Το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2014 κέρδισαν από κοινού η έφηβη Πακιστανή Μαλάλα Γιουσαφζάι και ο Ινδός Κάιλας Σατιάρτι “για τη μάχη τους κατά της καταπίεσης των παιδιών και των νέων και υπέρ του δικαιώματος όλων των παιδιών στην εκπαίδευση”.
“Τα παιδιά πρέπει να πηγαίνουν στο σχολείο και να μην γίνονται αντικείμενα οικονομικής εκμετάλλευσης”, δήλωσε ο πρόεδρος της νορβηγικής επιτροπής του Νόμπελ Θόρμπγερν Γιάγκλαντ.
Η επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία του γεγονότος ότι ένας ινδουιστής και μια μουσουλμάνα, ένας Ινδός και μια Πακιστανή, ενώνονται σ’ ένα κοινό αγώνα για την εκπαίδευση και κατά του εξτρεμισμού.
Μαύρο πρόβατο των Ταλιμπάν, η Μαλάλα Γιουσαφζάι ενσαρκώνει σ’ όλο τον κόσμο τον αγώνα για το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση. Στα 17 της χρόνια, είναι μακράν η νεώτερη που βραβεύεται στα 114 χρόνια της ιστορίας του Νόμπελ.
Εδώ και χρόνια αγωνίζεται για το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση, εξαιτίας του οποίου έγινε στόχος απόπειρας δολοφονίας που παραλίγο να της κοστίσει τη ζωή πριν από σχεδόν ακριβώς δύο χρόνια, στις 9 Οκτωβρίου 2012.
Λιγότερο γνωστός στο ευρύ κοινό και σαφώς μεγαλύτερος σε ηλικία, ο 60χρονος Κάιλας Σατιάρτι ηγήθηκε διαδηλώσεων κατά της εκμετάλλευσης των παιδιών, όλων μη βίαιων, “στην παράδοση του Γκάντι”, όπως υπογραμμίζει η επιτροπή του Νόμπελ.
Από την ΔΑΝΑΗ
Το δωδεκαήμερο ξεκίνησε… από 25 Δεκεμβρίου μέχρι 6 Ιανουαρίου για τυχόν
παρασπονδίες, ζαβολιές, αναμπουμπούλες και βρωμοδουλειές… άλλοι φταίνε!
Χρόνια πολλά!!!
Μύλοι, καλικάτζαροι και ξωτικά στα λαϊκά παραμύθια… (Καλικάτζαροι στο
μύλο!) <https://www.youtube.com/watch?v=7IbgcfzCL3Y, απόσπασμα από το
ντοκιμαντέρ του Βασίλη Λουλέ «Πέρασα κι εγώ από κει κι είχα παπούτσια από
χαρτί – παραμύθια, για πάντα».
Αγγλία
Η Αγγλική κλασσική διακόσμηση περιλαμβάνει φωτεινά κόκκινα Αλεξανδρινά γύρω από το τζάκι, καθώς και κλαδιά «γκι» που κρέμονται από την οροφή που σύμφωνα με τη παράδοση όποιος στέκεται κάτω απ΄ αυτό πρέπει να ανταλλάξει φιλιά με αγαπημένα πρόσωπα. Για τους Άγγλους δεν νοείται εορταστικό χριστουγεννιάτικο τραπέζι χωρίς γαλοπούλα, κρεατόπιτα και χριστουγεννιάτικη πουτίγκα για καλή τύχη.
Βέλγιο
Το Βέλγιο μπαίνει στο πνεύμα των Χριστουγέννων από νωρίς με την ημέρα του Sinterklaas και με τον πολύτιμο βοηθό του Zwarte Piet που μοιράζει τα δώρα από σπίτι σε σπίτι. Τα παιδιά κρεμάνε τις κάλτσες των δώρων στο τζάκι και αφήνουν σανό και ζάχαρη για το άλογο του Sinterklaas. Ο Sinterklaas δεν είναι ο Santa Claus ή αλλιώς Άι Βασίλης.
Στο Βέλγιο τα Χριστούγεννα εορτάζονται και με πλήθος παραστάσεων που αποδίδονται καλλιτεχνικά σκηνές από τη Θεία Γέννηση καθώς και λιτανείες και ακόμη υπαίθριες αγορές.
Γαλλία
Τα Χριστούγεννα στη Γαλλία αποτελούν την εορταστική κορύφωση του έτους. Σε αντίθεση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες η εποχή προ των Χριστουγέννων είναι λιγότερο σημαντική. Η παραμονή των Χριστουγέννων εδώ είναι μια συνηθισμένη εργάσιμη μέρα. Το βράδυ όμως η οικογένεια συγκεντρώνεται για ένα ολοκληρωμένο χριστουγεννιάτικο δείπνο. Ο Père Noël (Ο πατέρας των Χριστουγέννων), ο κατά τους Γάλλους Άγιος Βασίλης, δίνει τα δώρα του το βράδυ μεταξύ 24 προς 25 Δεκεμβρίου. Μεγάλη σημασία στους εορτασμούς των Χριστουγέννων έχουν οι γαστρονομικές απολαύσεις. Το παραδοσιακό εορταστικό τραπέζι, το «Reveillon» (ρεβεγιόν) αποτελείται από μια πλούσια γκάμα διαφορετικών πιάτων. Και αυτό το έθιμο έχει περάσει σήμερα στα προγράμματα όλων των ξενοδοχειακών μονάδων της Ευρώπης και όχι μόνο αλλά και επί πλέον και την Πρωτοχρονιά. Οι Γάλλοι τα Αλεξανδριανά τα γνωστά κόκκινα λουλούδια τα αποκαλούν Etoiles de Noël (Αστέρια των Χριστουγέννων) και τα χρησιμοποιούν για διακόσμηση εσωτερικών χώρων καθώς και ως δώρο σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Γερμανία
Οι Γερμανοί δίνουν μεγάλο βάρος στη διακόσμηση των σπιτιών τους την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων. Γύρω από τα παράθυρα βάζουν ηλεκτρικά κεράκια ή λαμπιόνια και στα τζάμια τοποθετούν πολύχρωμες χριστουγεννιάτικες φιγούρες, ενώ στον κήπο στολίζουν ένα αληθινό φυτεμένο έλατο με λαμπάκια.
Επίσης, στη Γερμανία συναντάται συχνά το έθιμο του λεγόμενου Adventskranz. Πρόκειται για ένα κηροπήγιο από κλαδιά ελάτου που είναι πλεγμένα έτσι ώστε να σχηματίζουν ένα στεφάνι. Στο στεφάνι απάνω είναι τέσσερις θέσεις με κεριά, που συμβολίζουν τις τέσσερις τελευταίες εβδομάδες πριν τα Χριστούγεννα. Κάθε Κυριακή ανάβουν ένα κερί παραπάνω, μετρώντας αντίστροφα το χρόνο που απομένει για τον ερχομό των Χριστουγέννων. Δηλαδή τέσσερις βδομάδες πριν τα Χριστούγεννα ανάβουν ένα κερί, την επόμενη βδομάδα δύο, την μεθεπόμενη τρία και τελικά την τελευταία Κυριακή πριν τα Χριστούγεννα ανάβουν τέσσερα κεριά.
Σε όλα τα σχολεία από το νηπιαγωγείο ως το γυμνάσιο γίνεται Χριστουγεννιάτικη εορτή με θεατρική παράσταση, ενώ τα παιδιά ανταλλάζουν δώρα. Το έθιμο αυτό ονομάζεται Wichteln και είναι αγαπητό και στις Χριστουγεννιάτικες γιορτές των μεγάλων. Κάθε ένας φέρνει ένα ή παραπάνω δωράκια τυλιγμένα στο χαρτί και τα βάζει μαζί με τα άλλα κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Όταν έρθει η ώρα, ένας ένας με την σειρά περνάνε όλοι κάτω από το δέντρο και παίρνουν από ένα δωράκι μέχρι που να τελειώσουν. Οι εταιρείες διοργανώνουν Χριστουγεννιάτικο τραπέζι για όλους τους εργαζομένους. Το ίδιο και οι όμιλοι, και οι παρέες, οι οποίες συναντιούνται για την παραδοσιακή Χριστουγεννιάτικη εορτή.
Ένα άλλο έθιμο της εποχής πριν τα Χριστούγεννα είναι το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο Adventskalender. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο με 24 θέσεις αριθμημένες από το 1 μέχρι το 24 και συμβολίζουν τις ημέρες του Δεκεμβρίου πριν από τα Χριστούγεννα. Οι θέσεις είναι κλεισμένες με πορτάκια. Κάθε μέρα ανοίγουν το αντίστοιχο πορτάκι και βρίσκουν μια έκπληξη που μπορεί να είναι ένα σοκολατάκι, ζαχαρωτό, παιχνίδι, κλπ..
Γκραφίτι των τριών μάγων σε πόρτα σπιτιού στην Γερμανία. Το έτος (εδώ 2008) περικλείει τα γράμματα C M B που είναι τα αρχικά των ονομάτων των τριών μάγων.Τα Wikimedia Commonsέχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμαΧριστουγεννιάτικα έθιμα της ΓερμανίαςΤα δώρα φέρνει το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων ο Βάιναχτσμαν). Το έθιμο αυτό ξεκίνησε από τηνΜεταρρύθμιση του Λούθηρου για να δώσουν μια πιο γιορταστική μορφή στην ημέρα της γέννησης του Χριστού.[1]
Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο το στολίζουν την παραμονή των Χριστουγέννων. Στα περισσότερα σπίτια κάτω από το δέντρο υπάρχει και η παραδοσιακή φάτνη. Το δέντρο είναι στολισμένο με φιγούρες (αγγελάκια κλπ), ή με μπαλίτσες και φωτίζεται με κεράκια αναμμένα ή με λαμπάκια. Τα δώρα τα βάζουν κρυφά κάτω από το δέντρο και δίπλα στην φάτνη, για να τα βρουν τα παιδιά επιστρέφοντας από την εκκλησία. Την ημέρα των Χριστουγέννων η οικογένεια γιορτάζει γύρω από το πλούσιο τραπέζι, ενώ την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων οι συγγενείς μαζεύονται όλοι και γιορτάζουν όλοι μαζί το απόγευμα. Παραδοσιακό Χριστουγεννιάτικο φαγητό είναι η ψητή χήνα (Weihnachtsganz). Άλλα παραδοσιακά φαγητά είναι ηπέστροφα και ο κυπρίνος.
Αμέσως μετά τα Χριστούγεννα συναντάμε το έθιμο των τριών μάγων. Από τις 27 Δεκεμβρίου μέχρι και τις 6 Ιανουαρίου, παιδάκια που είναι ντυμένα τρεις μάγοι πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν. Παριστάνουν τους τρεις μάγους που επιστρέφουν από την Βηθλεέμ. Όποιος ανοίξει την πόρτα τους δωρίζει γλυκά και ξηρούς καρπούς, ενώ δίνει λεφτά για τον έρανο που κάνουν. Σε αντάλλαγμα οι τρεις μάγοι γράφουν με κιμωλία τα αρχικά τους (δηλαδή Κάσπαρ, Μέχιορ και Μπάλταζαρ) και το τρέχον έτος, π.χ. . Το γραφίτι αυτό θεωρείται ότι φέρνει γούρι και γιαυτό δεν το σβήνουν, έτσι ώστε σε μερικά σπίτια συναντάμε τις υπογραφές των μάγων ολόκληρων δεκαετιών.
Δανία
Στη Δανία την περίοδο πριν από τα Χριστούγεννα φτιάχνονται πολλά χειροποίητα στολίδια για τη διακόσμηση των σπιτιών. Οι περισσότερες οικογένειες φτιάχνουν μόνες τους το παραδοσιακό Αλεξανδριανό στεφάνι με τέσσερα κεριά που συμβολίζουν τις τέσσερις Κυριακές μέχρι την ημέρα των Χριστουγέννων.
Εκτός από το στεφάνι για τη σύνθεση του οποίου χρησιμοποιούνται μικρά κόκκινα ή μπεζ Αλεξανδριανά, κλαδιά και λαμπερά στολίδια υπάρχει και το «έθιμο του κεριού» που είναι ιδιαίτερα αγαπητό στα παιδιά και χρησιμεύει σαν ημερολόγιο. Κάθε παιδί έχει ένα κερί το οποίο χωρίζεται με οριζόντιες γραμμές ή νούμερα στις μέρες που αντιστοιχούν μέχρι τα Χριστούγεννα. Κάθε μέρα το κερί ανάβεται μέχρι να πλησιάσει η επόμενη γραμμή. Έτσι φθάνει η μέρα που θα πάρει και το δώρο του.
Η περίοδος των Χριστουγέννων στη Δανία συνοδεύεται και από τα απαραίτητα και πολύ σκανταλιάρικα καλικαντζαράκιατα «Julenisser».
Η παραμονή των Χριστουγέννων γιορτάζεται με το παραδοσιακό τραπέζι μεταξύ των συγγενών. Ένα μεγάλο αμύγδαλο κρύβεται μέσα στο δανέζικο γλυκό. Ο τυχερός που θα το βρει ανταμοίβεται με το λεγόμενο «δώρο του αμύγδαλου»
Ελβετία
Στην Ελβετία οι τέσσερις εβδομάδες προ των Χριστουγέννων εορτάζονται με πλούσια παραδοσιακά έθιμα, όπως το γιορτινό στεφάνι και το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο.
Ο «Samichlaus» όπως ονομάζεται στη γερμανική πλευρά της Ελβετίας ο Άγιος Νικόλαος μοιράζει γλυκά και δώρα στα παιδιά στις 6 Δεκεμβρίου. Η παραμονή των Χριστουγέννων με όλα τα άλλα έθιμα του Δένδρου, τα κάλαντα, το γιορτινό τραπέζι και η λειτουργία των Χριστουγέννων χαρακτηρίζουν την ημέρα αυτή.
Ισπανία
Η Χριστουγεννιάτικη περίοδος ξεκινάει στην Ισπανία με τη μεγάλη κλήρωση της 22ης Δεκεμβρίου. Για τους Ισπανούς τα Χριστούγεννα είναι η πιο σημαντική εορτή του χρόνου και ακολουθείται από την Πρωτοχρονιά, η οποία ονομάζεται «Noche Vieja», και την 6η Ιανουαρίου την «Dia de Reyes».
Η παραμονή των Χριστουγέννων ή αλλιώς «Noche Buena» είναι το βράδυ που μαζεύεται όλη η οικογένεια. Τα δωμάτια διακοσμούνται με κλαδιά από πεύκα, μπεζ και κόκκινα αλεξανδριανά και αναμμένα κεριά δίνοντας μια κατάνυξη και ένα χρώμα στην ατμόσφαιρα. Μετά το τραπέζι των Χριστουγέννων στο οποίο προσφέρονται τοπικές σπεσιαλιτέ, ακολουθεί η Λειτουργία των Χριστουγέννων.
Ο διάσημος πετεινός Misa del Gallo υπενθυμίζει τον αλέκτορα που σύμφωνα με τη παράδοση, ήταν ο πρώτος που ανακοίνωσε το χαρμόσυνο μήνυμα της Γέννησης του Ιησού. Στις 5 Ιανουαρίου στη διάρκεια μιας μεγάλης παρέλασης της «Cabalgata de Reyes» άνθρωποι ντυμένοι σαν τους Τρεις Μάγους και άλλες μορφές της Θρησκείας πετάνε γλυκά στα παιδιά. Η εορταστική περίοδος ολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου την μέρα των Θεοφανίων κατά τη διάρκεια της οποίας οι Τρεις Μάγοι φέρνουν τα δώρα στα παιδιά, πάντα σύμφωνα με την παράδοση.
Ιταλία
Στην Ιταλία η περίοδος των Χριστουγέννων έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια από όλες τις άλλες των χριστιανικών χωρών. Αρχίζει από τις 8 Δεκεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου ημέρα των Θεοφανίων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα σπίτια διακοσμούνται με Αλεξανδρινά, χριστουγεννιάτικα δένδρα τη παραδοσιακή Φάτνη και άλλα πολύχρωμα διακοσμητικά στολίδια. Κάποιοι συνηθίζουν να νηστεύουν στις 23 και 24 Δεκεμβρίου και κατόπιν εορτάζουν με ένα παραδοσιακό γεύμα αμέσως μετά τη Λειτουργια. Στις 25 Δεκεμβρίου μετά το παραδοσιακό μεσημεριανό γεύμα, τα παιδιά συνηθίζουν να απαγγέλλουν ποιήματα στην οικογένεια και στους συγγενείς τους και ανταμείβονται με μικρά χρηματικά δώρα.
Μια άλλη σημαντική ημερομηνία των εορτών είναι η 6η Ιανουαρίου κατά την οποία καταφθάνει τη νύκτα (μεταξύ 5-6 Ιανουαρίου) η διάσημη Befana η παλιά καλή και φτωχή μάγισσα, έρχεται και τρώει καρύδια και μπισκότα που της άφησαν τα παιδιά και πριν πετάξει μακριά, τους αφήνει δώρα μέσα στις κάλτσες των δώρων, κάρβουνα για τα άτακτα παιδιά και γλυκά και παιχνίδια για τα φρόνιμα.
Εκτός από το χριστουγεννιάτικο δένδρο, σημαντικό σύμβολο των Ιταλών στον εορτασμό των Χριστουγέννων αποτελεί και η Φάτνη της Γεννήσεως που υπενθυμίζει τον Φραγκίσκο της Ασίζης, που ήταν ο πρώτος που δημιούργησε αναπαράσταση της ιστορίας των Χριστουγέννων με αγαλματίδια. Όλοι οι χαρακτήρες εκτός από το Θείο Βρέφος τοποθετούνται στη φάτνη από τις 8 Δεκεμβρίου, ενώ το νεογέννητο τοποθετείται αμέσως μετά τα μεσάνυχτα της 24ης Δεκεμβρίου.
Νορβηγία
Τα Σκανδιναβικά «Jul» (Χριστούγεννα) έχουν τις ρίζες τους σε αρχαία γεωργικά έθιμα του Χειμώνα και της εποχής της συγκομιδής. Ο Julenissen όπως ονομάζεται ο Νορβηγός Άγιος Βασίλης, μαζί με τους βοηθούς του φέρνει δώρα και καλή τύχη στο σπίτι και στο στάβλο.
Τη νύχτα των Χριστουγέννων τα παιδιά βάζουν μπολ με κουρκούτι από αλεύρι σαν προσφορά στον Julenissen που επισκέπτεται τα παιδιά της Νορβηγίας, ολοκληρώνοντας το μακρινό του ταξίδι από τη Λαπωνία πάνω στο έλκηθρο που το σέρνουν τάρανδοι.
Η ημέρα των Χριστουγέννων ονομάζεται Julbrod κατά τη διάρκεια της οποίας τα παλιά χρόνια ετοιμάζονταν μέχρι και 60 διαφορετικά πιάτα για το τραπέζι των φίλων, των συγγενών και φυσικά της οικογένειας.
Ολλανδία
Η περίοδος των Χριστουγέννων στην Ολλανδία ξεκινάει με μια παράδοση η οποία αρχικά δεν είχε καμία σχέση με τα Χριστούγεννα. Η ημέρα εορτής του Αγίου Νικολάου αποτελεί τη κορύφωση της εορταστικής περιόδου. Σύμφωνα με το θρύλο, ο Άγιος Νικόλαος, ο οποίος ονομάζεται «SinterKlaas» καταφθάνει στην Ολλανδία το Νοέμβριο, τρεις βδομάδες πριν τα γενέθλιά του. Το πλοίο του είναι φορτωμένο με δώρα, το υποδέχεται στο λιμένα η Βασίλισσα Βεατρίκη συνοδευόμενη από πλήθος κόσμου. (Βέβαια αυτό το έθιμο ανάγεται στην εποχή που η Ολλανδία ήταν αποικιοκρατική και έρχονταν τα χριστουγεννιάτικα προϊόντα από τις αποικίες της).
Τις ημέρες που ακολουθούν ο SinterKlaas γυρίζει όλη τη Χώρα μαζί με τον βοηθό του τον Zwarten Piet (Μπλακ Πιτ ή Μαύρο Πιτ). Τα παιδιά στην Ολλανδία παίρνουν τα δώρα τους στις 5 Δεκεμβρίου. Τα Χριστουγεννιάτικα δένδρα στολίζονται παντού αφού έχει φύγει από τη χώρα ο SinterKlaas.
Τα Αλεξανδριανά αποτελούν και εδώ μέρος της εορταστικής διακόσμησης.
Πολωνία
Στην Πολωνία η περίοδος που προηγείται των Χριστουγέννων είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς νέοι και μεγάλοι απέχουν συνειδητά από πειρασμούς (κυρίως από γλυκά) στη προσπάθειά τους να έχουν εσωτερική γαλήνη και αρμονία.
Τα σπίτια και τα δωμάτιά τους φαντάζουν υπέροχα με πλούσιες χριστουγεννιάτικες διακοσμήσεις. Και εδώ κόκκινα ή μπλε αλεξανδριανά χρησιμοποιούνται στη παραδοσιακή διακόσμηση της Πολωνίας σε συνδυασμό με κλαδιά από πεύκα.
Η παραμονή των Χριστουγέννων θεωρείται η πιο σημαντική ημέρα των εορτών. Μετά από μια ημέρα νηστείας η οικογένεια από τους γηραιότερους μέχρι τα παιδιά συγκεντρώνονται στο γιορτινό τραπέζι που ειδικά για τη περίσταση είναι περίτεχνα διακοσμημένο ενώ το λευκό τραπεζομάντιλο θεωρείται πλέον απαραίτητο.
Μόλις το πρώτο αστέρι εμφανισθεί στον ουρανό η εορτή μπορεί να ξεκινήσει. Η έναρξη της εορτής γίνεται με το μοίρασμα του χριστουγεννιάτικου μπισκότου, ως ένδειξη αγάπης και συμφιλίωσης που συνοδεύεται με την ανταλλαγή θερμών ευχών.
Στο τραπέζι υπάρχει πάντα και ένα πιάτο άδειο σε περίπτωση που κάποιος επισκέπτης εμφανιστεί αναπάντεχα. Τα δώρα τοποθετούνται κάτω από το δένδρο των Χριστουγέννων και προσφέρονται από τον νεαρότερο σε ηλικία.
Σε αντίθεση με την αγγλοσαξονική παράδοση, τα δώρα δεν απευθύνονται σε καθορισμένα πρόσωπα έτσι αυτά επιλέγονται να είναι γενικού ενδιαφέροντος ή χρήσης.
Σουηδία
Οι γιορτές στην Σουηδία αρχίζουν στις 13 Δεκεμβρίου με την ημέρα της Lucia, που σύμφωνα με τον θρύλο, είναι η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου και άρα άνθρωποι και ζώα χρειάζονται περισσότερη τροφή.
Στο σπίτι, η Lucia (Βασίλισσα του Φωτός) βρίσκει την έκφρασή της στο πρόσωπο της μεγαλύτερης κόρης της οικογένειας. Φοράει ένα μακρύ άσπρο φόρεμα και ένα στέμμα με κεριά στα μαλλιά της. Ξυπνάει τους γονείς της, τραγουδώντας το παραδοσιακό ιταλικό τραγούδι “Santa Lucia” και τους πάει καφέ, κουλουράκια και κάποτε glogg (ζεστό κρασί με μπαχαρικά).
Επίσης διοργανώνονται εκλογές για την επιλογή της Lucia που θα ηγηθεί στην μεγάλη παρέλαση στη Στοκχόλμη.
Το έθιμο του Xριστουγεννιάτικου δέντρου, ήρθε στην Σουηδία από την Γερμανία, ήδη, από τα 1700, αλλά γενικεύτηκε σε όλη την χώρα τον τελευταίο αιώνα. Πάντως, σήμερα σε όλα τα νοικοκυριά στολίζεται δέντρο.
Το αποκορύφωμα των εορτασμών είναι και στην Σουηδία, η παραμονή των Χριστουγέννων.Το Xριστουγεννιάτικο τραπέζι απαρτίζουν παραδοσιακά πιάτα όπως χοιρομέρι, ζελέ από γουρουνοπόδαρα, lutfisk και χυλός ρυζιού. Το lutfisk (λιαστός μπακαλιάρος που σερβίρεται σε κρεμώδη σάλτσα) αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα κατάλοιπο της νηστείας πριν από τη Μεταρρύθμιση.
Επίσης, ενδιαφέρον είναι το έθιμο του doppa i grytan (βούτηγμα στην κατσαρόλα), κατά το οποίο όλα τα μέλη της οικογένειας βουτάνε μαύρο ψωμί σε μια κατσαρόλα με ζουμί από χοιρινό, λουκάνικο και μοσχάρι. Σε συμβολικό επίπεδο πρόκειται για τον αναλογισμό -μέσα στην αφθονία- όσων βρίσκονται σε ανάγκη και πεινάνε.
Μετά το φαγητό, όλοι συγκεντρώνονται γύρω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο για να ανοίξουν τα δώρα τους. Τα δώρα τα φέρνει ο Jultomten, ένα ξωτικό που μένει στη σοφίτα, αν υπάρχει, και είναι ανάλογο του Nisse της Δανίας. Ο Jultomten προστατεύει την οικογένεια και το βιός της. Σήμερα, σε πολλά νοικοκυριά κάποιος μεταμφιεσμένος σε ξωτικό επισκέπτεται το σπίτι φορτωμένος με ένα πελώριο σάκο γεμάτο δώρα.
Παραδοσιακά, οι Σουηδοί μένουν στην εκκλησία μέχρι τα ξημερώματα των Χριστουγέννων, ενώ παλιότερα ήταν έθιμο ο αγώνας δρόμου προς ή από την εκκλησία και ο νικητής θεωρούνταν ο τυχερός της χρονιάς…
Οι γιορτές στην Σουηδία λήγουν επίσημα στις 13 Ιανουαρίου. Ο λόγος είναι ότι όταν βασιλιάς της χώρας ήταν ο Κνούτος, περίπου πριν από 1000 χρόνια, αποφάσισε πως ο εορτασμός των Χριστουγέννων πρέπει να κρατάει 20 ημέρες αντί για 12!!!
Τσεχία
Στην Τσεχία η 4η Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής της Αγίας Βαρβάρας είναι αφιερωμένη στη μάρτυρα της περιόδου των πρώτων διωγμών των Χριστιανών. Από άκρη σε άκρη της Χώρας κόβονται κλαδιά κερασιάς και διατηρούνται στο νερό. Εάν έχουν ανθίσει μέχρι τα Χριστούγεννα φέρνουν καλή τύχη και πιθανόν ευνοϊκές προοπτικές για γάμο μέσα στην επόμενη χρονιά.
Τα κλαδιά της κερασιάς μαζί με μικρά φυτά Αλεξανδριανών και άλλα γιορτινά στολίδια τοποθετούνται μέσα σε ψάθινα καλάθια, συνθέτοντας δημιουργίες παραδοσιακού και μοντέρνου στυλ που κοσμούν το γιορτινό τραπέζι!
Φινλανδία
Στη Φινλανδία η 24η Δεκεμβρίου είναι η σημαντικότερη ημέρα της περιόδου των Χριστουγέννων. Οι εορτασμοί αρχίζουν το μεσημέρι, οπότε σύμφωνα με τη μεσαιωνική παράδοση η ειρήνη των Χριστουγέννων καλείται να ξεπροβάλει με κάθε επισημότητα στη πόλη «Turku» της Φινλανδίας.
Τα κεριά και τα εποχικά φυτά διακόσμησης όπως το “αλεξανδριανό” δημιουργούν τη κατάλληλη ατμόσφαιρα για τον εορτασμό των Χριστουγέννων σε οικογενειακό πάντα περιβάλλον.
Παραδοσιακά η μέρα αυτή είναι αφιερωμένη στη μνήμη των νεκρών και μια επίσκεψη στο νεκροταφείο την παραμονή των Χριστουγέννων αποτελεί πατροπαράδοτο έθιμο. Κατά τη διάρκεια εκείνης της νύχτας τα καλυμμένα από χιόνι νεκροταφεία μετατρέπονται σε εντυπωσιακές φωτεινές θάλασσες από κεριά.
Από Βικιπαιδεια
O άνθρωπος δημιουργούσε με το χιόνι σχεδόν από την αρχή της ύπαρξής του γι αυτό και οι πρώτες απεικονίσεις χιονάνθρωπων φτάνουν στον Μεσαίωνα.
Ο Bob Eckstein, συγγραφέας του “The History of the Snowman”, βρήκε την πρώτη γνωστή απεικόνιση χιονάνθρωπου σε ένα εικονογραφημένο χειρόγραφο στο Βιβλίο των Ωρών από το 1380 στην Koninkijke Bibliotheek στη Χάγη της Ολλανδίας.
Ο χιονάνθρωπος φαίνεται να έχει αντι-σημιτική φύση. Το σχήμα του είναι το γνωστό σε όλους μας και φοράει ένα εβραϊκή καπέλο. Βρίσκεται τοποθετημένος με την πλάτη γυρισμένη σε μια πυρκαγιά και το κείμενο δίπλα του αναφέρει τη σταύρωση του Ιησού. Ίσως, χρειαζόταν να αποδώσουν σε κάποιους την πανούκλα που μάστιζε την Ευρώπη.
Η Ολλανδή βασίλισσα Wilhemina και η πριγκίπισσα Juliana ως χιονάνθρωποι στην Ολλανδία
Στον Μεσαίωνα, το να φτιάξιμο των χιονάνθρωπων ήταν ένας τρόπος για μια κοινότητα να διασκεδάσει μέσα στον φρικτό χειμώνα που ήταν γεμάτος με πείνα, φτώχεια και άλλες απειλητικές για τη ζωή συνθήκες. Το 1511, οι κάτοικοι των Βρυξελλών ενώθηκαν για να κατασκευάσουν πάνω από 100 χιονάνθρωπους, ένα γεγονός γνωστό ως το Θαύμα του 1511.
Ο χιονάνθρωπος κέρδισε μια θέση δίπλα στις χριστουγεννιάτικες εικόνες στην πρώιμη βικτοριανή εποχή, όταν ο πρίγκιπας Αλβέρτος εισήγαγε το γερμανικό τρόπο διασκέδασης των γιορτών στην Αγγλία. Ο Άγιος Βασίλης και ο χιονάνθρωπος έγινε πανταχού παρούσες εικόνες.
Υπάρχουν εκατοντάδες φεστιβάλ και διαγωνισμοί δημιουργίας χιονάνθρωπων. Για πάνω από 30 χρόνια, η γιαπωνέζικη πόλη Σαπότρο, στην περιοχή Χοκάιντο, φιλοξενεί το Sapporo Snow Festival όπου πάνω από 12.000 χιονάνθρωποι φέρουν κρυπτογραφημένα μηνύματα από τους δημιουργούς τους.
Υπάρχει επίσης το Bischofsgrün Snowman Festival, που γίνεται κάθε χρόνο τον Φεβρουάριο στην Βαυαρία, με τον “Jacob”, τον υπερ-χιονάνθρωπο της Γερμανίας.
Όμως, ο μεγαλύτερος χιονάνθρωπος ήταν ένας θηλυκός με το όνομα Olympia, που δημιουργήθηκε το 2008 στην αμερικανική πόλη Bethel και πήρε το όνομα της από την γερουσιαστή Olympia Snowe.
Συμβολικά, η καταστροφή ενός χιονάνθρωπου σηματοδοτεί το τέλος των παγωμένων μηνών και της τυραννίας του χειμώνα. Στη Ζυρίχη, για παράδειγμα, γεμίζουν έναν γιγάντιο χιονάνθρωπο, που ονομάζεται Böögg, με κροτίδες και τον ανατινάζουν.
´Ενα playlist με ΧΡιστουγεννιατικα Τραγουδια ! Χριστουγεννιατικα Τραγουδια απο την Ελλαδα και τον κοσμο
«Τὸ ἀναμμένο πουρνάρι» (Ἔθιμο Ἠπείρου)
Μία ὡραία συνήθεια ποὺ βασίζεται σὲ μία παλιὰ παράδοση.
Ὅταν γεννήθηκε ὁ Χριστὸς καὶ πῆγαν, λέει, οἱ βοσκοὶ νὰ προσκυνήσουν, ἦταν νύχτα σκοτεινή. Βρῆκαν κάπου ἕνα ξερὸ πουρνάρι κι ἔκοψαν τὰ κλαδιά του. Πῆρε ὁ καθένας ἀπὸ ἕνα κλαδὶ στὸ χέρι, τοῦ ἔβαλε φωτιὰ καὶ γέμισε τὸ σκοτεινὸ βουνὸ χαρούμενες φωτιὲς καὶ τριξίματα καὶ κρότους. Ἀπὸ τότε, λοιπόν, ἔχουν τὴ συνήθεια στὰ χωριὰ τῆς Ἄρτας, ὅποιος πάει στὸ σπίτι τοῦ γείτονα, γιὰ νὰ πεῖ τὰ χρόνια πολλά, καθὼς καὶ ὅλα τὰ παιδιὰ τὰ παντρεμένα, ποὺ θὰ πᾶνε στὸ πατρικό τους, γιὰ νὰ φιλήσουν τὸ χέρι τοῦ πατέρα καὶ τῆς μάνας τους, νὰ κρατοῦν ἕνα κλαρὶ πουρνάρι, ἢ ὅ,τι ἄλλο δεντρικὸ ποὺ καίει τρίζοντας. Στὸ δρόμο τὸ ἀνάβουν καὶ τὸ πηγαίνουν ἔτσι ἀναμμένο στὸ πατρικό τους σπίτι καὶ γεμίζουν χαρούμενες φωτιὲς καὶ κρότους τὰ σκοτεινὰ δρομάκια τοῦ χωριοῦ.
Ἀκόμη καὶ στὰ Γιάννενα τὸ ἴδιο κάνουν. Μόνο ποὺ ἐκεῖ δὲν κρατοῦν ὁλόκληρο τὸ κλαρὶ τὸ πουρνάρι ἀναμμένο στὸ χέρι τοὺς – εἶναι μεγάλη πολιτεία τὰ Γιάννενα – ἀλλὰ κρατοῦν στὴ χοῦφτα τοὺς μία χεριὰ δαφνόφυλλα καὶ πουρναρόφυλλα, ποὺ τὰ πετοῦν στὸ τζάκι, μόλις μποῦνε καὶ καλημερίζουν. Κι ὅταν τὰ φύλλα τὰ ξερὰ πιάσουν φωτιὰ κι ἀρχίσουν νὰ τρίζουν καὶ νὰ πετᾶνε σπίθες, εὔχονται: «Ἀρνιά, κατσίκια, νύφες καὶ γαμπρούς!» Αὐτὴ εἶναι ἡ καλύτερη εὐχὴ γιὰ κάθε νοικοκύρη. Νὰ προκόβουν τὰ κοπάδια του, νὰ πληθαίνει ἡ φαμελιά του, νὰ μεγαλώνουν τὰ κορίτσια καὶ τὰ παλικάρια του, νὰ τοῦ φέρνουν στὸ σπίτι νύφες καὶ γαμπρούς, νὰ τοῦ δώσουν ἐγγόνια ποὺ δὲ θ’ ἀφήσουν τ’ ὄνομα τὸ πατρικὸ νὰ σβήσει.
photo : http://www.ofono.gr/article.php?id=4952&category_id=2
Περιοχή: Κυκλάδες
Άρχοντες καλησπερίζω
και λαμβάνω την τιμήν
να σας χαιρετίσω τώρα
με την πρέπουσαν τιμήν.
Αυτή είναι η ημέρα
όπου ήρθε ο Λυτρωτής
από Μαριάμ μητέρα
εκ Παρθένου γεννηθείς.
Άναρχος αρχήν λαμβάνει
και σαρκούται ο Θεός
ο Αγέννητος γεννάται
εις τη φάτνην ταπεινός.
Άγγελοι το νέον λέγουν
εις ποιμένας και βοσκούς
ο Αστήρ το θαύμα δείχνει
εις τους μάγους και σοφούς.
Περιοχή: Δυτική Θράκη
Χριστός γεννάται, χαρά στον κόσμο,
χαρά στον κόσμο, στα παλληκάρια
Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες
κι ή Παναγιά μας κοιλοπονούσε
Κι η Παναγιά μας κοιλοπονούσε
κοιλοπονούσε παρακαλούσε
Κοιλοπονούσε παρακαλούσε
όλους τους άγιους τους άι Αποστόλους
Όλους τους άγιους τους άι Αποστόλους
τρεις αποστόλοι μαμμή γυρεύουν
Τρεις αποστόλοι μαμμή γυρεύουν
μαμμή γυρεύουν για μήλο τρέχουν
Οι άι Αποστόλοι για μήλο τρέχουν
ώσπου να πάνε κι ώσπου να έρθουν
Η Παναγιά μας ξελευτερώθει
μέσα στις δάφνες μεσ’ στα λουλούδια
Μέσα στις δάφνες μέσ’ στα λουλούδια
κάνει τον ήλιο και το φεγγάρι
Κάνει τον ήλιο και το φεγγάρι
σαν ήλιος λάμπει σαν νιό φεγγάρι
Σαν ήλιος λάμπει σαν νιό φεγγάρι
σ’ αυτό το σπίτι του νοικοκύρη
Σ’ αυτό το σπίτι του νοικοκύρη
στη φαμελιά του και στα παιδιά του
Περιοχή: Κυκλάδες
Για σένα κόρη όμορφη
ήρθαμε να τα πούμε,
και τα καλά Χριστούγεννα
για να σου ευχηθούμε.
Φέρτε μας κρασί να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας κρασί να πιούμε.
Αν έχεις κόρη όμορφη
βάλε τη στο τσιμπίδι,
και κρέμασε την αψηλά
να μην τη φαν οι ψύλλοι.
Φέρτε μας κρασί να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας κρασί να πιούμε.
Σ’ αυτό το σπίτι που ‘ρθαμε
καράβια `ν’ ασημένια,
του χρόνου σαν και σήμερα
να ‘ναι μαλαματένια.
Φέρτε μας κρασί να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας κρασί να πιούμε.
Για σένα κόρη όμορφη
ήρθαμε να τα πούμε,
και τα καλά Χριστούγεννα
για να σου ευχηθούμε.
Φέρτε μας κρασί να πιούμε
και του χρόνου να σας πούμε,
και του χρόνου να σας πούμε
φέρτε μας κρασί να πιούμε.
Χριστός γεννιέται, χαρά στον κόσμο,
χαρά στον κόσμο, στα παλληκάρια.
Σαράντα μέρες, σαράντα νύχτες,
η Παναγιά μας κοιλοπονούσε.
Κοιλοπονούσε, παρακαλούσε,
τους αρχαγγέλους , τους ιεράρχες.
-Σεις αρχαγγέλοι και ιεράρχες,
στη Σμύρνη πηγαίν΄τε , μαμμές να φέρ΄τε.
Άγια Μαρίνα, άγια Κατερίνα,
στη Σμύρνη πάνε , μαμμές να φέρουν.
Όσο να πάνε κι όσο να έρθουν,
η Παναγιά μας ηληυτηρώθη.
Στην κούνια τό ΄βαλαν και το κουνούσαν,
και το κουνούσαν , το τραγουδούσαν.
Σαν ήλιος λάμπει ,σα νιο φεγγάρι,
σα νιο φεγγάρι, το παλληκάρι.
Φέγγει σε τούτον το νοικοκύρη,
με τα καλά του, με τα παιδιά του,
με την καλή τη νοικοκυρά του…
Αυτή είναι η ημέρα όπου ήλθ’ ο Λυτρωτής
από Μαριάμ Μητέρα εκ Παρθένου γεννηθείς. (2)
Άναρχος αρχήν λαμβάνει και σαρκούται ο θεός
Αγέννητος γεννάται εις την φάτνην ταπεινός. (2)
Άγγελοι το νέο λέγουν εις ποιμένας και βοσκούς
ο Αστήρ το θαύμα δείχνει εις τους μάγους και σοφούς. (2)
Οι τρεις μάγοι ξεκινάνε τ” άστρο έχουν βοηθό
τη σπηλιά ψάχνουν να βρούνε με τον άγιο θεό. (2)
Λίβανο χρυσό και σμύρνα να του παν’ επιθυμούν
τη μικρή γλυκιά μορφή του σκύβουν και την προσκυνούν. (2)
Όσοι έχετε στα ξένα να δεχτείτε με καλό ευτυχία να σας δίνει το Θεό παρακαλώ. (2)
Θανάσης Βέγγος (1927-2011)
Ειλικρινά, δεν πιστεύω ότι έκανα πάρα πολύ σπουδαία πράγματα στην καριέρα μου. Για ένα πράγμα όμως σας διαβεβαιώ. Ότι στη γαλέρα της ζωής μου τράβηξα άγριο κουπί.
ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΕΓΓΟΣ
από το http://www.youtube.com/watch?v=vYXMo8G9aoY
Η ιστορία της γνωριμίας του Θανάση Βέγγου με τον Νίκο Κούνδουρο είναι καταπληκτική. Διηγείται ο Κούνδουρος:
«Ως γόνος μεγάλης οικογένειας που ήμουν, οι βασανιστές θέλησαν να αλαφρύνουν το δικό μου βασανιστήριο στο Μακρονήσι. “Ζήτα μια χάρη και θα σου την κάνουμε” μου είπαν! Το μόνο που ζήτησα ήταν να με αφήσουν να πάω να μείνω στο βουνό χωρίς φαΐ και χωρίς νερό ενδεχομένως, αρκεί να μην τους βλέπω και να μη με βλέπουν. Το δέχτηκαν!
Την πρώτη μέρα τράβηξα για το βουνό, βρήκα ένα μέρος να κάτσω και βάλθηκα να ατενίζω την απέραντη μοναξιά του τοπίου. Ξάφνου, ένας γρήγορος, αεράτος τύπος εμφανίζεται κρατώντας κάτι πασσάλους στα χέριια του και δυο τρία κομμάτια ύφασμα. Δεν μου μιλάει, δεν του μιλάω και σε ελάχιστα λεπτά με ταχυδακτυλουργικές κινήσεις στήνει ένα αντίσκηνο! Το δικό μου αντίσκηνο!
“Τι κάνεις;” τον ρωτάω. “Θα πεθάνεις εδώ πάνω” απάντησε σοβαρός και συνέχισε τη δουλειά. Για όλες τις επόμενες μέρες, για όσο καιρό έζησα σαν αγρίμι, εξόριστος μέσ’ στην εξορία, ο ίδιος τύπος πηγαινοερχόταν κάθε μέρα διανύοντας μια τεράστια απόσταση από το στρατόπεδο ίσαμε το βουνό μόνο και μόνο για να μου φέρνει φαγητό να τρώω να μην πεθάνω. Ηταν ο Θανάσης Βέγγος, η απαρχή μιας μεγάλης φιλίας πάνω απ’ όλα.»
εφημερίδα ΕΣΠΡΕΣΣΟ 8/5/2011
από το http://nikoschilaris.blogspot.gr/2011/05/blog-post_09.html
Όπως οι περισσότεροι ηθοποιοί που ασχολήθηκαν με θεατρικές ή κινηματογραφικές επιχειρήσεις έτσι και ο Βέγγος βρέθηκε κάποια στιγμή να χρωστάει πολλά λεφτά. Εκείνη την περίοδο συμμετείχε στην παράσταση του έργου του Γιώργου Λαζαρίδη «Ο Τρελός του Λούνα Παρκ».
Και το περισσότερο πώς να ξεχάσω τις αγωνίες του Θανάση και τις αντιρρήσεις του για τις οδηγίες του σκηνοθέτη Μιχαηλίδη, όταν του επέμενε ότι κάποια στιγμή έπρεπε να σταματήσει τις τρεχάλες του επάνω στη σκηνή, για να μπορέσει έτσι να τον παρακολουθήσει πιο ήρεμα και ο θεατής.
-Δάσκαλε, να του φωνάζει ο Θανάσης. Έχω εφτά χιλιάδες προβλήματα που με κυνηγάνε, μη μου τα κάνεις εσύ εφτά χιλιάδες συν ένα…
Φτάνουμε στην πρόβα τζενεράλε, γεμάτο το θέατρο από θεατρόφιλους και θεατροσυγγενείς, ζυγώνει η σκηνή του μονολόγου και ο Θανάσης για πρώτη φορά κάθεται στο μοιραίο σκαμνάκι του μονολόγου, μια και έτσι το απαιτούσε η σκηνοθετική οδηγία.
Και ακολουθεί μια εκπληκτική ερμηνεία, με αποτέλεσμα να παγώσει η πλατεία και να ξεσπάσουν όλοι σε ένα παρατεταμένο χειροκρότημα, για να του πει:
-Είδες, Θανάση μου, τι δίκιο που είχα όταν σου έλεγα πως μόνο άμα κάτσεις στο σκαμνάκι, θα βγει η συγκίνηση;
Τον κοίταξε καλά καλά ο Θανάσης και του απάντησε:
-Δάσκαλε! Δε βγήκε από το σκαμνάκι η συγκίνηση. Όταν έλεγα το μονόλογο σκεφτόμουνα ότι αύριο το πρωί μου ‘ρχονται οι κλητήρες και μου παίρνουν το σπίτι και δεν ξέρω πού να βολέψω τη Μίνα και τα παιδιά μου…
ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ
από το βιβλίο του Γιάννη Σολδάτου
«ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΑΝΤΟΣ ΚΑΙΡΟΥ»
Εκδόσεις ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ
logomnimon.wordpress.com
Όπως κυλάει ο χρόνος
θα ρθει ένα βράδυ
που θα βγεις στο μπαλκόνι όπως κι άλλα βράδια
και μια μπουγάδα θα σε ξαφνιάσει με τη μυρωδιά της
θα κοιτάξεις ψηλά τον ουρανό
και θα πεις
έτσι όμορφα μυρίζουν τ άστρα
κι όλη η ζωή τελικά μια μπουγάδα είναι
που την πρώτη του Νοέμβρη μυρίζει για μια στιγμή άστρα
κι όλα στην πόλη είναι τακτοποιημένα
κι η ανάσα μια υπόσχεση παντοτινή
πως δε θα ξεχάσουμε ποτέ πως ζεσταίνονται οι καρδιές μας
stixoi.info
Ό,τι κι αν κάμης,
όπου να δράμης,
απ’ όποιο γένος,
δικός μου ή ξένος,
του κάκου! Εμπρός σου
πάντα θα μ’ έχης,
πίσω μου τρέχεις·
το τρέξιμό σου
να μην το βιάζης,
και λαχανιάζεις.
Να με θυμάσαι,
τέτοιος ο νόμος:
Ο πεζοδρόμος
μιας έγνοιας θάσαι,
κι εγώ μιας χάρης
ο καβαλλάρης
πηγη : http://www.myriobiblos.gr/texts/greek/petropoulos_palamas.html
Συνολικά 1.028 παλιά και σπάβιβλία, παλαιοί χάρτες της Ελλάδας, χαρακτικά, έργα και αρχεία ταξινομημένα σε 60 κατηγορίες δημοπρατούνται στην 117η δημοπρασία σπάνιων βιβλίων που διενεργεί ο οίκος «Σπανός-Βιβλιοφιλία», στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός» (Πλατεία Καρύτση 8), τη Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου στις 6.00 μ.μ..
Από τις πιο εντυπωσιακές εκδόσεις είναι το «Λόγοι και επιστολαί» του Ισοκράτη σε έκδοση του 1631 με περγαμηνώα βιβλιοδεσία, μια σπάνια συλλογή με τα μονόφυλλα του Καβάφη τυπωμένη στην Αλεξάνδρεια, από τα τυπογραφικά καταστήματα Κασιμάτη και Ιωνά το 1926 και η «Ζυστίν» του Ντε Σαντ, σε έκδοση Ολλανδίας που χρονολογείται στα 1860-1890 (4 τόμοι εικονογραφημένοι με 40+1 ολοσέλιδες ερωτικές χαλκογραφίες).
Ανάμεσα στους ενδιαφέροντες τίτλους βρήκαμε επίσης τους «Βίους των εξόχων ηγεμόνων» του Κορνήλιου Νέπωτα σε έκδοση Βενετίας του 1810, σειρά έξι σχολικών αναγνωστικών της Α΄-Στ΄δημοτικού, των ετών 1952-1956, τεύχη του «Νέου Πυθαγόρα», περιοδικού του 1891 με θέματα παραψυχολογίας, αποκρυφισμού κτλ., την «Ηρωίδα της Ελληνικής Επαναστάσεως» του Στέφανου Ξένου σε έκδοση του 1874, 52 τεύχη του «Ρωμηού» του Σουρή, τα «Στοιχεία Αριθμητικής» του Αντώνιου Δαμασκηνού σε έκδοση του 1880, τα «Ειδύλλια» του Θεόκριτου σε έκδοση Λειψίας του 1875, το «Εθνικόν Ημερολόγιον του έτους 1866» με ξυλογραφίες, ένα τετρασέλιδο χειρόγραφο του Γιάννη Τσαρούχη του 1947 περί αμαρτίας και ένα σύντομο ιδιόγραφο χειρόγραφο σημείωμα του 1931 του γλωσσολόγου Γεώργιου Χατζηδάκι.
Τα βιβλία είναι διαθέσιμα στο κοινό σε έκθεση στο «Βιβλιοπωλείο των Βιβλιοφίλων» (Μαυρομιχάλη 7).
Ξεφυλλίστε εδώ τον κατάλογο της δημοπρασίας
Από ΤΟ ΒΗΜΑ
Οι δύο κορυφαίες επιστημονικές επιθεωρήσεις «Science» και «Nature» όπως κάθε χρόνο τέτοια εποχή έτσι και φέτος κάνουν τον απολογισμό της χρονιάς και επιλέγουν τα κορυφαία επιτεύγματα στον κόσμο της επιστήμης το 2014. Οπως αναμενόταν η αποστολή Rosetta στον κομήτη 67/P βρίσκεται στην κορυφή της λίστας και των δύο επιθεωρήσεων.
Το Νο1
Τον περασμένο Αύγουστο το ευρωπαϊκό σκάφος Rosetta μετά από ένα επικό ταξίδι έφθασε και τέθηκε σε τροχιά γύρω από τον κομήτη 67Ρ/Τσουριούμοφ/Γκερασιμένκο. Τον Νοέμβριο το Rosetta απελευθέρωσε τη διαστημοσυσκευή Philae η οποία κατάφερε να προσεδαφιστεί έστω και ανώμαλα πάνω στον κομήτη και πριν απωλέσει την ενέργεια του κατάφερε να πραγματοποιήσει μια σειρά από μελέτες. Η αποστολή Rosetta βρίσκεται στην κορυφή της λίστας του «Science».
Το υπόλοιπο Top 10
– Η μεταμόρφωση μερικών δεινοσαύρων σε πουλιά: Μία σειρά από πρόσφατες επιστημονικές εργασίες έριξαν περισσότερο φως στο πώς έγινε η εξελικτική μετάβαση, που επέτρεψε στα νέα είδη να επιβιώσουν μετά τη μαζική εξαφάνιση των δεινοσαύρων πριν από περίπου 66 εκατ. χρόνια και σήμερα πια να κυριαρχούν στους αιθέρες.
– Η ανακάλυψη ότι το αίμα από νεαρά ποντίκια μπορεί να αναζωογονήσει τους μυς και τον εγκέφαλο γερασμένων ποντικιών. Ήδη, βρίσκεται σε εξέλιξη κλινική δοκιμή όπου ασθενείς με Αλτσχάιμερ λαμβάνουν πλάσμα αίματος από νεαρούς δωρητές.
– Η δημιουργία νέων ρομπότ και του κατάλληλου λογισμικού τους, που επιτρέπει σε «σμήνη» από μικροσκοπικά ρομπότ να συνεργάζονται αυτόνομα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
– Η δημιουργία των πρώτων μεγάλης κλίμακας «νευρομορφικών τσιπ» που μιμούνται την αρχιτεκτονική και τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου.
– Η ανάπτυξη δύο διαφορετικών μεθόδων, από ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες, για την καλλιέργεια στο εργαστήριο κυττάρων παρόμοιων με τα κύτταρα βήτα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας, πράγμα που δίνει νέες ελπίδες για την αντιμετώπιση του διαβήτη.
– Η ανακάλυψη, σε σπήλαιο της Ινδονησίας, έργων συμβολικής τέχνης ηλικίας 35.000 έως 40.000 ετών, που είναι εξίσου παλαιά- αν όχι παλαιότερα- από αντίστοιχες σπηλαιογραφίες στη Δυτική Ευρώπη.
– Η χειραγώγηση της μνήμης ποντικιών μέσω οπτογενετικών μεθόδων (έλεγχος της νευρωνικής δραστηριότητας με ακτίνες φωτός), που επέτρεψε να σβηστούν πραγματικές αναμνήσεις και να «φυτευτούν» άλλες πλασματικές.
– Η τοποθέτηση στο διάστημα φθηνών μίνι- δορυφόρων CubeSat, διαμέτρου μόλις δέκα εκατοστών, που άρχισαν να συμβάλουν στην επιστημονική έρευνα.
– Η επέκταση του γενετικού αλφαβήτου με την τροποποίηση ενός βακτηρίου (E.coli), ώστε να περιέχει δύο πρόσθετα νουκλεϊκά οξέα Χ και Υ, πέρα από τα συνήθη «γράμματα» G, T, C και Α του γενετικού κώδικα του DNA. Πρόκειται για ένα άλλο επίτευγμα- ορόσημο της συνθετικής βιολογίας που φιλοδοξεί τελικά να δημιουργήσει ζωή με νέους όρους.
H (ανθρώπινη) λίστα του
Η επιθεώρηση «Nature» επέλεξε ένα διαφορετικό τρόπο παρουσίασης των επιστημονικών επιτευγμάτων της χρονιάς που φεύγει. Δεν δημοσιεύει τις ανακαλύψεις που τα στελέχη της επιθεώρησης θεωρούν ότι ξεχώρισαν το 2014 αλλά παρουσιάζει κάποιους από τους επιστήμονες που συμμετείχαν σε αυτές.
Οι τρεις κορυφαίοι
Πρώτο επέλεξε τον Αντρέα Ακομάτσο έναν από τους επιτελείς της αποστολής Rosetta. Στη δεύτερη θέση βρέθηκε η Σούζαν Τοπαλιάν μια γιατρός και ερευνήτρια στον τομέα του καρκίνου η οποία συμμετείχε στην ανάπτυξη μιας νέας αντικαρκινικής θεραπείας που έχει θετικά αποτελέσματα σε ασθενείς με μελάνωμα ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο. Η Τοπαλιάν πιστεύει ότι η θεραπεία αυτή μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική και σε άλλες μορφές καρκίνου. Η Ραντίκα Νάγκπαλ Σέικ Ουμάρ Καν είναι μέλος της ομάδας των ερευνητών που προσπαθούν να αποκωδικοποίησουν γενετικά τον ιό Εμπολα για να βρεθεί τρόπος αντιμετώπισης του.
Οι υπόλοιποι της λίστας
Τον περασμένο Μάρτιο ερευνητική ομάδα από τις ΗΠΑ που χρησιμοποίησε το εξειδικευμένο τηλεσκόπιο Bicep στην Ανταρκτική ανακοίνωσε ότι ανίχνευσε αρχέγονα βαρυτικά κύματα. Η ανακάλυψη έγινε πρωτοσέλιδο σε όλο τον κόσμο και χαρακτηρίστηκε ως η «ανακάλυψη της δεκαετίας» επειδή τα ευρήματα θα υποστήριζαν την κοσμολογική θεωρία του λεγόμενου πληθωρισμού.Ο Ντέιβιντ Σπέργκελ εντόπισε τα λάθη της συγκεκριμένης μελέτης υποχρεώνοντας τους ερευνητές να αναδιπλωθούν. Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ των ΗΠΑ Μαριάμ Μιρζαχανί έγινε η πρώτη γυναίκα που παίρνει το Μετάλλιο Φιλντς, το ένα από τα δύο ύψιστα βραβεία Μαθηματικών. Η έρευνα της Μιρζαχανί επικεντρώνεται στα μη γραμμικά δυναμικά συστήματα. Το έργο της έχει συμβάλει στην κατανόηση της συμμετρίας των καμπυλωτών επιφανειών και υπερβολικών αντικειμένων.
Ο Πιτ Φρέιτς που μάχεται με μια πολύ σοβαρή ασθένεια ξεκίνησε μέσω των κοινωνικών δικτύων μια καμπάνια για τη συγκέντρωση χρημάτων που θα δίνονταν στην επιστημονική έρευνα. Το Ice bucket challenge όπου κάποιος προκαλούσε κάποιον άλλο για να δεχθεί ένα… μπουγέλο με παγωμένο νερό έλαβε παγκόσμιες διαστάσεις με εκατομμύρια ανθρώπους ανάμεσα τους και πολλοί επώνυμοι (καλλιτέχνες, αθλητές, πολιτικοί) να δέχονται το μπουγέλο αυξάνοντας κάθε φορά το ποσό που συγκεντρωνόταν. Ο Κοπίλιλ Ραντχακρισνάν είναι ο επικεφαλής του διαστημικού προγράμματος της Ινδίας που αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα με οργάνωση φιλόδοξων αποστολών όπως αυτές στη Σελήνη και τον Αρη. Η Μασάγιο Τακαχάσιοφθαλμολόγος στο Κέντρο RIKEN για την Αναπτυξιακή Βιολογία είναι η επικεφαλής μιας νέας θεραπείας με χρήση βλαστικών κυττάρων για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, της κύριας αιτίας τύφλωσης ηλικιωμένων ατόμων. Ο Σγιόρς Σέρες βιολόγος στο Εργαστήριο Μοριακής Βιολογίας στη Βρετανία ανέπτυξε ένα λογισμικό που επιτρέπει στα μικροσκόπια να εντοπίζουν τα ηλεκτρόνια με πιο αποτελεσματικό τρόπο αλλά και να καταγράφουν εκατοντάδες εικόνες ανά δευτερόλεπτο από πρωτεΐνες.
Από ΤΟ ΒΗΜΑ
Ηλιοστάσιο ονομάζεται η χρονική στιγμή κατά την οποία ο άξονας της Γης εμφανίζεται στραμμένος όσο περισσότερο προς ή μακριά από τον Ήλιο συμβαίνει κατά την ετήσια τροχιά της Γης γύρω από αυτόν.
Αυτό ισοδυναμεί με τον Ήλιο να βρίσκεται στο ψηλότερο ή στο χαμηλότερο σημείο (ετήσιο ) του ουρανού που βρίσκεται ποτέ το μεσημέρι, όπως εμφανίζεται σε εμάς πάνω στην επιφάνεια της Γης.
Η ημέρα του ηλιοστασίου είναι είτε η μεγαλύτερη (το Καλοκαίρι-Θερινό ηλιοστάσιο) είτε η μικρότερη (το Χειμώνα-Xειμερινό ηλιοστάσιο) μέρα του έτους για όλες τις περιοχές της γης εκτός από τους Τροπικούς.
Εδώ και χιλιάδες χρόνια, το ενδιαφέρον του ανθρώπου για τα φυσικά-αστρονομικά φαινόμενα διατηρείται αναλλοίωτο κι έντονο, όχι μόνον για το οπτικό ενδιαφέρον που αυτά τα φαινόμενα μπορεί να έχουν αλλά κυρίως γιατί ενσωματώνουν μία ιδιαίτερη συμβολική σημασία, το κάθε φαινόμενο για τον δικό του λόγο.
Από αυτή την προσέγγιση δεν θα μπορούσε να λείπει το χειμερινό ηλιοστάσιο, η μία και μοναδική μέρα του χρόνου κατά την οποία ο ήλιος “στέκεται” στον ουρανό και τότε η ημερήσια ηλιοφάνεια βρίσκεται στη μικρότερη διάρκειά της, ενώ αντίστοιχα η νύχτα έχει τη μέγιστη διάρκειά της. Ημερολογιακά, το χειμερινό ηλιοστάσιο ορίζεται κάθε έτος μεταξύ της 21ης και 22ας Δεκεμβρίου για το βόρειο ημισφαίριο και αντίστροφα, μεταξύ της 21ης και 22ας Ιουνίου για το νότιο ημισφαίριο. Μικρή απόκλιση υπήρξε περί το 45 π.κ.χ. όταν ο Ιούλιος Καίσαρας όρισε στο Ιουλιανό ημερολόγιο την 25η Δεκεμβρίου ως επίσημη ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου, δίνοντας έτσι τη βάση για σημαντικούς ιστορικούς-θρησκευτικούς συνειρμούς λίγες δεκαετίες αργότερα…
Πολλοί ανθρώπινοι πολιτισμοί εόρταζαν και εορτάζουν τόσο το χειμερινό όσο και το θερινό ηλιοστάσιο, όπως και τις ισημερίες, πράγμα που αντικατοπτρίζεται και σε κοντινές ημερολογιακά φαινομενικά άσχετες θρησκευτικές εορτές. Το γνωστότερο παράδειγμα για το χειμερινό ηλιοστάσιο είναι τα Χριστούγεννα.
Από τις 17 ως τις 23 Δεκεμβρίου, οι αρχαίοι Ρωμαίοι εόρταζαν τα Σατουρνάλια και στις 25 Δεκεμβρίου τα Μπρουμάλια (η λέξη υποδηλώνει τη μικρότερη ημέρα του χρόνου, dies brevissima > brevma > bruma, δηλ.το χειμερινό ηλιοστάσιο). Σε αυτά τιμούσαν την «ημέρα της γεννήσεως του αήττητου Ήλιου» (dies natalis invicti Solis), αφού ο Ήλιος από εκείνες τις ημέρες έπαυε να χαμηλώνει την τροχιά του και άρχιζε να επανέρχεται ψηλά στον ουρανό ως θριαμβευτής για να ξαναφέρει τη ζέστη και τη ζωή στην παγωμένη φύση.
Ο Χριστιανισμός λοιπόν υιοθέτησε την ημερομηνία (επισήμως από τον 6ο αι.) αλλάζοντας το τιμώμενο πρόσωπο στον «Ήλιο της Δικαιοσύνης» (κατά το τροπάριο των Χριστουγέννων), τον Ιησού Χριστό, οπότε ο λαός δεν δυσκολεύθηκε να αλλάξει και πολύ τις εορταστικές του συνήθειες (βλ. το αναλυτικό άρθρο Ιστορία του εορτασμού των Χριστουγέννων). Σε άλλους λαούς παρατηρούμε ότι π.χ. οι εορτές Γιάλντα, Καρατσούν, Χανουκκά, Κουάντζα κλπ. εορτάζονταν επίσης πολύ κοντά στο χειμερινό ηλιοστάσιο.
Aπό newsit.gr.
AΠΟ ΤΗΝ ΔΑΝΑΗ
Το Σάββατο γύρω από το τραπέζι μιλούσαμε για το αλάτι.
Πως κάθε φορά βάζω αλάτι για να νοστιμίσει το φαγητό.
Προσθέτω αλάτι στην κατσαρόλα “με το μάτι” ή ακολουθώντας τη δοσολογία που προτείνει η συνταγή;
Βάζω το αλάτι στην κατσαρόλα ή προτιμώ να το βάλω στο πιάτο μου για να είμαι σίγουρος για το αποτέλεσμα;
Βάζω αλάτι στην κατσαρόλα ή αφήνω να βάλει ο κάθε ένας στο πιάτο του την ποσότητα που χρειάζεται;
Πόσο αλάτι βάζω έχει σχέση με το ποιος ή ποιοι θα φάνε από το φαγητό;
Κάποια στιγμή προσπάθησα να θυμηθώ πως ξεκινούσε να αφηγείται η Françoise Ηèritier στο “Το αλάτι της ζωής”. Μπόρεσα να θυμηθώ να ξεκινάει με αφορμή την εβδομάδα που “έκλεψε” ο “κύριος Πιετ” για να κάνει διακοπές.
Η ανάμνηση που έχω από το βιβλίο είναι «α, κι εγώ το έχω κάνει αυτό», «σε αντίστοιχη περίπτωση…», «που με ταξίδεψε τώρα…», «για μένα πως ήταν…;», «η αντιστοιχία στην Ελλάδα θα ήταν…», «θέλω κι εγώ…», «πόσο χρονών να είναι…;», «μα που το ξέρει, δεν ήταν εκεί!»
“Το αλάτι της ζωής” ήταν δώρο, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Μου δόθηκε σε συσκευασία δώρου με κόκκινη καρό κορδέλα λίγες ώρες πριν τις διακοπές.
Καθώς ξεκινούσε η περίοδος που θα ήμουν για λίγο μακριά από ό,τι σταθερό αναγνώριζα στην καθημερινότητά μου τη δουλειά μου, τους φίλους μου, το σπίτι μου, τους ανθρώπους που γνωρίζω και με γνωρίζουν, τις συνήθειές μου, τους γνώριμους ρόλους μου.
Έψαχνα να σχηματίσω το περίγραμμά μου, να με συναρμολογήσω ξανά για να με ανα-γνωρίσω αλλιώς απ’ ότι με ένιωθα στην κάθε μου μέρα.
Το βιβλίο στάθηκε συνταξιδιώτης, χάρτης με προτεινόμενες διαδρομές, πυξίδα. Στο τέλος της πτήσης, στην προσγείωση, ένιωθα γεμάτη με εικόνες και στιγμές από τα μικράτα μου μέχρι και τότε. Είχα μαζί μου – φυλαχτό – το δικό μου πλούτο στιγμών ζωής και ένα ¨σακούλι¨ που γέμιζε κιόλας με νέες.
Τη διαδρομή αυτή την έκανα μαζί με τον άνθρωπο που έγραψε το βιβλίο, όσο έπαιρνα πληροφορίες και γνώριζα εκείνον τόσο θυμόμουνα και συνέθετα το δικό μου παζλ μικρών ή μεγάλων στιγμών.
ΤΟ ΑΛΑΤΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
απόσπασμα,
σελ.51-52
…να νιώθεις γύρω σου μια προσοχή τεταμένη, πυκνή· να παίρνεις το λόγο σαν να μπαίνεις στη μάχη· να βρίσκεις, επιτέλους, την ακριβή λέξη· να περιμένεις ένα τηλεφώνημα· να στεναχωριέσαι που τα βότσαλα χάνουν το ωραίο τους χρώμα όταν στεγνώνουν· να φαντασιώνεσαι ένα μεγάλο σπίτι με πράσινα παράθυρα σε ένα σταυροδρόμι ή στην καρδιά του δάσους· να θαυμάζεις μια κομψή διπλή σκάλα που οδηγεί σε ένα φαρδύ πλατύσκαλο ή τις αμέτρητες αλθαίες ή μια στέγη με γυαλιστερά τούβλα· να τραγουδάς α καπέλα και ουνίσονο· να δονείσαι στη χροιά μιας φωνής· να απευθύνεσαι σε έναν άγνωστο μπερδεύοντάς τον με έναν παλιό γνωστό σου, λόγω τρομερής ομοιότητας· να μιλάς από μέσα σου· να μην αλλάζεις γνώμη για τους αγαπημένους σου· …
Françoise Ηèritier,
εκδόσεις κέλευθος.
Η ανάμνηση αναδύθηκε με αφορμή την κουβέντα μας για το αλάτι, λίγο πριν τις διακοπές.
Την επικοινωνώ με μια ευχή για νέες απολαυστικές ή μη, μικρές ή μεγάλες δικές μας ¨καταδικές” μας στιγμές.
ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΕΤΡΟ
Συνηθισμένες εκφράσεις του παρελθόντος που σιγά σιγά χάνονται παραχωρώντας τη θέση τους σε νέες που έχουν κι αυτές τη δική
τους ιστορία, χωρίς, όμως, των παλιών εκφράσεων τη χάρη και τη φαντασία.
Είσαι μια… τρελοκαμπέρω!
Εδώ έχουμε μια λέξη που προέρχεται από κύριο όνομα πραγματικού προσώπου -χωρίς καν να το γνωρίζουν ακόμα και πολλοί από όσους την έχουν
χρησιμοποιήσει. Μιλάμε για τον χαρακτηρισμό «τρελοκαμπέρω» που έχει την έννοια της απερίσκεπτης,της γυναίκας που κάνει «τρέλες»
χωρίς δεύτερη σκέψη. Από πού βγήκε; Από το όνομα ενός εξαιρετικού ανδρός, ο οποίος έμεινε στην ιστορία για την τόλμη, την επιδεξιότητα και τη γενναιότητά
του.Ο γεννημένος το 1883 Δημήτρης Καμπέρος έγινε το 1912 ο πιλότος που πραγματοποίησε την πρώτη πτήση με στρατιωτικό αεροπλάνο στην Ελλάδα. Απέκτησε φήμη για τις
παράτολμες επιδείξεις του και για τις ριψοκίνδυνες αποστολές του. Οι συνάδελφοί του τον φώναζαν «Τρελοκαμπέρο». Πέθανε στην κατοχή το 1942 από
διαρροή αερίου στο σπίτι του. Η φήμη από τις «τρέλες» του, όμως, παρέμεινε ζωντανή. Στο πέρασμα των χρόνων, η ιστορία ξεθώριασε και η κλητική σταδιακά
παρερμηνεύτηκε σε ονομαστική θηλυκού, οπότε και προέκυψε η «τρελοκαμπέρω».
Μια άλλη περίπτωση κύριου ονόματος που πια χρησιμοποιείται ως ουσιαστικό -εδώ όμως σίγουρα περισσότεροι γνωρίζουν την ιστορία- είναι η λέξη
«τόφαλος». Τη χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε κάτι το τεραστίων διαστάσεων, προέρχεται όμως από το όνομα του θρυλικού Πατρινού πρωταθλητή
της άρσης βαρών, Δημήτρη Τόφαλου.
Υπάρχουν κάποιες λέξεις που τις χρησιμοποιούμε κι ας γνωρίζουμε στο περίπου -ή στο… καθόλου- τι ακριβώς σημαίνουν.
Υπάρχει όμως μια απολύτως λογική μεταφορά πίσω τους. Μια ζεστή μέρα του Αυγούστου, για παράδειγμα, ο καθένας μας μπορεί να «βγάλει την
μπέμπελη». Ποια είναι η μπέμπελη; Κάτι καθόλου τροπικό. Η -πεζή- έννοια της λέξης είναι η ιλαρά, όσο για τη φράση στηρίζεται σε
γιατροσόφια που έλεγαν ότι για να θεραπευτείς από την μπέμπελη – ιλαρά, πρέπει να ιδρώσεις.
Μια άλλη περίπτωση είναι η μαρμάγκα, η οποία εμφανίζεται στη φράση «τον έφαγε η μαρμάγκα», που σημαίνει εξαφανίστηκε χωρίς να
αφήσει ίχνη. Μαρμάγκα είναι ένα είδος δηλητηριώδους αράχνης, η οποία αιχμαλωτίζει και εξαφανίζει τα θύματά της χωρίς να αφήνουν πίσω τους
κανένα σημάδι…
Ποιος είναι ο αγλέορας;Αρχαιοπρεπής είναι η προέλευση του «αγλέουρα» ή «αγλέορα» -όσο κι αν δεν του φαίνεται. Ετυμολογικά αποτελεί παραφθορά του αρχαιοελληνικού «ελλέβορος» (αλλέβουρας – αλλέουρας -αγλέουρας), που είναι το όνομα ενός δηλητηριώδους φυτού με όμορφα κιτρινοπράσινα λουλούδια. Το χρησιμοποιούσαν ως φάρμακο στην επιληψία μέχρι και στην κατάθλιψη, όμως μια άλλη
ιδιότητά του ήταν αυτή που το έκανε γνωστό και στη γλώσσα του σήμερα: η πικρή και στυφή γεύση
και οσμή του, που προκαλούσε ναυτία και δυσφορία. Αίσθηση ανάλογη με αυτή που μπορεί να έχει
κανείς ύστερα από την υπερβολική κατανάλωση φαγητού ή αλλιώς έτσι και φάει τον
αγλέορα.
Η Μιχαλού και ο Παντελής
Αν αναζητήσουμε κάποια από τα πρόσωπα που πιθανόν κι οι ίδιοι έχουμε χρησιμοποιήσει στο λόγο μας προκύπτουν πολλές απορίες: ποια είναι η Μιχαλού και γιατί είναι τόσο κακό να της χρωστάει κανείς
ή ποιος είναι ο Παντελής – Παντελάκης μου, που λέει όλο τα ίδια και τα ίδια; Και στις δύο περιπτώσεις, ο μύθος λέει πως υπήρξαν πραγματικά πρόσωπα.
Για την ιστορία της Μιχαλούς, ωστόσο, υπάρχουν επιφυλάξεις. Η δημοφιλέστερη εκδοχή λέει πως
πρόκειται για μια άκαρδη και ανελέητη ταβερνιάρισσα στο Ναύπλιο τα πρώτα χρόνια του ελληνικού κράτους, η οποία εξευτέλιζε όσους αδυνατούσαν να εκπληρώσουν τα χρέη τους και είχε μονίμως
γραμμένα τα ονόματά τους στον τοίχο του μαγαζιού της ώστε να τα βλέπουν όλοι. Γι’
αυτό και η φράση «χρωστάει της Μιχαλούς”
Είσαι μια… τρελοκαμπέρω!
Εδώ έχουμε μια λέξη που προέρχεται από κύριο όνομα πραγματικού προσώπου -χωρίς καν να το γνωρίζουν ακόμα και πολλοί από όσους την έχουν χρησιμοποιήσει. Μιλάμε για τον χαρακτηρισμό
«τρελοκαμπέρω» που έχει την έννοια της απερίσκεπτης, της γυναίκας που κάνει «τρέλες» χωρίς δεύτερη σκέψη. Από πού βγήκε; Από το όνομα ενός εξαιρετικού ανδρός, ο οποίος έμεινε στην ιστορία για
την τόλμη, την επιδεξιότητα και τη γενναιότητά του. Ο γεννημένος το 1883 Δημήτρης Καμπέρος έγινε το 1912 ο πιλότος που πραγματοποίησε την πρώτη πτήση με στρατιωτικό αεροπλάνο στην Ελλάδα. Απέκτησε φήμη για τις παράτολμες επιδείξεις του και για τις ριψοκίνδυνες αποστολές
του. Οι συνάδελφοί του τον φώναζαν «Τρελοκαμπέρο».Πέθανε στην κατοχή το 1942 από διαρροή αερίου
στο σπίτι του. Η φήμη από τις «τρέλες» του, όμως, παρέμεινε ζωντανή. Στο πέρασμα των χρόνων, η ιστορία ξεθώριασε και η κλητική σταδιακά παρερμηνεύτηκε σε ονομαστική θηλυκού, οπότε καιπροέκυψε η «τρελοκαμπέρω»
