεσαι περισσότερο.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Φεβρουαρίου 2025

Το να μην κάνεις τίποτα μπορεί να φαίνεται εγωιστικό ή βαρετό με μια πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια «υπηρεσία» που προσφέρεις στον εαυτό σου και στην κοινωνία. Αυτό που οι Ολλανδοί ονομάζουν «niksen»

Όταν κάποιος σε ρωτά τι κάνεις, κατά τη διάρκεια του niksen σου, απάντησέ του απλά: «Τίποτα».  Μην απολογείσαι γιατί κάνεις ένα διάλειμμα ή διακοπές. Μην βλέπεις το niksen σαν σημάδι τεμπελιάς, αλλά σαν μια σημαντική δεξιότητα της ζωής, που θα σε βοηθήσει να βρεις την ηρεμία και να αποφύγεις το burnout.

Η τεμπελιά έχει να κάνει με την απροθυμία να κάνουμε κάτι, συχνά πηγάζει από το αίσθημα της ανίας και ως επί τω πλείστον, είναι παροδική. Αντίθετα, το burnout χαρακτηρίζεται από μια κατάσταση συναισθηματικής ή σωματικής εξάντλησης και μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σοβαρές για την συνολική υγεία επιπτώσεις.

ΠΞΓΑΙΝΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΣΟΥ

Με την πάροδο των ετών, η εργασία για τους περισσότερους υπαλλήλους συνδέεται όλο και περισσότερο με αυστηρές προθεσμίες και υπέρμετρη πίεση. Ο ανταγωνισμός, η αγωνία να αποδείξεις και να αποδώσεις, η  οικονομική ανασφάλεια και μια κουλτούρα απαιτήσεων που διαμορφώνουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής, δεν μπορεί να αφήσει τον τρόπο λειτουργίας μας και την υγεία μας ανεπηρέαστα.

Η εργασία αργά τη νύχτα, η παράλειψη γευμάτων, η καθιστική ζωή, οι πολλές ώρες μπροστά στις οθόνες, η κακή στάση του σώματος και η κοινωνική αποσύνδεση είναι μερικοί από τους κινδύνους μιας κακής εταιρικής κουλτούρας για την υγεία μας.

Οι Ολλανδοί αναγνωρίζουν ότι ο καθένας έχει διαφορετικό χρονότυπο. Οι άνθρωποι κοιμούνται και δουλεύουν διαφορετικές ώρες της ημέρας για να επιτύχουν τη μέγιστη παραγωγικότητα. Κάποιοι αποδίδουν καλύτερα το πρωί και άλλοι είναι πιο παραγωγικοί το απόγευμα.

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να βρει πότε είναι πιο δημιουργικός, πιο παραγωγικός.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ ΝΙΚSEN

Οι στιγμές του niksen όπου δεν κάνεις τίποτα είναι πιο ιδιαίτερες όταν τις μοιράζεσαι με τα αγαπημένα σου άτομα.

Εάν μπορείς να ολοκληρώσεις μια εργασία την επόμενη ημέρα αντί να τη φέρεις μαζί σου στο σπίτι, για να περάσεις λίγο παραπάνω χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σου, μην αμελήσεις να το κάνεις.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 15 Φεβρουαρίου 2025

Συνέβη μόλις πριν από εξήντα χρόνια, στην παγκόσμια έκθεση του 1958, όταν το Βέλγιο παρουσίασε μεταξύ άλλων εκθεμάτων, ανθρώπους. Εν προκειμένω, Αφρικανούς. Πώς ήταν ο τελευταίος «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» στην καρδιά της Ευρώπης και για ποιούς λόγους οι Βέλγοι δεν τολμούν ακόμη να κοιτάξουν το εφιαλτικό αποικιακό παρελθόν τους στην Αφρική. Η παγκόσμια έκθεση του 1958, ήταν μια λαμπρή γιορτή της μεταπολεμικής Ευρώπης με ό,τι αυτό συνεπάγεται όσον αφορά τα επιτεύγματα της τεχνολογικής κυρίως, προόδου. Σύμφωνα με τον Guardian, το γεγονός αυτό, του «ανθρώπινου ζωολογικού κήπου» διατηρεί μέχρι σήμερα μια «σημαντική θέση στη συλλογική μνήμη του βελγικού λαού». Εξού και σε μία προσπάθεια επαναπροσέγγισης, επαναπροσδιορισμού του αποικιακού παρελθόντος του, το Βέλγιο οργανώνει σειρά εκδηλώσεων στο φουτουριστικό τοπόσημο των Βρυξελλών, το Atomium*. Η έκθεση μαύρων ανδρών, γυναικών και παιδιών σε «φυσικές συνθήκες» για την «εκπαίδευση και διασκέδαση» των λευκών Ευρωπαίων, έμελε να είναι ο τελευταίος «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» στον κόσμο. Το 1958, το Βέλγιο εξακολουθούσε να διαφεντεύει το Κονγκό** -μια χώρα περίπου 80 φορές μεγαλύτερη από το μέγεθος του και την ίδια στιγμή, πηγή μεγάλης εθνικής υπερηφάνειας. Το πλούσιο σε ορυκτά κράτος της Κεντρικής Αφρικής δεν ήταν «μόνο» εξαιρετικά προσοδοφόρο οικονομικά, αλλά το γεγονός ότι ήταν αποικία του Βελγίου, του μικρού ευρωπαϊκού κράτους που ζούσε στη σκιά της Βρετανίας και της Γαλλίας, προσέδιδε στη χώρα κύρος. Ο πολιτικός κόσμος του Βελγίου έβλεπε την Expo ’58 σαν μία πρώτης τάξεως ευκαιρία να παρουσιάσει στον πλανήτη μια καλογυαλισμένη εικόνα του Βελγικού Κονγκό. «Kongorama». Στην είσοδο του Ατόμιουμ -που στήθηκε ως «απάντηση» στον γαλλικό Πύργο του Άιφελ- οι Βέλγοι είχαν στήσει επτά περίπτερα αφιερωμένα στο Κονγκό -στις εξορύξεις, τις μεταφορές και τη γεωργία- γνωστό ως «Kongorama». Κάπου εκεί, μέσα σε «τροπικούς κήπους», «τοποθετούσαν» καθημερινά άνδρες, γυναίκες και παιδιά, ντυμένους με παραδοσιακές φορεσιές, σαν σε βιτρίνα, η οποία χωριζόταν από τους επισκέπτες με μία περίφραξη από μπαμπού. Δεν επρόκειτο για κάποια καινοτομία. Ανθρώπινοι ζωολογικοί κήποι παρουσιάζονταν σε τακτική βάση στη Δύση ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, στο Λονδίνο, το Όσλο και το Αμβούργο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι ότι το 1906 στη Νέα Υόρκη, ένας νεαρός Κονγκολέζος με ακανόνιστα δόντια εκτέθηκε στον ζωολογικό κήπο του Μπρονξ, στο σημείο που ήταν οι πίθηκοι. Το καλοκαίρι του 1897, ο βασιλιάς Λεοπόλδος ο ΙΙ, έφερε στις Βρυξέλλες 267 Κονγκολέζους. Τους έβαλε να κωπηλατούν με τα κανό τους στις βασιλικές λίμνες του αποικιακού Μουσείου Tervuren, ανατολικά των Βρυξελλών και οι Βέλγοι έσπευσαν: 1,3 εκατ. άτομα -από τα 4 εκατ. του συνολικού πληθυσμού- πήγαν να απολαύσουν το «σόου» περπατώντας πάνω σε μία γέφυρα από σχοινιά προκειμένου να εξασφαλίσουν την καλύτερη δυνατή θέα. Το καλοκαίρι εκείνο ήταν ιδιαιτέρως ψυχρό. Επτά από τους Κονγκολέζους πέθαναν από πνευμονία και γρίπη. Οι Βέλγοι πέταξαν τα σώματα τους σε ένα μαζικό τάφο στο τοπικό νεκροταφείο, χωρίς καμία σήμανση. Αλλά ήταν τόσο μεγάλη η δημοφιλία του «ζωολογικού κήπου» και άλλων παρόμοιων «εκθεμάτων» ώστε λίγο αργότερα δημιουργήθηκε στο ίδιο σημείο μόνιμη έκθεση. Αρχικά έλαβε το όνομα Μουσείο του Κονγκό, πλέον ονομάζεται Βασιλικό Μουσείο για την Κεντρική Αφρική. Η έκθεση του 1958 ήταν μικρότερης κλίμακας, αλλά παρόμοιου περιεχομένου. Οι Βέλγοι έστησαν ένα «τυπικό» χωριό, στο οποίο υποτίθεται ότι οι Κονγκολέζοι περνούσαν τις μέρες τους φτιάχνοντας χειροποίητες κατασκευές στις αχυρένιες καλύβες τους, ενώ οι λευκοί άνδρες και γυναίκες περνούσαν, τούς χάζευαν και ως επί το πλείστον, τούς χλεύαζαν. Όπως έγραφε ένας δημοσιογράφος της εποχής «στην περίπτωση κατά την οποία δεν υπήρχε αντίδραση, τους έριχναν νομίσματα ή περνούσαν από τα ανοίγματα της περίφραξης, μπανάνες». Σύμφωνα με άλλο δημοσίευμα «οι νέγροι στους ζωολογικούς κήπους» ήταν προσφιλές θέμα συζήτησης. Για τις ανάγκες της έκθεσης έφεραν από την Αφρική 598 Κονγκολέζους: 273 άνδρες, 128 γυναίκες και 197 παιδιά (συνολικά 183 οικογένειες). Η δρ Sarah Van Beurden, ιστορικός με πεδίο έρευνας την Κεντρική Αφρική, σημειώνει μάλιστα ότι, η αρμόδια υπηρεσία ήταν «ιδιαιτέρως ανήσυχη όσον αφορά την παραμονή ενός τόσο μεγάλου αριθμού Κονγκολέζων στο Βέλγιο». Στο απομονωμένο κτίριο που τους κρατούσαν -και από το οποίο τους πήγαιναν και τους έφερναν από την Έκθεση- οι Αφρικανοί διαμαρτυρήθηκαν τόσο για την καθημερινή κακοποίηση την οποία υφίσταντο, ως εκθέματα, όσο και για επιμέρους θέματα όπως η στέγαση τους στον περιορισμένο χώρο που τους είχαν στοιβάξει. Μέχρι τον Ιούλιο, οι περισσότεροι δεν άντεξαν και γύρισαν στην πατρίδα τους. Ο «ανθρώπινος ζωολογικός κήπος» έκλεισε και η έκθεση συνεχίστηκε. Έμελε να είναι ο τελευταίος, καθώς το 1960 το Κονγκό απέκτησε την ανεξαρτησία του. Αλλά για τον Guido Gryseels, γενικό διευθυντή του Βασιλικού Μουσείου για την Κεντρική Αφρική (RMCA), η μάχη κατά των προκαταλήψεων που ήταν στον πυρήνα της ιδέας του «ζωολογικού κήπου» βρίσκεται στην κορυφή των προτεραιοτήτων του. Θέλουν να ξεχάσουν το Ολοκαύτωμα στο Κονγκό. Την 1η Δεκεμβρίου, μετά από μια ανακαίνιση που κόστισε 75 εκατ. ευρώ, το RMCA θα ανοίξει ξανά τις πύλες του στο κοινό μετά από πέντε χρόνια. Το Μουσείο διαθέτει ένα νέο κέντρο επισκεπτών και ένα τεράστιο υπόγειο που διπλασίασε τον εκθεσιακό χώρο του σε 11.000 τετραγωνικά μέτρα. Αλλά πέρα από τον κτιριακό μετασχηματισμό, μια πολύ πιο σημαντική αλλαγή είναι προ των πυλών. Όταν το 2001, ο Gryseels ανέλαβε τη διεύθυνση του Μουσείου, η μόνιμη έκθεση ελάχιστα είχε αλλάξει από τη δεκαετία του 1920. Που σημαίνει ότι επί της ουσίας, παρουσίαζε το αφήγημα μίας αποικιοκρατικής χώρας που «έφερε το φως εκεί που πριν υπήρχε σκοτάδι». «Επί 100 χρόνια είμαστε ένα ίδρυμα για την αποικιοκρατία. Για τους περισσότερους Βέλγους η πρώτη γνωριμία τους με την Αφρική γίνεται στο μουσείο μας και η αρχική εικόνα είναι ότι ο λευκός άνθρωπος είναι ανώτερος από τον μαύρο άνθρωπο. Ότι δηλαδή, πήγαμε εκεί για να τους εκπολιτίσουμε. Οι Αφρικανοί παρουσιάζονται στο μουσείο γυμνοί με ένα δόρυ στο χέρι, χωρίς καμία αναφορά στον δικό τους πολιτισμό» λέει ο Gryseels. Η αδράνεια του μουσείου οφείλεται, κατά τον διευθυντή της, στο γεγονός ότι οι Βέλγοι στην πραγματικότητα αρνούνται να κοιτάξουν στο αποικιακό παρελθόν τους. «Πρόκειται για ένα πολύ ευαίσθητο θέμα. Κάθε βελγική οικογένεια έχει τουλάχιστον ένα μέλος της που έχει εργαστεί στο Κονγκό. Μπορεί να ήταν ιεραπόστολος, μπορεί δάσκαλος, μπορεί υπάλληλος της δημόσιας διοίκησης. Όποιον Βέλγο και να ρωτήσετε θα σας απαντήσει ότι κάποιος δικός του ήταν στο Κονγκό. Είναι μια συζήτηση έντονα συναισθηματικά φορτισμένη». Ο Gryseels εξηγεί ότι ο δημόσιος διάλογος για το αποικιακό παρελθόν ξεκίνησε στο Βέλγιο πολύ αργά, με τη δημοσίευση του βιβλίου του καθηγητή Δημοσιογραφίας στο Μπέρκλεϊ, Adam Hochschild, με τίτλο «King Leopold’s Ghost» το 1998. Πρόκειται για το χρονικό ενός Ολοκαυτώματος, από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των λευκών στην Αφρική, που ξεχάστηκε σκοπίμως. «Η συζήτηση άνοιξε σιγά σιγά. Όμως ακόμα και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα βελγικά σχολεία μέχρι πρόσφατα ήταν στη γραμμή ότι ‘εμείς πήγαμε τον πολιτισμό’» λέει ο Gryseels. * Το Ατόμιουμ που κατασκευάστηκε το 1958 -σχεδιασμένο αρχικά για να διαρκέσει μόνο έξι μήνες, όσο η Εxpο 1958- είναι ένα μνημείο με ύψος 103 μ. που αναπαριστά την κυψελίδα ενός κρυστάλλου σιδήρου, μεγεθυμένη κατά 165 δισεκατομμύρια φορές, που τελικώς επέζησε και κατέστη δημοφιλές τουριστικό θέλγητρο, σε σημείο που κατά κάποιους συγκαταλέγεται στα εθνικά σύμβολα του Βελγίου. Στα τέλη του 1950, καθώς η υφήλιος εισερχόταν στην εποχή των διαστημικών ταξιδιών, το σχέδιο του αρχιτέκτονα Αντρέ Ουότερκιν αποτελούσε τον τέλειο αντικατοπτρισμό της νέας εποχής. Καθεμιά από τις εννέα σφαίρες που το αποτελούν είναι ένα μουσείο με διάμετρο 18 μέτρα. Όλες οι σφαίρες συνδέονται με ανελκυστήρες. ** Οι Βέλγοι άρχισαν να εξερευνούν το Κονγκό τη δεκαετία του 1870, αρχικά με τον Σερ Χένρι Μόρτον Στάνλεϊ, ο οποίος ανέλαβε το «εγχείρημα» με επιχορήγηση του βασιλιά Λεοπόλδου ΙΙ του Βελγίου. Ο Λεοπόλδος σχεδίαζε να γίνει το Κονγκό αποικία. Απέκτησε επισήμως τα δικαιώματα του Κονγκό στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1885, το μετέτρεψε σε ιδιόκτητη έκταση -σήμερα θα το λέγαμε, προσωπική εταιρεία- και το ονόμασε Ελεύθερο Κράτος του Κονγκό. Το 1908, το Βελγικό Κοινοβούλιο, αν και δίστασε αρχικά, λύγισε από την διεθνή πίεση (ιδιαίτερα της Βρετανίας) και κατέλαβε το ελεύθερο κράτος από τον βασιλιά Λεοπόλδο. Τις 18 Οκτωβρίου, το Βελγικό Κοινοβούλιο υπερψήφισε την προσάρτηση του Κονγκό ως βελγική αποικία. Την περίοδο 1885-1908, πέντε έως οκτώ εκατομμύρια Αφρικανοί πέθαναν εξαιτίας της απάνθρωπης εκμετάλλευσής τους από τους αποικιοκράτες Βέλγους.

Από doctv

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Φεβρουαρίου 2025

Οι κοινωνικές συμβάσεις λένε ότι υπάρχουν δύο φύλα: άνδρες και γυναίκες. Και γνωρίζουμε ποιος είναι ποιος με βάση τα γεννητικά του όργανα.

Αλλά στην πραγματικότητα, διάφοροι πολιτισμοί έχουν αναγνωρίσει εδώ και πολύ καιρό μέλη που αντιστρατεύονται το βιολογικό δυαδικό σύστημα, σύμφωνα με την Encyclopedia Nritannica.

Οι αρχαίοι έγραφαν για ανθρώπους που δεν ήταν ούτε άντρες ούτε γυναίκες– τα άτομα άλλαζαν φύλα εδώ και αιώνες- και οι διανοούμενοι συζητούσαν έντονα τη σχέση μεταξύ του σώματος και του εαυτού.

Ο Αριστοφάνης, αφηγείται μια ιστορία δημιουργίας στην οποία η «αρχική ανθρώπινη φύση» περιλαμβάνει ένα τρίτο φύλο. Αυτό το φύλο «ήταν ένα ξεχωριστό είδος, με σωματική μορφή και δικό του όνομα, που συγκροτήθηκε από την ένωση του αρσενικού και του θηλυκού».

Hijra

Η ινδουιστική κοινωνία διαθέτει το φύλο hijra, την πιο κοινή μη δυαδική ταυτότητα που αναγνωρίζεται σήμερα στην Ινδία.

Οι Hijra συναντώνται στα θρησκευτικά κείμενα των Ινδουιστών και σε όλη την ιστορία της Νότιας Ασίας.

Πολλοί γεννιούνται με αρσενικά σεξουαλικά χαρακτηριστικά, αν και η κοινότητα τους περιλαμβάνει επίσης διαφυλικά (intersex) άτομα.

Μια μοναδική κουλτούρα διέπει την ταυτότητα hijra: συχνά εγκαταλείπουν το σπίτι τους για να ενταχθούν σε ομάδες που εκπαιδεύουν νέους μυημένους στην πνευματικότητα.

Τα άτομα αυτά αναλαμβάνουν θρησκευτικό ρόλο στην ινδουιστική κουλτούρα, γιορτάζοντας τελετουργίες όπως οι γάμοι και οι γεννήσεις.

Τους τελευταίους αιώνες δημιουργήθηκε ένα στίγμα κατά των hijra, με αφορμή τη βρετανική αποικιοκρατία. Μάλιστα, ένας βρετανικός νόμος του 1871 τους κατηγοριοποίησε ως εγκληματίες.

Το στίγμα κατά των hijra συνεχίζει ακόμα, παρά το γεγονός ότι το Μπαγκλαντές, η Ινδία και το Νεπάλ είχαν αναγνωρίσει τα δικαιώματα των μη δυαδικών ατόμων μέχρι το 2014.

Calalai, Calabai και Bissu

Η εθνοτική ομάδα Bugis στο Νότιο Σουλαουέζι της Ινδονησίας αναγνωρίζει τρία φύλα πέρα από το δυαδικό.

Το Calalai αναφέρεται σε άτομα που έχουν θηλυκά χαρακτηριστικά αλλά παρουσιάζονται με παραδοσιακά ανδρικούς ρόλους, κόβοντας συχνά τα μαλλιά τους κοντά και φορώντας ανδρική αμφίεση.

Calalai

Παίρνουν επίσης μια κοινωνική θέση παρόμοια με αυτή των ανδρών, υπερβαίνοντας ορισμένους περιορισμούς που ισχύουν για τις γυναίκες.

Οι Calabai είναι άτομα που έχουν ανδρικά βιολογικά χαρακτηριστικά αλλά καταλαμβάνουν έναν ρόλο σαν αυτόν που παραδοσιακά καταλαμβάνουν οι γυναίκες.

Ωστόσο, οι calabai δεν προσδιορίζονται ως γυναίκες, απορρίπτουν τους περιορισμούς που βιώνουν οι γυναίκες και δεν αλλοιώνουν τα σεξουαλικά τους χαρακτηριστικά.

Οι calabai συχνά επιβλέπουν τους γάμους και διαχειρίζονται κάθε πτυχή των τελετών.

Τέλος, το bissu, ένα άλλο φύλο, ενσαρκώνει την ολότητα του ανδρισμού και της θηλυκότητας.

Οι Bugis πιστεύουν ότι to bissu ξεπερνά τα άλλα φύλα, περικλείοντας έναν πνευματικό ρόλο.

Άτομο Bissu

Οι άνθρωποι bissu συχνά φορούν λουλούδια και φέρουν ιερά μαχαίρια για να συμβολίσουν την διευρυμένη τους ταυτότητα.

Εκτελούν πνευματικές τελετές και πιστεύεται ότι γεφυρώνουν το εγκόσμιο και το θείο.

Muxe

Οι Muxes αποτελούν μια κοινότητα ανθρώπων στο Μεξικό που έχουν συνήθως ανδρικά βιολογικά χαρακτηριστικά αλλά ενστερνίζονται μια θηλυκή ταυτότητα.

Η λέξη muxe παρουσιάζει ομοιότητα με την ισπανική λέξη για τη «γυναίκα», mujer.

Οι Muxes συχνά αναλαμβάνουν οικιακούς ρόλους που τυπικά ανήκουν στις γυναίκες, όπως το ράψιμο, το μαγείρεμα και η φροντίδα της οικογένειας.

Η ταυτότητα muxe είναι ενσωματωμένη στον πολιτισμό των ιθαγενών ζαποτέκων, οι οποίοι ζουν κυρίως στη νότια μεξικανική πολιτεία Οαχάκα.

Αν και η κουλτούρα των Ζαποτέκ σέβεται τους ανθρώπους muxe, οι muxes εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένους περιορισμούς: συνήθως τους απαγορεύεται να ζουν με τους συντρόφους τους ή να εγκαταλείπουν τα σπίτια της οικογένειάς τους.

Κάθε χρόνο, οι muxes γιορτάζουν το Φεστιβάλ των Αυθεντικών και Ατρόμητων Αναζητητών Κινδύνου, μια ημέρα ενεργητικής ευθυμίας προς τιμήν τους.

Sekrata

Ο λαός Sakalava, ιθαγενής της Μαδαγασκάρης, αναγνωρίζει το φύλο sekrata.

Οι άνθρωποι Sekrata έχουν αρσενικά βιολογικά χαρακτηριστικά, αλλά αφού επιδείξουν συμπεριφορά που θεωρείται θηλυκή κατά την παιδική ηλικία, μεγαλώνουν ως κορίτσια από τις οικογένειές τους.

Οι Sekrata υιοθετούν μια θηλυκή εμφάνιση στο χτένισμα των μαλλιών τους και στη χρήση κοσμημάτων.

Ως ενήλικες, κατοικούν σε μια μοναδική θέση: δεν καταλαμβάνουν παραδοσιακά ανδρικούς ρόλους, όπως ο στρατιώτης- αντίθετα, αναλαμβάνουν άλλες ευθύνες, όπως η συμμετοχή σε τελετές.

Οι sekrata είναι ευρέως αποδεκτοί στην κοινωνία των Sakalava.

Θεωρούνται ιεροί και «προστατεύονται από υπερφυσικές δυνάμεις».

Δύο πνεύματα

Ο όρος Two-spirit (δύο πνεύματα) είναι ένας όρος που έχουν υιοθετήσει ορισμένοι ιθαγενείς της Βόρειας Αμερικής για να αναφερθούν σε άτομα των κοινοτήτων τους που πιστεύεται ότι ενσαρκώνουν τόσο ένα ανδρικό όσο και ένα γυναικείο πνεύμα.

Τα δύο πνεύματα θεωρούνται ότι είναι μοναδικά ικανά να βλέπουν τη ζωή τόσο από την ανδρική όσο και από τη γυναικεία οπτική γωνία και να γεφυρώνουν τις διαφορές.

Ο όρος «δύο πνεύματα» επινοήθηκε το 1990, αλλά οι τρόποι ζωής που περιλαμβάνει διατρέχουν την ιστορία πολλών ιθαγενών πολιτισμών, αν και διαφέρουν ως προς την ονομασία, την έκφραση και το καθεστώς από πολιτισμό σε πολιτισμό.

Τα δύο πνεύματα κατείχαν εξειδικευμένους ρόλους στις κοινότητές τους, κερδίζοντας τον σεβασμό ως θεραπευτές, προξενητές και τελετουργικοί.

Ο αποικισμός των Ευρωπαίων προσπάθησε να εξαλείψει την κουλτούρα των δύο πνευμάτων.

Ωστόσο, τα δύο πνεύματα ανακτούν την αποδοχή τους σε ορισμένες κοινότητες ιθαγενών.

Bakla

Στις Φιλιππίνες ο όρος baklaαναφέρεται σε άτομα που διαθέτουν αρσενικά σεξουαλικά χαρακτηριστικά αλλά ταυτίζονται με τη θηλυκότητα και συχνά εκφράζουν το φύλο τους μέσω θηλυκής ενδυμασίας και συμπεριφοράς.

Η Bakla, αν και κατά κύριο λόγο αποτελεί παρουσίαση φύλου, μπορεί να επικαλύπτεται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό και πολλοί άνθρωποι Bakla ανήκουν επίσης στην κοινότητα LGBTQIA+.

Ιστορικά, οι bakla θεωρούνταν ότι περιλάμβαναν πτυχές τόσο της αρρενωπότητας όσο και της θηλυκότητας και συχνά χρησίμευαν ως ηγέτες των κοινοτήτων τους.

Μετά τον δυτικό αποικισμό, η αποδοχή των bakla μειώθηκε κατακόρυφα.

Ωστόσο μικρές κοινότητες εξακολουθούν να υπάρχουν στις Φιλιππίνες.

Aπό in.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Ιανουαρίου 2025

NIKSEN. Ή αλλιώς η τέχνη του να μη κάνεις τίποτα- και να είσαι χαρούμενος.

Το να μην κάνεις τίποτα μπορεί να φαίνεται εγωιστικό ή βαρετό με μια πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια «υπηρεσία» που προσφέρεις στον εαυτό σου και στην κοινωνία. Αυτό που οι Ολλανδοί ονομάζουν «niksen».

Μη νοιώθεις ενοχές

Όταν κάποιος σε ρωτά τι κάνεις, κατά τη διάρκεια του niksen σου, απάντησέ του απλά: «Τίποτα».  Μην απολογείσαι γιατί κάνεις ένα διάλειμμα ή διακοπές. Μην βλέπεις το niksen σαν σημάδι τεμπελιάς, αλλά σαν μια σημαντική δεξιότητα της ζωής, που θα σε βοηθήσει να βρεις την ηρεμία και να αποφύγεις το burnout.

Η τεμπελιά έχει να κάνει με την απροθυμία να κάνουμε κάτι, συχνά πηγάζει από το αίσθημα της ανίας και ως επί τω πλείστον, είναι παροδική. Αντίθετα, το burnout χαρακτηρίζεται από μια κατάσταση συναισθηματικής ή σωματικής εξάντλησης και μπορεί να έχει μεγαλύτερη διάρκεια και πιο σοβαρές για την συνολική υγεία επιπτώσεις.

Πήγαινε με τους ρυθμούς σου

Με την πάροδο των ετών, η εργασία για τους περισσότερους υπαλλήλους συνδέεται όλο και περισσότερο με αυστηρές προθεσμίες και υπέρμετρη πίεση. Ο ανταγωνισμός, η αγωνία να αποδείξεις και να αποδώσεις, η  οικονομική ανασφάλεια και μια κουλτούρα απαιτήσεων που διαμορφώνουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής, δεν μπορεί να αφήσει τον τρόπο λειτουργίας μας και την υγεία μας ανεπηρέαστα.

Η εργασία αργά τη νύχτα, η παράλειψη γευμάτων, η καθιστική ζωή, οι πολλές ώρες μπροστά στις οθόνες, η κακή στάση του σώματος και η κοινωνική αποσύνδεση είναι μερικοί από τους κινδύνους μιας κακής εταιρικής κουλτούρας για την υγεία μας.

Οι Ολλανδοί αναγνωρίζουν ότι ο καθένας έχει διαφορετικό χρονότυπο. Οι άνθρωποι κοιμούνται και δουλεύουν διαφορετικές ώρες της ημέρας για να επιτύχουν τη μέγιστη παραγωγικότητα. Κάποιοι αποδίδουν καλύτερα το πρωί και άλλοι είναι πιο παραγωγικοί το απόγευμα.

Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να βρει πότε είναι πιο δημιουργικός, πιο παραγωγικός.

Μοιράσου το Νιksen

Οι στιγμές του niksen όπου δεν κάνεις τίποτα είναι πιο ιδιαίτερες όταν τις μοιράζεσαι με τα αγαπημένα σου άτομα.

Εάν μπορείς να ολοκληρώσεις μια εργασία την επόμενη ημέρα αντί να τη φέρεις μαζί σου στο σπίτι, για να περάσεις λίγο παραπάνω χρόνο με την οικογένεια και τους φίλους σου, μην αμελήσεις να το κάνεις.

Από vita

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Ιανουαρίου 2025
Ο «Νυκτοτουρισμός» ή αλλιώς «Nocturism» αποτελεί τη νέα ανερχόμενη τάση στον τουρισμό για το 2025, που καλεί τους ταξιδιώτες να ανακαλύψουν τη μαγεία της νύχτας και να ζήσουν μοναδικές εμπειρίες κάτω από το φως των αστεριών.

Η συγκεκριμένη τάση επικεντρώνεται στη γοητεία του νυχτερινού ουρανού, προσφέροντας ευκαιρίες για δραστηριότητες όπως η παρατήρηση των αστεριών, η εξερεύνηση κοσμικών φαινομένων και η παρακολούθηση σπάνιων φυσικών φαινομένων όπως το Βόρειο Σέλας.

Οι νυχτερινές εμπειρίες επεκτείνονται πέρα από την αστροπαρατήρηση. Οι ταξιδιώτες μπορούν να απολαύσουν νυχτερινές καταδύσεις στα πλούσια οικοσυστήματα του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Ύφαλου ή της Ερυθράς Θάλασσας, να συμμετάσχουν σε σαφάρι άγριας ζωής σε μέρη όπως η Ζάμπια και η Κένυα ή να βιώσουν την απόλυτη ηρεμία και δέος που προσφέρει η έρημος Ατακάμα στη Χιλή. Η εμπειρία όμως δεν σταματά στη φύση, καθώς πολλές δραστηριότητες οργανώνονται και σε αστικά περιβάλλοντα

Nocturism: Η μαγεία της νύκτας

Νυχτερινές περιηγήσεις στις πόλεις, κυνήγι τρούφας υπό το φως της σελήνης ή ακόμα και πικνίκ με πανσέληνο στις παραθαλάσσιες περιοχές της Ιταλίας, προσφέρουν μια διαφορετική διάσταση στα ταξίδια.

Η δημοφιλία του νυκτοτουρισμού ή Nocturism συνεχώς αυξάνεται, καθώς πολλοί ταξιδιώτες επιθυμούν να ξεφύγουν από τα πλήθη και τον θόρυβο της ημέρας, αναζητώντας πιο ήσυχες και αυθεντικές εμπειρίες.

Αυτή η τάση προσελκύει όσους θέλουν να έρθουν πιο κοντά στη φύση και στα μυστήρια του σύμπαντος, αποδεικνύοντας ότι η νύχτα κρύβει απεριόριστες δυνατότητες για εξερεύνηση και μαγεία. Καθώς αναδεικνύεται ως κορυφαία ταξιδιωτική προτίμηση για το μέλλον, ο νυκτοτουρισμός φέρνει έναν νέο τρόπο αντίληψης των ταξιδιών, όπου το σκοτάδι μετατρέπεται σε σκηνικό για ανεπανάληπτες εμπειρίες.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Δεκεμβρίου 2024

Μπορεί να γνωρίζετε άλλα ονόματα για τον πατέρα των Χριστουγέννων, όπως Άγιος Βασίλης ή ακόμα και Jolly Saint Nic;

Γνωρίζετε όμως ότι το όνομα προέρχεται από ευρωπαϊκές παραδόσεις όπως η γιορτή του Sinterklaas ή η Ημέρα του Αγίου Νικολάου.

Οι εορτασμοί των Χριστουγέννων ξεκινούν νωρίς στην Ολλανδία και σε μέρη του Βελγίου, καθώς ο Sinterklaas – δηλαδή ο Άγιος Νικόλαος – φτάνει με πλοίο το τελευταίο Σάββατο του Νοεμβρίου.

Ταξιδεύει σε όλη την Ολλανδία ντυμένος με κόκκινες επισκοπικές ρόμπες. Επίσης, δεν οδηγεί σε έλκηθρο όπως κάνει ο Father Christmas την παραμονή των Χριστουγέννων στο Ηνωμένο Βασίλειο, αντίθετα, ταξιδεύει με ένα λευκό άλογο που ονομάζεται Amerigo

Όταν φτάνει, τα παιδιά αφήνουν έξω ένα παπούτσι με ένα καρότο μέσα για το άλογό του Amerigo.

Τα παιδιά συνήθως παίρνουν τα δώρα τους το βράδυ της 5ης Δεκεμβρίου, που είναι γνωστή ως παραμονή Sinterklaas.

Γερμανία

Οι εορτασμοί για την Ημέρα του Αγίου Νικολάου ξεκινούν επίσης στη Γερμανία στις 6 Δεκεμβρίου.

Τα παιδιά τακτοποιούν τα δωμάτιά τους, καθαρίζουν τα παιχνίδια τους και τα παπούτσια και οι μπότες γυαλίζονται και τοποθετούνται έξω από την πόρτα.

Το επόμενο πρωί, οι μπότες γεμίζουν με γλυκά, ξηρούς καρπούς και μικρά δώρα, αν τα παιδιά ήταν καλά.

Αν ήταν άτακτοι, ο υπηρέτης του Αγίου Νικολάου Knecht Ruprecht θα τους αφήσει κλαδιά!

Αν ήταν άτακτοι, τα Γερμανικά παιδιά θα βρουν ότι τους έχουν μείνει κλαδιά!

Στη Γερμανία τρώγεται ένα γεύμα την παραμονή των Χριστουγέννων, το οποίο δεν θα περιέχει κρέας και τα παιδιά θα ανοίξουν επίσης τα κύρια χριστουγεννιάτικα δώρα τους στις 24 Δεκεμβρίου.

Το κρέας μπορεί να καταναλωθεί σε ένα γλέντι την ημέρα των Χριστουγέννων.

Πολωνία

Μερικά παιδιά στην Πολωνία ενδέχεται να λάβουν δώρα στις 6 Δεκεμβρίου για την ημέρα του Αγίου Νικολάου, γνωστή και ως Sw Mikolaj στη χώρα.

Η παραμονή των Χριστουγέννων είναι επίσης μεγάλη υπόθεση στην Πολωνία, όπου οι οικογένειες συγκεντρώνονται παραδοσιακά για ένα γεύμα γνωστό ως Wigilia.

Θα αρχίσουν να τρώνε όταν δουν το πρώτο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό.

Ο κυπρίνος, ένα είδος ψαριού, τρώγεται παραδοσιακά στην Πολωνία την παραμονή των Χριστουγέννων

Το γεύμα έχει 12 πιάτα, τα οποία παραδοσιακά θα περιλαμβάνουν κυπρίνο.

Θα περιλαμβάνει επίσης την οικογένεια που μοιράζεται μια ειδική γκοφρέτα ψωμιού που ονομάζεται “Oplatek”, η οποία συμβολίζει τη συγχώρεση και οι μεγάλοι μοιράζουν δώρα.

Ισπανία

Τα Χριστούγεννα ξεκινούν στις 8 Δεκεμβρίου στην Ισπανία με τη γιορτή της αμόλυντης σύλληψης.

Στην Καταλονία, στις 8 Δεκεμβρίου, υπάρχει μια ειδική γιορτή που ονομάζεται ξυλοδαρμός του κορμού των Χριστουγέννων.

Κάθε βράδυ μέχρι τις 24 Δεκεμβρίου τα παιδιά «ταΐζουν» το χαρούμενο κούτσουρο με αποξηραμένα φρούτα και ξηρούς καρπούς. Καλύπτουν επίσης το κούτσουρο – που ονομάζεται Tió de Nadal – με μια κουβέρτα για να παραμένει ζεστό.

Στη συνέχεια, την παραμονή των Χριστουγέννων βγάζουν το κούτσουρο και χτυπούν με ξύλα από τα παιδιά ενώ τραγουδούν ένα παραδοσιακό τραγούδι.

Μετά από αυτό, τα παιδιά κοιτάζουν κάτω από την κουβέρτα για να διαπιστώσουν ότι ο Tió de Nadal έχει «ξεβράσει» πολλές λιχουδιές!

Όπως και στην Πολωνία, το κύριο γεύμα των Χριστουγέννων τρώγεται την παραμονή των Χριστουγέννων

Μια άλλη παράδοση γίνεται στις 22 Δεκεμβρίου.

Υπάρχει μια μεγάλη κλήρωση που ονομάζεται El Gordo, η οποία καλύπτεται από την τηλεόραση και το ραδιόφωνο, όπου πολλοί άνθρωποι κερδίζουν χρήματα.

Στις 28 Δεκεμβρίου, η Ισπανία έχει το αντίστοιχο της Πρωταπριλιάς, που ονομάζεται Ημέρα των Αγίων Αθώων, όταν οι άνθρωποι παίζουν αστεία μεταξύ τους.

Μπορεί να δοθούν στα παιδιά κάποια δώρα την ημέρα των Χριστουγέννων, αλλά παραδοσιακά ανοίγουν στις 6 Ιανουαρίου.

Αυτό ονομάζεται Θεοφάνεια , όταν οι Τρεις Βασιλιάδες λέγεται ότι επισκέφτηκαν το μωρό Ιησού και του έδωσαν τα δώρα τους.

Φινλανδία

Και πάλι, η παραμονή των Χριστουγέννων είναι μια μεγάλη γιορτή στη Φινλανδία, ενώ η ημέρα των Χριστουγέννων είναι πιο ήσυχη και περνάει χαλαρώνοντας στο σπίτι με την οικογένεια.

Σε μια πόλη που ονομάζεται Τούρκου, γίνεται μια ειδική τελετή, την οποία πολλοί άνθρωποι παρακολουθούν στην τηλεόραση ή ακούν στο ραδιόφωνο.

Στην τελετή κηρύσσεται η έναρξη της χριστουγεννιάτικης περιόδου ειρήνης, η οποία διαρκεί από το μεσημέρι της παραμονής των Χριστουγέννων για 20 ημέρες.

Παραδοσιακά, οι άνθρωποι θα τρώνε ειδικό χυλό ρυζιού και θα έχουν χυμό φρούτων δαμάσκηνου για πρωινό την παραμονή των Χριστουγέννων. Υπάρχει η παράδοση να κρύβουν αμύγδαλα στον χυλό και όποιος τα βρει θα έχει μια τυχερή χρονιά μπροστά του.

Μπορούν επίσης να επισκεφθούν μια σάουνα για να χαλαρώσουν κατά τη διάρκεια της ημέρας, πριν από τις μεγάλες γιορτές το βράδυ.

Ο πατέρας των Χριστουγέννων είναι γνωστός ως Joulupukki, που σημαίνει «Κάτσι των Χριστουγέννων». Εξαιτίας αυτού, οι άνθρωποι ντύνονται με μάσκες κατσίκας για να παραδώσουν δώρα.

Σουηδία

Στη Σουηδία, υπάρχει μια ειδική γιορτή την Ημέρα της Αγίας Λουκίας, που είναι στις 13 Δεκεμβρίου.

Δεν είναι απολύτως σαφές από πού προήλθε η παράδοση της Αγίας Λουκίας, καθώς υπάρχουν μερικές ιστορίες που θα μπορούσαν να έχουν αναμειχθεί μεταξύ τους.

Μια ιστορία λέει ότι η Αγία Λουκία ήταν νεαρή χριστιανή κοπέλα που σκοτώθηκε τον 4ο αιώνα εξαιτίας αυτού που πίστευε.

Οι Σουηδοί το σηματοδοτούν με πολλές πομπές της Lucia, με επικεφαλής ένα κορίτσι με λευκό φόρεμα με στεφάνι από κεριά.

Τα παιδιά ανοίγουν τα δώρα τους την παραμονή των Χριστουγέννων. Το προηγούμενο βράδυ, αναμένεται να αφήσουν ένα μπολ με χυλό για τον Τόμτεν -το όνομά τους για τον Πατέρα Χριστούγεννα- ώστε να τους αφήσει δώρα.

Οι Σουηδοί έχουν επίσης το κύριο γεύμα τους την παραμονή των Χριστουγέννων. Αυτό τείνει να είναι ένας μεγάλος μπουφές που ονομάζεται Julbord, τον οποίο οι άνθρωποι ενθαρρύνονται να επισκέπτονται πολλές φορές για να φάνε πολύ φαγητό!

Νορβηγία

Τα παιδιά της Νορβηγίας προσέχουν δύο πλάσματα τα Χριστούγεννα.

Πρώτον είναι ένα πλάσμα σαν κατσίκα που ονομάζεται Julebukk, το οποίο είναι ένας καλικάντζαρος που κουβαλά το παρόν. Έπειτα, υπάρχει ο Jul Nisse, ο οποίος φυλάει τα ζώα της φάρμας και κάνει κόλπα στα παιδιά, αν δεν του αφήσουν κουάκερ.

Πρέπει να το κάνουν αν θέλουν να τους αφήσουν δώρα, τα οποία ανοίγουν την παραμονή των Χριστουγέννων μετά το κυρίως γεύμα.

Η Νορβηγία δίνει επίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο κάθε χρόνο, το οποίο βρίσκεται στην πλατεία Τραφάλγκαρ στο Λονδίνο.

Αυτό σημαίνει ότι σας ευχαριστώ για τη βοήθεια της Νορβηγίας κατά τη διάρκεια του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου.

Τα παιδιά στη Νορβηγία αφήνουν έξω το κουάκερ για τον Jul Nisse, όπως τα παιδιά στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αφήσουν μια κιμαδόπιτα για τα Χριστούγεννα του Πατέρα

Ιταλία

Τα Θεοφάνεια (6 Ιανουαρίου) σηματοδοτούνται στην Ιταλία, όταν τα παιδιά θα λάβουν μια κάλτσα με γλυκά αν ήταν καλά ή μια κάλτσα γεμάτη κάρβουνο αν δεν έχουν.

Αυτό φέρνει η Ιταλίδα μάγισσα των Χριστουγέννων, που ονομάζεται La Befana.

Κάποιοι λένε ότι συνόδευε τους Σοφούς στο δρόμο τους για τον μωρό Ιησού στα Θεοφάνεια.

Λέγεται ότι είναι ηλικιωμένη, άσχημη και φοράει άσχημα ρούχα, γιατί είναι σύμβολο για την παλιά χρονιά που τελείωσε.

Όπως οι άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αφήσουν ένα καρότο για τον Ρούντολφ και μια κιμαδόπιτα για τον πατέρα των Χριστουγέννων την παραμονή των Χριστουγέννων, ορισμένες οικογένειες θα αφήσουν ένα ποτήρι κρασί και λίγο φαγητό για τη La Befana.

Οι Ιταλοί μπορεί να αφήσουν ένα ποτό και λίγο φαγητό για τη La Befana όταν επισκέπτεται, όπως στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αφήσουμε λίγο φαγητό και ποτό για τον πατέρα Χριστούγεννα και τους τάρανδους του

Όπως συμβαίνει με πολλές οικογένειες στο Ηνωμένο Βασίλειο, το μεσημεριανό γεύμα την ημέρα των Χριστουγέννων είναι το πιο σημαντικό γεύμα.

Ισλανδία

Τα παιδιά στην Ισλανδία πρέπει να περιμένουν μέχρι να τελειώσει το γεύμα της παραμονής των Χριστουγέννων προτού τους επιτραπεί να ανοίξουν τα δώρα τους.

Παραδοσιακά, το κύριο πιάτο του γεύματος ονομάζεται Hangikjot, το οποίο είναι ένα μπούτι ψητού αρνιού.

Οι άνθρωποι στην Ισλανδία μπορεί να απολαύσουν ένα νόστιμο αρνί για το χριστουγεννιάτικο γεύμα τους

Στην πραγματικότητα έχουν 13 Father Christmass, που ονομάζονται Yule Lads!

Αυτοί οι άτακτοι χαρακτήρες λέγεται ότι ζουν στα βουνά και επισκέπτονται πόλεις μία προς μία στις 13 ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα.

Τα παιδιά αφήνουν τα παπούτσια έξω για τα παλικάρια του Yule, τα οποία θα τους αφήσουν δώρα αν ήταν καλά, ή σάπιες πατάτες αν ήταν κακά.

Υπάρχει μια παράδοση που λέει ότι όλοι πρέπει να λάβουν ένα νέο ρούχο για τα Χριστούγεννα.

Αν μένετε στην Ισλανδία, περιμένετε μερικά νέα ρούχα για τα Χριστούγεννα!

Αν δεν το κάνουν, μπορεί να τα φάει μια γιγάντια χριστουγεννιάτικη γάτα που ανήκει στη μαμά των αγοριών Yule που ονομάζεται Grýla!

Ελλάδα

Σε πολλά μέρη στην Ελλάδα το Πάσχα γιορτάζεται περισσότερο από τα Χριστούγεννα.

Ωστόσο, τα Χριστούγεννα εξακολουθούν να είναι σημαντικά. Τα παιδιά πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι την παραμονή των Χριστουγέννων, παίζοντας μουσική και τραγουδώντας τα κάλαντα σε αντάλλαγμα για λιχουδιές για φαγητό.

Πριν από τα Χριστούγεννα, ο φρέσκος βασιλικός τυλίγεται γύρω από έναν ξύλινο σταυρό, ο οποίος χρησιμοποιείται για να ραντίσει νερό γύρω από το σπίτι για να κρατήσει μακριά τους άτακτους καλικάντζαρους που ονομάζονται Killantzaroi.

Στην Ελλάδα, οι άνθρωποι τυλίγουν φρέσκο ​​βασιλικό γύρω από έναν ξύλινο σταυρό

Μερικοί άνθρωποι μπορεί επίσης να κρατήσουν αναμμένη μια φωτιά που πιστεύουν ότι θα σταματήσει τους καλικάντζαρους να προκαλούν χάος!

Τα δώρα δίνονται συνήθως την 1η Ιανουαρίου

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Νοεμβρίου 2024

Το 2022 η Νεκίγια Τζάκσον και η Καλσία Τζόνσον, τότε μαθήτριες Λυκείου, βρήκαν μια νέα απόδειξη για το Πυθαγόρειο Θεώρημα.

Τώρα, οι δύο κοπέλες δημοσιεύουν επίσημα την απόδειξή τους, μαζί με εννέα ακόμα αποδείξεις που είχαν διαφύγει των μαθηματικών εδώ και 2.500 χρόνια.

Η πρώτη απόδειξη που παρουσίασαν οι δύο κοπέλες, βασισμένη στην τριγωνομετρία, ήρθε στο πλαίσιο διαγωνισμού στο σχολείο τους στη Νέα Ορλεάνη.

Στη συνέχεια, τον Μάρτιο του 2023 η Τζάκσον και η Τζόνσον παρουσίασαν την απόδειξη στο συνέδριο της Αμερικανικής Μαθηματικής Εταιρείας –ως τα νεότερα μέλη που έχουν συμμετάσχει ποτέ στη διοργάνωση- και έγιναν διάσημες εν μία νυκτί: έλαβαν συμβολικά τα κλειδιά της Νέας Ορλεάνης, εμφανίστηκαν στη δημοφιλή εκπομπή 60 minutes και κέρδισαν επαίνους από την Μισέλ Ομπάμα.

Οι δύο κοπέλες, οι οποίες ξεκίνησαν πέρυσι τις σπουδές τους στο κολέγιο, επανέρχονται τώρα με την επιστημονική δημοσίευση της απόδειξης, η οποία υποβλήθηκε σε ανεξάρτητο έλεγχο και παρουσιάζεται στην επιθεώρηση  American mathematicaly monthly.

«Είμαι τόσο έκπληκτη που υπογράφουμε επιστημονική δημοσίευση σε τόσο μικρή ηλικία» δήλωσε σε δελτίου τύπου η Τζόνσον, σήμερα φοιτήτρια Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα, σε βίντεο που δημοσιοποίησε η επιθεώρηση.

«Δεν πίστευα ότι θα φτάναμε τόσο μακριά» είπε η Τζάκσον, η οποία σπουδάζει Φαρμακευτική στο Πανεπιστήμιο Ζάβιερ της Λουιζιάνα.

Αν και μέχρι σήμερα παραμένει ασαφές αν ήταν πράγματι ιδέα του Πυθαγόρα, το θεώρημα που του αποδίδεται είναι ένα από τα διασημότερα των Μαθηματικών.

Το θεώρημα λέει ότι μπορείς να υπολογίσεις το μήκος μιας πλευράς ενός ορθογώνιου τριγώνου εφόσον γνωρίζεις το μήκος των δύο άλλων πλευρών.

Διατυπώνεται συνήθως ως α222, εξίσωση που λέει ότι το τετράγωνο της υποτείνουσας (της μεγαλύτερης πλευράς) ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των δύο άλλων πλευρών.

Για το θεώρημα έχουν διατυπωθεί πολυάριθμες λύσεις, οι οποίες όμως βασίζονται στην άλγεβρα και τη γεωμετρία.

Τα δύο κορίτσια το απέδειξαν με τριγωνομετρικές μεθόδους, κάτι που ορισμένοι μαθηματικοί θεωρούσαν αδύνατο.

Το πρόβλημα είναι ότι η τριγωνομετρία –η μελέτη των τριγώνων- ουσιαστικά βασίζεται στο Πυθαγόρειο Θεώρημα, κάτι που σημαίνει ότι οι τριγωνομετρικές αποδείξεις ακολουθούν αυτό που οι μαθηματικοί ονομάζουν «κυκλική λογική» και είναι ουσιαστικά άκυρες.

Κι όμως, οι δέκα νέες αποδείξεις που προτείνει η δημοσίευση δεν είναι κυκλικές.

«Το συναρπαστικό [με τη μελέτη] είναι ότι πολύς κόσμος το θεωρούσε αδύνατο» σχολίασε στο CNN o Τομ Μέρντοχ, επίτιμος καθηγητής το Πανεπιστημίου του Μπρίστολ.

«Οι τριγωνομετρικές συναρτήσεις βασίζονται στο ημίτονο και το συνημίτονο, τα οποία εκφράζονται ως αναλογίες συγκεκριμένων μηκών σε ένα ορθογώνιο τρίγωνο. Είναι πολύ εύκολο να πέσεις σε ένα κυκλικό επιχείρημα, όμως το εντυπωσιακό σε αυτή την περίπτωση είναι ότι βρήκαν μια συλλογιστική γραμμή που χρησιμοποιεί το ημίτονο και το συνημίτονο αλλά χωρίς να υποθέτει ότι το Πυθαγόρειο Θεώρημα είναι αληθές» εξήγησε.

Η Τζάκσον και η Τζόνσον γράφουν στη δημοσίευσή τους ότι «το πιο δύσκολο από όλα» ήταν η συγγραφή της μελέτης, κάτι στο οποίο δεν είχαν καμία εμπειρία.

Η Τζόνσον δήλωσε χαρούμενη που μπόρεσε να δείξει ότι οι γυναίκες και ειδικά οι μαύρες γυναίκες μπορούν να πετύχουν σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο.

«Είμαι ιδιαίτερα υπερήφανη που μπορέσαμε και οι δύο να δώσουμε μια θετική επιρροή και να δείξουμε ότι οι νέες γυναίκες και οι έγχρωμες γυναίκες μπορούν να κάνουν αυτά τα πράγματα, και να δείξουμε σε άλλες νέες γυναίκες ότι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν. Με κάνει πολύ περήφανη το γεγονός ότι βρίσκομαι σε αυτή τη θέση».

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 29 Οκτωβρίου 2024

Στη Δανία, υπάρχουν βιβλιοθήκες όπου μπορείς να δανειστείς ένα άτομο αντί για ένα βιβλίο για να ακούσεις την ιστορία της ζωής του για 30 λεπτά.

Στόχος η καταπολέμηση της προκατάληψης.

Κάθε άτομο έχει έναν τίτλο: “άνεργος”, “πρόσφυγας”, “διπολικός” κλπ. – αλλά ακούγοντας την ιστορία τους, συνειδητοποιείς πόσο πολύ ΔΕΝ πρέπει να “κρίνεις ένα βιβλίο από το εξώφυλλό του”.

Αυτό το καινοτόμο και λαμπρό έργο δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 50 χώρες.

Λέγεται “Η Ανθρώπινη Βιβλιοθήκη”

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Οκτωβρίου 2024

Όταν ο Χαρούκι Μουρακάμι, ο πιό σημαντικός σύγχρονος Ιάπωνας συγγραφέας, πήγε με τα χίλια ζόρια να παραλάβει το λογοτεχνικό βραβείο Ιερουσαλήμ το 2009…
Το κείμενο που ακολουθεί, αποτελεί την ομιλία αποδοχής του βραβείου μπροστά στο ισραηλινό κοινό :

”…Ήλθα σήμερα στην Ιερουσαλήμ ως συγγραφέας, δηλαδή ως επαγγελματίας αφηγητής ψεμάτων.
Σήμερα, όμως, δεν προτίθεμαι να πω ψέματα.
Θα προσπαθήσω να είμαι όσο πιο ειλικρινής μπορώ.
Υπάρχουν κάποιες ημέρες τον χρόνο που λέω την αλήθεια, και σήμερα είναι μία απ΄ αυτές.
Επιτρέψτε μου λοιπόν να καταθέσω ένα πολύ προσωπικό μήνυμα.
Κάτι που έχω πάντα στο μυαλό μου όταν γράφω μυθιστορήματα.
Δεν έχω φτάσει ακόμα να το γράψω σ΄ ένα κομμάτι χαρτί και να το κολλήσω στον τοίχο• θα έλεγα ότι είναι χαραγμένο στον τοίχο του μυαλού μου.
Και είναι το εξής :

“Ανάμεσα σ΄ έναν ψηλό, συμπαγή τοίχο και σ΄ ένα αυγό που σπάει πάνω του, θα είμαι πάντα από την πλευρά του αυγού”.

Ανεξάρτητα από το πόσο δίκιο έχει ο τοίχος και πόσο άδικο το αυγό, εγώ θα είμαι με το αυγό.
Κάποιος άλλος θα πρέπει να αποφασίσει ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο : ίσως ο χρόνος ή η Ιστορία.
Αν υπήρχε ένας συγγραφέας που, για οποιονδήποτε λόγο, έγραφε βιβλία που είναι από την πλευρά του τοίχου, τι αξία θα είχαν αυτά τα βιβλία ;
Ποιο είναι το νόημα αυτής της μεταφοράς ; Μερικές φορές είναι απλό και καθαρό.

Οι άνθρωποι που βάζουν βόμβες
και τα τανκς και οι ρουκέτες
και οι οβίδες λευκού φωσφόρου
είναι αυτός ο ψηλός, συμπαγής τοίχος.
Τα αυγά είναι οι άοπλοι πολίτες
που συντρίβονται
και καίγονται
και πυροβολούνται από τα παραπάνω.

Υπάρχει όμως και ένα βαθύτερο νόημα.

Καθένας από μας, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, είναι ένα αυγό.
Καθένας από μας είναι μια μοναδική, αναντικατάστατη ψυχή, κλεισμένη σε ένα εύθραυστο καβούκι.
Και καθένας από μας, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν ψηλό, συμπαγή τοίχο.

Ο τοίχος έχει ένα όνομα :
είναι “το Σύστημα”.

Υποτίθεται ότι το Σύστημα μας προστατεύει,
αλλά μερικές φορές αποκτά μια δική του ζωή,
και τότε αρχίζει να μας σκοτώνει και να μας βάζει να σκοτώνουμε άλλους- ψυχρά, αποτελεσματικά, συστηματικά.
Ένα πράγμα θέλω να σας πω σήμερα.
Είμαστε όλοι ανθρώπινα όντα,
άτομα όλων των εθνικοτήτων και των φυλών και των θρησκειών,
εύθραυστα αυγά απέναντι σ΄ έναν συμπαγή τοίχο που λέγεται το Σύστημα.
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, δεν έχουμε καμιά ελπίδα να νικήσουμε.
Ο τοίχος είναι πολύ ψηλός,
πολύ δυνατός – και πολύ κρύος.
Αν έχουμε οποιαδήποτε ελπίδα,
προέρχεται από την πίστη μας στη μοναδικότητα της δικής μας ψυχής και των ψυχών των άλλων, και από τη ζεστασιά που αισθανόμαστε όταν ενώνουμε τις ψυχές μας.
Δεν πρέπει να αφήσουμε το Σύστημα να μας εκμεταλλευτεί.
Δεν πρέπει να το αφήσουμε να αποκτήσει τη δική του ζωή.
Δεν μας έφτιαξε το Σύστημα : εμείς το φτιάξαμε.
Αυτό είχα να σας πω…”

Χαρούκι Μουρακάμι8

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 21 Σεπτεμβρίου 2024
Κintsukuroi/ είναι μια ιαπωνική λέξη που σημαίνει «επιδιορθώνω κάτι χρησιμοποιώντας χρυσό»

Ένας ιδιωματισμός που δεν μπορεί να μεταφραστεί σε καμία άλλη γλώσσα γιατί συνδέεται βαθιά με την ιαπωνική κουλτούρα ωστόσο όμως πρεσβεύει μια στάση ζωής η οποία είναι άξιο να σχολιαστεί και αν μη τι άλλο να υιοθετηθεί από όλους μας.

Οι Iάπωνες κατασκεύαζαν αγγεία, μπολ, φλιτζάνια και πολύ συχνά είχαν ατυχήματα, αυτά έσπαγαν, έκαναν ρωγμές ή γίνονταν χίλια κομμάτια. Αντί λοιπόν να τα ξεφορτωθούν, τα ένωναν με χρυσό ή με ασήμι, τονίζοντας τα τρωτά σημάδια, «τις ουλές τους» κάνοντας τα έτσι μοναδικά και όμορφα.

Κάθε σπασμένο λοιπόν προϊόν, είχε επάνω του περίτεχνες λεπτομέρειες χρυσού. Κάθε ένα είχε σπάσει σε διαφορετικά σημεία. Δεν έμοιαζαν καθόλου μεταξύ τους. Κάθε ένα ήταν μοναδικό.

Και αυτή η στάση του ανατολικού λαού έχει πολλά να διδαξει στον Δυτικό κόσμο που κυνηγά διαρκώς το τέλειο, το αψεγάδιαστο, το αλώβητο, το άθραυστο και το ακέραιο. Δεν αποδέχεται συχνά την μοναδικότητα και τις ρωγμές του κάθε ανθρώπου και δεν ρίχνει φως σε ότι τον ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους. Πολύ συχνά εστιάζει στα λάθη, στις αδυναμίες και στη διαφορετικότητα επικρίνοντάς την και στοχοποιώντας την. Για αλλαγή, γιατί δεν προσπαθούμε να αγαπήσουμε και να αγκαλιάσουμε τις ρωγμές μας; Τα δικά μας σημάδια, που μόνο εμείς τα βιώσαμε και τα αντιμετωπίσαμε με αυτόν τον τρόπο και σε αυτόν τον βαθμό.

Εάν το σκεφτούμε καλά κάθε ένας από εμάς έχει σπάσει ή με μαθηματική ακρίβεια θα «σπάσει» στην ζωή του. Μπορεί να είναι μια ρωγμή και να κοπεί στα δύο. Μπορεί να γίνει χίλια κομμάτια. Τι θα κάνει ; Οι άνθρωποι δεν είναι αναλώσιμοι. Με πολύ κόπο αλλά και αγάπη για τον εαυτό μας πρέπει να μαζέψουμε τα κομμάτια μας και να αγαπήσουμε κάθε στιγμή που μας λύγισε. Είναι μέρος της ζωής μας και μας διαμόρφωσαν. Οφείλουμε λοιπόν να μην τα θάβουμε στα πιο σκοτεινά ντουλαπάκια του μυαλού μας αλλά να τα εκθειάζουμε. Γιατί όσες ρωγμές και αν έχουμε, όσο χρυσό και εάν χρειάστηκαμε για να γεμίσουμε τα κενά , αυτά τα σημάδια μας καθιστούν διαφορετικούς.

Οι υψηλές προσδοκίες και η τελειότητα είναι μια ψευδαίσθηση που μας αρέσει πολλές φορές να προσδοκούμε, να θαυμάζουμε και να ζούμε. Αλλά δεν είναι παρά μια ιδέα.

Όλοι οι άνθρωποι είμαστε γεμάτοι σημάδια. Σημάδια όμως που πρέπει να αποδεχτούμε και με πολύ κόπο και αγάπη έχουμε αντιμετωπίσει και έχουμε αγαπήσει. Σημάδια που … Ναι, δεν θα φύγουν ποτέ. Και αφού δεν θα φύγουν ποτέ, ας κοιτάξουμε τουλάχιστον να τα κάνουμε όμορφα. Αρκετά όμορφα ώστε να μην είναι ασήκωτο το βάρος τους. Να μπορούμε με περηφάνεια και σεβασμό να τα κουβάλάμε όλη μας τη ζωή.

Και με τον ίδιο σεβασμό πρέπει να αντιμετωπίζουμε τα σημάδια των άλλων, τα σημάδια που δείχνουν πόσες φορές έγιναν κομμάτια και έφτιαξαν την ζωή τους από την αρχή.

Εξάλλου, τι κρύβει περισσότερη δύναμη ; Κάτι που ήταν, είναι και θα είναι τέλειο; Ή ένας άνθρωπος που κλήθηκε να μαζέψει ένα ένα τα κομμάτια του και να επαναπροσδιοριστεί ;

Οτιδήποτε μας πλήγωσε, είναι και αυτό που μας έκανε πιο δυνατούς και πιο ξεχωριστούς. Αντί να προσπαθήσουμε να το κρύψουμε με κάθε τρόπο, ας το κάνουμε όμορφο και ας το σχεδιάσουμε πάνω μας με τέτοια τέχνη ώστε να δείχνει ότι δεν μας κατέστρεψε αλλά μας άλλαξε προς το καλύτερο. 

Έτσι δεν θα νικήσει μέσα μας η δύναμη της καταστροφής αλλά η δύναμη της αναγέννησης. Έτσι θα μπορούμε να έχουμε το κεφάλι ψηλά και το βάρος που κουβαλάμε δεν θα μας κρατάει πίσω. Έτσι θα αποδεχτούμε το ότι όλοι άνθρωποι σπάνε, λυγίζουν. Έχουν όμως τη δύναμη να κάνουν τη δυσκολία τους χρυσό. Γιατί οι ρωγμές μας κάνουν ξεχωριστούς. Γιατί ο όμορφος άνθρωπος δεν είναι αυτός που δεν έσπασε ποτέ, αλλά αυτός που έσπασε και βρήκε την δύναμη να διακοσμήσει τις ρωγμές του με χρυσό. Ο άνθρωπος που συνεχίζει το ταξίδι της ζωής του με χαμόγελο, περηφάνεια και αξιοπρέπεια.

Από klooun

Τα περίφημα βιολιά στραντιβάριους, του 17ου αιώνα, ακόμα και σήμερα έχουν τη φήμη τέτοιας ποιότητας ήχου που δεν έχει ξεπεραστεί. Τα δε κτηριακά  αριστουργήματα των Ίνκας είναι δύσκολο να επαναληφθούν σήμερα παρά το γεγονός ότι διαθέτουμε τα απαραίτητα εργαλεία και τεχνολογία.

Γιατί δεν μπορεί η τεχνολογία του 21ου αιώνα να επαναλάβει επιτεύγματα του παρελθόντος τόσο εύκολα;

Επιχειρώντας να απαντήσει σε αυτό το μυστήριο, η επίκουρη καθηγήτρια στη Σχολή οικονομίας και διοίκησης επιχειρήσεων στο Στάνφορντ, Καλιφόρνια, Έλενα Μίλτον, λέει ότι αν και υπάρχουν καταγεγραμμένες πολλές πρακτικές από το παρελθόν -πχ. σε χειρόγραφα- ωστόσο μεγάλο μέρος της πολιτιστικής μας γνώσης απλά δεν μπορεί να εκφραστεί με λέξεις ή να καταγραφεί.

«Μπορεί, ωστόσο, να αποθηκευτεί στις περιορισμένες κινήσεις του σώματός μας» υπογραμμίζει η ίδια σε άρθρο της στο Aeon.

Όπως εξηγεί, ακόμα και σήμερα, την εποχή της πληροφορίας καταγράφονται περισσότερες πολιτιστικές πρακτικές από ποτέ. Μπορεί μεν σήμερα ο όγκος πληροφοριών, τα δεδομένα, τα αρχεία και τα βιβλία να διογκώνονται κάνοντας προφανές ότι οι γνώσεις μας θα διατηρηθούν και θα μεταδοθούν, ωστόσο, όπως λέει «το να πιστεύουμε σε αυτό το βουνό δεδομένων μπορεί να είναι λάθος».

«Η γνώση που κατείχαν οι λαοί που χρησιμοποίησαν αυτά τα αντικείμενα έχει φύγει, πιθανότατα για πάντα. Και αυτή η απώλεια δεν οφείλεται απλώς στο ότι οι σχετικές γνώσεις δεν καταγράφηκαν»

«Είναι μια παρανόηση της ενσωματωμένης φύσης πολλών πολιτιστικών πρακτικών, μια παρανόηση του τρόπου με τον οποίο οι πρόγονοί μας μπόρεσαν να περάσουν επιτυχώς πρακτικές από γενιά σε γενιά, παρά την εγγενή ευθραυστότητα των μακριών πολιτιστικών αλυσίδων».

Εξηγώντας αυτό το μυστήριο, η Μίλτον παροτρύνει να φανταστούμε τους προγόνους μας να διαθέτουν συσκευές εγγραφής/αποθήκευσης που έχουμε σήμερα. Με ένα smartphone, μπορεί να είχαν καταγράψει τις κοσμικές λεπτομέρειες της ζωής τους, περιγράφοντας τις δεξιότητές τους με τρόπο που θα μπορούσαν εύκολα να κατακτηθούν και να μοιραστούν.

«Το πρόβλημα, είναι ότι ο πολιτισμός δεν λειτουργεί πάντα έτσι. Δεν μπορούν να περιγραφούν όλα με λόγια» υπογραμμίζει η ίδια. «Ποιος δεν έχει απογοητευτεί όταν έρχεται αντιμέτωπος με συνταγές που σας καθοδηγούν να «μαγειρέψετε μέχρι να γίνει», «να σιγοβράζετε μέχρι να πήξει» ή οποιαδήποτε άλλη εξίσου διφορούμενη οδηγία;».

Έτσι, αρχαιολόγοι και ανθρωπολόγοι σπάνε το κεφάλι τους να εντοπίσουν τι κάνουν λάθος και δεν μπορούν να αντιγράψουν επιτεύγματα του παρελθόντος.

Για παράδειγμα, αν και μπορούν να κοιτάξουν εκ νέου ανακαλυφθέντα καλούπια ψωμιού της Μεσοποταμίας ή αρχαία αιγυπτιακά ραβδιά χορού ή κινέζικα κόκαλα μαντείου, δεν μπορούν να ψήσουν ψωμί όπως οι Μεσοποτάμιοι λαοί ή να χορέψουν όπως οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ή να συμβουλευτούν το κινεζικό μαντείο.

«Η γνώση που κατείχαν οι λαοί που χρησιμοποίησαν αυτά τα αντικείμενα έχει φύγει, πιθανότατα για πάντα. Και αυτή η απώλεια δεν οφείλεται απλώς στο ότι οι σχετικές γνώσεις δεν καταγράφηκαν. Αυτά και άλλα ευρήματα αντιπροσωπεύουν μορφές πολιτισμού που πιθανότατα δεν μπορούν να καταγραφούν» λέει η Μίλτον.

Σε όλο τον κόσμο, ομάδες ερευνητών ασχολούνται με αυτές τις μορφές πολιτισμού προσπαθώντας να μάθουν τις μεθόδους που χρησιμοποιούσαν κάποτε οι άνθρωποι για την κατασκευή αντικειμένων χειροτεχνίας.

Το έργο τους δείχνει πόσο δύσκολο μπορεί να είναι το έργο της αναδημιουργίας πολιτιστικών πρακτικών. Το Έργο “Making and Knowing” στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια (HΠΑ) προσπάθησε να αναδημιουργήσει τις τεχνικές που περιγράφονται σε ένα ανώνυμο γαλλικό χειρόγραφο του 16ου αιώνα.

Μεταξύ 2014 και 2020, η ομάδα αντιμετώπισε τεχνικές που περιγράφονται στο χειρόγραφο, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής καλουπιών και της μεταλλοτεχνίας, της κατασκευής χρωμάτων, της οπτικής και της μηχανικής, της χαρακτικής, των επιγραφών κτλ..

Στο Ινστιτούτο Stone Age, ένα ανεξάρτητο ερευνητικό κέντρο στην Ιντιάνα (ΗΠΑ), μια ομάδα προσπαθεί να κατανοήσει τις τεχνικές συγκόλλησης πέτρας που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τεχνολογιών κυνηγιού, όπως αιχμές βελών και αιχμές λόγχης. Αν και εξασκείται για εκατομμύρια χρόνια, το χτύπημα πέτρας παραμένει μια εξαιρετικά δύσκολη δεξιότητα στην εκμάθηση, που απαιτεί εκτεταμένη εκπαίδευση.

Αναγνωρίζοντας πόσο δύσκολη είναι η μετάδοση πολιτιστικών πρακτικών, η UNESCO εργάζεται για τη διατήρηση της «άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς», η οποία περιλαμβάνει πολλές παραδόσεις που μπορεί να εξαφανιστούν καθώς πεθαίνουν οι τελευταίοι εναπομείναντες που τις γνωρίζουν.

Η πολιτιστική μετάδοση είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται από τους ερευνητές για να περιγράψει τη διαδικασία μέσω της οποίας ορισμένες μορφές γνώσης μεταβιβάζονται μεταξύ των ανθρώπων.

«Όταν αυτή η γνώση ανταλλάσσεται, ακόμη και μέσω παθητικής παρατήρησης, έχει συμβεί ένα «γεγονός μετάδοσης» και δημιουργείται ένας άλλος κρίκος στην αλυσίδα» λέει η Μίλτον, υπογραμμίζοντας πως για να κατανοήσουμε αυτή τη διαδικασία στην πράξη, πρέπει να ασκεφτούμε κάτι που ξέρουμε να κάνουμε, αλλά δυσκολευόμαστε να εξηγήσουμε σε κάποιον άλλο.

«Ίσως είναι μια συγκεκριμένη κίνηση σε ένα άθλημα που παίζετε ή μια τεχνική χειροτεχνίας ή μια κοινωνική δεξιότητα όπως το να γνωρίζετε τον σωστό τρόπο να χαιρετήσετε ένα άλλο άτομο. Τώρα, προσπαθήστε να σκεφτείτε πόσο καιρό υπάρχει αυτή η πολιτιστική πρακτική. Σκεφτείτε πόσα συμβάντα μετάδοσης μπορεί να συνδέσουν την πρώτη εμφάνισή του με τη στιγμή που μάθατε για πρώτη φορά πώς να το κάνετε» λέει η Μίλτον.

«Πόσες γενιές έχουν περάσει από τότε που ξεκίνησε η πρακτική; Πόσοι άνθρωποι έπρεπε να το μάθουν και να το μάθουν αρκετά καλά για να το μεταδώσουν στον επόμενο, για να συνεχίσει να επεκτείνεται η αλυσίδα;» αναρωτιέται τονίζοντας πως σε ορισμένες περιπτώσεις, η αλυσίδα της γνώσης μπορεί να είναι απίστευτα μεγάλη – τόσο μεγάλη που η σκέψη για τη σειρά των γεγονότων μετάδοσης μπορεί να προκαλέσει… ίλιγγο!

«Αυτή η εκτεταμένη ακολουθία μπορεί επίσης να κάνει την αλυσίδα να φαίνεται απίστευτα λεπτή. Θα μπορούσε να είχε σπάσει σε οποιοδήποτε από τα πολλά γεγονότα μετάδοσης του. Αυτό είναι που κάνει τις αλυσίδες γνώσης παράδοξες για τους ερευνητές: αν είναι τόσο εύθραυστες, πώς έχουν επιβιώσει τόσες πολλές μορφές πολιτιστικής γνώσης;» λέει η Αμερικανίδα ανθρωπολόγος

  • Από in.gr
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 31 Αυγούστου 2024

Kópakonan:
Ένα άγαλμα της Γυναίκας Φώκιας βρίσκεται στο Mikladagur, στο νησί Kalsoy. Είναι κατασκευασμένο από μπρούτζο και ανοξείδωτο ατσάλι. Το άγαλμα έχει σχεδιαστεί για να αντέχει σε κύματα 13 μέτρων. Στις αρχές του 2015, ένα κύμα 11,5 μέτρων σάρωσε το άγαλμα. Έμεινε σταθερό και δεν προκλήθηκε καμία ζημιά.
Ο θρύλος της Κοπακόναν (η Γυναίκα Φώκια) είναι ένα από τα πιο γνωστά λαϊκά παραμύθια στις Φερόες Νήσους. Οι φώκιες πιστεύεται ότι ήταν πρώην άνθρωποι που αναζητούσαν εθελοντικά τον θάνατο στον ωκεανό. Μια φορά το χρόνο, τη δέκατη τρίτη νύχτα, τους επιτρεπόταν να έρθουν στη στεριά, να γδυθούν και να διασκεδάσουν ως άνθρωποι, χορεύοντας και διασκεδάζοντας.
Ένας νεαρός αγρότης από το χωριό Mikladalur στο βόρειο νησί Kalsoy, αναρωτιέται αν αυτή η ιστορία είναι αληθινή, πήγε και ξάπλωσε στην παραλία ένα δέκατο τρίτο βράδυ. Παρακολουθούσε και είδε τις φώκιες να φτάνουν σε μεγάλο αριθμό, κολυμπούν προς την ακτή. Ανέβηκαν στην παραλία, πέταξαν το δέρμα τους και τα έβαλαν προσεκτικά στα βράχια. Εκχωρημένοι από το δέρμα τους, έμοιαζαν με φυσιολογικούς ανθρώπους. Το νεαρό παλικάρι κοίταξε ένα όμορφο κορίτσι φώκιας τοποθετώντας το δέρμα της κοντά στο σημείο όπου κρυβόταν, και όταν άρχισε ο χορός, ήρθε κρυφά και το έκλεψε.
Ο χορός και τα παιχνίδια κράτησαν όλη τη νύχτα, αλλά μόλις ο ήλιος άρχισε να λάμπει πάνω από τον ορίζοντα, όλες οι φώκιες ήρθαν να πάρουν το δέρμα τους για να επιστρέψουν στη θάλασσα. Το κορίτσι της φώκιας ήταν πολύ αναστατωμένο όταν δεν μπορούσε να βρει το δέρμα της, και τότε ο άντρας εμφανίστηκε να το κρατάει, αλλά δεν της το έδινε πίσω, παρά τις απελπισμένες παρακλήσεις της, οπότε ήταν υποχρεωμένη να πάει μαζί του…
Την κράτησε μαζί του για πολλά χρόνια ως γυναίκα του, και αυτή του γέννησε αρκετά παιδιά, αλλά έπρεπε πάντα να βεβαιώνεται ότι δεν είχε πρόσβαση στο δέρμα της. Το κρατούσε κλειδωμένο σε ένα μπαούλο στο οποίο μόνο αυτός είχε το κλειδί, ένα κλειδί το οποίο κρατούσε συνέχεια σε αλυσίδα δεμένη στη ζώνη του.
Μια μέρα, ενώ ήταν έξω στη θάλασσα για ψάρεμα με τους συντρόφους του, συνειδητοποίησε ότι είχε αφήσει το κλειδί στο σπίτι. Ανακοίνωσε στους συντρόφους του, «Σήμερα θα χάσω τη γυναίκα μου! ’ – και εξήγησε τι είχε συμβεί. Οι άνδρες τράβηξαν τα δίχτυα και τις γραμμές τους και γύρισαν πίσω στην ακτή όσο πιο γρήγορα μπορούσαν, αλλά όταν έφτασαν στη φάρμα, βρήκαν τα παιδιά ολομόναχα και τη μητέρα τους να λείπει. Ο πατέρας τους ήξερε ότι δεν θα επέστρεφε, καθώς είχε σβήσει τη φωτιά και είχε βάλει στην άκρη όλα τα μαχαίρια, έτσι ώστε τα μικρά να μην μπορούν να κάνουν κακό στους εαυτούς τους αφού είχε φύγει.
Πράγματι, μόλις είχε φτάσει στην ακτή, είχε φορέσει το δέρμα της φώκιας και βούτηξε στο νερό, όπου δίπλα της εμφανίστηκε μια αρσενική φώκια που την αγαπούσε χρόνια πριν και ακόμα την περίμενε. Όταν τα παιδιά της, αυτά που είχε με τον άντρα Mikladalur, αργότερα κατέβηκαν στην παραλία, μια φώκια εμφανιζόταν και κοίταζε προς την ακτή· οι άνθρωποι φυσικά πίστευαν ότι ήταν η μητέρα των παιδιών. Και έτσι πέρασαν τα χρόνια.
Τότε μια μέρα συνέβη οι άνδρες του Mikladalur σχεδίαζαν να κυνηγήσουν φώκιες … Τη νύχτα πριν την αναχώρησή τους, η σύζυγος φώκια του άνδρα εμφανίστηκε στο όνειρο του και του είπε ότι αν πήγαινε για κυνήγι φώκιας στη σπηλιά, θα έπρεπε να σιγουρευτεί ότι δεν σκότωσε τη μεγάλη φώκια που θα ήταν ξαπλωμένη στην είσοδο, για αυτή ήταν ο άντρας της.
Αλλά αυτός δεν άκουσε το μήνυμα στο όνειρο. Μπήκε με τους άλλους στο κυνήγι, και σκότωσαν όλες τις φώκιες …
Το βράδυ, εμφανίστηκε η γυναίκα του φώκια και φώναξε την κατάρα: «Εδώ κείτεται το κεφάλι του συζύγου μου με τα πλατιά ρουθούνια του, το χέρι του Hárek και το πόδι του Fredrik! Τώρα θα υπάρξει εκδίκηση, εκδίκηση για τους άνδρες του Mikladalur, και κάποιοι θα πεθάνουν στη θάλασσα και άλλοι θα πέσουν από τις κορυφές των βουνών, μέχρι να υπάρξουν τόσοι νεκροί που μπορούν να ενώσουν τα χέρια γύρω από τις ακτές του νησιού Kalsoy! »
Όταν είπε αυτά τα λόγια, εξαφανίστηκε και δεν την ξαναείδαν ποτέ. Μέχρι σήμερα, , συμβαίνει κατά καιρούς άνδρες από το χωριό να πνίγονται στη θάλασσα ή να πέφτουν από τις κορυφές των βράχων· .

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 17 Αυγούστου 2024

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή το 2023, το 33,6% των ελίτ αθλητών υποφέρει από άγχος και κατάθλιψη και όταν τελειώνει η καριέρα τους, το 26,4% αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.

Όπως αναφέρει ο Χουάν Χερνάντεζ Γκονζάλεζ, καθηγητής Αθλητικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδα, οι αθλητές ταυτίζονται τόσο έντονα με τη δουλειά και τους στόχους τους (είτε τους πετυχαίνουν είτε όχι) και αφιερώνουν τόση προσπάθεια στην προπόνηση που συχνά παραβλέπουν ή δικαιολογούν τα μειονεκτήματα: απομάκρυνση από αγαπημένα πρόσωπα και στενούς φίλους, δυσκολία διατήρησης κοινωνικής ζωής και συνεχής πίεση για απόδοση στα υψηλότερα επίπεδα.

«Είναι σαν να μην έχω καθόλου δύναμη. Αυτή τη στιγμή δεν μπορώ καν να βάλω την ενέργεια για να πιω ένα ποτήρι νερό, είναι σαν να με έχουν τρυπώσει από μέσα. Ξοδεύουμε τόσο πολύ χρόνο και ενέργεια για να προετοιμαστούμε για τη δόξα, αλλά τώρα που ζω με αυτό νιώθω απλώς αδύναμος και αβοήθητος», θα έλεγε ένας αθλητής που έλαβε μέρος σε Ολυμπιακούς Αγώνες, λίγες εβδομάδες μετά τη διοργάνωση.

«Κάθε αθλητής κατασκευάζει την εικόνα του εαυτού του μέσα από εμπειρίες, αξίες και αντιλήψεις που σχετίζονται με την ένταση της προπόνησής του και το επίπεδο των επιτευγμάτων του. Η αξία που αποδίδουν στις προσδοκίες, τις προσπάθειες και τον πόνο τους επηρεάζει σημαντικά τη συμπεριφορά, τα κίνητρα, τις αναμνήσεις και την ευημερία τους» λέει ο Χερνάντεζ σε άρθρο του στο The Conversation.

Έτσι, με το τέλος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2024, πολλοί από αυτούς θα αγωνίζονται να βρουν νόημα πέρα ​​από τις σφαίρες του ανταγωνισμού, με σοβαρές συνέπειες για την ψυχική υγεία για ορισμένους.

Όταν τελειώσει όλος ο θόρυβος, τότε είναι που συνειδητοποιείς ότι παλεύεις για πολλά περισσότερα από τα μετάλλια

Ο Ισπανός ειδικός τονίζει πως όταν τελειώνουν οι αγώνες ταν τελειώνουν οι αγώνες ή όταν οι αθλητές αποσύρονται, συχνά αισθάνονται χαμένοι: η καθημερινή τους ψυχική λειτουργία δεν διέπεται πλέον ούτε καθοδηγείται από άμεσες, φιλόδοξες προκλήσεις.

Για παράδειγμα η Αμερικανίδα αθλήτριας Τόρι Μπάουι, Ολυμπιονίκης στο Ρίο το 2016 και παγκόσμια πρωταθλήτρια, αντιμετώπισε πολλά προβλήματα ψυχικής υγείας ενώ προσαρμοζόταν στην ζωή της έξω από τον αθλητισμό, πεθαίνοντας από επιπλοκές στον τοκετό σε ηλικία μόλις 32 ετών.

Ο χρυστός Ολυμπιονίκης υδατοσφαίρισης, Χεσούς Ρολάν, που υπέφερε από κατάθλιψη έπεσε από την ταράτσα, μετά την αποχώρησή του, με πολλούς να λένε ότι πρόκειται για αυτοκτονία.

«Μια ψυχολογική κατάρρευση τους περιμένει λοιπόν τη στιγμή που θα σταματήσουν να κάνουν αυτό που τους έκανε πολύτιμους» λέει ο Χερνάντεζ με πολλούς να «βιώνουν σημαντική μείωση της ευεξίας, εναλλαγές της διάθεσης και αισθήματα κενού, που θέτουν πιο δύσκολες προκλήσεις από τον αγώνα για μετάλλια».

Όταν σταματούν, η ρουτίνα, η οπτική και το περιβάλλον ενός αθλητή αλλάζουν εντελώς και ο άμεσος στόχος που παρακίνησε την απόδοσή του εξαφανίζεται. Επιπλέον, η προσοχή ή η αναγνώριση που απολάμβαναν από τα ΜΜΕ δίνοντάς τους νόημα στα βάσανά τους, εξατμίζεται.

Αυτή είναι η παγίδα των επιτευγμάτων, η οποία είναι προσβάσιμη μόνο σε λίγους εκλεκτούς, εξηγεί ο Χερνάντεζ.«Είναι σαν να νιώθουμε ότι οι πυλώνες που τους στηρίζουν καταρρέουν σιγά σιγά, ενώ στην πραγματικότητα συναρμολογούνται ξανά. Ο αθλητής πίστευε ότι ο μόνος αγώνας ήταν στον στίβο, στο γήπεδο, στον ιππόδρομο ή στο ρινγκ ή στην πισίνα, αλλά τώρα πρέπει να αντιμετωπίσει καθημερινούς αγώνες, που απαιτούν επίσης μεγάλη δόση προσπάθειας και αφοσίωσης» αναφέρει ο ειδικός.

Όπως θα έλεγε και ένας ανώνυμος αθλητής: «Όταν τελειώσει όλος ο θόρυβος, τότε είναι που συνειδητοποιείς ότι παλεύεις για πολλά περισσότερα από τα μετάλλια: πιέζεις τον εαυτό σου για κάτι που μερικές φορές νιώθεις ότι δεν αποφάσισες καν να το κάνεις, ούτε καν ξέρεις γιατί το ήθελες»

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 13 Αυγούστου 2024

Εντοπίστηκε στην αρχαία τοποθεσία Göbekli Tepe της Τουρκίας – Η μέθοδος που χρησιμοποιούσαν για τη μέτρηση του χρόνου προσομοιάζει με εκείνη

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν το αρχαιότερο ηλιακό ημερολόγιο στην αρχαία τοποθεσία Göbekli Tepe στην Τουρκία. Η ανακάλυψη αυτή υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι της αρχαιότητας κρατούσαν με ακρίβεια τον χρόνο, 10.000 χρόνια πριν από την καταγεγραμμένη ιστορία στην Αρχαία Ελλάδα και αυτή η ανακάλυψη θα μπορούσε να ξαναγράψει την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού.

Χαραγμένο σε μια πέτρινη κολόνα 12.000 ετών στη μυστηριώδη τοποθεσία Göbekli Tepe στην Τουρκία, οι ειδικοί λένε ότι θα μπορούσε να ξαναγράψει το χρονοδιάγραμμα του πολιτισμού μας.

Η «μίνι» εποχή των παγετών, η εξαφάνιση των μεγάλων ζώων και η δημιουργία οικισμών

Σύμφωνα με την Daily Mail, το ημερολόγιο είναι χαραγμένο σε μια πέτρινη στήλη και απεικονίζει, μεταξύ άλλων, την πρόσκρουση ενός κομήτη, η οποία προκάλεσε μια μίνι εποχή παγετώνων που διήρκησε 1.200 χρόνια. Αυτό οδήγησε στην εξαφάνιση μεγάλων ζώων, καθώς και την ανάπτυξη της γεωργίας και των περίπλοκων κοινωνιών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το γεγονός αυτό ανάγκασε τους αρχαίους ανθρώπους να μεταβούν από τον τρόπο ζωής των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών σε πιο μόνιμους οικισμούς.

«Φαίνεται ότι οι κάτοικοι του Göbekli Tepe ήταν οξυδερκείς παρατηρητές του ουρανού, κάτι που είναι αναμενόμενο δεδομένου ότι ο κόσμος τους είχε καταστραφεί από πρόσκρουση κομήτη» εξήγησε ο Δρ. Μάρτιν Σουέτμαν από τη Σχολή Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας.

«Αυτό το γεγονός μπορεί να έδωσε το έναυσμα για τον πολιτισμό, ξεκινώντας μια νέα θρησκεία και παρακινώντας τις εξελίξεις στη γεωργία για την αντιμετώπιση του ψυχρού κλίματος. Πιθανώς, οι προσπάθειές τους να καταγράψουν αυτό που είδαν, είναι τα πρώτα βήματα προς την ανάπτυξη της γραφής χιλιετίες αργότερα» πρόσθεσε ο ερευνητής.

Το ηλιακό ημερολόγιο, η πρόσκρουση του κομήτη και η μέτρηση του χρόνου

Η αρχαία τοποθεσία Gobekli Tepe είναι η παλαιότερη τεχνητή κατασκευή που έχει βρεθεί ποτέ. Κατασκευάστηκε μεταξύ 9.600 και 8.200 π.Χ., πριν από το Στόουνχεντζ κατά περισσότερα από 6.000 χρόνια. Στην τοποθεσία αυτή υπάρχουν πέτρινοι πυλώνες και μετά από μια πρόσφατη ανάλυση, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια από αυτές τις κατασκευές χρησίμευε ως ημερολόγιο. Σε αυτόν τον πυλώνα οι αρχαίοι άνθρωποι είχαν χαράξει το σύμβολο «V» που αντιπροσώπευε μια μέρα. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν 365 τέτοια σύμβολα, υποδηλώνοντας μια ολοκληρωμένη κατανόηση του ηλιακού έτους.

Το ημερολόγιο περιλάμβανε επίσης 12 σεληνιακούς μήνες  με 11 επιπλέον ημέρες. Ο πυλώνας χωρίζεται σε δύο τμήματα: στο πάνω μέρος είναι λαξευμένες σειρές με το σύμβολο «V», ενώ στο κάτω μέρος έχουν χαρακτεί μικρότερα σύμβολα. Ένα από αυτά, απεικονίζει ένα πουλί που κρατά έναν κυκλικό δίσκο πάνω από έναν σκορπιό. Σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Time and Mind, ο πυλώνας διαθέτει έναν δίσκο που αντιπροσωπεύει τον ήλιο και ο σκορπιός παραπέμπει στον αστερισμό του Σκορπιού. Η ομάδα εντόπισε επίσης ένα πουλί που σκύβει πάνω από ένα φίδι που στριφογυρίζει, το οποίο θα μπορούσε να απεικονίζει τον αστερισμό του Οφιούχου.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι αρχαίοι άνθρωποι του Göbekli Tepe κατέγραφαν τις ημερομηνίες χρησιμοποιώντας την μετάπτωση, την ταλάντωση του άξονα της Γης που επηρεάζει την κίνηση των αστερισμών στον ουρανό. Η μέθοδος αυτή θεωρούνταν προηγουμένως ότι χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Έλληνες το 150 π.Χ.

Ωστόσο, η πιο σημαντική ανακάλυψη ήταν η καταγραφή της πρόσκρουσης ενός κομήτη. Η ομάδα, η οποία εργάζεται εδώ και πολύ καιρό στην αρχαία τοποθεσία, διαπίστωσε σε μια μελέτη του 2021, ότι ο κομήτης προσέκρουσε πριν από περίπου 13.000 χρόνια, με βάση τα υψηλά επίπεδα πλατίνας και νανοδιαμαντιών που σχηματίζονται κατά τη διάρκεια εκρήξεων υψηλής ενέργειας. Η ομάδα ανακάλυψε επίσης μια δεύτερη στήλη που απεικονίζει τη βροχή των διάττοντων αστέρων, των Ταυρίδων, η οποία διήρκεσε 27 ημέρες και πιστεύεται ότι ήταν η πηγή των θραυσμάτων του κομήτη.

Από in.gr