Πεζογραφία

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Νοεμβρίου 2011
  1. ΠΕΡΑΙΩΣΗ ΜΑΡΚΑΡΗΣ ΠΕΤΡΟΣΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ
  2. ΚΑΙΡΟΣ ΣΚΕΠΤΙΚΟΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΗ ΙΩΑΝΝΑΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
  3. ΠΕΡΙΠΟΛΩΝ ΠΕΡΙ ΠΟΛΛΩΝ ΤΥΡΒΑΖΩ ΣΚΑΜΠΑΡΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣΠΑΤΑΚΗΣ
  4. ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΣΩΤΗΠΑΤΑΚΗΣ
  5. ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ ΘΟΔΩΡΗΣΨΥΧΟΓΙΟΣ
  6. ΤΟ ΤΡΕΝΟ ΤΩΝ ΝΕΦΩΝ ΦΑΚΙΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
  7. Ο ΛΥΚΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ ΔΗΜΟΥΛΙΔΟΥ ΧΡΥΣΗΙΔΑΨΥΧΟΓΙΟΣ
  8. ΤΑ ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ ΤΕΥΚΡΟΣΠΟΛΙΣ
  9. Η ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑΚΗΣΠΑΤΑΚΗΣ
  10. ΕΤΣΙ ΚΑΝΟΥΝ ΟΛΕΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ ΜΙΜΗΣΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ

Από τον ΙΑΝΟ

Κατερίνα Νικοπούλου στις 29 Οκτωβρίου 2011

Μετά την πρόσφατη ανάρτηση της Κυριακής, που μου έδωσε την ευκαιρία μιας πρώτης γνωριμίας με τον Αργύρη Χιόνη, είχα την ευκαιρία να τον ακούσω να διαβάζει το παρακάτω διήγημα στην εκπομπή του Βασίλη Βασιλικού “Άξιον Εστί” (ΕΤ3), νωρίτερα σήμερα.

Αποφάσισα να αποκτήσω το βιβλίο και να αναρτήσω άλλη μια ιστορία από τα διηγήματά του, που έχουν βραβευτεί με το κρατικό βραβείο διηγήματος 2009.

Αργύρης Χιόνης – Υπήκοοι δίχως βασιλιά

Στον Κώστα Τριπολίτη

Μια μέρα, στα καλά καθούμενα (αλήθεια, πώς τους ήρθε;) τα δέντρα αποφάσισαν ότι τους χρειαζόταν κάποια ανώτερη αρχή. Τίποτε δεν είχαν να χωρίσουν μεταξύ τους· τίποτε δεν διεκδικούσαν το ένα από τ’ άλλο· συναλλαγές, που ήσαν πάντα καθαρές και τίμιες, είχανε μόνο με το χώμα, τη βροχή και τον ήλιο· τι στην ευχή τη θέλανε, λοιπόν, αυτήν την ανώτερη αρχή, αυτήν την εξουσία πάνω απ’ τα κεφάλια τους; Ένιωθαν άραγε κάποια ανασφάλεια; Εϊχανε τάχα έμφυτη κάποιαν ανάγκη γι’ αφοσίωση κι υποταγή; Ποιος ξέρει; Ποιος θα μπορούσε των δέντρων τη σκέψη να διαβάσει;

Τέλος πάντων, όπως και να ‘χει το πράγμα, τα δέντρα ήσαν αποφασισμένα να υποταχθούν σε ένα σκήπτρο. Ξεκίνησαν, λοιπόν, απ’ την ελιά, κι αφού υποκλίθηκαν σεβαστικά μπροστά της, της πρότειναν βασίλισσά τους να τη χρίσουν.

Η ελιά, σαν άκουσε την πρότασή τους, τίναξε με τσαχπινιά τ’ ασημοπράσινα μαλλιά της στον αέρα και τους είπε: “Ελάτε, ρε παιδιά, στα σύγκαλά σας! Θα παρατήσω εγώ το λάδι μου, που το τιμούν ανθρώποι και θεοί, βασίλισσα των δέντρων για να γίνω; Χτυπήστε άλλη πόρτα!”.

Και τα δέντρα χτυπήσανε την πόρτα της συκιάς, κι αφού κι αυτή τα άκουσε, την πιάσανε τα γέλια και τους είπε: “Δεν είμαστε καλά… Θ’ αφήσω εγώ τη γλύκα των καρπών μου, που τέρπει ανθρώπους και θεούς, για να λυγιέμαι και να σειέμαι σαν βασίλισσα πάνω από τ’ άλλα δέντρα; Χτυπήστε άλλη πόρτα!”.

Και χτύπησαν τα δέντρα του κλήματος την πόρτα. “Έλ’ αδερφέ”, του είπανε, “να γίνεις βασιλιάς μας, κι εμείς για σε θα κάνουμε τούμπες και κωλοτούμπες”.

“Αδέρφια, για συνέλθετε!” τους αποκρίθηκε το κλήμα. “Θα παρατήσω εγώ τα σταφυλάκια μου και το κρασί μου, που ευφραίνουνε ανθρώπους και θεούς, για να μου κάνετε εσείς τούμπες και κωλοτούμπες; Κρασί σας δίνω όσο θέλετε, αλλά μακριά από μένα η βασιλεία. Πιείτε μια κούπα, φίλοι μου, και θα με θυμηθείτε· θα νιώσετε οι ίδιοι βασιλιάδες”.

Είδαν κι απόειδανε τα δέντρα και, χωρίς να πιούνε το κρασί του κλήματος, έτσι όπως ήτανε, ξενέρωτα, προστρέξανε στην αγκαθιά.

“Αγκαθιά, κυρ-αγκαθιά”, της είπανε, “νιώθουμε απροστάτευτα, χαμένα κάτω απ’ αυτόν τον άδειο ουρανό. Έλα, σε ικετεύουμε, βασίλισσα να γίνεις και προστάτισσά μας”.

Η αγκαθιά τα κοίταξε με λύπηση, σαν να ‘ταν παλαβά, κι έτσι τους μίλησε: “Ακούστε, εγώ, μετά χαράς, βασίλισσά σας γίνομαι, αλλά, για να σας προστατεύω από τον άδειο ουρανό, πρέπει πολύ μικρά να γίνετε και κάτω από τ’ αγκάθια μου να μπείτε. Εγώ να ψηλώσω δεν μπορώ, αδυνατώ. Η προστασία βέβαια αυτή, προσέξτε με, κοστίζει πόνο και αίμα. Αποφασίστε”.

Τα δέντρα ακούσανε ανατριχιάζοντας τα λόγια της και, τρομοκρατημένα, πισωπάτησαν κι αρχίσαν, μεταξύ τους, ψιθυριστά να διαβουλεύονται. Η διαβούλευση αυτή κράτησε ώρα αρκετή κι όταν τελείωσε, η κουτσουπιά, η θαρραλέα της παρέας, πλησίασε την αγκαθιά και είπε: “Αγκαθιά, κυρ-αγκαθιά, συμπάθα μας, αλλά η ολομέλεια αποφάσισε ότι καλά είμαστε κι έτσι. Αν κοστίζει τόσο ακριβά η προστασία, καλύτερα να μείνουμε απροστάτευτα. Με το συμπάθιο, ε;”.

“Μπα, τι λέτε;” είπε η αγκαθιά, με ένα πονηρό χαμογελάκι. “Έτσι απαλλάσσομαι κι εγώ απ’ όλη αυτήν τη γραφειοκρατία· να διατηρώ Αυλή, αυλικούς, τζουτζέδες, αυλοκόλακες… ξέρετε τώρα… Καλά είμαι όπως είμαι· μου φτάνει η έγνοια για τ’ αγκάθια μου”.

Τα δέντρα υποκλίθηκαν βαθιά, ως παρ’ ολίγον υπήκοοι, μαζέψανε τις ρίζες τους και αποχώρησαν θλιμμένα. Όμως, εκεί που βάδιζαν, αμίλητα, σκυφτά, έκανε στάση, ξαφνικά, η θαρραλέα κουτσουπιά και αναφώνησε: “Μα για σταθείτε, ρε παιδιά· τι μούτρα είν’ αυτά; Πού πάμε; Σε κηδεία; Εγώ, τη μαύρη μου αλήθεια για να πω, δεν τη γουστάρω και πολύ τη βασιλεία, κι αν σας ακολούθησα, ήταν για να μην πείτε πως είμαι διασπαστική. Λέω, λοιπόν, να τα ξεχάσουμε όλ’ αυτά και να κάνουμε ακόμη μιαν επίσκεψη στον φίλο μας, το κλήμα, να μας κεράσει ένα κρασί, ν’ αλλάξουμε λιγάκι κλίμα”.

Έτσι κι έγινε· τα δέντρα συγκεντρώθηκαν γύρω απ’ το κλήμα, που πρόθυμα τα κέρασε κι ένα και δυο και περισσότερα από δυο ποτήρια.

Ήτανε δειλινό, σαν έφτασαν εκεί, κι ώσπου να πιουν τα περισσότερα από δυο ποτήρια, νύχτωσε και, ξαφνικά, η μηλιά, που μέχρι τότε έπινε αμίλητη, κοίταξε ψηλά και φώναξε, με μιλιά λιγάκι αλλοιωμένη: “Κοιτάκθτε, αδέρφια, κοιτάκθτε! Ο ουρανόθ δεν είναι πια κενόθ, δεν είναι άδειοθ, είναι γεμάτοθ άθτρα! Ποτέ δεν έχω κθαναδεί τόθα άθτρα!”. Κι έλεγε την αλήθεια, γιατί, ως γνωστόν, το κρασί έχει την ικανότητα να πολλαπλασιάζει τα άστρα και να σε κάνει να νιώθεις βασιλιάς τους. Ναι, βασιλιάς των άστρων.

Επιμύθιο Ι: Πριν σκύψεις, σκέψου.

Επιμύθιο ΙΙ: Αν θέλεις βασιλιά, ντε και καλά, γίνε υπήκοος του εαυτού σου.

 Ο Αργύρης Χιόνης γεννήθηκε το 1943 στην Αθήνα (Σεπόλια) από γονείς νησιώτες, εσωτερικούς μετανάστες. Αφού και ο ίδιος εξέτισε μακράν περίοδον μεταναστεύσεως εις την Εσπερίαν, επέστρεψε στη μητριά πατρίδα το 1992 και εγκαταστάθηκε στο χωριό Θροφαρί της ορεινής Κορινθίας, όπου ζει πλέον καλλιεργώντας τη γη και την ποίηση. (Από το εσώφυλλο του βιβλίου “Το Οριζόντιο ύψος και άλλες αφύσικες ιστορίες”, εκδόσεις Κίχλη)

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 26 Οκτωβρίου 2011
Συνολικά Best Sellers του μήνα Σεπτεμβρίου 2011 στον ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗ
1
 
Μία ημέρα Μυθιστόρημα
Μία ημέρα Μυθιστόρημα
Nicholls, David
 
Εκδότης: ΜΙΝΩΑΣ
Ημερομηνία Έκδοσης: 8/2011
ISBN: 9789604813902
Πωλήσεις: 349
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 2 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
 
2
 
Το δόγμα του σοκ Η άνοδος του καπιταλισμού της καταστροφής
Το δόγμα του σοκ Η άνοδος του καπιταλισμού της καταστροφής
Klein, Naomi
 
Εκδότης: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ
Ημερομηνία Έκδοσης: 10/2010
ISBN: 9789601422657
Πωλήσεις: 182
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 11 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
 
3
 
Άδειες Κυριακές
Άδειες Κυριακές
Πετροπούλου, Μαρίνα
 
Εκδότης: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ
Ημερομηνία Έκδοσης: 4/2011
ISBN: 9789601423661
Πωλήσεις: 160
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 3 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
 
4
 
Το άγριο τριαντάφυλλο
Το άγριο τριαντάφυλλο
Donnelly, Jennifer
 
Εκδότης: ΩΚΕΑΝΙΔΑ
Ημερομηνία Έκδοσης: 8/2011
ISBN: 9789604106424
Πωλήσεις: 139
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 2 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
 
5
 
Άγιοι και δαίμονες εις ταν Πόλιν
Άγιοι και δαίμονες εις ταν Πόλιν
Καλπούζος, Γιάννης
 
Εκδότης: ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
Ημερομηνία Έκδοσης: 5/2011
ISBN: 9789605011598
Πωλήσεις: 133
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 3 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
 
6
 
“Είναι ο καπιταλισμός, ηλίθιε” Οι υπαίτιοι της κρίσης και το “χρέος” της ανατροπής τους: Μια ευγενική απάντηση στους πραιτωριανούς των μνημονίων
Μπογιόπουλος, Νίκος
 
Εκδότης: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ
Ημερομηνία Έκδοσης: 7/2011
ISBN: 9789601424163
Πωλήσεις: 132
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 2 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
   
7
 
Μετά την καταιγίδα
Μετά την καταιγίδα
Ευσταθίου, Ευαγγελία
 
Εκδότης: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ
Ημερομηνία Έκδοσης: 6/2011
ISBN: 9789601424132
Πωλήσεις: 126
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 2 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
   
   
8
 
Το χάραμα μιας ελπίδας
Το χάραμα μιας ελπίδας
Αλεξάνδρου, Γιάννης, Αλεξάνδρου, Μαρίνα
 
Εκδότης: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ
Ημερομηνία Έκδοσης: 6/2011
ISBN: 9789601423937
Πωλήσεις: 124
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 4 μήνες στα Best Sellers
 
 
 
 
 
9
 
Στιγμές Aτζέντα 2012
Στιγμές Aτζέντα 2012
Coelho, Paulo
 
Εκδότης: ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ
Ημερομηνία Έκδοσης: 9/2011
ISBN: 9789601423203
Πωλήσεις: 113
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 1 μήνα στα Best Sellers
 
 
 
 
 
10
 
Νίτσε: 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας
Νίτσε: 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας
Percy, Allan
 
Εκδότης: Εκδόσεις Πατάκη
Ημερομηνία Έκδοσης: 2/2011
ISBN: 9789601638218
Πωλήσεις: 102
Το βιβλίο αυτό βρίσκεται για 2 μήνες στα Best Sellers
Κυριακή Ψαρρού στις 25 Οκτωβρίου 2011

Γιώργος Ιωάννου, “Τα παρατσούκλια”, Η σαρκοφάγος. Πεζογραφήματα, Αθήνα, εκδ. Κέδρος, 1992, σσ. 35-40.

Συνάντησα προχτές στο δρόμο έναν παλιό συμμαθητή μου, φαλακρό πια και σχεδόν γερασμένο, που μου έκανε φριχτά παράπονα, ότι δήθεν τον βλέπω στο δρόμο και δεν τον χαιρετάω. Τον άκουσα για αρκετή ώρα σιωπηλός και μετά βιάστηκα ν’ αναγνωρίσω την ενοχή μου για να τον ξεφορτωθώ μια ώρα αρχύτερα. Σαν χωρίσαμε, άθελά μου πήρα ν’ ανασκαλεύω τα περασμένα. Το αίμα μου φούντωσε. Αυτό το τέρας που είχε τώρα το θράσος να μου κάνει και παράπονα, ήταν ένας απ’ τους μεγαλύτερους διώκτες και βασανιστές μου, όταν ήμασταν μαζί στο σχολείο. Κυρίως αυτός διαλαλούσε τα απειράριθμα παρατσούκλια μου, παριστάνοντας μάλιστα, όσο μπορούσε πιο γελοία, και τον τρόπο που μιλούσα. Η αληθεια είναι: ότι νέα παρατσούκλια δεν μου έβγαζε γιατί δεν ήταν σε θέση, έδειχνε όμως ιδιαίτερο ζήλο για τη διάδοση των ήδη γνωστών. Αυτός επίσης ο ουραγκοτάγκος ήταν που μετέφερνε τα παρατσούκλια του σχολείου στη γειτονιά μου και το αντίστροφο, κι αυτός πάλι με την παρέα του μου τα φώναζαν ακόμα και μέσα στο δρόμο, όταν πήγαινα βόλτα με τους γονείς μου. Νομίζει το χαϊβάνι πως δεν τα θυμάμαι πια ή ότι έχω ψυχή επιπόλαια σαν τη δικιά του. Ξεχνάει όμως ή συγχωρεί ποτέ ένας άνθρωπος με σώες τις φρένες τα βασανιστήρια που του κάνανε; Πώς λοιπόν να ξεχάσω κι εγώ αυτά που τράβηξα απ’ την πρώτη ακόμα τάξη του δημοτικού σχολείου;

Πρώτα πρώτα το άλλο, το παλιό μου επίθετο, ήταν ένα αστείο παρατσούκλι. Και δεν ήταν ανάγκη να το πουν οι άλλοι, έπρεπε κάθε τόσο να το δηλώνω μονάχος μου. Μικρόν ορισμένοι με ξεμονάχιαζαν και μ’ έβαζαν να το επαναλαμβάνω κάνοντας πως δεν το καλάκουσαν. Πεθαίνανε κάθε φορά στα γέλια. Στο σχολείο πάλι, όσο ανέβαινα τις τάξεις, το πράγμα καταντούσε μαρτύριο. Μόλις άρχιζαν να φωνάζουν κατάλογο, σφίγγονταν η καρδιά μου, ίδρωναν τα χέρια μου και μ’ έπιανε τρεμούλα. Στο μεταξύ, ο καθηγητής είχε φωνάξει δυο τρεις φορές το επίθετό μου, ώσπου ν’ ακούσει το άψυχο παρών που έβγαζα, μέσα σε μια τάξη σκασμένη κιόλας στα γέλια. Κάποτε ένας απαίσιος καθηγητής της μουσικής, μεγάλος σπάρος, διέκοψε τον κατάλογο, με πρόσταξε να σηκωθώ και μου έκανε στριμμένα: “Γιατί δε φωνάζεις δυνατά, ρε μπούφε;” Αυτό ήθελαν κι οι άλλοι, τους πετούσε νέα τροφή. Για μεγάλο διάστημα, εκτός από πολλά άλλα, ήμουν και ο “μπούφος” της τάξεως. Οι κακοηθέστεροι προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να το κάνουν γνωστό σ’ ολόκληρο το γυμνάσιο. Επεδίωκαν μάλιστα να διηγούνται το περιστατικό, ενώ βρισκόμουν κάπως κοντά στην παρέα τους για να τ’ ακούω κι εγώ και να σκάω […].

Όταν όμως παίχτηκε κάποτε στο θέατρο μια οπερέτα με τίτλο Οικογένεια Βατραχιάν και γέμισαν οι τοίχοι αφίσες, ολόκληρο το σόι μου έπεσε άρρωστο. Κανένας τους δεν ήθελε να βγει στο δρόμο. Εγώ σχεδόν το χάρηκε γιατί επιτέλους τους έβλεπα κι αυτούς να υποφέρουν απ’ τ’ όνομά μας. Ευτυχώς όμως που έτυχε να είναι καλοκαίρι γιατί αλλιώς εγώ επρόκειτο να τραβήξω τα μαρτύρια των εβραίων στο σχολείο. Και τώρα καμιά φορά ακούω στο ραδιόφωνο την οπερέτα αυτή, που είναι πράγματι πολύ αστεία. Καρφί όμως δεν μου καίγεται. Ακόμα κι επίτηδες να μας το κάνουν, διόλου δεν μ’ ενδιαφέρει. Μακάρια να μπορούσαν να την παίζουν μέρα νύχτα για να ευφραίνομαι.

Το ευτύχημα ήταν πως το γυμνάσιο βρίσκονταν σε άλλη περιφέρεια απ’ το δημοτικό που είχα βγάλει κι έτσι στα παρατσούκλια του γυμνασίου δεν προστέθηκαν κι εκείνα του δημοτικού. Γιατί εκεί πια ήταν που μου είχαν ζεματίσει την ψυχή. Η δασκάλα μας, μια ανεκδιήγητη γκεργκέφω, μόλις με είδε ζαρωμένον στο θρανίο παρατήρησε: “εσύ παιδί μου, κάνεις σαν σκαντζόχοιρος”. Όλα τα παιδιά γέλασαν κι απ’ το πρώτο κιόλας διάλειμμα άρχισαν να μου το φωνάζουν. Η δασκάλα κατευχαριστημένη το επανέλαβε και τη δεύτερη ώρα. Στην αρχή όλοι μου φώναζαν το παρατσούκλι κοροϊδευτικά. Κατόπι, αντί να το ξεχάσουν, το συνήθισαν και το ‘λεγαν χωρίς ιδιαίτερη κακία, σαν ένα οποιοδήποτε όνομα. Εγώ όμως αδύνατο να το συνηθίσω, κάθε μέρα με πλήγωνε πιο βαθιά. Ιδίως όταν παίζαμε ποδόσφαιρο κι ήθελαν να τους δώσω πάσα, τότε το “Σκαντζόχοιρε, Σκαντόχοιρε” αντηχούσε σ’ όλους τους τόνους.

‘Aρχισα να μην παίζω με κανέναν. Έπαιζα μόνος μου στην αυλή μας διάφορα παιχνίδια. Έβρισκα δυο φωλιές μερμήγκια διαφορετικά σε χρώμα και μέγεθος. Επειδή ήμουν πολύ ξανθός, ήθελα η μια φωλιά να έχει ξανθά μερμήγκια. Η άλλη είχε μελαχρινά με μεγάλα ευκίνητα πόδια. Δεν ήταν δύσκολο να βρεθούν. Έπαιρνα τότε ένα απ’ τα ξανθά, που ήταν πιο αδύναμα, και το ‘ριχνα μέσα στην τρύπα της φωλιάς, εκεί όπου έβραζαν τα μαύρα μερμήγκια. Αυτά έζωναν αμέσως το ξανθό, το δάγκωναν από παντού, το τραβολογούσαν, και τελικά, μέσα σ’ ένα συνωστισμό, το ‘σερναν μισοπεθαμένο στη φωλιά τους. “Πάει ο σκαντζόχοιρος”, έλεγα πικραμένος […].

Τα βράδια, συνήθως την ώρα που τρώγαμε, περνούσαν παρέες παρέες τα παιδιά κάτω απ’ το σπίτι και ούρλιαζαν στα σκοτεινά τα διάφορα παρατσούκλια μου. Μέχρι τραγούδια μου είχαν βγάλει. Μόνο εγώ τα άκουγα, οι δικοί μου χαμπάρι δεν είχαν. Μ’ έπιανε τότε σφίξιμο στο στομάχι, χλώμιαζα, κι αφήνοντας το φαγητό στη μέση έτρεχα να κοιμηθώ ή μάλλον να κρυφτώ κάτω απ’ τα στρωσίδια […].

Ήρθε όμως μέρα, που το κακό στο σχολείο παράγινε. Δίπλα μου στο θρανίο καθόταν ένα παιδί, που του είχα ιδιαίτερη αδυναμία. Δε θυμάμαι πια τ’ όνομά του. θυμάμαι όμως που φορούσε ναυτικά, παιδικά ρούχα της μόδας τότε. Ένα πρωί, στο διάλειμμα, η δασκάλα με κάλεσε στο γραφείο. Μέσα περίμενε μια άγνωστή μου κλαμένη γυναίκα, που μόλις μπήκα μ’ αγκάλιασε και με φιλούσε. Κατόπι μου εξήγησε πως ο φίλος μου, λίγο προτού ξεψυχήσει, παραμιλούσε κι έλεγε συνεχώς τ’ όνομά μου. Πάλι καλά που δεν έλεγε κι αυτός το παρατσούκλι μου -όλα να τα περιμένεις.

Στα σαράντα του, η φρικαλέα εκείνη δασκάλα φρόντισε να διορθώσει κάπως τα πράγματα. Είχαν στείλει στο σχολείο φακελάκια με κόλλυβα και γλυκά παξιμάδια. Η κυρία μας, αφού φόρεσε τελετουργικά κάτι μαύρα μανικέτια απ’ τον καρπό ως τον αγκώνα για να μη λερωθεί, είπε μελιστάλαχτα: “Ο σκαντζόχοιρος θα πάρει από δύο, γιατί ήταν φίλος του”. Το χτύπημα ήταν αβάσταχτο. Σηκώθηκα κι έφυγα κλαίγοντας πικρά. Έπεσα στο σπίτι με πυρετό. Δεν ήθελα να ξαναπάω στο σχολείο ούτε να βγω έξω. Μάταια προσπαθούσαν να με πείσουν, ότι παραπονέθηκαν στη δασκάλα, που φυσικά όχι μόνο τ’ αρνήθηκε όλα, μα δήλωσε πως μ’ αγαπούσε ιδιαίτερα.

Τις επόμενες μέρες δεν μ’ έστειλαν σχολείο. Η μάνα μου κάθε πρωί μου φορούσε τα καλά μου, μού ‘βαζε ένα καπέλο, και μ’ έστελνε στο γειτονικό Σέιχ-Σου […].

Αυτό σαν να με γιάτρεψε κάπως. Την άλλη χρονιά με γράψανε σ’ άλλο σχολείο.

Τώρα πια ούτε οι πιο κακόγλωσσοι και φαρμακεροί φίλοι και συνάδελφοί μου τολμούν να μου βγάλουν παρατσούκλι. Το πράγμα σχεδόν με στενοχωρεί. Φαίνεται πως με το πέρασμα του χρόνου η φωνή μου, η μορφή μου, η σκέψη μου, το βάδισμά μου, πήραν επιτέλους να μου ταιριάζουν, ίσως και να διορθώθηκαν, ενώ πρώτα ήταν ίσως πρόωρα και παράταιρα επάνω μου. Με τους περισσότερους όμως απ’ αυτούς συμβαίνει τ’ αντίθετο. Βέβαια, θα έχει παίξει κάποιο ρόλο και το γεγονός πως έχω γίνει εγώ ο ίδιος πια άσος στο να κολλώ παρατσούκλια και κάμποσα που έστειλα συστημένα κάποτε σε ορισμένους απόκοτους και γελοίους, τους ζεμάτισαν τόσο, που δεν ξανάβγαλαν άχνα. Κρίμα που δεν ανακάλυψα την μέθοδο αυτή πιο μπροστά.

Όπως όμως κι αν έχει το πράγμα, τώρα καταλαβαίνω πόσο μαρτύρησα κάποτε απ’ το τίποτε και πόση επίδραση είχαν πάνω σ’ όλη μου τη ζωή εκείνα τα παρατσούκλια.

Από το www.sarantakos.com

Σκηνή από την ταινία «Απόντες» (1996), σε σκηνοθεσία Νίκου Γραμματικού και σενάριο Νίκου Παναγιω τόπουλου, με θέμα την πορεία έξι φίλων από τα μαθητικά χρόνια ως τη στιγμή που ο καθένας τραβάει τον δρόμο του. Τα «Παιδιά του Κάιν» αποτελούν ένα είδος συνέχειας, καθώς οι παλιοί φίλοι ξανανταμώνουν πολλά χρόνια αργότερα

Τι µπορεί να γίνει µε τα χαµένα νιάτα; Τι θα συµβεί όταν µια παρέα παλαιών φίλων οι οποίοι πλησιάζουν τα 50 επιστρέψουν σε ένα νησί του Ιονίου για να θυµηθούν τον τόπο της ενηλικίωσής τους; Τι έχει διατηρηθεί από τη µακρινή εκείνη περίοδο στην τωρινή τους ταυτότητα και ποιο είναι το νήµα (αν υπάρχει τέτοιο νήµα) που εξακολουθεί να συνδέει τις τροχιές τους;

Επιστρέφοντας στο νησί, η Σοφία, ο Πέτρος, η Αντιγόνη, ο Σάκης και η Ειρήνη µοιάζουν περίπου αγνώριστοι. Τις άγραφες πλάκες της νιότης έχουν αντικαταστήσει οι συµπαγείς κοινωνικοί ρόλοι: ο Πέτρος είναι επιτυχηµένος διαφηµιστής µε ισχυρούς πολιτικούς δεσµούς, η Ειρήνη έχει αβγατίσει µε το εµπόριο επίπλων και κρυστάλλων την πατρογονική της περιουσία, η Αντιγόνη έχει κάνει καριέρα ως καλλονή και πανεπιστηµιακός και ο Σάκης ασχολείται επαγγελµατικά µε τη φωτογραφία (µόνο η Σοφία έχει µείνει διορθώτρια τυπογραφικών δοκιµίων).

Οι αυξηµένες υποχρεώσεις και η παρατεταµένη αποµάκρυνση των µελών της πρώην συντροφιάς έχουν µειώσει τη θερµότητα της επαφής µεταξύ τους, απλώνοντας µια πλαδαρή κρούστα σε κάθε τους κίνηση στο νησί. Λόγια αίολα και τυχαία, βαριεστηµένες χειρονοµίες, αλλά και φόβος ή ανασφάλεια όλων απέναντι σε όλους: αυτά είναι τα χαρακτηριστικά που συνοδεύουν τη µικρή οµήγυρη κατά τη διάρκεια της παραµονής της στο σπίτι του Πέτρου (ένα θαύµα βγαλµένο από ένα ρηµάδι), που αποτελεί και την αφορµή της επανεύρεσής τους.

Και ξαφνικά θα αλλάξουν τα πάντα: ο Χρήστος, το αλλοτινό πρότυπο της συντροφιάς, που δουλεύει στο νησί και υπήρξε απ’ ό,τι αποδεικνύεται το µήλον της έριδος ανάµεσα στη Σοφία και στην Αντιγόνη, βουτάει για άγνωστους λόγους στον γκρεµό και εξαφανίζεται στη θάλασσα. Παραπάτησε; Πήδηξε οικειοθελώς; Ή µήπως τον έσπρωξαν;

Σε τρεις χρόνους

Τα ερωτήµατα θα µείνουν αναπάντητα µέχρι και την τελευταία σελίδα του καινούργιου µυθιστορήµατος του Νίκου Παναγιωτόπουλου, ο οποίος θα µοιράσει τον αφηγηµατικό του χρόνο σε τρία επίπεδα, που παρεισδύουν συνεχώς το ένα στο εσωτερικό του άλλου: το τέλος της δεκαετίας του 1970, όταν η παρέα θα πάει για πρώτη φορά στο νησί, το 2009, όταν θα επανακάµψει έπειτα από την πρόσκληση του Πέτρου, και το διάστηµα αµέσως µετά την απροσδόκητη πτήση του Χρήστου πάνω από το νερό. Στους τρεις αυτούς χρόνους θα συµπυκνωθεί ολόκληρη η παρελθούσα τριακονταετία, η οποία θα ανοίξει σαν βεντάλια µέσα από το ξεδίπλωµα της ζωής των ηρώων.

Αν οι πέντε φίλοι φτάνουν στο νησί οικονοµικά αποκατεστηµένοι, αλλά ψυχικά κατάκοποι και υπαρξιακά εκκενωµένοι (όσο είναι σε θέση να το συνειδητοποιήσουν και να το κατανοήσουν), είναι γιατί αποτελούν τυπικά προϊόντα του ψεύδους και της διαφθοράς που πότισαν την ελληνική κοινωνία ενόσω πίστευε πως βάδιζε προς τον θρίαµβο της ευρωπαϊκής της αναβάθµισης.

Η απατηλή λάµψη αυτού του θριάµβου έκρυψε όλα τα συµπτώµατα που προοιωνίζονταν τη σηµερινή καταστροφή: τις κοµµατικές και τις επιχειρηµατικές ρεµούλες, την οικογενειοκρατία της κυβερνητικής εξουσίας, την εξωφρενική σπατάλη του δηµόσιου χρήµατος, αλλά και τις θηριωδίες της τουριστικής ανάπτυξης, τις αγριότητες του καταναλωτισµού και την παντί τρόπω υπόθαλψη του ατοµικισµού.

Η Σοφία, ο Πέτρος, η Αντιγόνη, ο Σάκης, η Ειρήνη και ο Χρήστος είναι τα παιδιά του µεταπολιτευτικού Κάιν. Κι όπως τα ίχνη των απογόνων του βιβλικού Κάιν έσβησαν µετά τον Κατακλυσµό, έτσι και οι πρωταγωνιστές του Παναγιωτόπουλου ετοιµάζονται να σβήσουν ξέπνοοι (ακόµα και η εξαφάνιση του Χρήστου ελάχιστα τους απασχολεί) λίγο προτού η εποχή τους αγγίξει τα όριά της.

Το µυθιστόρηµα του Παναγιωτόπουλου αποτελεί µια πυκνή ανατοµία της κρίσης χωρίς να την κατονοµάζει ούτε µία φορά. Ισως επειδή δεν γράφτηκε γι’ αυτήν (αλλά την πέτυχε διάνα), ίσως επειδή δεν χρειάζονται οι κατονοµασίες, ίσως επειδή η λογοτεχνία δεν έχει ανάγκη να επικαιροποιεί στο έπακρο τα πραγµατικά συστατικά της – και όταν δεν το κάνει, βγάζει διαµάντια.

Εκρηκτική µαύρη κωµωδία

Στα Παιδιά του Κάιν ο συγγραφέας στήνει μια φαινομενικά χαλαρή αφήγηση, με πολυπρόσωπους διαλόγους και έντονη προφορικότητα, αλλά πίσω από τις κουίντες οργανώνει ένα περίπλοκο λογοτεχνικό παιχνίδι. Το μυθιστορηματικό κείμενο σχολιάζει ειρωνικά τον εαυτό του και τη διαδικασία κατασκευής του, καταφεύγοντας στα πιο διαφορετικά τεχνάσματα: πολλαπλές οπτικές γωνίες οι οποίες μεταθέτουν συνεχώς το κέντρο της αλήθειας μέχρι να το καταστήσουν ανεύρετο, κινηματογραφικά κάδρα, μετεγγραφές της δράσης στη γλώσσα του σεναρίου, θεατρίζουσες σκηνές, σκακιστικά ταμπλό, κατάλογοι ονομάτων, μυθιστόρημα μέσα στο μυθιστόρημα, στοιχεία αστυνομικής παρωδίας, αρχαιοελληνικές βωμολοχίες, ρητά λατινικής χρηστομάθειας, αλληλοαντικρουόμενα καθημερινά διώματα. Με τέτοια υλικά ανά χείρας, ο Παναγιωτόπουλος φτιάχνει μιαν εκρηκτική μαύρη κωμωδία, που έχει έναν εσκεμμένα βραδυφλεγή ρυθμό προκειμένου να ενσταλάξει σε μεγάλο βάθος το πικρό της μήνυμα και να αποφύγει το οποιοδήποτε κραυγαλέο αποτέλεσμα.

του Βαγγέλη Χατζηβασιλείου / ΒΗΜΑ Βιβλίο

Κυριακή Ψαρρού στις 17 Οκτωβρίου 2011

“Το οριζόντιο ύψος”

Μια φορά κι έναν καιρό, πλάι σ’ ένα πανύψηλο, υπερήφανο κυπαρίσσι, ζούσε μια ελάχιστη, ταπεινή αγριάδα, που ζήλευε το μπόι του κυπαρισσιού κι ήθελε να το φτάσει, γι’ αυτό και τεντωνότανε αδιάκοπα στις άκρες των ριζών της, πασχίζοντας να σηκωθεί πιο πάνω από το χώμα. Μάταιη προσπάθεια και αρκετά οδυνηρή, γιατί, κάθε φορά που έκανε αυτήν τη γυμναστική, για μέρες μετά, την πόναγε ανυπόφορα η μέση της.
Το κυπαρίσσι, που παρακολουθούσε αφ’ υψηλού τον αγώνα της αγριάδας, σειόταν και λυγιόταν καμαρωτό και της έλεγε υπεροπτικά, με προφορά σχεδόν εγγλέζικη, της Οξφόρδης:” Δεν γνωρίζετε τι χάνετε, αγαπητή μου αγριάδα, εκεί στην επιφάνεια του εδάφους όπου βρίσκεσθε. Δίχως να θέλω διόλου να υπερηφανευθώ, σας πληροφορώ ότι από την κορυφή μου έχω απεριόριστη θέα του κόσμου και θα ήταν ακόμη πιο απεριόριστη, θα έβλεπα ως τη Γουατεμάλα, αν κάποια αναιδή βουνά, γύρω τριγύρω, δεν την περιόριζαν. Ωστόσο ευελπιστώ ή, μάλλον, έχω τη βεβαιότητα ότι η βροχή θα λιώσει, σιγά σιγά,αυτά τα αναιδή βουνά και τότε θα δω και τη Γουατεμάλα. Το σχέδιο αυτό είναι βεβαίως μακροπρόθεσμο, αλλά μπορώ να περιμένω, αφού, ως γνωστόν, ζω επτακόσια χρόνια.”
Η αγριάδα, αν και δεν ήξερε ούτε πού βρίσκεται αυτή η Γουατεμάλα ούτε αν τα βουνά λιώνουν απ’ τη βροχή ούτε, ακόμη, αν είναι πολλά τα επτακόσια χρόνια, ακούγοντας αυτά τ’ ανήκουστα λόγια, ένιωθε την καρδιά της να μαραζώνει και, τις νύχτες που κοιμόταν, έβλεπε πάντα το ίδιο όνειρο. Ψήλωνε, λέει, ψήλωνε τόσο, που ξεπερνούσε κατά πολύ στο μπόι το κυπαρίσσι, ξεπερνούσε ακόμη και τα πιο ψηλά βουνά κι έβλεπε από κει πάνω όχι μόνο τη Γουατεμάλα αλλά και το Ακαλακούμπα, χώρα ακόμα πιο μακρινή, ακόμη πιο ωραία, όπου οι άνθρωποι χόρευαν ένα γρήγορο χορό που τονε λέγαν ρούμπα.
Βέβαια, όταν ξύπναγε, το πρώτο πράγμα που έβλεπε μπροστά της ήταν ένα σαλιγκάρι τόσο αργοκίνητο, που έμενε στο οπτικό πεδίο της όλη τη μέρα, προκαλώντας της κατάθλιψη και κάνοντάς την να μη βλέπει την ώρα πότε θα ξανανυχτώσει, για να κοιμηθεί και να ονειρευτεί το μακρυνό Ακαλακούμπα και τον γρήγορο χορό που τόνε λένε ρούμπα.Έτσι ζούσαν κυπαρίσσι κι αγριάδα, πλάι πλάι, αλλά το καθένα στον κόσμο του, ώσπου μια μέρα φθινοπωρινή ( χρόνια πολλά, πάρα πολλά πριν από τα επτακόσια), που ο ουρανός είχ’ ένα χρώμα μολυβί, μια λάμψη ξαφνική, ονόματι αστροπελέκι, χτύπησε κατακέφαλα το κυπαρίσσι και το έκαψε. Η βροχή που ακολούθησε, μπόρα τρικούβερτη, αντί να λιώσει τα βουνά που του ‘κρυβαν τη Γουατεμάλα, τη στάχτη του έλιωσε και γκρίζα λάσπη την υπερηφάνεια του έκανε.
Η αγριάδα, άναυδη στην αρχή, όταν συνήλθε κάπως, μακάρισε το ελάχιστό της μπόι και θρήνησε το κυπαρίσσι που – πώς να το κάνουμε;- αν και φλύαρο και υπερφίαλο, της είχε χαρίσει το όνειρο των μεγάλων αποστάσεων, του απέραντου κόσμου.Μετά απ’ αυτό το θλιβερό γεγονός, σταμάτησε την έτσι κι αλλιώς ανώφελη γυμναστική της και μόνο αραιά και πού έβλεπε στον ύπνο της το εξωτικό Ακαλακούμπα. Κανένας όμως δε χόρευε εκεί τη ρούμπα.Ήτανε, βέβαια, ακόμη νεαρά και εστερείτο πείρας, τόσο εστερείτο πείρας, που καν δεν γνώριζε τις φυσικές της ιδιότητες.
Έτσι, ένα ανοιξιάτικο πρωί, παραξενεύτηκε πολύ, νιώθοντας να τη φαγουρίζουνε οι ρίζες της, κι ακόμα πιο πολύ παραξενεύτηκε σαν είδε, δυο μέρες τρεις αργότερα, λίγο πιο κει, μέσα απ’ το χώμα να προβάλλει ένα μικρό, χλωροπράσινο βλαστάρι αγριάδας.” Μπα, καινούργια απόχτησα γειτόνισσα!” ήταν η πρώτη σκέψη της, αλλά όταν είπε
” καλωσόρισες, γειτόνισσα”, άκουσε, την ίδια ακριβώς στιγμή, να λέει και το βλαστάρι τα ίδια λόγια, να την καλωσορίζει, δηλαδή με τη φωνή της. Το ίδιο έγινε, ακριβώς, άλλες δυο μέρες τρεις αργότερα, όταν καινούργιο εμφανίστηκε, πιο πέρα, βλασταράκι.Μπορεί, λοιπόν, να ήταν άπειρη, αλλά κουτή δεν ήταν. Έτσι, κατάλαβε ότι στον εαυτό της μίλαγε, αφού τα νέα αυτά βλαστάρια από τις ρίζες της ξεπήδαγαν και σαρξ εκ της σαρκός της ήσαν.Λόγια πολλά για να μη λέμε και χρόνο να μην κλέβουμε απ’ την αιωνιότητα, μέσα σε χρόνια ελάχιστα, πολύ πιο λίγα από επτακόσια, η αγριάδα είχε, ρίζα τη ρίζα, καταβολάδα την καταβολάδα, βλαστάρι το βλαστάρι, όλο τον κάμπο καταχτήσει κι όλα τα βουνά ως την κορφή τους και πιο πέρα. Για πιο πέρα δεν μπορώ να πω· τα μάτια μου μονάχα ως τις βουνοκορφές την ακολούθησαν· πιο πέρα δεν άντεξαν. Έμαθα ωστόσο, από έγκυρες πηγές, πως έφτασε στο Ακαλακούμπα και πως στο δροσερό και καταπράσινο χαλί της χορεύουν τώρα γυμνοπόδαροι εραστές τη ρούμπα.

Επιμύθιο Ι: Όσο πιο κοντά στη γη βρίσκεσαι, τόσο πιο μακριά από τ’αστροπελέκια είσαι.

Επιμύθιο ΙΙ: Δια του οριζοντίου ύψους, η απόστασις, έως το Ακαλούμπα, καλύπτεται εις χρόνον κατά πολύ συντομότερον των επτακοσίων ετών.

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Οκτωβρίου 2011
Ελληνική Λογοτεχνία

 

Συγγραφείς που έχουν δημιουργήσει εθισμό στο κοινό τους κάνουν νέα εμφάνιση το εφετινό φθινόπωρο. Η Ιωάννα Καρυστιάνη γράφει διηγήματαμε μια διαφορετική ματιά στην ατμόσφαιρα των Χριστουγέννων (Καστανιώτης), ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης με το «Περιπολών περί πολλών τυρβάζω»και ο Γιάννης Κιουρτσάκης με «Το ζητούμενο του ανθρώπου » (Πατάκης), ο Τάκης Θεοδωρόπουλος με το βιβλίο «Η επιδημία », ο Σωτήρης Δημητρίου με το δικό του «Οι άσκοποι » και η Ερση Σωτηροπούλου με διηγήματα (Πατάκης), η Ζυράννα Ζατέλη με ένα απάνθισμα κειμένων της που κείτονται διάσπαρτα σε επιφυλλίδες (Καστανιώτης), ο Δημήτρης Νόλλας με συγκέντρωση όλων των διηγημάτων του σε έναν τόμο (Καστανιώτης). Ο Περικλής Σφυρίδης με «Το πάρτι και άλλα διηγήματα» (Εστία). Στον χώρο των αστυνομικών ιστοριών επανακάμπτει η κυρία Αθηνά Κακούρη με νέα συλλογή διηγημάτων στις εκδόσεις Καστανιώτη και ο Πέτρος Μαρτινίδης  με ατιτλοφόρητο αστυνομικό από τη Νεφέλη. Η Αγγελική Σμυρλή με το δικό της μυθιστόρημα «Η διάψευση», όπου αναφέρεται στο Κυπριακό και στα προβλήματα της συνύπαρξης Ελληνοκυπρίων- Τουρκοκυπρίων. Ο Γιώργος Ξενάριος δέκα χρόνια μετά το «Σμιλεύοντας το φως » με το «Στα όρια του κόσμου » για μια φανταστική Ελλάδα, τη Γη της Επαγγελίας. Η Ευρυδίκη Τρισόν-Μιλσανή  με την «Καλλιτεχνική σκευωρία», ένα μυθιστόρημα με φόντο τον κόσμο της τέχνης (Κέδρος). Ο Τηλέμαχος Κώτσιας στο βιβλίο του «Ο χορός της νύφης » μεταφέρει ηπειρώτικο άρωμα από τα βάθη των αιώνων στο σήμερα (Ψυχογιός). Πρωτοεμφανιζόμενη η 28χρονη Βασιλική Πέτσα με τη νουβέλα της «Θυμάμαι» (Πόλις) γύρω από ένα φονικό σε μικρή επαρχιακή πόλη που φέρνει στο φως όλα τα ηθικά και ψυχολογικά αδιέξοδα που υπέβοσκαν ως τότε στη ζωή των ανθρώπων.

Επανέρχονται οι ευπώλητοι Μάρα Μεϊμαρίδη με μυθιστόρημαποταμό στα παράλια της Μικράς Ασίας και ο Μίμης Ανδρουλάκης («Οι γυναίκες που κρύβουν κάτι») με τις ονειροφαντασιώσεις ενός καθηγητή ειδικού στις οικονομικές προβλέψεις, και τα δύο στον Καστανιώτη. Ο Γιώργος Μανιώτης στο μυθιστόρημά του «Τώρα» παρωδεί τον καθημερινό παραλογισμό που βιώνουμε όλοι μας, στις εκδόσεις Ψυχογιός.

Μια σειρά βιβλίων επανασυστήνονται στο ελληνικό κοινό: Τα Απαντα του Νίκου Καχτίτση επανεκδίδουν οι εκδόσεις Κίχλη αρχίζοντας με τον «Εξώστη» του 1964, ενώ οι εκδόσεις Αγρα θα κυκλοφορήσουν σε μετάφραση της Τιτίκας Δημητρούλια το γαλλικό μυθιστόρημα «Republique Βastille» της Μέλπως Αξιώτη. Επανεκδίδεται το τελευταίο μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Κοτζιά « Φανταστική περιπέτεια » (Κέδρος), το οποίο είχε τιμηθεί με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1986 και παραδόξως φαντάζει εξίσου επίκαιρο σήμερα. Επίσης επανεκδίδονται η «Φωνή » του Χρήστου Χωμενίδη και η συλλογή διηγημάτων «Από το ίδιο ποτήρι και άλλες ιστορίες » του Μισέλ Φάις (Πατάκης).

Μένης Κουμανταρέας «Οι αλεπούδες του Γκόσπορτ» Κέδρος

«Είναι τελείως αυτοβιογραφικό. Είχε παραμείνει θαμμένο στο αρχείο από το 1959 ως σήμερα. Είναι η αποτύπωση της εμπειρίας μου στην Αγγλία όπου με είχε στείλει ο πατέρας μου το 1949, όταν ήμουν 18 χρονών. Οπωσδήποτε είναι ένα νεανικό έργο, το οποίο όμως έκρινα ότι θα μπορούσε να δει το φως της δημοσιότητας χωρίς να ντρέπομαι. Εχω κάνει πολλές αλλαγές αλλά καμία που να προδίδει το ύφος της εποχής».
Δοκίμια που προκαλούν

 

Ο Ουμπέρτο Εκο ξέρει να προκαλεί τη σκέψη ακόμη και όταν γράφει για ένα μικρό θέμα. Την τεχνική του αυτή θα βρούμε στη συλλογή δοκιμίων με τίτλο «Δημιουργώντας τον εχθρό» (Ψυχογιός) όπου συνυπάρχουν περιστασιακά κείμενα σχετικά με το Απόλυτο, τους λόγους για τους οποίους κλαίμε ως τον Β. Ουγκό και τα Wikileaks. Για τους εντρυφούντες στους κλασικούς της ψυχανάλυσης υπάρχει ο Ζακ Λακάν με τίτλο «Ακόμη, κι άλλο: σεμινάριο 20» (Ψυχογιός) και στην ίδια κατηγορία των «ψυ» βιβλίων υπάρχει η μελέτη του Ερβιν Γκόφμαν«Η παραφροσύνη της θέσης» (Αλεξάνδρεια), για τη θέση του ατόμου με ψυχικά προβλήματα, από τη στιγμή που παραμένει εκτός ψυχιατρείου. Η Τζούντιθ Μπάτλερ στο ρηξικέλευθο «Η αξίωση της Αντιγόνης»  (Αλεξάνδρεια) ερμηνεύει την ηρωίδα ως έκφραση σεξουαλικής ελευθερίας, πολιτικής δράσης και ανυπακοής. Μια επαναστατική ερμηνεία του χριστιανικού Ευαγγελίου προτείνει ο Τerry Εagleton στο «Λογική, πίστη και επανάσταση  » (Πατάκης) εξαπολύοντας δριμεία επίθεση στον θεσμικό χριστιανισμό. Τη θρησκευτική πίστη εξετάζει και η γλωσσολόγος και ψυχαναλύτρια Τζούλια Κρίστεβα  στο «Αυτή η απίστευτη ανάγκη για πίστη» (Μεταίχμιο) αλλά και την ανάγκη για αγάπη στις «Ιστορίες αγάπης» (Κέδρος).


Ξαναβρίσκοντας
την πολιτική και την οικονομία

Το φαινόμενο των ακροδεξιών κομμάτων στις ευρωπαϊκές χώρες στην εποχή μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μελετά ο ολλανδός πολιτικός επιστήμονας Cas Μudde στο βιβλίο «Λαϊκιστικά ριζοσπαστικά δεξιά κόμματα στην Ευρώπη» (Επίκεντρο), ενώ ο έλληνας ομόλογός του στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ανδρέας Πανταζόπουλος  ασχολείται με την ελληνική διάσταση του λαϊκισμού στη μελέτη «Λαϊκισμός και εκσυγχρονισμός 1965-2005» (Εστία). Μπορούμε να ζήσουμε χωρίς την πρόοδο θέτει το ερώτημα ο ιταλός ιστορικός Μassimo L. Salvadori στο βιβλίο του « Η ιδέα της προόδου » (Σαββάλας).

Η κρίση εμπνέει τους εκδότες. Από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος έχουμε το «RΕWΟRΚ: Στήσε τη δική σου επιχείρηση» των Jason Fried και David Ηeinemeier Ηansson ένα βιβλίο που στηρίζεται στην εμπειρία των δύο συγγραφέων, πώς να διατηρήσεις κερδοφόρα μια μικρή εταιρεία που βασίζεται στην τεχνολογία χωρίς να χρειαστεί να τη μεγαλώσεις και το «Μηδέν φόρος: Φορολογικοί παράδεισοι και οι άνθρωποι που κλέβουν τον κόσμο» του Νicholas Shaxson, ένα βιβλίο ερευνητικής δημοσιογραφίας. Την τρέχουσα οικονομική μας κατάσταση εξετάζουν ο καθηγητής Μάνος Ματσαγγάνης στο« Η κοινωνική πολιτική σε δύσκολους καιρούς» (Κριτική), και ο καθηγητής Νότης Μαριάς, στο «Το μνημόνιο της χρεοκοπίας και ο άλλος δρόμος» (Λιβάνης). Μετά το πολυδιαβασμένο περυσινό «Δόγμα του Σοκ» της Ναόμι Κλάιν οι εκδόσεις Λιβάνη εκδίδουν μια συλλογή άρθρων της ακτιβίστριας δημοσιογράφου με τίτλο «Φράχτες και παράθυρα . Ενα οικονομικο-κοινωνικό πρόγραμμα με σεβασμό στον άνθρωπο και στο περιβάλλονπροτείνει ο βρετανός οικονομολόγος Τim Jackson στο «Ευημερία χωρίς ανάπτυξη»  (Κέδρος).

Βιογραφίες, από τον

Στιβ Τζομπς στον Μπαχ

 

Την πολυτάραχη ζωή και τη συναρπαστική προσωπικότητα του εμπνευσμένου ιδρυτή της Αpple, Στιβ Τζομπς, παρουσιάζει ο Γουόλτερ Αϊσακσον  στο βιβλίο «Steve Jobs,O θρύλος της Silicon Valley» (Ψυχογιός). Ενδιαφέρον θα έχει και η αυτοβιογραφία του εριστικού Βρετανού Κristopher Ηitchens, « Ηitch- 22,Αμφισβητίας εκ πεποιθήσεως » (Μεταίχμιο) με πολλές ιστορίες από τις σχέσεις του με την οικογένεια, πολιτικούς, διανοουμένους και δημόσια πρόσωπα της εποχής μας. Ο διάσημος γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος Εντγκάρ Μορέν γεννήθηκε από γονείς εβραϊκής καταγωγής που είχαν ζήσει πολλά χρόνια στη Θεσσαλονίκη. Στο βιβλίο του «Ο Βιντάλ και οι δικοί του» (Επίκεντρο) αναφέρεται στα χρόνια που έζησε η οικογένειά του στη Θεσσαλονίκη, στις αρχές του 20ού αιώνα, αναπαριστώντας την ατμόσφαιρα της πολυεθνικής Θεσσαλονίκης της εποχής. Η Κατίνα Τέντα-Λατίφη , παλιά αντάρτισσα του Δημοκρατικού Στρατού, γράφει τη βιογραφία του καθηγητή της Ιατρικής και αντιστασιακού Πέτρου Κόκκαλη «Ο καθηγητής Πέτρος Σ.Κόκκαλης (1896-1962)» (Εστία). Τέλος, η σημαντικότερη βιογραφία του Μπαχ των τελευταίων εκατό χρόνων, «Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Ο λόγιος μουσικός», του καθηγητή του Χάρβαρντ Christoph Wolff, θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Νεφέλη.

Ιστορία, μια καταφυγή

για εξηγήσεις

 

Δύο ιστορικές μελέτες, έργο αναφοράς η καθεμία στον τομέα της, θα εκδώσει τους επόμενους μήνες το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, την «Ιστορία της αρχαίας ελληνικής κοινωνίας» του καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης Fritz Gschnitzer και το «Ο αρχαίος κόσμος μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, 323-30 π.Χ.» του καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ Graham Shipley. Μια άλλη πρόταση στην ιστορία είναι η προκλητική «Λαϊκή ιστορία του κόσμου» (Τόπος) του βρετανού σοσιαλιστή, ακτιβιστή και εκδότη Chris Ηarman. Αν ήταν αναπόφευκτη η πτώση της πολυσυζητημένης Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και η άνοδος του ναζισμού εξετάζει ο ιστορικός Ηeinrich Α. Winkler στο «Βαϊμάρη, η ανάπηρη Δημοκρατία (1918-1933)» (Πόλις). Απολογισμό της κατάστασης στην Ανατολική Ευρώπη τον χειμώνα του 1989 επιχειρεί ο δημοσιογράφος και αυτόπτης μάρτυρας Βικτόρ Σεμπέστιεν στο «Η πτώση της Σοβιετικής Αυτοκρατορίας- Η επανάσταση του 1989» (Ψυχογιός). Ο Αντώνης Λιάκος μελετάει τις μεταμορφώσεις της ιστορικής συνείδησης στο «Αποκάλυψη,Ουτοπία και Ιστορία» (Πόλις).
 
 

Η φιλοσοφία

στο προσκήνιο

 

Στο έργο του Θουκυδίδη αφιερώνεται ο τρίτος τόμος της « Ελληνικής ιδιαιτερότητας» (Κριτική) του Κορνήλιου Καστοριάδη , ανακαλύπτοντας στον αρχαίο ιστορικό έναν κόσμο που μοιάζει εκπληκτικά με τον δικό μας. Το τελευταίο έργο του έτερου σημαντικού έλληνα φιλοσόφου στη Γαλλία, του Κώστα Αξελού, θα κυκλοφορήσει από την Εστία, μια συλλογή κειμένων με τίτλο «Αυτό που επέρχεται, αποσπάσματα μιας προσέγγισης».
 
 

Αλέξης Πανσέληνος «Σκοτεινές επιγραφές» Μεταίχμιο

«Το 2009 ξεκίνησα να γράφω αυτό το βιβλίο λίγο σαν πρωτάρης. Ποτέ δεν γράφω το ίδιο πράγμα, ποτέ με τον ίδιο τρόπο, πάντα αλλάζω τονικότητα, αλλά αυτό το βιβλίο δεν θυμίζει και πολύ τα παλαιότερα γραψίματά μου, μάλλον ακολουθεί τις αλλαγές μέσα μου. Οι αλλαγές έξω πήγαιναν μαζί, χέρι-χέρι. Η ανατροπή η δική μου σαν να ξέβαφε μέσα στην πραγματικότητα…».

Κώστας Μμουρσελάς «Στην άκρη της νύχτας» Πατάκης

«Είναι ένα θρίλερ που εξελίσσεται σε ερωτική ιστορία ή μάλλον μια ερωτική ιστορία που εξελίσσεται σε θρίλερ. Έχει κάποια σχέση με τον Παπαδιαμάντη και τι ανάγκασε αυτόν τον διάσημο συγγραφέα, στο πιο διάσημο διήγημά του, να βάλει ένα τόσο ασήμαντο και λάθος φινάλε; Ίσως φταίει μια γυναίκα. Πρόκειται για μια πολύ απλή ιστορία που για να τη διηγηθώ χρειάστηκα πάνω από διακόσιες τόσες σελίδες. Τόσο λίγες».
Ανέκδοτη Σωτηρίου

 

Μικρό δείγμα γραφής από το ανέκδοτο μυθιστόρημα της Διδώς Σωτηρίου «Τα παιδιά του Σπάρτακου, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Κέδρος. Είναι από το πρώτο μέρος του μυθιστορήματος,που διαδραματίζεται στο Σουφλί. Οι πέντε αδερφάδες του, ακόμη και η εννιάχρονη η Βασιλειώ, δούλευαν στα δυο μεγάλα εργοστάσια μεταξιού που είχαν αφεντικά Εβραίους. Αυγές ξεκινούσαν για τη δουλειά, μαζί με εκατοντάδες άλλες εργάτριες. Βάζαν τα τσοκαράκια τους και με τη μπουκιά στο στόμα παίρνανε δρόμο κι απόδρομο μη χαθεί δευτερόλεπτο από το δωδεκάωρο μεροκάματο. Ο Νεόφυτος έκλεινε τα μάτια του κι άκουγε εντυπωσιασμένος τον ρυθμικό χτύπο που κάναν τα τσόκαρα στα καλντερίμια.
“Νάτους! Νάτους ου στρατός τ΄ Σπάρτακου!”


Βασίλης
Χατζηιακώβου Ιανός

«Βλέπω ότι το βιβλιόφιλο κοινό συνεχίζει να κρατιέται γύρω από το βιβλίο.Το ανακαλύπτουν και άλλοι άνθρωποι που τώρα μπαίνουν στο βιβλιοπωλείο για να ενημερωθούν.Το βιβλίο είναι φάρμακο για καταφυγή εναντίον της κρίσης.Βλέπουν μερικοί ότι βοηθάει.Επίσης ανακαλύπτουν ότι το βιβλίο είναι ένα καλό και φθηνό δώρο.Σε αυτό έχουν συμβάλει και οι εκδότες που κρατούν τις τιμές χαμηλά.Πολλοί από αυτούς,αλλά και βιβλιοπωλεία,δημιουργούν τμήματα με προσφορές σε πολύ καλά βιβλία».

Σοφίκα Ελευθερουδάκη Ελευθερουδάκης

«Θέλω να είμαι λίγο αισιόδοξη.Τα βιβλία έχουν φθηνύνει,οι εκδότες έχουν κάνει μια μεγάλη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση και ο κόσμος ανταποκρίνεται.Εμείς τον Αύγουστο ανοίξαμε το Βazaar στην Πανεπιστημίου 15,δίπλα στο νέο κεντρικό κατάστημά μας,και η είδηση μεταδόθηκε από στόμα σε στόμα.

Εχουμε μαζέψει βιβλία που τους δίνουμε μια δεύτερη ευκαιρία,τα οποία είτε ήταν πολύ ακριβά στον καιρό τους είτε είχαν τυπωθεί σε μεγάλα τιράζ και τώρα δίνονται σε εξαιρετικά καλές τιμές.Βρίσκεις βιβλία με τριάμισι ακόμα και με ένα ευρώ».


Ξένη Λογοτεχνία

Καταξιωμένοι συγγραφείς, κλασικά κείμενα, από καιρό οφειλόμενες μεταφράσεις, αλλά και νεοεμφανιζόμενοι με ελκυστική γραφή και ενδιαφέρουσα θεματολογία συνθέτουν το πανόραμα της μεταφρασμένης λογοτεχνίας που θα διαβάσουμε τους επόμενους μήνες. Κυριαρχούν και εφέτος οι αγγλόφωνοι συγγραφείς, αξίζει όμως να σημειωθεί η μικρότερη αλλά σημαντική παρουσία και άλλων φωνών.

Τo αριστούργημα του Κάρλος Φουέντες, η «Τerra Νostra» του 1975, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Αγρα, είναι η μεγάλη άφιξη του φθινοπώρου στη μεταφρασμένη λογοτεχνία. Ο σπουδαίος μεξικανός συγγραφέας, που κατ΄ επανάληψη αναφέρεται στις συζητήσεις για τα βραβεία Νομπέλ, ερευνά τις μεσογειακές ρίζες του ισπανικού πολιτισμού προσπαθώντας να ανακαλύψει τι πήγε στραβά στον πολιτισμό αυτόν, ενώ στο τελευταίο του μυθιστόρημα «Η θέληση και η τύχη» (Καστανιώτης) μια κομμένη κεφαλή διηγείται τη σύγχρονη ιστορία του Μεξικού.

Την απάνθρωπη σταλινική Ρωσία των γκουλάγκ αναπαριστά, πριν από τον Αρθουρ Καίσλερ και τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, η καταγγελτική μυθοπλασία του Βικτόρ Σερζ στο «Μεσάνυχτα στον αιώνα» (Scripta) του 1939, ενώ ο Αλβανός Ισμαήλ Κανταρέ στο «Μοιραίο δείπνο» (Μεταίχμιο) μας μεταφέρει στο Αργυρόκαστρο του 1943.

Τo ποιητικό ερωτικό μυθιστόρημα «Το μουνί της Ιρέν» του σουρεαλιστή Λουί Αραγκόν και δύο αφηγήματα του Πεσσόα, το αστυνομικό «Υπόθεση Vargas» και η «Ωρα του Διαβόλου», θα κυκλοφορήσουν από τη Νεφέλη. Στον χώρο του φανταστικού, θα διαβάσουμε τον «Δράκουλα» του Μπραμ Στόουκερ σε ατμοσφαιρική μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη από τις εκδόσεις Κίχλη και το πολυσυζητημένο διεθνώς αποκαλυπτικό «2666» (Αγρα), το τελευταίο μυθιστόρημα του ταλαντούχου και πρόωρα χαμένου Χιλιανού Ρομπέρτο Μπολάνιο.

Η μεγάλη κυρία της αμερικανικής δημοσιογραφίας Τζόαν Ντίντιον στο αυτοβιογραφικό «Η χρονιά της μαγικής σκέψης» (Κέδρος) δίνει ένα συγκινητικό χρονικό της απώλειας και του πένθους μετά τον θάνατο του συζύγου της. Από τους Αμερικανούς της νέας γενιάς μάς έρχεται το δεύτερο βιβλίο στα ελληνικά τού αυτόχειρα πεζογράφου και δοκιμιογράφου Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας, η συλλογή διηγημάτων «Αμερικανική λήθη» (Κέδρος), όπως επίσης και το μυθιστόρημα «Αυτοκρατορικές απολαύσεις»του εκκεντρικού Μπρετ Ιστον Ελις που διαδραματίζεται στη σύγχρονη Καλιφόρνια του πλούτου και της τρυφηλότητας. Από τον Νέο Κόσμο, επίσης, ο Ερικ Λάρσον στο μυθιστόρημά του «Στον κήπο με τα θηρία, ένα συναρπαστικό χρονικό της ανόδου του Τρίτου Ράιχ» (Μεταίχμιο) αναπαριστά το πολιτικό παρασκήνιο που οδήγησε στη δημιουργία του ναζισμού στη Γερμανία, ενώ ο βραβευμένος με Μπούκερ Αυστραλός Πίτερ Κάρεϊ μας ταξιδεύει στην Αμερική την εποχή του Αλέξις ντε Τοκβίλ με το ιστορικό μυθιστόρημα «Ο παπαγάλος και ο Ολιβιέ στην Αμερική» (Ψυχογιός).

Οι Ευρωπαίοι

 

Από τις Βρετανικές Νήσους ο Σκωτσέζος Αντριου Ο΄ Χέιγκαν στο μυθιστόρημα «Η ζωή και οι απόψεις του σκύλου Μαφ και της φίλης του, της Μέριλιν Μονρόε» (Πόλις) αφηγείται τη ζωή της θρυλικής ντίβας με τη φωνή του σκύλου της. Ο Στίβεν Κέλμαν στα «Εγγλέζικα σπαστά» (Μεταίχμιο) παρουσιάζει τη δύσκολη προσαρμογή ενός νεαρού από την Γκάνα σε μια σκληρή γειτονιά του Λονδίνου. Ο Ιρλανδός Σεμπάστιαν Μπάρι στο «Εις γην Χαναάν» (Καστανιώτης) ανατρέχει σε στιγμές της ιρλανδικής ιστορίας του πρώτου μισού του 20ού αιώνα και της μετανάστευσης στην Αμερική. Ο Αγγλος Αλαν Χόλινγκχερστ  στο «Παιδί του ξένου» (Καστανιώτης) αποτυπώνει την κλυδωνιζόμενη αριστοκρατία της Βρετανίας κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, ενώ στις ίδιες εκδόσεις τον βραβευμένο Ισπανό Ενρίκε Βίλα Μάτας στην πρόσφατη «Δουβλινιάδα» απασχολεί το τέλος του κόσμου και της λογοτεχνίας.

Ενας διακεκριμένος νευρολόγος με διαταραχές μνήμης κατασκευάζει με τη φαντασία του την εναλλακτική βιογραφία του στο «Κορσακόφ» (Πόλις) του Ερίκ Φοτορινό . Στις ίδιες εκδόσεις ο πρωτοεμφανιζόμενος Τριστάν Γκαρσία αναφέρεται στο κίνημα της χειραφέτησης των ομοφυλοφίλων στη Γαλλία της δεκαετίας του ΄80 και στην εμφάνιση του ΑΙDS στο μυθιστόρημα «Η καλύτερη πλευρά των ανθρώπων». Από τη Γαλλία επίσης ο Λοράν Γκοντέ με το μυθιστόρημα «Στο έλεος του κυκλώνα» (Μεταίχμιο) ζωντανεύει τον πανικό και τη βία στην κοινωνία μιας Νέας Ορλεάνης που σπαράσσεται από τον κυκλώνα. Ο Ελβετός Μάρτιν Ζούτερ συνδυάζει εξωτισμό, χρήμα, ευζωία και αισθησιασμό στον «Μάγειρα του έρωτα»(Καστανιώτης).

Πορνογραφίας

λεξικό κ.ά.

 

Το «Λεξικό της πορνογραφίας» (Καλέντης), θα εκπλήξει σίγουρα την εκδοτική αγορά. Πρόκειται για μια συλλογική έκδοση των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων της Γαλλίας υπό τη διεύθυνση του Ρhilippe di Folco που κωδικοποιεί μια αρχαία πρακτική που έχει αποκτήσει στις μέρες μας τεράστιες εμπορικές διαστάσεις.

Γι΄ αυτούς που αναζητούν το γιατί και το πώς στη φιλοσοφία υπάρχει ένα λεξικό που ταξινομεί την πολιτική και φιλοσοφική σκέψη. Είναι «Η πολιτική σκέψη στον 20ό αιώνα: Ενα λεξικό για τον 21ο αιώνα» (Σαββάλας) των Robert Βenwick και Ρhilip Green.
 
 

Ευγενία Φακίνου «Το τρένο των νεφών» Καστανιώτης

«Ηταν ένα στοίχημα για μένα.Ακριβώς επειδή δεν ταξίδεψα ποτέ στη Λατινική Αμερική,προσπάθησα να αναπληρώσω το κενό με πολύ διάβασμα.Το τρένο των νεφών είναι υπαρκτό στη Λατινική Αμερική,κάνει τώρα ένα ταξίδι τουριστικού ενδιαφέροντος,αλλά κάποτε ταξίδευε κατά μήκος των ορυχείων στις κορυφογραμμές των Ανδεων από την Αργεντινή ως τη Χιλή.Η υπόθεση έχει να κάνει με την Οδύσσεια του Κανένα ή του Καθένα.Είναι μια λατινοαμερικανική Οδύσσεια όπου σε κάθε βαγόνι συναντάς ένα κομμάτι της λατινοαμερικανικής ιστορίας και λογοτεχνίας».

Σώτη Ττριανταφύλλου «Για την αγάπη της γεωμετρίας» Πατάκης

«Είναι το πικρότατο χρονικό της νιότης.Κεντρική ηρωίδα η Ανατολή Μπότσαρη που μεγαλώνει όπως μπορεί σε μια μεσοαστική οικογένεια στο κέντρο της Αθήνας…Τα γεγονότα: ένας εφηβικός έρωτας,μια εγκατάλειψη,άλλη μία εγκατάλειψη,δύο αποτυχίες απανωτές,ύστερα αρρώστιες,αναρρώσεις: να γονατίζεις επτά φορές και να σηκώνεσαι οκτώ…Ακολουθούν μία αυτοκτονία,ο συνηθισμένος εφιάλτης του εγκλεισμού,ταπεινώσεις,απώλειες,συμβιβασμοί.Το πικρότατο χρονικό της νιότης».
Οι καθιερωμένοι

 

Γνωστοί συγγραφείς κάνουν την καθιερωμένη ετήσια εμφάνισή τους. Ο Καστανιώτης συνεχίζει την έκδοση των έργων του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ με το «Φράνυ και Ζούι» και οι εκδόσεις Πόλις επανεκδίδουν την «Πατρική κληρονομιά» του Φίλιπ Ροθ. Ενα ακόμη έργο του Ορχάν Παμούκ, το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Τζεβντέτ μπέη και υιοί», θα κυκλοφορήσει από την Ωκεανίδα, η οποία ετοιμάζει και το «Γιατί πράγμα μιλάω, όταν μιλάω για το τρέξιμο» του Ιάπωνα Χαρούκι Μουρακάμι, μια προσωπική εξομολόγηση για το
τρέξιμο και τη συγγραφή. Από τις ίδιες εκδόσεις θα κυκλοφορήσει σε τρεις τόμους το ογκώδες αμφιλεγόμενο αλλά δημοφιλές μυθιστόρημα «Ο Ατλας επαναστάτησε» της Αμερικανίδας Αϊν Ραντ, μια φανταστική αφήγηση του 1957 για την προοδευτική κατάρρευση της κοινωνίας σε μια δυστοπική Αμερική
Απο ΤΟ ΒΗΜΑ
Μαρία Ανδρεάδου στις 1 Οκτωβρίου 2011

Η Χαρά Αυγερινού υπήρξε απο τις πρώτες  γυναίκες στην Ελλάδα που φυλακίστηκε για κατοχή και χρήση ναρκωτικών ουσιών.Ολοκλήρωσε με επιτυχία το πρόγραμμα μεθαδόνης του ΟΚΑΝΑ ,όπου εργάζεται ως θεραπεύτρια στηΜονάδα Εφήβων Θεσσαλονίκης .Σπούδασε στο ΕΑΠ  “Ανθρωπιστικές Σπουδές-Ελληνικός Πολιτισμός”.

Το βιβλίο “Πνοή Ζωής με Άρωμα Θανάτου” είναι το πρώτο της βιβλίο και επανεκδόθηκε το 2011 απο τις εκδόσεις Post Script (PS).

Δεν είχα ποτέ τη φιλοδοξία να γίνω συγγραφέας , όμως , η μακρόχρονη βιωματική μου εμπειρία στο κόσμο των εξαρτήσεων και η μεγάλη μου ανάγκη να εκφραστώ με οδήγησαν σε αυτό το φωτεινό μονοπάτι της συγγραφής.Πράγματι, ” αν μπορούσα να πουλήσω τις εμπιρίες μου , όσο ακριβά μου κόστισαν , θα ήμουν πολύ πλούσια.Επειδή όμως αυτό είναι αδύνατον, θα τις μοιραστώ μαζί σας , με αυτό το βιβλίο ,για να πληρώσει έστω ένας απο σας , λιγότερο απ ότι πλήρωσα εγώ.Γιατί , “η  Ζωή είναι σαν ένα πολύτιμο  νόμισμα !Μπορείς να το ξοδέψεις όπως θες.όμως, τι κρίμα , μπορείς να το ξοδέψεις μονάχα μιά φορά ”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 12 Ιουνίου 2011

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 20 Απριλίου 2011

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ     :  Victoria Hislop – To Nisi

“Η πρώτη λέξη” (εκδ. Εξάντας) είναι και πάλι μια αφορμή για τον γνωστό συγγραφέα να στοχαστεί γύρω από τη γλώσσα, τις γλώσσες, τον άνθρωπο και τα μεγάλα ζητήματά του. Μια ανασκαφή στην τέχνη της επικοινωνίας και της ανθρώπινης σκέψης και μια ακόμα επιβεβαίωση για τη δύναμη των λέξεών του που έχοντας αποδράσει από το γαλλικό ή το ελληνικό μολύβι του, ανάλογα ποια από τις δυο γλώσσες επιλέγουν να πρωτομιλήσουν οι ήρωες του σε κάθε βιβλίο του, σπάνε το φράγμα της γλώσσας και εγκαθίστανται σε βιβλιοθήκες αλλόγλωσσων αναγνωστών.

* Έχετε πει ότι ένα καλό βιβλίο πατάει πρέπει να πατάει στην αλήθεια. “Η πρώτη λέξη σε ποια αλήθεια πατάει;
Στην αλήθεια της περιέργειάς μου για τη γλώσσα και στην αλήθεια του θανάτου του αδελφού μου. Το βιβλίο συνδυάζει αυτές τις δύο αλήθειες μια πελώρια περιέργεια και μια πελώρια δυστυχία όπου η περιέργεια εκφράζει τη δυστυχία και η δυστυχία την περιέργεια. Υπάρχει ένας συνεχής διάλογος ανάμεσα στον θάνατο του αδελφού και την αναζήτηση της πρώτης λέξης η οποία δεν αποκλείεται να ήταν το όνομα που δόθηκε σε ένα νεκρό για να μπορούν οι φίλοι του να τον θυμούνται. Δηλαδή για να γίνει ένα μυθιστόρημα χρειάζονται δύο θέματα στην ουσία τα οποία να βοηθούν το ένα το άλλο όπως οι βελόνες το πλέξιμο.
* Αλήθεια γιατί αρχίσατε να ψάχνετε την πρώτη λέξη;
Γιατί έχοντας γράψει πολύ για τις λέξεις τις ελληνικές τις γαλλικές και τις αφρικάνικες ήταν ίσως μοιραίο να αναρωτηθώ όλες αυτές οι λέξεις όλες αυτές οι γλώσσες ποια αφετηρία μπορεί να είχαν. Και σκέφτηκα ότι αφετηρία δεν μπορούσε να είναι παρά μια πρώτη λέξη. Δεν το είχα σκεφτεί νωρίτερα και μου φάνηκε καταπληκτικό. Υπέθεσα ότι δεν μπορεί παρά να υπάρχει αυτή η πρώτη λέξη. Πιστεύω ότι ο ρόλος του μυθιστορήματος είναι να αντιμετωπίζει τα μεγάλα μυστήρια, της ζωής, του θανάτου, του έρωτα. Αν υπήρχε απάντηση, πιστεύω ότι δεν θα μπορούσα να γράψω αυτό το βιβλίο.
* Την πρώτη λέξη δεν τη βρήκατε. Αν έπρεπε να την εφεύρετε ποια θα ήταν;
Εμένα με γοητεύουν διάφορες θεωρίες γύρω από τους λόγους που ανάγκασαν τους ανθρώπους να μιλήσουν, και καθεμιά απ’ αυτές οδηγεί σε μια άλλη πρώτη λέξη. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι υπάρχουν πολλές πρώτες λέξεις, όχι μόνο επειδή αυτές οι θεωρίες είναι πολλές, αλλά και επειδή δεν αποκλείεται διόλου την έναρθρη ομιλία να μην την ανακάλυψε μία μόνο ομάδα ανθρώπων αλλά πολλές ταυτόχρονα. Απ’ αυτή την άποψη η πρώτη λέξη είναι ένα ολόκληρο λεξικό.
* Έχετε μια εμμονή με τη γλώσσα. Όμως έχω την εντύπωση ότι πίσω από τη γλώσσα στην οποία τόσα βιβλία σας έχετε αφιερώσει, κρύβεται η ανάγκη της επικοινωνίας.
Ναι βέβαια, αλλά το κυρίως πρόβλημα είναι η επικοινωνία με τον εαυτό μου. Έχω την εντύπωση ότι για να επικοινωνήσεις με τον εαυτό σου πρέπει να μάθεις μια ξένη γλώσσα. Να πάρεις δηλαδή μια απόσταση από τον εαυτό σου και από τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόσουν ως τότε τον κόσμο. Προτιμώ να βλέπω αν θέλεις τη μητρική γλώσσα σαν μια αφετηρία παρά σαν ένα τέρμα. Μ’ ενδιαφέρει πολύ το γεγονός ότι κάθε αντικείμενο έχει άπειρες ονομασίες, όσες είναι και οι γλώσσες που μιλιούνται στον κόσμο, που είναι σήμερα 6.000. Δηλαδή ότι σε κάθε αντικείμενο αντιστοιχούν άπειρες μουσικές.
* Στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη εποχή μας με την κυριαρχία μιας ή μερικών ισχυρών γλωσσών δεν διευκολύνεται η επικοινωνία;
Αυτό διευκολύνει τους εμπόρους, τους βιομηχάνους και τους μαγαζάτορες. Αλλά ο ρόλος της λογοτεχνίας δεν είναι να πουλάει γιαούρτια ή αυτοκίνητα. Αυτή η υποτυπώδης γλώσσα που δημιουργείται για τις ανάγκες του εμπορίου δεν μας διευκολύνει να κατανοήσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Άρα είναι σημαντική και ασήμαντη ταυτόχρονα. Άρα η αγγλική γλώσσα κινδυνεύει από την επιτυχία της, με την έννοια ότι η εμπορευματική της χρήση δεν επιτρέπει σε κάποιον να διαβάσει κανένα λογοτεχνικό κείμενο, τον Σαίξπηρ ή τον Ντίκενς. Οδηγούμεθα σε μια παρωδία γλώσσας η οποία δεν διαφέρει και πολύ από τα ταμ* ταμ της Αφρικής.
* Μέσα από το βιβλίο σας περνά τρόπον τινά η ιστορία της ανθρώπινης σκέψης. Η περίοδος που ζούμε δικαιώνει όλη αυτή την ανθρώπινη περιπέτεια;
Υπάρχει ένα φαινόμενο που δεν τη δικαιώνει, την αντιστρατεύεται. Είναι ότι εκατοντάδες γλώσσες πεθαίνουν κάθε χρόνο μέσα σε μια γενική αδιαφορία. Αυτό είναι μια πελώρια αποτυχία του σύγχρονου πολιτισμού. Είναι μια διπλή τραγωδία όχι μόνο επειδή πεθαίνουν αυτές οι γλώσσες αλλά επειδή ο θάνατός τους δεν συγκινεί κανέναν. Μιλάμε δηλαδή για έναν πολιτισμό ασήμαντο ο οποίος δεν θέλει να καταλάβει τον εαυτό του και ο οποίος δεν θέλει να θυμάται. Ένας από τους λόγους που επινοήσαμε τον έναρθρο λόγο είναι για να μπορούμε να θυμόμαστε. Τώρα κάνουμε τα πάντα για να μπορέσουμε να ξεχάσουμε. Ωστόσο δεν πρέπει να αγνοούμε ότι οι γλώσσες αυτές τουλάχιστον που παραμένουν ζωντανές εμπλουτίζονται διαρκώς, ότι η επιστήμη προχωράει. Αλλά η ελευθερία της σκέψης δεν χρειάζεται πάρα πολλές λέξεις για να λειτουργήσει, όπως αποδεικνύει το γεγονός ότι τα αρχαία ελληνικά δεν είναι ιδιαίτερα πλούσια γλώσσα, έχουν όλες κι όλες 150.000 λέξεις, πολύ λιγότερες δηλαδή από τα σημερινά αγγλικά.
* Λέτε συχνά ότι είμαστε η χώρα που έχει τη μεγάλη τιμή να έχει επινοήσει τη λέξη διάλογος. Υπάρχει ακόμα αυτή η λέξη στο λεξιλόγιο του Έλληνα και γενικά του σύγχρονου ανθρώπου;
Φοβάμαι πως όχι. Φοβάμαι ότι τόσο οι ταξιτζήδες όσο και η κυβέρνηση ξέρουν μόνο να μιλάνε αλλά δυστυχώς λησμονούν να ακούσουν.
* Γι’ αυτό φτάσαμε εδώ που φτάσαμε;
Νομίζω ότι θα ήταν χρήσιμο για τον πρωθυπουργό ο οποίος έχει μεταφέρει τα γραφεία του κόμματός του στην Ιπποκράτους να κάνει μια βόλτα στα Εξάρχεια και να διαβάσει αυτά που λένε οι τοίχοι. Οι τοίχοι δεν ψηφίζουν, βέβαια, στις εκλογές, αλλά λένε μερικές φορές πολύ ενδιαφέροντα πράγματα που φρόνιμο είναι να τα ακούσει. Ονειρεύομαι μια κυβέρνηση που να μην έχει μοναδικό στόχο την επανεκλογή της.
* Στο βιβλίο σας μιλάτε και για τον Καραγκιόζη. “Είναι ένας μετανάστης που ατύχησε στην επιλογή της δεύτερης πατρίδας του” λέτε. Θέλετε να μας θυμίσετε κάτι;
Ο Καραγκιόζης μας ταίριαζε, μας εξέφραζε όσο είμαστε μια χώρα πεινασμένη. Σήμερα θα έπρεπε να τον πάρουν στα χέρια τους οι μετανάστες που είναι σκιές ανθρώπων όπως είναι και οι ήρωες αυτού του θεάτρου.
* Εκτός από το διάλογο ποια λέξη λείπει σήμερα από το λεξιλόγιό μας;
Η λέξη φαντασία. Έχω την εντύπωση ότι κανείς δεν είναι σε θέση να φανταστεί μια κοινωνία διαφορετική απ’ αυτή που υποδεικνύει ο σύγχρονος καπιταλισμός. Θυμάμαι όταν ήμουν στην Αφρική και περπατούσα μ’ έναν υπουργό, στάθηκε κάποια στιγμή και τράβηξε ένα ωραίο κατούρημα στη ρίζα ενός δέντρου την ώρα που γύρω μας κυκλοφορούσαν πλήθη ανθρώπων. Μου φάνηκε καταπληκτικός ο ήχος αυτού του κατουρήματος. Μπορώ να σου πω ότι τον θυμάμαι ακόμη. Αισθάνθηκα εκείνη τη στιγμή πιο ελεύθερος παρά ποτέ.
* Εκτός από τις λέξεις υπάρχει και η σιωπή. Γιατί θαρρείτε σιωπούν οι σημερινοί πολίτες;
Γιατί δεν έμαθαν να σκέφτονται. Γιατί η εκπαίδευση, όχι μόνο η ελληνική αλλά και η ξένη, φρόντισε να τους απαλλάξει από τα μύρια προβλήματα που δημιουργεί η σκέψη. Η λέξη φαντασία δε διδάσκεται σε κανένα σχολείο. Είναι επικίνδυνη για την εξουσία. Κανένας σημερινός πολίτης δεν ξέρει τι ακριβώς συμβαίνει.
* Και οι διανοούμενοι γιατί σιωπούν;
Φοβάμαι ότι έχουν μεγαλώσει και τους απασχολεί η σύνταξή τους. Ότι τους αρέσουν οι τιμές. Και αυτά συντάξεις, τιμές, τα δίνει η εξουσία. Περνάνε την ώρα τους στις αίθουσες αναμονής της εξουσίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

( από “Αυγή” )

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 10 Μαρτίου 2011
Best Sellers

 

1     Είσαι το κάρμα μου
Πάλι μια από τα ίδια Ένας ακόμα έρωτας που δεν στέριωσε Πώς παγιδευτήκατε έτσι σ ένα γαϊτανάκι αποτυχιών Εκεί που όλα αρχίζουν καλά τελειώνουν με πίκρα και ένα ατελείωτο κενό. Αυτό το κενό θ…
Συγγραφέας: Καλογεροπούλου. Αλεξία Εκδοτικός Οίκος: Allegro
2     Το νησί
Η Αλέξις λαχταρά να μάθει για το παρελθόν της μητέρας της. Σοφίας. που εκείνη τόσα χρόνια έκρυβε. Ξέρει μόνο ότι η μητέρα της μεγάλωσε σ ένα μικρό χωριό της Κρήτης προτού φύγει οριστικά για το Λονδίνο…
Συγγραφέας: Hislop. Victoria Εκδοτικός Οίκος: Διόπτρα
3     Τα σακιά
Τι έχουν. μωρέ. τα δικά σας σακιά Μια χρεωκοπία. έναν ξενιτεμένο. κατραπακιές της εφορίας. αποτυχία στον ΑΣΕΠ. μια κακιά πεθερά. έναν νευρασθενικό προϊστάμενο. ένα παιδί που πετάει μολότοφ. ένα τζάκ…
Συγγραφέας: Καρυστιάνη. Ιωάννα Εκδοτικός Οίκος: Καστανιώτη
4     Ημερολόγιο: Κάθε μέρα μια θετική σκέψη
Στόχος του παρόντος ημερολογίου είναι να σας εμπνεύσει. να σας διασκεδάσει. να σας δώσει υλικό για περισυλλογή. να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τον εαυτό σας. για να ζείτε την κάθε ημέρα του χρόνου σ…
Συγγραφέας: Dryden. Windy Εκδοτικός Οίκος: Καστανιώτη
5     Τα 39 στοιχεία: O μαύρος κύκλος
Οι ομάδες ανταγωνίζονται μεταξύ τους καθώς αναζητούν το επόμενο στοιχείο. Ποια θα προλάβει να το βρει πρώτη και με ποιο τρόπο Άραγε σε ποια χώρα θα ταξιδέψουν αυτή την φορά η Έιμι και ο Νταν και ποι…
Συγγραφέας: Watson. Jude Εκδοτικός Οίκος: Άγκυρα
6     Ο Πέρσι Τζάκσον και η κατάρα του Τιτάνα
Μερικοί ήρωες φτιάχνονται. άλλοι γεννιούνται… από τους θεούς. Δύο χρόνια πριν. όλα άλλαξαν στη ζωή του Πέρσι Τζάκσον. Ανακάλυψε ότι δεν είναι απλώς ένα παιδί σαν όλα τ άλλα -για την ακρίβεια όχι…
Συγγραφέας: Riordan. Rick Εκδοτικός Οίκος: Πάπυρος Εκδοτικός Οργανισμός
7     Η ξυπόλυτη των Αθηνών
Ένα μυθιστόρημα με φόντο την κοσμοπολίτικη Αθήνα της Μπελ Επόκ (1890-1910). Μια ιστορία γεμάτη ιστορίες. Μια θυσία που προκαλεί ένα μεγάλο πείσμα κι ένα μεγάλο έρωτα. ίντριγκες. μίση και πάθη. μικρές …
Συγγραφέας: Λαπατά. Φιλομήλα Εκδοτικός Οίκος: Καστανιώτη
8     Ο πρίγκιπας των νεφών
Γιατί ο ουρανός φαίνεται γαλάζιος την ημέρα και κόκκινος το δειλινό Τι κρύβεται μέσα στο μαύρο σκοτάδι της νύχτας. ανάμεσα στ αστέρια Γιατί τα σύννεφα είναι λευκά Με ποιο τρόπο κατανέμεται η ηλιακή…
Συγγραφέας: Galfard. Christophe Εκδοτικός Οίκος: Καλέντης
9     Η συμφωνία των ονείρων
Όνειρα… όνειρα που μιλούν για επίγειες και επουράνιες εξουσίες και μας στοιχειώνουν. μας καθοδηγούν. μας παρασύρουν. Όνειρα του ύπνου και του ξύπνιου. στον αντίποδα της πραγματικότητας και του πώς α…
Συγγραφέας: Θέμελης. Νίκος Εκδοτικός Οίκος: Μεταίχμιο
10     Το νησί των σημαδεμένων
Για μισό περίπου αιώνα στον υποβλητικό βράχο της Σπιναλόγκας περπάτησαν. ερωτεύτηκαν. μαρτύρησαν αλλά και επιβίωσαν άνθρωποι που προέρχονταν από την απέναντι όχθη . θύματα μιας ολόκληρης εποχής. Στο …
Συγγραφέας: Κορνάρος. Θέμος Εκδοτικός Οίκος: Καστανιώτη
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Μαρτίου 2011

Κατ΄αρχήν θέλω να σε ευχαριστήσω σαν αναγνώστρια του βιβλίου σου για την  χαρά,την συγκίνηση,την ταύτιση ,την τρυφερότητα,την αγάπη ,την «γλυκειά»λύπη ,την νοσταλγία …πού μού πρόσφερες μέσα από τις λέξεις σου και τις εικόνες σου.
Ταυτίστηκα πολύ με τους ήρωες σου και με τα συναισθήματά τους,βλέπεις οι  ρίζες μου είναι από την Σμύρνη,οι 2  παπούδες και οι 2 γιαγιάδες μου ήρθαν πρόσφυγες από την Σμύρνη,περίπου στην ηλικία της Μυρσίνης,της ηρωίδας σου.

  Από την πρώτη κιόλας σελίδα ,από τις λέξεις «Στην καινούργια πατρίδα» άκουσα την γιαγιά μου να μου διηγείται πώς ήταν παιδάκι στον κήπο τους στην Σμύρνη και άκουσε τον γείτονα -φίλο Τούρκο να λέει στην μαμά της(την πρόγιαγιά μου): «Μάνα,πάρε τα παιδιά και φύγε ,έρχονται οι Τσέτες». 

Αυτές οι λέξεις ήταν μαγικές για την γιαγιά μου και λες και μόνο αυτές
θυμόταν από όλα τα χρόνια ζωής της στην Σμύρνη…όλο αυτές μου έλεγε
,τονίζοντας ότι οι Τούρκοι γείτονες φώναζαν την μαμά της «Μάνα».Όταν ήμουν μικρή έλεγα «καλά,η γιαγιά μου μόνο αυτό θυμάται;»,αργότερα στην ζωή μου κατάλαβα και ένοιωσα πολύ βαθειά τί σήμαιναν αυτές οι 9 λέξεις για την γιαγιά μου και για την Μυρσίνη και για την Δάφνη και για…

Διαβάζοντας το βιβλίο σου τα συναισθήματα μου ήταν αυτά πού κουβαλάω  σε όλη μου την ζωή σαν παιδί που δεν βιώνει τις ρίζες του,με όλους  τους προγόνους πρόσφυγες  και με όλες τις μνήμες της νοσταλγίας και της αγάπης για τον τόπο , τους  ανθρώπους , τις μυρωδιές,τις θάλασσες που ήταν η πατρίδα των γιαγιάδων κα των παπούδων  και που μόνο μέσα από τα  βιβλία και από την φαντασία μου μπορώ να τα βιώσω…Μέσα από της Μυρσίνης τον κήπο και την μυρωδιά του αγιοκλήματος και από την θάλασσά της με τους γλάρους…. 
 

Την γιαγιά μου την αγαπημένη την έλεγαν Γιαννούλα …σαν την θείτσα του Φίλιππου! Και εμένα με λένε Γιάννα ,πήρα το όνομα της γιαγιάς αλλά με φωνάζουν κάποιοι φίλοι μου τρυφερά και χαιδευτικά Γιαννούλα…
 

 Η Σμύρνη…η Μυρσίνη και οι μνήμες της …η νοσταλγία της…ο Πόρος  …η Γιαννούλα…τα νεανικά καλοκαίρια…πόση ταύτιση ένοιωσα! Σε  ευχαριστώ!

 Ο Πόρος είναι για εμένα οι λέξεις σου  «Η ζωή στον Πόρο είναι γλυκειά.. ένα ιδανικό μείγμα έρωτα,μιάς απαλής.αχνής γεύσης από άρωμα λεμονιού και αλμύρας που εξατμίζεται πάνω από το κύμα που απαλά γλύφει την αμμουδιά και σηκώνεται μέχρι τις κορυφές για να συναντήσει το άρωμα του ρετσινιού.Και μένει δίπλα στα κυκλάμινα του χειμώνα και τα θυμάρια του καλοκαιριού.Μένει ζωντανό και αμόλυντο μέσα στο πέλαγος…»

Κάθε μία λέξη είναι όλη μου η ζωή στον Πόρο , από τα 8 μου χρόνια που με πρωτοπήγαν εκεί οι γονείς μου για διακοπές,μέχρι σήμερα …πολλά χρόνια μετά …που έρχονται άλλοι άνθρωποι για διακοπές στο μικρό ξενοδοχείο που έχω εκεί.Για μένα ο Πόρος είναι μυρωδιές…λατρεμένες μυρωδιές..και είναι αυτές που περιγράφεις,Είναι η αλμύρα,είναι το ρετσίνι,είναι το  πεύκο,είναι το θυμάρι ,είναι η λεμονιά.Για μένα ο Πόρος είναι η θάλασσα ,είναι το πέλαγος ,είναι το κύμα,είναι η αμμουδιά,είναι οι γλάροι , είναι το φώς .

  Πώς ξέρεις για τα κυκλάμινα;πώς ξέρεις ότι μικρή μάζευα τον Σεπτέμβρη
 κυκλάμινα κάτω από τις πρώτες σταγόνες βροχής,λίγο πριν γυρίσω στην Αθήνα για το σχολείο και ότι αυτή η ανάμνηση του εαυτού μου να ψάχνει για κυκλάμινα ,να κρατάει κυκλάμινα είναι ίσως η πιό όμορφη  ανάμνηση που έχω από τα παιδικά μου καλοκαίρια στον Πόρο;

  Σε ευχαριστώ Βασίλη για όλη αυτή την γλυκειά και τρυφερή αντάρα της ψυχής μου.
 Γιάννα