Η Ζωή μας σήμερα
Από την Ιωάννα
Ο A. Maslow είναι ένας από τους μεγάλους σύγχρονους αμερικανούς ψυχολόγους, που ενδιαφέρθηκε να μελετήσει και να προσαρμόσει στη δυτική επιστημονική νοοτροπία τις αρχαίες ανατολικές παραδοσιακές τεχνικές, όπως της Γιόγκα ή του διαλογισμού.
Ο Maslow μιλάει για ψυχολογία υγείας. Αντιπροσωπεύοντας τους υπαρξιστές ψυχολόγους πιστεύει ότι η ψυχολογία δεν είναι μόνο για να βοηθά τους άρρωστους ανθρώπους – που σύμφωνα με την θεωρία του έχουν έλλειψη στην βασική ανάγκη του ανθρώπου-, αλλά ότι είναι μία επιστήμη και για υγιείς ανθρώπους, στους οποίους δίνει την δυνατότητα, μέσα από την γνώση και τον έλεγχο του εαυτού τους, να καταφέρουν να βελτιώσουν την ζωή τους και να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι.
Ο Maslow θεωρεί ότι οι συγκρούσεις, η ένταση, το αίσθημα κατωτερότητας δεν είναι μόνο χαρακτηριστικά ενός άρρωστου ανθρώπου. Ακόμα κι ένας υγιής που τείνει να κερδίζει την ισορροπία και την σταθεροποίηση, θα την χάσει κάποια στιγμή αν θέλει να εξελιχθεί πραγματικά προς ένα ανώτερο ιδεώδες. Μόνο η στασιμότητα μειώνει τον πόνο αλλά, παράλληλα, σταματάει και την ανάπτυξη. Όπως λέει ο Maslow: «Η ανάπτυξη και η πρόοδος μπορούν να βγουν μέσα από τον πόνο και την σύγκρουση».
Ένα βασικό σημείο της θεωρίας του και κατ’ επέκταση των υπαρξιστών, είναι η άποψη ότι ο άνθρωπος έχει διπλή φύση, μια ζωική και μία θεία και καμία δεν πρέπει να απορριφθεί εις βάρος της άλλης.
Ξεκινάει από την βασική θέση της ύπαρξης στον άνθρωπο μιας τάσης προς ανάπτυξη, αυτοτελείωση ή αυτοπραγμάτωση. Αυτή λοιπόν η αυτοπραγμάτωση είναι ένας μακρινός στόχος για τον άνθρωπο που τείνει να την θεωρεί ως μια ύψιστη και λογική κατάσταση πραγμάτων. Και ενώ η ανάπτυξη συντελείται συνεχώς στην ζωή ενός ανθρώπου και είναι μία δυναμική κατάσταση, ένα γίγνεσθαι, η αυτοπραγμάτωση είναι ο στόχος, δηλ. το να «είναι» κανείς.
Τι είναι όμως αυτό που παρακινεί τον άνθρωπο για την αυτοπραγμάτωση;
Σύμφωνα με τον Maslow, κριτήριο για να παρακινηθεί ο άνθρωπος είναι η ανικανοποίητη ανάγκη. Η ψυχολογική ανάπτυξη του ανθρώπου σκιαγραφείται από την μετάβασή του από τις φυσιολογικές βασικές ανάγκες (τις πιο προσωπικές) στις περισσότερο κοινωνικές ανάγκες (όπως για σεβασμό, αυτοεκτίμηση και αυτοπραγμάτωση).
maslow2 Τις ιεραρχεί ως εξής:
α) φυσιολογικές όπως: πείνα, δίψα, ύπνος, σεξ κ.α.
β) ασφάλειας όπως: προστασία από κίνδυνο, απειλή κ.α.
γ) ανάγκη για αγάπη όπως: η ένταξη σε ομάδα.
δ) ανάγκη για εκτίμηση και σεβασμό προς τον εαυτό μας και προς τους άλλους.
ε) αυτοπραγμάτωση, δηλαδή εξελισσόμενη πραγμάτωση των δυνατοτήτων, των ικανοτήτων ως εκπλήρωση μιας αποστολής ή γνώση της βαθύτερης φύσης του ανθρώπου, τάση προς ενοποίηση στον εσωτερικό κόσμο του ατόμου.
Αυτές οι ανάγκες είναι ιεραρχικά δοσμένες, διότι με το που καλύπτεται η μία, δεν σημαίνει απάθεια του ανθρώπου, αλλά αμέσως εμφανίζεται στην σκηνή της συνείδησης η ανάγκη του πιο υψηλού επιπέδου και μάλιστα όσο πιο ψηλά είναι οι ανάγκες τόσο λιγότερο οδηγούν σε ηρεμία. Αντιθέτως οι ορέξεις γίνονται πιο επιτακτικές, π.χ. η ανάγκη για αυτοσεβασμό που γεννιέται μέσα από την εκπαίδευση, κάνει το άτομο όλο και πιο δραστήριο, καταλαβαίνει όλο και περισσότερο το σύμπαν και τους ανθρώπους ενώ ταυτόχρονα μεγαλώνει η φιλοδοξία του να είναι πιο καλός άνθρωπος.
Η δύναμη της ζωής – όπως την ονομάζει ο Maslow – πηγάζει από την ευχαρίστηση που υπάρχει στο να αναπτύσσεται κανείς. Έτσι λοιπόν καταλήγει στο ότι τα κίνητρα που συνδέονται με ελλείψεις, απαιτούν μείωση της έντασης και επαναφορά της ισορροπίας. Ενώ τα κίνητρα που συνδέονται με την ανάπτυξη του ανθρώπου, διατηρούν την ένταση ώστε να επιτευχθούν μακρινοί και δύσκολοι στόχοι.
Ή διαφορετικά: Η ικανοποίηση των ελλείψεων (παρόρμηση, ένστικτα) βοηθά να αποφύγουμε την ασθένεια, ενώ η ικανοποίηση των αναγκών ανάπτυξης, παράγει θετική υγεία.
Επίσης ο Maslow τονίζει ότι οι ανάγκες για ασφάλεια, αγάπη και εκτίμηση (δηλαδή β, γ, δ) χρειάζονται έναν εξωτερικό παράγοντα για να ικανοποιηθούν. Αυτός ο εξωτερικός παράγοντας είναι οι άλλοι. Το άτομο σε αυτήν την περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κυβερνάει τον εαυτό του ή ελέγχει την μοίρα του αφού εξαρτάται από την έγκριση, την στοργή και την καλή θέληση των άλλων. Έτσι λοιπόν βλέπουμε καθαρά πως υπάρχει σ’ αυτόν μία «έλλειψη ελευθερίας».
Το αυτοπραγματωμένο άτομο, αντιθέτως, είναι πολύ λιγότερο εξαρτημένο και περισσότερο αυτόνομο. Μάλιστα, όπως λέει ο Maslow, ενδέχεται στην πραγματικότητα όχι μόνο να μην έχει ανάγκη από τους άλλους αλλά και να εμποδίζεται από αυτούς, μιας και του αρέσει η μοναξιά και η περισυλλογή. Αυτή η αυτονομία του αυτοπραγματωμένου ανθρώπου σημαίνει επίσης και σχετική ανεξαρτησία από τις δυσκολίες του εξωτερικού περιβάλλοντος όπως π.χ. άγχος, τραγωδίες, κακοτυχίες κ.λ.π. διότι οι επιθυμίες αυτού του ανθρώπου, είναι οι δικοί του πρωταρχικοί καθοριστικοί παράγοντες κι όχι οι πιέσεις από το περιβάλλον του. Γι’ αυτό ο άνθρωπος, σ’ αυτό το επίπεδο, έχει μία «ψυχολογική ελευθερία», όπως την ονομάζει ο Maslow.
Όσον αφορά την φάση των προχωρημένων σταδίων ανάπτυξης, το άτομο είναι κατά βάση μόνο του, μπορεί να στηριχτεί μόνο στον εαυτό του, γι’ αυτό η συμπεριφορά των ανθρώπων που πασχίζουν για αυτοπραγμάτωση δεν μαθαίνεται, αλλά δημιουργείται και δεν αντιγράφεται.
Σύμφωνα με τον Maslow υπάρχουν δύο είδη δυνάμεων μέσα στον άνθρωπο. Από την μία υπάρχει η τάση να εξερευνά, να μεταχειρίζεται, να βιώνει, να επιλέγει και να απολαμβάνει. Είναι μια τάση που αποτελείται από μία ομάδα δυνάμεων που τον σπρώχνει μπροστά, προς την ολοκλήρωση του εαυτού και την πλήρη λειτουργία όλων των δυνατοτήτων του.
Από την άλλη υπάρχει η καθηλωτική, παλινδρομική δύναμη των μη ικανοποιημένων αναγκών της λειτουργίας της άμυνας απέναντι στον φόβο, τον πόνο, την απώλεια κ.λ.π. που κάνει τον άνθρωπο να παλινδρομεί, να καθηλώνεται στο παρελθόν σε όσα έχει κατακτήσει, να φοβάται να προχωρήσει, να αναπτυχθεί, να ρισκάρει, να φοβάται δηλαδή την ανεξαρτησία και την ελευθερία.
Γι’ αυτόν τον λόγο, επειδή λειτουργούν και οι δύο αυτές τάσεις μέσα στον άνθρωπο, η ανάπτυξη είναι μια διαδικασία ελεύθερων επιλογών με τις οποίες ο άνθρωπος έρχεται αντιμέτωπος κάθε στιγμή της ζωής του. Δηλαδή η βούλησή του καθορίζει την ανάπτυξή του.
Ο Maslow θεωρεί ότι υπάρχει στον άνθρωπο ο φόβος να γνωρίσει τον εαυτό του. Είναι όπως λέει μια τάση να αρνούμαστε το καλύτερο μέρος του εαυτού μας διότι αυτό θα μας φέρει (στην προσπάθεια ανάπτυξης) αισθήματα αδυναμίας και ανεπάρκειας, βλέποντας πραγματικά τον εαυτό μας. Είναι η συνειδητοποίηση του ότι είμαστε ταυτόχρονα σκουλήκια και θεοί. Γι’ αυτό και στις περισσότερες θρησκείες, η γνώση είναι καταραμένη (το μήλο που έφαγαν οι πρωτόπλαστοι, ο Προμηθέας, ο Οιδίποδας).
Το να ανακαλύψει κανείς το μεγαλείο του εαυτού του θα του επιφέρει από την μία ευφορία αλλά από την άλλη θα του φέρει την ευθύνη και τα καθήκοντα των ανθρώπων που ξεχωρίζουν. Θα του επιφέρει την «μοναξιά του Ηγέτη», διότι το άτομο διαισθάνεται την υπευθυνότητα κι αυτή φαίνεται βαρύ φορτίο και προσπαθεί να το αποφύγει. Γι’ αυτό, η γνώση είναι μια πράξη αυτό-επιβεβαίωσης και αυτό-επικύρωσης. Αυτός είναι κι ένας λόγος που ένας τύραννος ή ένας εκμεταλλευτής οποιασδήποτε μορφής δεν θα ενθάρρυνε την γνώση στους υποτελείς του. Άνθρωποι που ξέρουν πολλά νιώθουν περισσότερο ελεύθεροι και το πιο πιθανό είναι να επαναστατήσουν.
Έτσι λοιπόν καταλήγει ο Maslow:
«Μια φιλοσοφία ή θρησκεία ή επιστήμη που στηρίζεται στην ασφάλεια, είναι περισσότερο πιθανό να είναι τυφλή από μια φιλοσοφία, θρησκεία ή επιστήμη που βασίζεται στην ανάπτυξη».
«Ένας δάσκαλος ή μια κοινωνία, ένας πολιτισμός, δεν δημιουργούν έναν άνθρωπο. Δεν εμφυτεύουν μέσα του την ικανότητα να αγαπά, να αυτοβελτιώνεται ή να είναι δημιουργικός. Αντ’ αυτού, επιτρέπουν ή προωθούν ή ενθαρρύνουν ή βοηθούν αυτό που υπάρχει σε εμβρυακή μορφή να γίνει αληθινό και πραγματικό. Ο πολιτισμός είναι ο ήλιος, η τροφή και το νερό, δεν είναι ο σπόρος»
Από sciencearchives.wordpress.com
Με ρώτησαν σε μια συνέντευξη που είδα την πιο εκπληκτική εικόνα στη ζωή μου.
Τους είπα στο μαιευτήριο Αλεξάνδρα, όταν γεννούσε η αδερφή μου. Ήταν δύσκολος τοκετός, είχαμε μαζευτεί όλη η οικογένεια και βολτάραμε πάνω κάτω σαν παλαβοί μέχρι να αρχίσει η γέννα.
Φτάνοντας στην άκρη του ορόφου βλέπαμε το θάλαμο των νεογέννητων, μια γιορτή ολόκληρος. Τα μωρά ροδοκόκκινα έκλαιγαν με όλα τους τα πνευμόνια, οι χαμογελαστές νοσοκόμες τα σήκωναν όρθια για να τα δείξουν στους ευτυχείς μπαμπάδες που τα φωτογράφιζαν, οι παππούδες δάκρυζαν, οι φίλοι κουνούσαν γαλάζια και ροζ μπαλόνια.
Μετά από 5 ώρες βαρέθηκα να ανεβοκατεβαίνω σαν παλαβή τον ίδιο όροφο κι άρχισα να κατεβαίνω προς τα κάτω. Ο θόρυβος όσο κατέβαινες, κατέβαινε κι αυτός. Η χαρά το ίδιο. Ελάχιστες φωνές έσπαγαν τη σιωπή που δεν μύριζε ταλκ αλλά χλωρίνη.
Στον τελευταίο διάδρομο η σιωπή ήταν τόσο παγερή που βάδιζα διστακτικά σαν να έκανα κάτι απαγορευμένο όταν στην άκρη του διαδρόμου είδα ένα θάλαμο πανομοιότυπο με τον γιορτινό του 4ου ορόφου. ΚΙ αυτός γεμάτος νεογέννητα, μόνο που αυτά σώπαιναν σαν ψαράκια έξω απ΄το νερό. Όλα. Απ΄έξω ούτε μπαμπάδες, ούτε παπούδες, ούτε νονοί. Κοίταξα για το προσωπικό. Μόνο δυο νεαρές νοσοκόμες που άλλαζαν κάτι σεντόνια. Πλησίασα και κόλλησα τη μούρη μου στο τζάμι. Τότε άκουσα στο βάθος ένα μωράκι που κλαψούριζε- μια παραφωνία στη σιωπή των βρεφών.
Η εικόνα με καθήλωσε. Αποφάσισα να καθίσω απ΄εξω μέχρι να βγει μια νοσηλεύτρια να τη ρωτήσω, να μάθω. Σε δέκα λεπτά το ένα κορίτσι άνοιξε την πόρτα του θαλάμου. Έτρεξα.
-Δεσποινίς τι είναι εδώ; τη ρώτησα.
-Κέντρο βρεφών ΜΗΤΕΡΑ για εγκαταλελειμμένα, μου είπε με φωνή που βαριόταν.
-Και γιατί δεν κλαίνε τα βρέφη αυτά όπως τα άλλα στον 4ο; επέμεινα.
-Δυο άτομα είμαστε. Δεν κλαινε γιατί ξέρουν ότι δεν υπάρχει κανείς να τα σηκώσει.
Έμεινα βουβή σαν ψάρι για ένα λεπτό. Μετά ξαναρώτησα
-Και το μωράκι στο βάθος γιατί κλαίει;
Το πρόσωπό της φωτίστηκε καθώς έσκασε ένα αθέλητο χαμόγελο.
-Ααααα αυτός; Αυτός είναι ο Γιαννάκης. Είναι κούκλος ο άτιμος. Όλες τον σηκώνουμε.
Αυτά είπε και έφυγε αγνοώντας ότι μου έδωσε το μεγαλύτερο μάθημα της ζωής μου.
Μαθαίνουμε λοιπόν από την ημέρα νούμερο 1 πάνω σ΄αυτή τη γη, τι μας περιμένει και προσαρμοζόμαστε. Μερικές φορές μέχρι θανάτου.
*******
Από το facebook της Λένας Διβάνη
Αντικλείδι , http://antikleidi.com
Έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη των φίλων στην ευτυχία ή στη δυστυχία; – Επίλογος: Πεμπτουσία της φιλίας είναι η συνεχής επικοινωνία μεταξύ των φίλων
Μτφρ. Β. Μοσκόβης. 1993. Αριστοτέλους Ηθικά Νικομάχεια. Ι–ΙΙ. Αθήνα: Νομική Βιβλιοθήκη.
Πότε χρειάζεται κανείς φίλους στην ευτυχία ή στην δυστυχία του;
Τους ζητά και στις δύο περιπτώσεις, γιατί οι δυστυχισμένοι έχουν ανάγκη από βοήθεια, κι οι ευτυχισμένοι από συντρόφους που συζούν μαζί τους και τους ευεργετούν, γιατί η επιθυμία τους συνίσταται στο να παρέχουν τις ευεργεσίες τους.
Είναι, λοιπόν, πιο αναγκαίο να έχει φίλους στη δυστυχία του, (25) αφού χρειάζεται χρήσιμους φίλους, αλλά από ηθική άποψη ωραιότερο είναι να αισθάνεται την ανάγκη φίλων στην ευτυχία του, γιατί σ’ αυτή την περίπτωση αναζητεί ενάρετους ανθρώπους, γιατί είναι προτιμότερο να παρέχει σ’ αυτούς τις ευεργεσίες του και να τους συναναστρέφεται. Κι είναι η παρουσία των φίλων γλυκειά και στην ευτυχία και στη δυστυχία, γιατί όσο υποφέρουν από οδύνη ανακουφίζεται, (30) όταν συμπάσχουν μαζί τους κι οι φίλοι. Γιατί και θα μπορούσε ν’ αμφιβάλλει κανείς, αν οι φίλοι σηκώνουν κι αυτοί κατά κάποιο τρόπο το βάρος ή, αντίθετα, αν λιγοστεύει τον πόνο η ευχάριστη παρουσία τους κι η πεποίθηση ότι συμμετέχει σ’ αυτόν.
Αλλά το ζήτημα, αν ανακουφίζονται γι’ αυτά ή για κάτι άλλο, ας μη το εξετάσουμε τώρα, αρκεί το ότι ανακουφίζονται πραγματικά. (35) Φαίνεται ότι η επίδραση που οφείλεται στην παρουσία είναι ανάμεικτη, [1171b] επειδή το να βλέπει κανείς τους φίλους είναι για τον δυστυχισμένο πολύ ευχάριστο, αφού ο φίλος είναι παρηγοριά και όταν τον βλέπει κανείς και όταν μιλά αν είναι ευαίσθητος. Γιατί ξεύρει τον χαρακτήρα μας καθώς και ό,τι μας προξενεί χαρά ή λύπη. Αλλά, από την άλλη μεριά υποφέρουμε και ‘μεις, (5) όταν βλέπουμε τον φίλο μας να λυπάται για τις δυστυχίες μας, επειδή κάθε φίλος θέλει ν’ αποφεύγει να προκαλεί λύπη στο φίλο του. Γι’ αυτό και οι ανδροπρεπείς από τη φύση τους δεν θέλουν να δίνουν αφορμή στους φίλους τους να συμπάσχουν μαζί τους. Αν όμως δεν αντιλαμβάνονται ότι μονάχα με μια μικρή λύπη των φίλων τους, ανακουφίζουν μια δική τους μεγάλη λύπη, δεν ανέχονται να πάσχει ο φίλος εξαιτίας τους. Γενικά προσπαθούν ν’ αποφεύγουν ανθρώπους που έχουν διάθεση να κλαψουρίζουν όλοι μαζί, γιατί κι αυτοί οι ίδιοι δεν έχουν τάση στο να θρηνούν, (10) μονάχα γυναικάκια και άνδρες γυναικωτοί αισθάνονται χαρά να αναστενάζουν μ’ αυτούς που πενθούν, και αγαπούν αυτά τα πρόσωπα σα φίλους που συμμετέχουν στη θλίψη τους, αλλά έχει χρέος να μιμείται κανείς τον καλύτερο. Αντίθετα στην ευτυχία η παρουσία των φίλων δεν είναι μόνο ευχάριστη, αλλά γεννά και την ιδέα ότι οι φίλοι χαίρονται για τα δικά μας αγαθά. (15) Γι’ αυτό φαίνεται ότι πρέπει να φωνάζουμε πρόθυμα τους φίλους μας, όταν είμαστε ευτυχισμένοι (γιατί είναι ωραίο να ευεργετεί κανείς) και στα ατυχήματά μας να κάνουμε αυτό με δισταγμό (γιατί πρέπει ν’ αποφεύγουμε όσο το δυνατό περισσότερο, να παίρνουν μέρος αυτοί στις λύπες μας). Από ‘δω και το ρητό:
«Αρκετό να είμαι μονάχος μου εγώ ο δυστυχής».
Τέλος πρέπει να φωνάζουμε προπάντων τους φίλους μας, όταν αυτοί πρόκειται να μας προσφέρουν μια μεγάλη υπηρεσία, χωρίς να ενοχληθούν πολύ. (20) Αντίθετα,πρέπει ίσως να πηγαίνουμε στους φίλους μας απρόσκλητοι και πρόθυμοι, όταν αυτοί είναι δυστυχισμένοι (γιατί είναι καθήκον της φιλίας να εξυπηρετούμε μάλιστα εκείνους που βρίσκονται στην ανάγκη, κι ακόμα όταν αυτοί δεν μας το ζητούν, η τέτοια προθυμία είναι αξιοπρεπέστερη και πιο ευχάριστη κι από τα δύο μέρη). Όταν οι φίλοι μας είναι ευτυχισμένοι, πρέπει να τρέχουμε σ’ αυτούς, εφόσον είμαστε ικανοί να τους εξυπηρετήσουμε (γιατί γι’ αυτό χρειαζόμαστε τους φίλους).Όταν όμως πρόκειται να ευεργετούμεθα, πρέπει να πηγαίνουμε σ’ αυτούς απρόθυμα και αργά (25) (γιατί δεν είναι ωραίο να τρέχει κανείς για να παίρνει οφέλη από τους άλλους). Εννοείται ότι δεν πρέπει κανείς να φαίνεται αγενής αποκρούοντας τις υπηρεσίες που του προσφέρουν οι φίλοι του. Γιατί κι αυτό συμβαίνει κάποτε. Σύμφωνα μ’ αυτά την παρουσία των φίλων πρέπει να την ευχόμαστε σε κάθε περίσταση.
Μήπως η συμβίωση δεν είναι για τη φιλία, (30) όπως για τους ερωτευμένους η θέα του λατρεμένου προσώπου, κι όπως οι εραστές προτιμούν την αίσθηση αυτή από κάθε άλλη, εφόσον μέσω αυτής υπάρχει κι απ’ αυτήν γεννιέται το ερωτικό συναίσθημα; Γιατί η φιλία είναι ένα είδος κοινότητας. Επίσης όπως διατίθεται κάποιος προς τον εαυτό του, έτσι διατίθεται και στους φίλους του. Επομένως όπως η αίσθηση της ύπαρξης είναι αγαπητή για μας τους ίδιους, έτσι είναι και σχετικά με τους συνανθρώπους μας. (35) Αλλά η δράση που για χάρη της αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξή τους, πραγματοποιείται στη διάρκεια της συμβίωσης [1172a] ώστε η προσπάθεια των φίλων μας απευθύνεται σ’ αυτήν. Τέλος ό,τι ο καθένας θεωρεί σαν πραγματικό «Είναι» και σαν τελικό σκοπό της ύπαρξής του, θέλει να το πραγματοποιεί επικοινωνώντας με τους φίλους του. Άλλοι πίνουν μαζί κρασί, άλλοι παίζουν μαζί κύβους, μαζί γυμνάζονται, άλλοι κυνηγούν με τους φίλους τους (5) και άλλοι φιλοσοφούν μαζί τους. Για να μιλήσουμε σύντομα, κάθε τι που αγαπούμε στη ζωή θέλουμε να το πραγματοποιούμε μαζί με τους φίλους μας, επειδή ο καθένας θέλει να ζει μαζί τους και γι’ αυτό κάμνει και συμμερίζεται μ’ αυτούς κάθε τι που εννοεί με τις λέξεις ζωή και συμβίωση. Γι’ αυτό η φιλία ανάμεσα στους φαύλους γίνεται πηγή του κακού (γιατί εφόσον οι φαύλοι είναι επιπόλαιοι, ο ένας συμμετέχει στην κακία του άλλου, (10) και με τον τρόπο αυτό γίνονται όλοι κακοί, αφού εξομοιώνονται ο ένας με τον άλλο). Αντίθετα η ανάμεσα στους ενάρετους ανθρώπους φιλία γίνεται πηγή αγαθού. Καθημερινά αυξάνεται το ηθικό της περιεχόμενο, και η πρόοδος συντελείται τόσο για την άσκηση της αρετής από κοινού, όσο για την αμοιβαία νουθεσία. Ο ένας δέχεται από τον άλλο τις ευχάριστες σ’ αυτόν ιδιότητες, και από ‘δω προέρχεται και το ρητό:
…..Ό,τι αγαπάμε.. είναι μέσα μας..
το κουβαλάμε μέσα μας..και δεν τελειώνει ποτέ..
κανείς δεν μπορεί να μας το πάρει..
– Ναι ίσως..αλλά όταν δεν έχουμε αυτό που αγαπάμε
είμαστε δυστυχισμένοι..
Όπως όταν χάσαμε τη σνόου (τη γατούλα)..
τώρα είμαι στεναχωρημένη χωρίς τη σνόου..
Σίγουρα νιώθεις στεναχώρια και πόνο..
αλλά η αγάπη είναι άλλο πράγμα..μην τα μπερδεύεις..
Δεν μπορείς να πεις.. «Δεν σ’αγαπώ γιατί δεν σε έχω»..
Η αγάπη δεν είναι κτήμα..
αυτό που νιώθεις..είναι εγωισμός..
είναι η έλλειψη της ικανοποίησης της ανάγκης σου
να είσαι με αυτό που αγαπάς..
Η αγάπη δεν είναι κτήμα..
είτε μιλάμε για άνθρωπο..είτε για έννοια..είτε για αντικείμενο..είτε για ζώο..
Αγαπώ..δεν σημαίνει έχω..
κανείς..δεν είναι κανενός..
Καθένας είναι κύριος του εαυτού του..
Η αγάπη δεν είναι κτήμα..
αγάπη είναι η γνώση της ύπαρξης αυτού που αγαπάς..
Ξέρεις ότι υπάρχει απλά..
και ξεχειλίζεις από αγάπη..
ακόμη κι όταν αυτό παύει να υπάρχει..
η αγάπη σου δεν θα πάψει να υπάρχει ποτέ..
είναι μέσα σου..
φτάνει να είναι αληθινή..
όχι καπρίτσιο…όχι εγωισμός..
αληθινή..ατόφια..πως να στο πω..
Η αγάπη ενώνει..τα βάθη μας..
με τα σπλάχνα της Γης
και το βλέμμα του Θεού..
Και μέσα σε αυτό το τρίγωνο..
σε αυτό το «γήπεδο»..
παλεύουν οι αντιθέσεις μας..
νικητής..υπάρχει μόνον..
όταν νικήσει η αγάπη..
μόνον..
– Όταν νιώσεις αγάπη μου αυτό που σου λέω..
τότε θα βρεις τις δόσεις ευτυχίας που χρειάζεσαι
για να ζήσεις τη ζωή σου όπως αξίζει..
Γιατί αυτό που αγαπάς..δεν θα τελειώνει ποτέ..
θα αγαπάς..ανθρώπους..μουσικές..ποιήματα..χρώματα..
πίνακες..τόξα Ουράνια..γατούλες..φιλίες..γεύσεις..μυρωδιές..
θα τα κουβαλάς μέσα σου..
προσεκτικά..
πολύτιμα..
με αγάπη..
ακόμη..κι όταν εγώ..δε θα είμαι τριγύρω..
θα ξέρεις..
θα νιώθεις..
ότι δεν θα έχω φύγει ποτέ
γιατί σε αγαπώ και με αγαπάς..
γιατί ποτέ δεν θα σταματήσουμε
η μια..να κουβαλά..μέσα της την άλλη..
όπως η Θάλασσα κι ο Ουρανός..
όπως οι μουσούδες και τα χρώματα που αγαπάς..
όπως τα λόγια του Ελύτη..που αγαπώ..
«Δίνω το χέρι στη δικαιοσύνη
Διάφανη κρήνη κορυφαία πηγή
Ο ουρανός μου είναι βαθύς κι ανάλλαχτος
Ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα
Ό,τι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του πάντα»
να νιώθεις..
να ακούς..
να κοιτάς Ουρανό..
να αγαπάς..αδιάκοπα..
Από την Ιώ Τσίντα
Ο δρόμος μου που έχει μία μόνο λωρίδα κυκλοφορίας:τη δική μου.
Στ’αριστερά μου, ένας αιώνιος τοίχος χωρίζει το δρόμο μου απ’δρόμο κάποιου που βαδίζει δίπλα μου, απ’την άλλη πλευρά του του τοίχου.
Που και που σ’αυτόν τον τοίχο βρίσκω μια τρύπα ένα παράθυρο μια
σχισμή…….Και μπορώ να κοιτάξω το δρόμο του γείτονα ή της γειτόνισσάς μου.
Μια μέρα καθώς περπατώ, μου φαίνεται ότι βλέπω στην άλλη άκρη του τοίχου, μια μορφή που κινείται στον δικό μου ρυθμό προς την ίδια κατεύθυνση.
Κοιτάζω αυτή τη μορφή:είναι γυναίκα.Είναι όμορφη.
Με βλέπει και αυτή,Με κοιτάζει.
Την ξανακοιτάζω. Της χαμογελώ…..Μου χαμογελά.
Παίρνει πάλι να βαδίζει το δρόμο της κι εγώ επιταχύνω το βήμα μου,γιατί ανυπομονώ για την επόμενη ευκαιρία.Να ξανασυναντηθώ με αυτή τη γυναίκα.
Στο επόμενο παράθυρο κοντοστέκομαι μισό λεπτό.Όταν εκείνη φτάνει, κοιταζόμαστε μέσα από το άνοιγμα.Της δείχνω με νοήματα πόσο πολύ μου αρέσει.Μου απαντά με νοήματα. Δεν ξέρω αν σημαίνουν ότι και τα δικά μου,αλλά διαιασθάνομαι ότι καταλαβαίνει τι θέλω να της πω.Νιώθω ότι θα μπορούσα να σταθώ αρκετή ώρα να την κοιτάζω και να την αφήνω να με κοιτάζει,αλλά ξέρω πως ο δρόμος μου συνεχίζεται…..Λέω στον εαυτό μου ότι ίσως παρακάτω να υπάρχει μια πόρτα.Και ίσως να μπορώ να την διαβώ, για να τη συναντήσω.
Τίποτα δε δίνει περισσότερη σιγουριά από την επιθυμία κι έτσι επιταχύνω για να βρω την πόρτα που φαντάζομαι.
Αρχίζω να τρέχω με τη ματιά μου καρφωμένη στον τοίχο.
Λίγο πιο κάτω η πόρτα εμφανίζεται.
Είναι εκεί στην άλλη πλευρά η πολυπόθητη πια και αγαπημένη σύντροφος.Περιμένοντας…….Περιμένοντας με….
Κάνω μια χειρονομία.Αυτή μου επιστρέφει ένα φιλί με τον αέρα.Μου κάνει ένα νόημα σαν να με καλεί.Μου αρκεί.Επιταχύνω προς την πόρτα για να βρεθώ μαζί της στη δική της πλευρά του τοίχου.
Η πόρτα είναι πολύ στενή.Περνάω ένα χέρι,έναν ώμο,ρουφάω λίγο το στομάχι,στρίβω λιγάκι το σώμα μου,σχεδόν καταφέρνω να περάσω το κεφάλι μου…….αλλά το δεξί μου αυτί είναι σφηνωμενο.
Σπρώχνω.Δεν υπάρχει τρόπος.Δεν περνάει.Και δεν μπορώ να βοηθήσω με το χέρι μου,γιατί δεν περνάει ούτε το δαχτυλάκι μου εκεί μέσα.
Δεν υπάρχει αρκετός χώρος για να περάσω μαζί με το αυτί μου κι έτσι παίρνω μιαν απόφαση…..(γιατί η αγαπημένη μου είναι εκεί και με περιμένει……γιατί είναι η γυναίκα που πάντα ονειρευόμουν και με καλεί…..)
Βγάζω έναν σουγιά από την τσέπη μου και με μια γρήγορη κίνηση βρίσκω το κουράγιο να κόψω το αυτί μου για να περάσω από την πόρτα.Και τα καταφέρνω:το κεφάλι μου περνάει.Αλλά μετά το κεφάλι μου βλέπω πως και ο ώμος μου μένει παγιδευμένος.Η πόρτα δεν έχει το σχήμα του σώματός μου.Βάζω δύναμη αλλά δεν υπάρχει λύση.Το χέρι και το σώμα μου έχουν περάσει,αλλά ο άλλος μου ο ώμος και το άλλο μου το χέρι δεν περνούν.Και δε με νοιάζει τίποτε,οπότε….
Κάνω πίσω και χωρίς να σκεφτώ τις συνέπειες παίρνω φόρα και ορμώ να περάσω την πόρτα.
Από το χτύπημα,ο ώμος μου εξαρθρώνεται και το χέρι μου μένει κρεμασμένο και άψυχο.Αλλά τώρα ευτυχώς σε μια θέση που μου επιτρέπει να περάσω την πόρτα…..
Είμαι σχεδόν στην άλλη πλευρά.Μόλις είμαι έτοιμος να ολοκληρώσω το πέρασμά μου από τη σχισμή συνειδητοποιώ ότι το δεξί μου πόδι έχει μείνει κολλημένο στην άλλη πλευρά.Όσο και να προσπαθώ δεν καταφέρνω να περάσω.Δεν υπάρχει τρόπος.Η πόρτα είναι υπερβολικά στενή για να περάσει ολόκληρο το σώμα μου.
Υπερβολικά στενή:δεν χωρούν και τα δυό μου πόδια……
Δε διστάζω.Είμαι πια σχεδόν δίπλα στην αγαπημένη μου.
Δε μπορώ να κάνω πίσω….Έτσι αρπάζω τον μπαλτά και σφίγγοντας τα δόντια δίνω ένα χτύπημα και κόβω και το πόδι.
Ματωμένος,κουτσός,στηριγμένος στον μπαλτά και με το ένα χέρι εξαρ
θρωμένο,μ’ένα αυτί κι ένα πόδι λιγότερο,συναντιέμαι με την αγαπημένη μου.
“Να’μαι.Επιτέλους πέρασα.Με κοίταξες,σε κοίταξα,σ’ερωτεύτηκα. Πλήρωσα όλα τα τιμήματα για σένα.Όλα επιτρέπονται στον έρωτα στον πόλεμο.Δεν έχουν σημασία οι θυσίες.
Άξιζε τον κόπο,αν έγιναν για να συναντηθώ μαζί σου,για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε μαζί……Μαζί για πάντα….”
Αυτή με κοιτάζει και της ξεφεύγει ένας μορφασμός.
“Έτσι όχι……..Έτσι δεν σε θέλω…..Εμένα μου άρεσες όταν ήσουν ολόκληρος.”
Επιμέλεια κειμένου Ζωή Φωτάκη
healingeffect.gr
«ΤΟ ΚΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ. Το πρόβλημα είναι πώς να παραμείνει καλλιτέχνης όταν ενηλικιώνεται» είχε πει ο Πικάσο. Και η πικρή αλήθεια είναι ότι κάνουμε ό,τι μπορούμε για να καυτηριάσουμε τον καλλιτέχνη μέσα στο παιδί. Αντί να ενθαρρύνουμε και να αναπτύσσουμε, αγνοούμε ή ακόμα και διώκουμε τη φαντασία και τη δημιουργικότητα, τα δύο sine qua non της τέχνης. Η ΕΝΘΑΡΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ και η καλλιέργεια της φαντασίας είναι από τις πιο παραμελημένες πλευρές των σύγχρονων εκπαιδευτικών συστημάτων. Η φαντασία συνδέεται με το ψεύδος και η δημιουργικότητα με την παράβαση κανόνων και την προσβολή ιερών αγελάδων. Τα παιδιά εισέρχονται στο σχολείο προικισμένα με πλούσια φαντασία και αστείρευτη δημιουργικότητα και αποφοιτούν με φαντασίες ατροφικές και δημιουργικές δυνατότητες στραγγαλισμένες.
«ΕΙΝΑΙ ΣΚΑΝΔΑΛΩΔΕΣ, ΓΡΑΦΕΙ Ο JOHN WATSON, ότι τα σχολεία παραγεμίζουν τα παιδιά σαν γαλοπούλες με γνώσεις, ενώ αφήνουν τη φαντασία τους να λιμοκτονεί». Σε μια εποχή που η γνώση είναι εύκολα προσβάσιμη και τη θέση «των βιβλίων τσέπης» παίρνουν «βιβλιοθήκες τσέπης» (γιατί τι άλλο είναι οι ηλεκτρονικές συσκευές που επιτρέπουν στον καθένα να κυκλοφορεί με το περιεχόμενο πολλών βιβλιοθηκών στην τσέπη του;) η εκπαίδευση, αντί να εμπνέει και να χαρίζει δημιουργικά φτερά, συνθλίβει και καταθλίβει με τη συσσώρευση γνώσεων το παιδί, ενώ θα έπρεπε να του προσφέρει το εφόδιο της φαντασίας για τη δημιουργική αξιοποίηση αυτών των γνώσεων. ΑΥΤΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΕΠΕΙΔΗ Η ΠΑΣΗΣ ΦΥΣΕΩΣ ΕΞΟΥΣΙΑ, θρησκευτική, πολιτική οικονομική, εκπαιδευτική, έχει τη ροπή να θεωρεί αμετάβλητα όσα είναι ρευστά, να μην ανέχεται διαφορετική από την κρατούσα πραγματικότητα, να ανάγει σε υπέρτατες αξίες τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα. Η κάθε εξουσία τότε μόνο αισθάνεται ασφαλής όταν τα πάντα είναι αυστηρά καθορισμένα και οριοθετημένα. ΟΙ ΑΣΚΟΥΝΤΕΣ ΕΞΟΥΣΙΑ ΛΑΤΡΕΥΟΥΝ τη στασιμότητα και φοβούνται καθετί το ρευστό, το αντιφατικό, το μεταβατικό, το υπερβατικό, το μεταβλητό. Εκλαμβάνουν συνεπώς ως απειλή την αντιφατική ματιά, την απείθαρχη εστίαση της φαντασίας και το «εν δυνάμει» της δημιουργικότητας και έχουν κάθε συμφέρον να τα θέτουν υπό διωγμόν. Ο διωγμός όμως της φαντασίας και της δημιουργικότητας όχι μόνον στραγγαλίζει τον καλλιτέχνη μέσα στο παιδί, αλλά απονευρώνει και τον μελλοντικό επιστήμονα δεδομένου του κρίσιμου ρόλου των δύο αυτών παραγόντων στην επιστημονική πρόοδο και καινοτομία.
ΌΣΟ ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΕΡΕΥΝΟΥΝ όλο και ευρύτερες εκτάσεις χώρου, όσο ανατέμνουν όλο και μικρότερες μονάδες ύλης, τόσο και πιο δυσδιάκριτη καθίσταται η διαχωριστική γραμμή μεταξύ πραγματικού και φανταστικού. Στην κβαντική φυσική τα συστατικά στοιχεία της πραγματικότητας που μας περιβάλλει, δηλαδή τα άτομα, είναι δυνατόν να υπάρχουν την ίδια στιγμή σε δύο διαφορετικούς χώρους. Ένα σύμπαν γεμάτο «κόκκινους νάνους» και «μαύρες τρύπες» που καταπίνουν αστέρια είναι πιο κοντά στον χώρο τou φανταστικού παρά στην κλασική φυσική. Eξού και το μεταμοντερνιστικό συμπέρασμα ότι «η αλήθεια είναι μύθος και ο μύθος είναι αλήθεια». ΜΟΝΟ ΑΝ ΚΑΤΑΦΕΡΟΥΜΕ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ μέσα στο παιδί, μόνο αν τονώσουμε τη φαντασία και καλλιεργήσουμε τη δημιουργικότητά του, μόνο αν το μάθουμε, αντί να υπηρετεί, να υπερβαίνει την πραγματικότητα, και πιο πολύ από «γιατί;» να ρωτάει «γιατί όχι;» έχουμε ελπίδα να αποφύγουμε τη στασιμότητα, την αδράνεια και την κοινωνική αποτελμάτωση.
Α3πό DOCTV
Η Κίνα θα επιτρέψει σε εκατομμύρια πολίτες της που στερούνταν πολιτικών εγγράφων, πρόσωπα που γεννήθηκαν κατά παράβαση της λεγόμενης πολιτικής του ενός παιδιού, να αποκτήσουν ιατρική προστασία και πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Περίπου 13 εκατομμύρια «μαύρα παιδιά» (παιδιά χωρίς ταυτότητα), περίπου το 1% του πληθυσμού της χώρας, δεν διαθέτουν μόνιμη άδεια παραμονής, απαραίτητο έγγραφο για έναν πολίτη στην Κίνα.
Ορισμένα είναι ορφανά, όμως στην πλειονότητά τους έχουν γεννηθεί εκτός του πλαισίου της αμφιλεγόμενης πολιτικής περιορισμού των γεννήσεων.
Οι γονείς που έχουν ένα παραπάνω παιδί από τον επιτρεπόμενο αριθμό που προβλέπει ο νόμος θα πρέπει να πληρώσουν βαρύ πρόστιμο προκειμένου να νομιμοποιήσουν το νεογέννητο και να μπορέσει να αποκτήσει έγγραφα.
Όμως η μη καταβολή του προστίμου από φτωχές οικογένειες δημιούργησε πολλά παιδιά χωρίς ταυτότητα, που δεν έχουν πρόσβαση στο σχολείο, δεν μπορούν να εργοδοτηθούν επίσημα και αντιμετωπίζουν εμπόδια στα ταξίδια, μεταξύ άλλων δυσκολιών.
Το Πεκίνο ανακοίνωσε στα τέλη Οκτωβρίου πως όλα τα ζευγάρια θα μπορούν στο εξής να αποκτούν δύο παιδιά, όποια κι αν είναι η κατάστασή τους, και η κυβέρνηση υποσχέθηκε «να επιλύσει πλήρως το πρόβλημα εγγραφής hukou για τα μη καταγεγραμμένα πρόσωπα» στη διάρκεια συνάντησης υπό τον ίδιο τον κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιοποίησε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα.
«Η νόμιμη καταγραφή ώστε να μπορούν να αποκτήσουν hukou είναι ένα θεμελιώδες δικαίωμα που ο νόμος αποδίδει στους πολίτες» υπογραμμίζεται στο κείμενο.
«Είναι αναγκαία προϋπόθεση ώστε οι πολίτες να μπορούν να συμμετέχουν στις κοινωνικές δραστηριότητες, να έχουν δικαιώματα και να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους» σύμφωνα με την ίδια πηγή, που διαβεβαιώνει πως «η πολιτική του περιορισμού των γεννήσεων θα αποσυνδεθεί από την εγγραφή για το hukou».
Τοπικές αρχές έχουν ανακοινώσει ήδη την πρόθεσή τους να χορηγήσουν hukou σε πρόσωπα των οποίων οι γονείς δεν έχουν πληρώσει τα πρόστιμα.
Από ΤΟ ΒΗΜΑ
Η φιλοσοφία του Πλάτωνα, αρχαιολογικά ευρήματα και η ιστορία της Αθήνας αποκαλύπτονται με μια βουτιά στο χρόνο. Το νέο Ψηφιακό Μουσείο στην περιοχή της Ακαδημίας Πλάτωνος είναι έτοιμο να υποδεχτεί τους πρώτους επισκέπτες του. Εγκαταστημένο σε νέο κτίριο το μουσείο έχει στόχο να συνδέσει την ιστορία της περιοχής με τον αστικό χώρο του σήμερα, να αναδείξει τα αρχαιολογικά στοιχεία της Ακαδημίας, αλλά και τις φιλοσοφικές ιδέες του Πλάτωνα. Όλα αυτά μέσω πολλαπλών επιπέδων πληροφορίας που συνδυάζουν φυσικά εκθέματα, κείμενα, δίγλωσσες παρουσιάσεις, πολυμέσα και εικόνες. Το κτίριο μοιάζει με «κουτί», μία κατασκευή που ανοίγει, χρησιμοποιείται και ξανακλείνει, τονίζοντας το εφήμερο του χαρακτήρα της αλλά και τον συντονισμό με τον αρχαιολογικό χώρο. Η έκθεση έχει κυκλική φορά προς τα πίσω, καθώς από τη σημερινή γειτονιά, η διαδρομή μάς πηγαίνει στα στάδια της ανακάλυψης του αρχαιολογικού χώρου. Στην πρώτη αίθουσα του Μουσείου γίνεται η γνωριμία με τον Πλάτωνα στην Αθήνα του 4ου π.Χ. αι., η δεύτερη αίθουσα αφιερώνεται στις μεθόδους της φιλοσοφικής του σκέψης, ενώ στην τρίτη βλέπουμε την επίδραση του έργου του μέσα στο χρόνο. Και η έκθεση καταλήγει εκεί απ΄όπου άρχισε: στο παρόν της Ακαδημίας Πλάτωνος.
«Όταν έμαθα ότι η πτήση μου θα καθυστερούσε 4 ώρες, άκουσα την ανακοίνωση: Αν κάποιος στην περιοχή της πύλης 4-Α καταλαβαίνει αραβικά, παρακαλούμε να έρθει αμέσως. Η πύλη 4-Α ήταν η δική μου πύλη. Πήγα αμέσως εκεί. Μια ηλικιωμένη γυναίκα, ντυμένη με την παραδοσιακή παλαιστινιακή φορεσιά, ακριβώς όπως τη φορούσε και η γιαγιά μου, ήταν κουλουριασμένη στο πάτωμα και θρηνούσε δυνατά. “Βοήθεια”, είπε ο άνθρωπος της υπηρεσίας πτήσης. “Μίλα της. Ποιο είναι το πρόβλημά της; Της είπαμε ότι η πτήση επρόκειτο να καθυστερήσει τέσσερις ώρες και αντέδρασε έτσι”. Έβαλα το χέρι μου γύρω της και της μίλησα διστακτικά. Shu dow-a, shu- biduck habibti, stani stani schway, min fadlick, sho bit se-wee? Τη στιγμή που άκουσε τις λέξεις που ήξερε -όσο και φτωχά διατυπωμένες να ήταν- σταμάτησε να κλαίει. Νόμιζε πως η πτήση μας είχε ακυρωθεί εντελώς. Έπρεπε να είναι στο Ελ Πάσο για κάποια σημαντική ιατρική αγωγή την επόμενη μέρα. Είπα “όχι, όχι, είμαστε μια χαρά, θα φτάσουμε εκεί, μόνο πιο αργά. Ποιος σας περιμένει εκεί; Ας τον καλέσουμε και θα του πω”. Καλέσαμε τον γιο της και μίλησα μαζί του στην αγγλική γλώσσα. Του είπα ότι θα μείνω με τη μητέρα του μέχρι να μπούμε στο αεροπλάνο και πως θα καθίσω δίπλα της. Του μίλησε. Στη συνέχεια μιλήσαμε και με τους άλλους γιους της, μόνο και μόνο για τη διασκέδαση. Ύστερα καλέσαμε τον μπαμπά μου. Μιλήσανε για λίγο στα αραβικά και ανακάλυψαν ότι είχαν δέκα κοινούς φίλους. Τότε σκέφτηκα γιατί να μην καλέσω κάποιους Παλαιστίνιους ποιητές που γνωρίζω και να τους αφήσω να συνομιλήσουν μαζί της; Αυτό πήρε περίπου 2 ώρες. Εκείνη γελούσε πολύ από τότε. Μιλούσε για τη ζωή της. Απαντήσεις. Ερωτήσεις. Είχε τραβήξει ένα σάκο με σπιτικά μπισκότα mamool -με λίγη ζάχαρη και γεμιστά με ξηρούς καρπούς- έξω από την τσάντα και άρχισε να τα προσφέρει σε όλες τις γυναίκες στην πύλη. Προς έκπληξή μου, καμία γυναίκα δεν αρνήθηκε. Ήταν σαν ένα μυστήριο. Η ταξιδιώτισσα από την Αργεντινή, η ταξιδιώτισσα από την Καλιφόρνια, η όμορφη γυναίκα από το Laredo -ήμασταν όλοι καλυμμένοι με την ίδια ζάχαρη άχνη. Και χαμογελούσαμε. Δεν υπάρχουν καλύτερα μπισκότα. Και τότε η αεροπορική μοίρασε δωρεάν -μη αλκοολούχα- ποτά από τα τεράστια ψυγεία της και τα δύο μικρά κορίτσια της πτήσης μας, μία Αφρικανή-Αμερικανίδα και μία Μεξικανή-Αμερικανίδα, άρχισαν να τρέχουν γύρω μας και να μας σερβίρουν χυμό μήλου και λεμονάδα και ήταν καλυμμένες και αυτές με ζάχαρη άχνη. Και παρατήρησα πως η νέα καλύτερή μου φίλή, που τώρα κρατιόμασταν χέρι-χέρι, είχε κάτι που προεξείχε από την τσάντα της: κάποια φάρμακα και ένα φυτό με πράσινα, σαν γούνινα, φύλλα. Η παλιά ταξιδιωτική παράδοση μιας τέτοιας χώρας. Πάντα έχετε μαζί σας ένα φυτό. Πάντα να μένετε ριζωμένοι κάπου. Και κοίταξα τριγύρω στην πύλη της αργοπορίας και της κούρασης και σκέφτηκα: Αυτός είναι ο κόσμος που θέλω να ζήσω. Ο κόσμος της μοιρασιάς. Ούτε ένα άτομο σε αυτή την πύλη, με το που σταμάτησε το κλάμα, δεν φάνηκε να ανησυχεί για κανένα άλλο πρόσωπο. Πήραν τα μπισκότα. Ήθελα να αγκαλιάσω όλες τις άλλες γυναίκες πάρα πολύ. Αυτό μπορεί ακόμα να συμβεί οπουδήποτε. Δεν έχουν χαθεί τα πάντα».
Η Naomi Shihab Nye είναι ποιήτρια, τραγουδοποιός και συγγραφέας. Είναι γεννημένη από Παλαιστίνιο πατέρα και Αμερικανίδα μητέρα. Παρόλο που η ίδια αποκαλεί τον εαυτό της «Περιπλανώμενη ποιήτρια», αναφέρει το Σαν Αντόνιο ως το σπίτι της. Λέει πως μια επίσκεψη στο χωριό της γιαγιάς της, το Sinjil, της άλλαξε τη ζωή. Η Nye κέρδισε το Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας NSK Neustadt, το 2013. [Πηγή: www.doctv.gr]
Οι περισσότεροι τον προσπερνάμε βιαστικά και ίσως κάποιοι από εμάς δεν τον έχουμε διασχίσει ποτέ. Ωστόσο ο Εθνικός Κήπος κρύβει μια μοναδική χλωρίδα στο κέντρο της Αθήνας, που περιλαμβάνει περίπου 500 είδη φυτών. Σε μια εκδήλωση γνωριμίας με τον Κήπο, η ομάδα των Atenistas προσκαλεί τους Αθηναίους να ξεναγηθούν παρέα με γεωπόνους αλλά και να φτιάξουν το δικό τους φυτολόγιο προκειμένου να εξοικιωθούν περισσότερο με τη φύση και τη σπάνια χλωρίδα του. Γεωπόνοι που θα αναλάβουν την ξενάγηση θα μας δώσουν τις πληροφορίες που χρειαζόμαστε και θα μας βοηθήσουν στην αναγνώριση των φυτών. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι: μολύβι ή στυλό για να γράψουμε, κόλλα και ένα φυτολόγιο, για να συγκεντρώσουμε τη συλλογή μας. Για τους πρώτους 300 συμμετέχοντες που δεν έχουν δικό τους φυτολόγιο, οι Atenistas θα μας βοηθήσουν να ετοιμάσουμε εκεί ένα αυτοσχέδιο, με χαρτιά, χαρτόνια, κορδέλα δεσίματος. Μάλιστα στη δράση συμμετέχουν και καλλιτέχνες που θα μας βοηθήσουν να το φτιάξουμε όσο πιο ξεχωριστό γίνεται.
Info: Γνώρισε τον Εθνικό Κήπο, φτιάξε ένα φυτολόγιο, Κυριακή 29 Νοεμβρίου, 11.00-15.00. Σημείο συνάντησης: κεντρική είσοδος από Αμαλίας
Γιατί άργησες αχαΐρευτε; Τα παιδιά περιμένουν τόση ώρα!». Όπως φαίνεται, δεν είστε μόνο εσείς που τσακώνεστε με το ταίρι σας για τη φροντίδα των τέκνων -ακόμα και οι σπίνοι-ζέβρες έχουν τα καβγαδάκια τους, ανακαλύπτουν οι ορνιθολόγοι.
Γνωστοί στα καταστήματα κατοικίδιων ζώων και ως «ζεβράκια», οι σπίνοι-ζέβρες (Taeniopygia guttata) όχι μόνο είναι μονογαμικοί, αλλά επιπλέον μοιράζονται δίκαια τα καθήκοντα του νοικοκυριού, από το χτίσιμο της φωλιάς μέχρι την επώαση των αβγών και τη φροντίδα των νεοσσών.
Η νέα μελέτη
Θέλοντας να μάθουν αν τα ζεβράκια μπορούν να συνεννοούνται για τα γονεϊκά καθήκοντα, ερευνητές στη Γαλλία και την Αυστραλία παρακολούθησαν 12 ζευγάρια σπίνων σε συνθήκες αιχμαλωσίας.
Το πείραμα ουσιαστικά βασίστηκε σε μια ενοχλητική ζαβολιά, όπως περιγράφει ο δικτυακός τόπος του περιοδικού Science. Σε κανονικές συνθήκες, καθένας από τους δύο γονείς περνά περίπου μισή ώρα μακριά από τη φωλιά για να συλλέξει τροφή, ενώ το ταίρι του κάθεται με τα παιδιά. Όταν αυτός ή αυτή επιστρέψει, το ζευγάρι ανταλλάσσει μια σειρά από ήρεμα τιτιβίσματα.
Προτεραιότητα στα παιδιά
Για να ταράξουν την οικογενειακή γαλήνη, οι ερευνητές παγίδευσαν τον αρσενικό σπίνο σε κάθε ζεύγος έτσι ώστε να καθυστερήσουν την επιστροφή του στη φωλιά για ακόμα μισή ώρα. Όταν τελικά μαζεύτηκε στο σπίτι, το αρσενικό είχε να αντιμετωπίσει τη γκρίνια της κυράς του: η ανταλλαγή τιτιβισμάτων έγινε ταχύτερη και νευρική, αναφέρουν Biological Journal of the Linnean Society».
Το εντυπωσιακό όμως είναι ότι το έντονο τιτίβισμα δεν ήταν απλά ένας ασυνάρτητος καβγάς, αλλά ένας πραγματικός διάλογος με νόημα: όταν το αργοπορημένο αρσενικό τιτίβιζε λιγότερες από 40 φορές, το θηλυκό έφευγε από τη φωλιά και καθυστερούσε κι αυτό να επιστρέψει, σαν ένα είδος εκδίκησης.
Όταν όμως το αρσενικό τιτίβιζε περισσότερο, πάνω από 60 φορές, το θηλυκό επέστρεφε στη φωλιά έπειτα από το προκαθορισμένο μισάωρο. Το συμπέρασμα, λένε οι ερευνητές, είναι ότι η κυρία του σπιτιού είχε βρει ικανοποιητική τη δικαιολογία για την καθυστέρηση του κυρίου
Από ΤΟ ΒΗΜΑ
Σε μια γειτονιά που τείνει να βγει οριστικά από τον καλλιτεχνικό και τουριστικό χάρτη, αυτή της ταλαιπωρημένης Ομόνοιας, επικεντρώνει φέτος τη δράση της η Μπιενάλε της Αθήνας. Οι επικεφαλής επιμελητές Ξένια Καλπακτσόγλου και Poka-Yio μαζί με τον Διευθυντή Προγράμματος Massimiliano Mollona, έδωσαν το όνομα της εμβληματικής πλατείας στη φετινή έκδοση της Μπιενάλε, η οποία μάλιστα θα είναι διετής, σχηματίζοντας έτσι και μια άτυπη γέφυρα με την Documenta 14 που θα λάβει χώρα από κοινού σε Αθήνα και Κάσελ το 2017.
Ο κ.Mollona, ο οποίος μεταξύ άλλων φέρει και την ιδιότητα του κοινωνικού ανθρωπολόγου, ανέφερε πως «τα επόμενα δύο χρόνια θα δραστηριοποιηθούμε κυρίως στην πλατεία Ομονοίας, ένα σημαντικό αστικό τοπόσημο, όπου μετανάστες, άστεγοι, μικροπωλητές, υπάλληλοι, έμποροι, επαγγελματίες και τουρίστες συναντώνται κάθε μέρα. Ομόνοια σημαίνει ενότητα. Η δική μας, όμως, Ομόνοια δεν θα είναι ένας τόπος ομοιομορφίας. Θα είναι ένας τόπος όπου η διαφορετικότητα υφίσταται και είναι παραγωγική, ένας τόπος τόσο για το άτομο όσο και για το σύνολο, τα όρια του οποίου συνεχώς δοκιμάζονται».
Κέντρο των δραστηριοτήτων της Μπιενάλε είναι το παλιό ξενοδοχείο «Μπάγκειον» που βρίσκεται πάνω στην πλατεία. Εκεί, όπως μας πληροφόρησε η κ. Καλπακτσόγλου, το επόμενο διάστημα, διάφορες αυτοθεσμισμένες ομάδες –όχι απαραίτητα προερχόμενες από τον χώρο της τέχνης– θα συναντηθούν, θα συμβιώσουν και θα δημιουργήσουν σε «μια συνεχή άσκηση συλλογικής σκέψης και δράσης. Μία από κοινού προσπάθεια αποκωδικοποίησης του τι έχει γεννήσει ο πολιτισμός από την εποχή της κρίσης, πέρα από τη μιντιακή απεικόνισή του». Ο χώρος του Μπάγκειου αλλά και ολόκληρη η Μπιενάλε τελικά, καλείται, όπως ευφάνταστα ανέφερε ο Poka-Yio, να λειτουργήσει ως «επιταχυντής», ένα κοινωνικό CERN, στη μέση μιας πόλης που στροβιλίζεται ιλιγγιωδώς.
Η Παγκόσμια Ημέρα Καλοσύνης (World Kindness Day) καθιερώθηκε το 2000 με πρωτοβουλία του Παγκοσμίου Κινήματος Καλοσύνης (World Kindness Movement), που συσπειρώνει εθνικές μη κυβερνητικές οργανώσεις – μέλη του Κινήματος. Η καλοσύνη είναι ένα θεμελιώδες μέγεθος της ανθρώπινης κατάστασης, που γεφυρώνει τις διαφορές φυλής, φύλου, θρησκείας και πολιτικής. Η Παγκόσμια Ημέρα Καλοσύνης γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 13 Νοεμβρίου.
Δεν υπάρχει μεγαλείο εκεί που δεν υπάρχει απλότητα, καλοσύνη και αλήθεια». -Λέων Τολστόι
«Ξέχνα τις προσβολές, αλλά ποτέ μη ξεχνάς την καλοσύνη». -Κομφούκιος
«Οι καλύτερες καρδιές τυχαίνει καμιά φορά να είναι πολύ σκληρές». -Βίκτωρ Ουγκώ
«Η καλοσύνη όταν μιλάς δημιουργεί εμπιστοσύνη. Η καλοσύνη όταν σκέφτεσαι δημιουργεί βάθος. Η καλοσύνη όταν δίνεις δημιουργεί αγάπη». -Λάο Τσε
«Οι περισσότεροι γίνονται καλοί στην πορεία της ζωής, παρά από τη φύση». -Δημόκριτος
«Ο καλός άνθρωπος μπορεί να έχει τύψεις απέναντι και σ’ ένα σκυλί». -Άντον Τσέχωφ
«Η καλοσύνη είναι αρετή των δυνατών ανθρώπων». -Χαλίλ Γκιμπράν
«Και τώρα που δεν χρειάζεται πια να είσαι τέλειος, μπορείς να είσαι καλός». -Τζον Στάινμπεκ
«Η καλοσύνη είναι η ωραιότητα εν δράσει». -Ζαν Ζακ Ρουσσώ
«Όπου υπάρχει ένα ανθρώπινο πλάσμα, υπάρχει ευκαιρία για καλοσύνη». -Σενέκας
«Σ’ αυτόν τον κόσμο υπάρχει μόνο ένα πράγμα στο οποίο πρέπει να υποκλινόμαστε, η μεγαλοφυΐα, και ένα πράγμα στο οποίο πρέπει να πέφτουμε στα γόνατα, η καλοσύνη». -Βίκτωρ Ουγκώ
“Αν και η καλοσύνη έχει μεγαλύτερη έκταση από τη δικαιοσύνη, εν τούτοις είμαστε υποχρεωμένοι να τηρούμε τις προσταγές του νόμου και τους κανόνες της δικαιοσύνης εις τας συναλλαγάς μας μετά των ανθρώπων, ενώ τα αισθήματα της καλοσύνης και της αγαθοεργίας πηγάζουν από τα στήθη των καλών όπως από πλούσια πηγή». -Πλούταρχος
«Κανείς δεν μπορεί να είναι καλός για πολύ, αν δεν υπάρχει ζήτηση για καλοσύνη». Μπέρτολτ Μπρεχτ
«Ένας άνθρωπος που δίνει στο διψασμένο νερό ποτές δεν είναι κακός». -Μενέλαος Λουντέμης
«Κανείς δεν αξίζει να επαινεθεί για την καλοσύνη του αν δεν έχει τη δύναμη να είναι κακός. Κάθε άλλη καλοσύνη είναι συνήθως οκνηρία και αδύναμη θέληση». -Λα Ροσφουκώ
«Να είσαι καλός όποτε αυτό είναι δυνατό. Πάντα είναι δυνατό». -Δαλάι Λάμα
«Η καλοσύνη είναι η μόνη επένδυση που δεν αποτυχαίνει ποτέ». -Χένρι Ντέιβιντ Θορώ
«Η ζωή μάς έχει μάθει πως, καμιά φορά, για να είσαι καλός, θα πρέπει να σταματήσεις να είσαι τίμιος». -Χαθίτο Μπεναβέντε
«Πάνω απ’ όλα να είσαι καλός. Η καλοσύνη αφοπλίζει περισσότερο από καθετί άλλο τους ανθρώπους». -Ανρί Λακορντέρ
«Πόσο ωραία είναι η καλοσύνη όταν συνοδεύεται από τη σωφροσύνη». -Μένανδρος
Σε μια περιοχή της Κολομβίας που ονομάζεται La Gloria, ο δάσκαλος Luis Soriano φέρνει τα βιβλία στα παιδιά με την κινητή του βιβλιοθήκη που ταξιδεύει πάνω σε δυο γαϊδουράκια. Την ονομάζει BiblioBurro και το όνομά της προκύπτει από τις λέξεις Biblio, δηλαδή βιβλίο, και Burro, που σημαίνει γαϊδουράκι. Ή ή γαιδουρο-βιβλιοθήκη. Ο Άλφα και ο Βήτα είναι τα γαϊδουράκια που μεταφέρουν τον Luis και τα περίπου 120 βιβλία που κουβαλά κάθε φορά μαζί του. Ταξιδεύουν κάθε εβδομάδα, κάνοντας στάσεις μέχρι και έντεκα χιλιόμετρα μακριά, προκειμένου να τροφοδοτήσουν τα παιδιά των γύρω περιοχών με βιβλία. Αυτό μεταφράζεται ως και 8 ώρες πηγαινέλα. Ο Soriano ξεκίνησε αυτό το εγχείρημα δέκα χρόνια πριν, για να βοηθήσει τους μαθητές του να ολοκληρώνουν τις εργασίες τους, μιας και δεν είχαν βιβλία στο σπίτι. «Η βιβλιοθήκη αυτή πολεμά την άγνοια του αγρότη όπως λέω. Με τα βιβλία, τα παιδιά διδάσκονται τα δικαιώματά τους, τα καθήκοντα και τις υποχρεώσεις τους», λέει ο Soriano. Η βιβλιοθήκη του Soriano καταλαμβάνει σχεδόν όλο του το σπίτι. 3.500 βιβλία βρίσκονται στοιβαγμένα σε κουτιά, ενώ κάποια έχουν πάει σε φιλικά σπίτια για να μείνει λίγος χώρος και για τον ίδιο. Τον Ιούνιο του 2012, ο Soriano αναγκάστηκε να υποστεί ακρωτηριασμό στο ένα του πόδι, ύστερα από ένα ατύχημα που είχε με τα γαϊδουράκια του. Επανήλθε τον Ιανουάριο του 2013 και έκτοτε συνεχίζει με αφοσίωση τον σκοπό του. Η ιστορία του Soriano και των Biblioburros ξεδιπλώνεται μέσα στο ντοκιμαντέρ του ακτιβιστικού οργανισμού Ayoka.
Κινητή βιβλιοθήκη πάνω σε αλογάκι σημαίνει πρόσβαση σε βιβλία θεμελιακής παιδείας για εκατοντάδες παιδιά σε αγροτικές περιοχές της Αιθιοπίας. Έτσι, ένα αλογάκι, ο αναβάτης του και τα βιβλία που κουβαλούν μαζί τους, φτάνουν εκεί όπου τα αυτοκίνητα και τα μηχανάκια δεν μπορούν, ώστε να προσφέρουν στα παιδιά αλλά και στους μεγάλους που το επιθυμούν σημαντική γνώση τυπωμένη στο χαρτί. Η Horse-Powered Literacy, σε ελεύθερη μετάφραση Παιδεία με Ιπποδύναμη, βάζει τα βιβλία στα χέρια παιδιών που κυριολεκτικά δεν είχαν ποτέ ένα βιβλίο. Η άλογο-βιβλιοθήκη πηγαίνει από χωριό σε χωριό. Το άλογο δένεται κάτω από ένα μεγάλο δέντρο και τα παιδιά συγκεντρώνονται γύρω του. Ο αναβάτης του αλόγου δεν είναι απλώς ο μεταφορέας των βιβλίων. Είναι και δάσκαλος αφού διαβάζει ιστορίες στα παιδιά και τους διδάσκει γραφή και ανάγνωση. Το μεγάλο ποσοστό αναλφαβητισμού της Αιθιοπίας υπογραμμίζει από μόνο του το πόσο σημαντική είναι αυτή η δράση: – Με 97 εκατομμύρια ανθρώπους, η Αιθιοπία είναι η 2η μεγαλύτερη χώρα της Αφρικής. – Ο αναλφαβητισμός στους ενήλικες αγγίζει το 49%. – Από τα 43 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 0-14 ετών, μόνο το 5,5% φοιτά σε νηπιαγωγείο ενώ η φοίτηση στο δημοτικό σχολείο είναι μόνο 68%. Η δράση της κινητής βιβλιοθήκης υλοποιείται από τη ΜΚΟ EthiopiaReads. Η οργάνωση διαθέτει μέχρι σήμερα ένα δίκτυο με περισσότερες από 65 κινητές και ακίνητες βιβλιοθήκες και επεκτείνεται.
Πιο άσχημη από τα δύσμορφα φρούτα και λαχανικά είναι η σπατάλη τροφίμων. Bγάζουμε μια όμορφη selfie παρέα με ένα «άσχημο» λαχανικό και παίρνουμε μέρος στο διαγωνισμό του WWF. To DOC TV είναι περήφανος χορηγός επικοινωνίας του #UglyFood.
ΧΡΗΣΙΜΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΟΙ: Κάθε χρόνο πάνω από το 1/3 της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων πετιέται χωρίς να διατίθεται σε χωράφια, σουπερμάρκετ, νοικοκυριά και εστιατόρια. Ακόμα και στην Ελλάδα της κρίσης κάθε χρόνο πετιούνται 99 κιλά τροφίμων ανά μέλος νοικουριού, ενώ σύμφωνα με έρευνα του προγράμματος WWF – Καλύτερη Ζωή, το 37% των Ελλήνων σπαταλά φαγητό τουλάχιστον 1-2 φορές το μήνα, με τις ηλικίες 18-34 ετών να αποδεικνύονται περισσότερο σπάταλες. Την ίδια στιγμή το 30% των φρούτων και λαχανικών της Ευρώπης δεν φτάνουν ποτέ στα ράφια των καταστημάτων, επειδή δεν ανταποκρίνονται στα αυστηρά εμφανισιακά κριτήρια των σούπερ μάρκετ, με αποτέλεσμα οι σοδειές να σαπίζουν, μαζί με την ενέργεια, το νερό, τις πρώτες ύλες αλλά και τον ανθρώπινο μόχθο που έχουν ήδη δαπανηθεί για την καλλιέργειά τους
Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: Το WWF μας καλεί να ανακαλύψουμε την ομορφιά των «άσχημων λαχανικών» στη γεύση τους, τη μειωμένη τιμή τους και την προστασία του περιβάλλοντος στην οποία συμβάλλουμε επιλέγοντάς τα και να απαθανατίσουμε τη στιγμή με μια selfie. Ο φωτογραφικός διαγωνισμός «του στραβού το δίκιο» είναι τόσο απλός όσο το να βρούμε μια ντομάτα ή ένα καρότο με περίεργο σχήμα, ένα μήλο με σημάδια κ.ο.κ. και να βγάλουμε μαζί τους μια selfie. Ανεβάζουμε τη φωτογραφία μας εδώ τη μοιραζόμαστε στα δικά μας social media, μαζεύουμε σχόλια και likes, και δυναμώνουμε το σύνθημα «δεν υπάρχει τίποτα πιο άσχημο από τη σπατάλη τροφίμων»
