Η Ζωή μας σήμερα

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 1 Μαΐου 2024

“Ξέρετε γιατί οι άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν τι κάνετε για αυτούς;

Γιατί την πρώτη φορά που κάνετε κάτι για κάποιον,
δημιουργείτε ευγνωμοσύνη σε αυτόν.

Την δεύτερη φορά που κάνετε ή δίνετε σε κάποιον
δημιουργείτε προσμονή.
Το άτομο περιμένει να λάβει ξανά.

Την τρίτη φορά έχετε ήδη δημιουργήσει μια προσδοκία.
Το άτομο περιμένει να λάβει ακόμα αυτό που του δώσατε.

Την τέταρτη φορά δημιουργείτε αξία.
Το άτομο νιώθει ότι του αξίζει αυτό που του δίνετε
και θέλει να συνεχίσει να λαμβάνει.

Την πέμπτη φορά έχετε ήδη δημιουργήσει έναν εθισμό.
Αυτό το άτομο αισθάνεται ότι δεν μπορεί πλέον να ζήσει καλά
χωρίς αυτό που του δίνετε.
Είναι ήδη κακομαθημένο.

Την έκτη φορά, αντιλαμβάνεστε ότι δεν υπάρχει αμοιβαιότητα,
η προσφορά σας δεν αναγνωρίζεται ως προσφορά αλλά ως χρέος
και δεν λαμβάνετε τίποτα ως αντάλλαγμα
οπότε σταματάτε να δίνετε.

Τότε το κακομαθημένο άτομο που εσείς δημιουργήσατε, αγανακτεί
επειδή του αρνείσθε αυτό που έχει θεωρήσει, ως χορηγία σας
και έτσι καταλήγει να σας μισεί επειδή πάψατε να του δίνετε,
αυτό που τον κάνατε να πιστέψει ότι του άξιζε.

Αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να γνωρίζουμε
ποιό είναι το όριο στο να δίνουμε.
Γιατί ο άλλος δεν γνωρίζει όρια στο να πάρει.”

Mario Venuti

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Απριλίου 2024

Γυναικοκτονίες: Τα κυκλαδικά ειδώλια δείχνουν σεβασμό για το γυναικείο σώμα. Πώς το έχασε αυτό η Ελλάδα;

«Με τις γαλήνιες πόζες τους, τις όμορφες καμπύλες και τα χέρια που συχνά αγκαλιάζουν τις κοιλιές των εγκύων, αυτά τα ειδώλια γιορτάζουν το θαύμα της γονιμότητας. Δυστυχώς, τα είδα κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων για τη βία κατά των γυναικών» γράφει η Katy Hessel στην Guardian.

«Ψηλές, λεπτές,μικρές, με φαρδιές πλάτες ή σε σχήμα βιολιού. Ξαπλωμένες, όρθιες, με τα χέρια διπλωμένα ή κοιτάζοντας ψηλά στα αστέρια. Γυναίκα ίντερσεξ ή κάτι άλλο, πιο αφηρημένο. Μόνη ή σε ομάδες, πίνοντας ή παίζοντας μουσική . Όλες αυτές οι περιγραφές ήρθαν στο μυαλό μου την περασμένη εβδομάδα, όταν ήρθα σε επαφή με μερικά από τα παλαιότερα ελληνικά γλυπτά ειδώλια, γνωστά ως κυκλαδική τέχνη» γράφει η η Katy Hessel στην Guardian και συνεχίζει:

«Λευκά μαρμάρινα – αν και αρχικά ζωγραφισμένα – οι κυκλαδικές φιγούρες χρονολογούνται από τη Νεολιθική έως την πρώιμη Εποχή του Χαλκού, γύρω στο 5300-2300 π.Χ.. Φιλοτεχνήθηκαν σε πολιτισμούς που εδρεύουν στο κυκλικό σύμπλεγμα νησιών στο Αιγαίο Πέλαγος, γνωστό ως Κυκλάδες. Αυτά που ξεκίνησαν ως ειδώλια σε σχήμα βότσαλου εξελίχθηκαν σε μια μεγάλη ποικιλία σχημάτων και μεγεθών, μερικές φορές με σπειροειδή μαλλιά και μάτια σχεδιασμένα πάνω σε μικρές σφηνοειδείς μύτες, και περιστασιακά έπαιζαν όργανα».

«Αν καθίσετε με αυτές τις φιγούρες και νιώσετε τη γιορτή της ζωής μέσα τους, θα βρεθείτε να σκέφτεστε για τον χρόνο, τη μακροζωία των αντικειμένων, τα ίχνη που άφησαν οι αρχαίοι πολιτισμοί και την ομορφιά και τη δύναμη των ανθρώπινων σωμάτων»

photo: Wikimedia Commons

Μέσα στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

«Ανακαλύφθηκαν τον 19ο αιώνα και βρέθηκαν ολόκληρα ή σπασμένα σε τάφους και μνήματα. Δεν γνωρίζουμε πολλά περισσότερα γι’ αυτές τις μυστηριώδεις, αιθέριες μορφές, οι οποίες κατασκευάστηκαν πριν από τη διάδοση της γραπτής γλώσσας. Αλλά η θέασή τους είναι συγκλονιστική. Σε κάνουν να φαντάζεσαι πώς ήταν η ζωή στον αρχαίο κόσμο, πόσο διαφορετικοί ήταν οι πολιτισμοί τους από τους δικούς μας» γράφει η Katy Hessel στην Guardian.

«Μια από τις αγαπημένες φιγούρες στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα ονομάζεται Αστροπαρατηρήτρια: Ένα ανάποδο αχλαδόμορφο σώμα, με το κεφάλι του (με τα μικροσκοπικά αυτιά άθικτα!) να γέρνει προς τα πάνω για να κοιτάξει το θέατρο των άστρων, ίσως θαυμάζοντας τη δική του μικρή σημασία στη γη ή απλώς απολαμβάνοντας τον κοσμικό κόσμο. Μου άρεσε επίσης ο φλαουτίστας στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης, που μου θύμισε τη διαχρονική χαρά της παράστασης.

»Αν καθίσετε με αυτές τις φιγούρες και νιώσετε τη γιορτή της ζωής μέσα τους, θα βρεθείτε να σκέφτεστε για τον χρόνο, τη μακροζωία των αντικειμένων, τα ίχνη που άφησαν οι αρχαίοι πολιτισμοί και την ομορφιά και τη δύναμη των ανθρώπινων σωμάτων» συμπληρώνει.

«Η γονιμότητα, ως γεννήτορας της ζωής και αναπληρώτρια της γης, ήταν σημαντικό να τιμάται σε αυτούς τους πολιτισμούς – και από την ποικιλία των σωζόμενων γυμνών γυναικείων ειδωλίων φαίνεται ότι τα γυναικεία σώματα ήταν ιδιαίτερα σεβαστά για τις θαυματουργές δυνάμεις τους»

Photo: Wikimedia Commons

Τα σώματα είναι για να τα τιμούμε και να τα διατηρούμε

«Οι περισσότερες κυκλαδίτικες μορφές είναι γυναικείες, κατά τη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη, όπως μαρτυρούν οι φουσκωμένες κοιλιές τους που σχηματίζουν ένα ελαφρώς προεξέχον τόξο, ή οι επίπεδες κοιλιές που είναι ανάγλυφες με γραμμές που συμβολίζουν τις ραγάδες.

»Η γονιμότητα, ως γεννήτορας της ζωής και αναπληρώτρια της γης, ήταν σημαντικό να τιμάται σε αυτούς τους πολιτισμούς – και από την ποικιλία των σωζόμενων γυμνών γυναικείων ειδωλίων φαίνεται ότι τα γυναικεία σώματα ήταν ιδιαίτερα σεβαστά για τις θαυματουργές δυνάμεις τους. Πολλοί αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι οι μαίες θεωρούνταν οι πιο ισχυρές από όλες» περιγράφει η Katy Hessel στην Guardian.

«Αλλά βλέποντας αυτά τα ειδώλια, γαλήνια και θαυμαστά με τα κομψά διπλωμένα χέρια τους να προστατεύουν σφιχτά το στομάχι τους, με έβαλε σε σκέψεις για το πώς τα σώματα εγκύων στην τέχνη και τον οπτικό πολιτισμό έχουν τόσο συχνά αποκρυφτεί. Με έκαναν επίσης να σκεφτώ την ανάγκη να προστατεύουμε τα σώματα με κάθε κόστος, να γιορτάζουμε τις άπειρες δυνατότητές τους. Τα σώματα είναι για να τα τιμούμε και να τα διατηρούμε, όχι για να τα αντικειμενοποιούμε, να τα εκμεταλλευόμαστε ή να τα καταστρέφουμε» συνεχίζει τη σκέψη της.

«Ενώ είναι καλό αν οι γυναίκες αισθάνονται ότι μπορούν να πάνε σε μέρη για καταφύγιο, τι γίνεται με τα παιδιά που μπορεί να φροντίζουν; Και τι θα συμβεί αφού επιστρέψουν στο σπίτι τους;»

Μια άγρια διαπίστωση

«Αυτό έγινε ιδιαίτερα αισθητό όταν βρισκόμουν στην Αθήνα, καθώς στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων κυριαρχούσε η πρόσφατη έξαρση των γυναικοκτονιών. Διαδηλωτές έχουν βγει στους δρόμους για να διεκδικήσουν την αναγνώριση της γυναικοκτονίας ως ξεχωριστού εγκλήματος στην Ελλάδα.

»Αυτό συνέβη μετά τη δολοφονία μιας 28χρονης γυναίκας, της Κυριακής Γρίβα, από τον πρώην σύντροφό της, όταν αυτή εκλιπαρούσε για βοήθεια από την αστυνομία έξω από ένα τμήμα στη δυτική Αττική. Υπήρξαν επίσης πολυάριθμες αναφορές για βία κατά των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης μιας υπόθεσης τον Ιανουάριο, κατά την οποία μια 41χρονη έγκυος γυναίκα δολοφονήθηκε από τον σύντροφό της και τον φίλο του.

»Τα σχέδια για τη δημιουργία ενός δικτύου καταφυγίων ενδοοικογενειακής κακοποίησης σε όλη τη χώρα είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά απαιτείται επειγόντως περαιτέρω δράση. Για να προκληθεί αυτή η κίνηση των καταγυγίων, χρειάστηκε ο ετήσιος αριθμός των καταγγελλόμενων περιπτώσεων ενδοοικογενειακής κακοποίησης να φτάσει τις 10.000 – αριθμός που θα πρέπει να εξεταστεί μαζί με τις εκτιμήσεις που δείχνουν ότι λιγότερες από το ένα τέταρτο των περιπτώσεων πιστεύεται ότι καταγγέλλονται στην αστυνομία. Ενώ είναι καλό αν οι γυναίκες αισθάνονται ότι μπορούν να πάνε σε μέρη για καταφύγιο, τι γίνεται με τα παιδιά που μπορεί να φροντίζουν; Και τι θα συμβεί αφού επιστρέψουν στο σπίτι τους;» αναρωτιέται η Katy Hessel στην the guardian.

Ασφάλεια παντού, όχι στα καταφύγια

«Δεν θα έπρεπε να είναι τα θύματα που εξαναγκάζονται να φύγουν, να υποστούν τόσο έντονες αναταραχές. Οι γυναίκες πρέπει να αισθάνονται ασφαλείς παντού, ανά πάσα στιγμή. Αυτό που αναδεικνύει το θέμα είναι η επείγουσα ανάγκη να ενημερωθούν οι άνθρωποι για τη σημασία της τιμής και του σεβασμού των σωμάτων.

»Παρόλο που αυτά τα κυκλαδίτικα ειδώλια προέρχονται από έναν πολιτισμό που μοιάζει αντίθετος από τον δικό μας, νομίζω ότι μπορούμε να μάθουμε από αυτά.

»Με τα γαλήνια χαρακτηριστικά τους και τις όμορφες καμπύλες τους, που έχουν επιβιώσει από πολέμους, σεισμούς, καταστροφές και πολλά άλλα, μας διδάσκουν για την πολυτιμότητα των σωμάτων, την ανάγκη να τα προστατεύουμε και όχι να τα καταστρέφουμε – και να τα σεβόμαστε για τις απίστευτες ικανότητές τους ως δωρητές ζωής» καταλήγει η Katy Hessel στην Guardian.

*Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην theguardian.com

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Απριλίου 2024

 

Οι αναμνήσεις ως μονάδα μέτρησης του χρόνου

Είναι σημαντικό να καταλάβουμε πρώτα γιατί τα χρόνια νιώθουμε ότι περνούν γρήγορα για πολλούς από εμάς. Ένας λόγος είναι ότι, καθώς μεγαλώνουμε, οι ημερολογιακές μονάδες όπως ο χρόνος αποτελούν όλο και μικρότερο ποσοστό της συνολικής μας ζωής, δήλωσε η Ruth Ogden, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Liverpool John Moores της Αγγλίας, η οποία μελετά τον χρόνο.

«Όταν είσαι 8 ετών, για παράδειγμα, ένας χρόνος είναι το ένα όγδοο της συνολικής σου ζωής, ενώ όταν είσαι 80 ετών, είναι απλώς ένα 80%», δήλωσε στη HuffPost. «Αυτό συμβάλλει στην αίσθηση ότι ο χρόνος περνάει πιο γρήγορα».

Ένας άλλος λόγος έχει να κάνει με το πώς οι αναμνήσεις μας επηρεάζουν την αίσθηση του χρόνου.

«Ο εγκέφαλος μας δεν παρακολουθεί διαρκώς τον χρόνο, οπότε όταν πρέπει να κάνουμε διαπιστώσεις για μεγάλες χρονικές περιόδους, όπως ημέρες, μήνες ή χρόνια, χρησιμοποιούμε τον αριθμό των αναμνήσεων που σχηματίστηκαν σε αυτές τις περιόδους ως οδηγό για το πόσο διαρκούσαν οι περίοδοι», εξήγησε η Ogden.

Μπορείτε να προσκαλέσετε έναν γνωστό από το μάθημα γυμναστικής σας σε ένα νέο μαγαζί για πρωινό στην πόλη ή αρχίσετε να πιάνετε κουβέντα με αγνώστους όταν βγαίνετε έξω

«Για παράδειγμα, αν σας ρωτούσαν πόσο καιρό φαίνεται ότι κάνατε το Χ, ο εγκέφαλός σας θα ανατρέξει στο πόσες αναμνήσεις σχηματίστηκαν κατά την περίοδο Χ και θα το χρησιμοποιούσε αυτό ως οδηγό για τη διάρκεια. Όσο περισσότερες αναμνήσεις σχηματίζουμε κατά τη διάρκεια μιας χρονικής περιόδου και όσο πιο ζωντανές και συναισθηματικές είναι αυτές οι αναμνήσεις, τόσο περισσότερο αντιλαμβανόμαστε ότι η περίοδος διαρκεί».

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, αυτή τη στιγμή, οι νέες εμπειρίες μπορούν να δημιουργήσουν την αίσθηση ότι ο χρόνος περνάει γρήγορα. Όταν όμως αναπολήσετε αυτή την περίοδο, θα φαίνεται σαν να κράτησε περισσότερο. Είναι αυτό που η Βρετανίδα ψυχολόγος και συγγραφέας Claudia Hammond αναφέρει ως το «παράδοξο των διακοπών» – που πήρε το όνομά του από τον τρόπο με τον οποίο οι διακοπές μοιάζουν να περνούν γρήγορα όσο λείπετε, αλλά, εκ των υστέρων, αισθάνεστε σαν να ήσασταν εκεί πολύ περισσότερο απ’ ό,τι στην πραγματικότητα.

Η αναζήτηση φρεσκάδας είναι το κλειδί για την επιβράδυνση του χρόνου

Στο βιβλίο του δημοσιογράφου Joshua Foer «Moonwalking With Einstein: The Art and Science of Remembering Everything», γράφει ότι «η μονοτονία καταρρέει τον χρόνο, η καινοτομία τον ξεδιπλώνει».

Γιατί λοιπόν οι νέες εμπειρίες έχουν αυτό το αποτέλεσμα; Σύμφωνα με την Ogden, όταν συμμετέχουμε σε νέες δραστηριότητες, δημιουργούμε νέες και ζωντανές αναμνήσεις που ξεχωρίζουν στο μυαλό μας και μας κάνουν να αισθανόμαστε ότι ο χρόνος έχει περάσει πιο αργά.

Ομοίως, το γνωστικό φορτίο που απαιτείται για την εκμάθηση μιας νέας δεξιότητας μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον χρόνο.

Πώς να προσθέσετε περισσότερη φρεσκάδα στη ζωή σας

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αγκαλιάσετε το άγνωστο στην καθημερινή σας ζωή. Θα μπορούσε να είναι κάτι μεγάλο, όπως ο σχεδιασμός ενός ταξιδιού σε μια μακρινή τοποθεσία, ή θα μπορούσε να είναι κάτι μικρότερο, όπως η οδήγηση μιας διαφορετικής διαδρομής για το σπίτι από τη δουλειά.

Μπορεί επίσης να σημαίνει να ξεκινήσετε ένα νέο χόμπι, όπως να γραφτείτε σε ένα μάθημα τέχνης ή να κάνετε μαθήματα τένις.

Η γνωριμία με νέους ανθρώπους είναι ένας άλλος τρόπος για να διατηρήσετε τα πράγματα «φρέσκα». Μπορείτε να προσκαλέσετε έναν γνωστό από το μάθημα γυμναστικής σας σε ένα νέο μαγαζί για πρωινό στην πόλη ή αρχίσετε να πιάνετε κουβέντα με αγνώστους όταν βγαίνετε έξω.

*Mε πληροφορίες από: Huffpost

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Απριλίου 2024

Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ’ ότι έχω ζήσει έως τώρα…

Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις κατβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται, μία-μία και με βαθιά απόλαυση.

Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.

Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει. Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.

Δε θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωισμοί. Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.

Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους. Μισώ, να είμαι μάρτυρας των ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι δεν συζητούν πια για το περιεχόμενο… μετά βίας για την επικεφαλίδα.

Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους, τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται…Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα.

Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση. Που μπορούν να γελούν με τα λάθη τους. Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους. Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους. Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους. Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια και την ειλικρίνεια.

Το ουσιώδες είναι αυτό που αξίζει τον κόπο στη ζωή. Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά των ανθρώπων…Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή. Ναι, βιάζομαι, αλλά μόνο για να ζήσω με την ένταση που μόνο η ωριμότητα μπορεί να σου χαρίσει. Σκοπεύω να μην πάει χαμένη καμιά από τις καραμέλες που μου απομένουν…

Είμαι σίγουρος ότι ορισμένες θα είναι πιο νόστιμες απ’ όσες έχω ήδη φάει. Σκοπός μου είναι να φτάσω ως το τέλος ικανοποιημένος και σε ειρήνη με τη συνείδησή μου και τους αγαπημένους μου.

Εύχομαι και ο δικός σου Σκοπός να είναι ο ίδιος γιατί με κάποιον τρόπο θα φτάσεις κι εσύ…ως το τέλος, Ικανοποιημένος και σε Ειρήνη με τη Συνείδησή σου και τους Αγαπημένους σου!

Από το Βραζιλιάνου ποιητή και συγγραφέα Mario de Andrade

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Απριλίου 2024

Οι μπλε ζώνες είναι μέρη που έχουν 10 φορές περισσότερους αιωνόβιους κατά κεφαλήν σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.Οι πέντε αρχικές μπλε ζώνες είναι: η Ικαρία (Ελλάδα), η Οκινάουα (Ιαπωνία), η Νικόγια (Κόστα Ρίκα), η Σαρδηνία (Ιταλία) και η Λόμα Λίντα (Ηνωμένες Πολιτείες) – αλλά η Σιγκαπούρη βρίσκεται σε μια νέα λίστα, που ονομάζεται «μπλε ζώνη 2.0».

«Η Σιγκαπούρη έχει… το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής προσαρμοσμένο στην παγκόσμια υγεία. Έτσι, ό,τι κι αν έκανε η Σιγκαπούρη, λειτούργησε για την παραγωγή της μεγαλύτερης σε διάρκεια, υγιέστερης ζωής στον πλανήτη», δήλωσε στο CNBC ο Νταν Μπούτνερ, ο οποίος επινόησε τον όρο «μπλε ζώνες».

Ενώ οι αρχικές μπλε ζώνες προέκυψαν από φυσικές συνθήκες, οι μπλε ζώνες 2.0 είναι ανθρωπογενείς.

«Οι παλιές μπλε ζώνες εξαφανίζονται επειδή αμερικανοποιούνται», είπε ο Μπούτνερ. «Η μηχανοποίηση αντικαθιστά τη φυσική δραστηριότητα και η τεχνολογία αποσυνδέει τους ανθρώπους από τις διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις».

Το 2004, ο Μπούτνερ ένωσε τις δυνάμεις του με το National Geographic και το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης για να προσπαθήσει να «αντιγράψει δια αντιστροφής» τη μακροζωία. Η ομάδα εντόπισε μέρη του κόσμου όπου οι άνθρωποι ζούσαν περισσότερο και στη συνέχεια εργάστηκε για να ανακαλύψει γιατί οι άνθρωποι σε τέτοιες κοινότητες ζούσαν παραπάνω.

Εννέα βασικοί παράγοντες

Ο Buettner και η ομάδα του εντόπισαν τους «Power 9» – βασικούς παράγοντες που αντιπροσωπεύουν τις συνήθειες των πιο υγιών και μακροβιότερων ανθρώπων στον κόσμο.

Αυτές οι εννέα αρχές είναι: η φυσική κίνηση στην καθημερινή ζωή, η ύπαρξη σκοπού, η τήρηση ρουτίνας για την καταπολέμηση του στρες, η μετριοπαθής κατανάλωση τροφής, η κατανάλωση περισσοτέρων τροφών φυτικής προέλευσης, μέτρια και τακτική κατανάλωση αλκοόλ, η ένταξη σε κοινότητας με συνύπαρξη αγαπημένων προσώπων και ένα περιβάλλον με ανθρώπους με υγιεινές συνήθειες.

Η Σιγκαπούρη είναι ένα «μηχανολογικό hotspot μακροζωίας», είπε ο Μπούντνερ.

Ακολουθούν μερικοί παράγοντες ευεξίας ενσωματωμένοι στον ιστό της πολιτικής της Σιγκαπούρης:

Περπατάτε, μην οδηγείτε

Ενώ οι άνθρωποι σε πολλά μέρη του κόσμου οδηγούν, οι περισσότεροι κάτοικοι της Σιγκαπούρης περπατούν – αλλά αυτό είναι συνήθως από ανάγκη και όχι για λόγους άσκησης.

Η φορολογία όλων των σχετικών με τα αυτοκίνητα παραγόντων και η τεράστια επένδυση στη δυνατότητα πεζοπορίας και ποδηλασίας και στις δημόσιες συγκοινωνίες κατέστησαν αυτό δυνατό, είπε ο Μπούτνερ στο CNBC.

«Αυτό δεν είναι τυχαίο, είναι πολύ καλός σχεδιασμός», πρόσθεσε.

Ξεκινά με τη συνειδητοποίηση ότι οι πολίτες είναι ο πιο πολύτιμος πόρος. Είναι ένα ήθος που δημιουργεί έναν πρίσμα μέσα από τον οποίο βλέπουν την πολιτική.

Κρατήστε τους αγαπημένους σας κοντά

Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι στις μπλε ζώνες τείνουν να δίνουν προτεραιότητα στα αγαπημένα τους πρόσωπα και να τα κρατούν κοντά.

Αυτό φαίνεται στην πολιτική της Σιγκαπούρης γνωστή ως το Proximity Housing Grant που παρέχει οικονομικά κίνητρα στους ανθρώπους να ζουν με ή κοντά στους γονείς και τα παιδιά τους.

Έτσι πιο συχνά, λαμβάνουν καλύτερη φροντίδα από την οικογένεια, και όλο αυτό ευνοεί το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων, τόνισε ο Μπούτνερ.

Αίσθηση του ανήκειν

Το να ανήκεις σε μια κοινότητα που βασίζεται στη θρησκεία μπορεί να συσχετιστεί με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, σύμφωνα με την έρευνα.

«Όλοι, εκτός από πέντε, από τους 263 αιωνόβιους που πήραμε συνέντευξη ανήκαν σε κάποια θρησκευτική κοινότητα», σύμφωνα με τον Μπούτνερ. «Η έρευνα δείχνει ότι η παρακολούθηση θρησκευτικών τελετών τέσσερις φορές το μήνα θα προσθέσει 4-14 χρόνια προσδόκιμο ζωής».

Σχεδόν το 80% των ενηλίκων Σιγκαπούρης είναι θρησκευτικά ενεργοί, σύμφωνα με το Pew Research Center. Επίσης, μια μελέτη της Pew Research του 2014 κατέταξε την πόλη-κράτος ως την πιο θρησκευτικά ποικιλόμορφη χώρα στον κόσμο.

Υγιεινές συνήθειες

Η Σιγκαπούρη τα κατάφερε καλά κάνοντας «το υγιεινό φαγητό φθηνότερο και πιο προσιτό από το πρόχειρο φαγητό», είπε ο Μπούτνερ. Η χώρα έχει δημιουργήσει κίνητρα για τα καταστήματα τροφίμων να παρέχουν πιο υγιεινές επιλογές.

Πιο υγιεινές επιλογές όπως το καστανό ρύζι και τα δημητριακά ολικής αλέσεως προωθούνται από το Συμβούλιο Προαγωγής της Υγείας. Το υπουργείο Υγείας δημιούργησε επίσης ένα σύστημα επισήμανσης που δείχνει στους κατοίκους ποιοι πάγκοι τροφίμων έχουν πιο υγιεινές επιλογές.

Το κάπνισμα έχει γίνει «δύσκολο, μη ελκυστικό και ακριβό», είπε ο Μπούτνερ.

Προσβάσιμη υγειονομική περίθαλψη
Οι κάτοικοι της Σιγκαπούρης απολαμβάνουν καθολική υγειονομική περίθαλψη που σημαίνει ότι οι κάτοικοι έχουν πρόσβαση σε ποιοτική ιατρική περίθαλψη, όπως η πρόληψη, η θεραπεία, η αποκατάσταση και η παρηγορητική φροντίδα. Η κυβέρνηση έχει εργαστεί για να δημιουργήσει πολιτικές που επιδοτούν το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.

Αυστηροί νόμοι

Η Σιγκαπούρη είναι γνωστή για τους αυστηρούς νόμους της. Η απαγόρευση της τσίχλας ή τα βαριά πρόστιμα για φαγητό στα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι δημοφιλή παραδείγματα.

Ωστόσο, η χώρα είναι επίσης γνωστή για το ότι είναι πολύ αυστηρή με όπλα και ναρκωτικά. Ένα αδίκημα και των δύο θα μπορούσε να οδηγήσει σε φυλάκιση, ποινικό ξυλοδαρμό ή θανατική ποινή.

Πηγή: ΟΤ

Έως και το 6% των ανθρώπων μπορεί να εμφανίσει κάποιο βαθμό αφαντασίας.

Δεν πρόκειται για διαταραχή και δεν συνεπάγεται έλλειψη φαντασίας, αλλά μπορεί να έχει ανεπαίσθητες επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή, λέει ο καθηγητής Adam Zeman, επίτιμος καθηγητής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Exeter, ο οποίος επινόησε τον όρο πριν από σχεδόν 10 χρόνια.

«Δεν μπορώ να ανασύρω εικόνες»

Η Mary Wathen, 43 ετών, από το Cheltenham, βρίσκει «εντελώς εντυπωσιακό» το γεγονός ότι άλλοι άνθρωποι μπορούν να δημιουργούν εικόνες στο κεφάλι τους. «Απλώς δεν μπορώ να καταλάβω τι πραγματικά εννοούν – πού είναι αυτή η εικόνα και πώς μοιάζει;» λέει.

«Για μένα, αν δεν μπορείς να δεις κάτι με τα μάτια σου, δεν υπάρχει».Η Mary δεν μπορεί να φανταστεί σημαντικά γεγονότα στη ζωή της, όπως την ημέρα του γάμου της. Και αν δεν είναι μαζί της, δεν μπορεί καν να φανταστεί τα δύο μικρά αγόρια της.

«Δεν ανασύρω μια εικόνα – έχω όλες τις αναμνήσεις, απλώς τις θυμάμαι πολύ διαφορετικά», λέει η Mary. «Όπως το περιέγραψε κάποτε κάποιος, όλο το υλικό λειτουργεί – αλλά η οθόνη δεν είναι ενεργοποιημένη».

Η Mary ανακάλυψε ότι διέφερε από τους περισσότερους άλλους ανθρώπους μόνο όταν συνομιλούσε με φίλους και με έκπληξη διαπίστωσε ότι ο σύζυγός της μπορούσε εύκολα να απεικονίσει γεγονότα του παρελθόντος σαν να έβλεπε ταινία

«Ενστικτώδης σχέση»

Η Mary ανακάλυψε ότι διέφερε από τους περισσότερους άλλους ανθρώπους μόνο όταν συνομιλούσε με φίλους και με έκπληξη διαπίστωσε ότι ο σύζυγός της μπορούσε εύκολα να απεικονίσει γεγονότα του παρελθόντος σαν να έβλεπε ταινία.

Στα θετικά, λέει, είναι ότι είναι πολύ καλή στη λεκτική επικοινωνία, επειδή δεν υποθέτει τίποτα – όλα εξαρτώνται από τις λέξεις. Επίσης, αισθάνεται τα πράγματα βαθιά. «Είμαι ένα πολύ συναισθηματικό άτομο που καθοδηγείται από το ένστικτο – έτσι όταν ανακαλείς κάτι, είναι περισσότερο ένα συναίσθημα παρά μια εικόνα», λέει η Mary.

Οι χάρτες μυαλού δεν ήταν ποτέ χρήσιμο εργαλείο για τις εξετάσεις, για παράδειγμα, και η λογοτεχνία φαντασίας είναι απαγορευτική, επειδή απλά δεν μπορεί να ξεφύγει σε αυτόν τον κόσμο στο μυαλό της.

«Βλέπω μόνο ό,τι είναι πραγματικό και μπροστά μου – δεν έχει σημασία αν το είδα ένα λεπτό ή μια ώρα πριν«, λέει η Mary.

Αντίθετο άκρο

Ο καθηγητής Zeman ανακάλυψε αυτόν τον τρόπο βίωσης του κόσμου όταν είδε έναν ασθενή που είχε χάσει την ικανότητα να οραματίζεται. Όταν έγραψε την περίπτωση του ασθενούς, άλλοι επικοινώνησαν μαζί του για να του πουν ότι ήταν πάντα έτσι.

Και ο καθηγητής Zeman ανακάλυψε έκτοτε ότι υπάρχει και το αντίθετο άκρο, η υπερφαντασία, κατά την οποία οι άνθρωποι βλέπουν εικόνες τόσο έντονα στο κεφάλι τους που δεν μπορούν να καταλάβουν αν είναι πραγματικές ή φανταστικές. Υπολογίζεται ότι το 3% από εμάς βλέπει τον κόσμο με αυτόν τον τρόπο.

«Ο ένας όρος γέννησε τον άλλο», λέει, αφού δανείζεται τη λέξη του Αριστοτέλη για το μάτι του νου – «φαντασία».

Ο καθηγητής Zeman λέει ότι 17.000 άνθρωποι έχουν επικοινωνήσει μαζί του την τελευταία δεκαετία, με εμπειρίες αφαντασίας και υπερφαντασίας. Πολλοί είπαν ότι γνώριζαν ότι επεξεργάζονταν τις πληροφορίες διαφορετικά από τους άλλους, αλλά δεν ήταν σε θέση να περιγράψουν τον τρόπο.

Στα όνειρά σας

Οι διαφορές στη συνδεσιμότητα μεταξύ των περιοχών του εγκεφάλου μπορεί να εξηγήσουν το γιατί, λέει ο καθηγητής Zeman.

Αν τους ζητηθεί να φανταστούν ένα μήλο, για παράδειγμα, οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν από μια σειρά βημάτων, συμπεριλαμβανομένου του να σπρώξουν τον εγκέφαλο να θυμηθεί πώς μοιάζει ένα μήλο και να ενεργοποιήσουν τον εγκέφαλο για να δημιουργήσουν μια εικόνα του.

Όμως σε όσους πάσχουν από αφαντασία, η διαδικασία αυτή μπορεί να διακοπεί σε οποιοδήποτε σημείο. «Οι σκέψεις παραμένουν σκέψεις», λέει ο καθηγητής Zeman, «ενώ για άλλους, η σκέψη μεταφράζεται σε αισθητηριακούς όρους».

Ενώ οι αφαντικοί σκέφτονται τις αναμνήσεις, άλλοι άνθρωποι είναι σε θέση να ανακαλέσουν και να ζήσουν αυτές τις αναμνήσεις.

Αλλά είναι ενδιαφέρον ότι πολλοί αφαντικοί μπορούν να οραματίζονται εικόνες ενώ ονειρεύονται – πιθανώς επειδή πρόκειται για μια πιο αυθόρμητη εργασία που ξεκινά βαθιά μέσα στον εγκέφαλο, λέει ο καθηγητής Zeman.

«Η Geraldine, καλλιτέχνις, είχε πάντα «τεράστια φαντασία» ως παιδί, χτίζοντας ολόκληρα χωριά στο μυαλό της. Και πάντα έβλεπε το αλφάβητο με χρώματα, καθώς και τους αριθμούς και τις ημέρες της εβδομάδας»

Και η αφαντασία μπορεί να έχει οφέλη

Μπορεί να έχει προστατευτική επίδραση στην ψυχική υγεία κάποιου, επειδή είναι πιο πιθανό να ζει τη στιγμή και λιγότερο πιθανό να φαντάζεται τρομακτικά ή αγχωτικά γεγονότα, για παράδειγμα.

Αλλά για τον καθηγητή Zeman, «η μεγάλη έκπληξη» ήταν οι αφαντικοί καλλιτέχνες, οι οποίοι του είπαν ότι η προσπάθειά τους να απεικονίσουν εικόνες τους έδωσε ένα επιπλέον κίνητρο για να κάνουν τέχνη, χρησιμοποιώντας τον καμβά ως το μάτι του μυαλού τους.

Κανονικά, οι υπερφαντασικοί είναι πιο πιθανό να είναι δημιουργικοί, όπως η Geraldine van Heemstra.

Η Geraldine, καλλιτέχνις, είχε πάντα «τεράστια φαντασία» ως παιδί, χτίζοντας ολόκληρα χωριά στο μυαλό της. Και πάντα έβλεπε το αλφάβητο με χρώματα, καθώς και τους αριθμούς και τις ημέρες της εβδομάδας.

Στο σχολείο, η Geraldine συνήθιζε να αλλάζει τις απαντήσεις στα μαθηματικά, επειδή τα χρώματα των αριθμών στο μυαλό της φαίνονταν λάθος όταν κάθονταν το ένα δίπλα στο άλλο.

Ανακάλυψε όμως ότι έβλεπε τον κόσμο διαφορετικά από τους περισσότερους άλλους μόνο όταν συνεργαζόταν με μουσικούς και χορευτές, ζωγραφίζοντας στροβιλισμούς και σχήματα ανταποκρινόμενη στους ρυθμούς τους.

Νιώθει ότι μεταφέρεται

«Θυμάμαι ότι ρωτούσα τους μουσικούς πώς έβλεπαν τη μουσική – αλλά δεν καταλάβαιναν τι εννοούσα», λέει η Geraldine. «Νόμιζα ότι όλοι οι μουσικοί έβλεπαν τις νότες με χρώμα».

Η Geraldine έχει μια παρόμοια έντονη εμπειρία όταν ζωγραφίζει. «Μπορώ να περπατάω, να σχεδιάζω, να απολαμβάνω το τοπίο και να ξαναζώ την εμπειρία αργότερα», λέει. Ακόμη και όταν κάνει σχέδια για να κάνει κάτι, η Geraldine αισθάνεται ότι μεταφέρεται στο μέλλον.

«Μπορεί να ακολουθήσω ένα άλλο μονοπάτι και να νιώθω σαν deja vu», λέει. Αλλά η συνεχής οπτικοποίηση μπορεί επίσης να είναι κουραστική. Και ο εγκέφαλος της Geraldine μπορεί να αισθάνεται υπερφορτωμένος μερικές φορές, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να κοιμηθεί.

Πολλά ερωτήματα παραμένουν σχετικά με την αφαντασία και την υπερφαντασία, όπως ποιοι είναι οι διαφορετικοί υποτύποι και γιατί μπορεί να είναι γενετικό ζήτημα. Δεδομένα από μεγάλες βιοτράπεζες μπορεί να δώσουν την απάντηση.

Εσωτερική ζωή

Η ανασκόπηση, στην επιθεώρηση Trends in Cognitive Sciences, διαπίστωσε ότι η αφαντασία εμφανίζεται σε οικογένειες, με τα αδέλφια των αφαντικών να έχουν 10 φορές περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν και τα ίδια.

Έχει επίσης διατυπωθεί η άποψη ότι οι αφαντικοί είναι πιο πιθανό να έχουν αυτισμό.

Ο καθηγητής Zeman λέει ότι η έρευνα δείχνει ότι «η συνειδητή αισθητηριακή απεικόνιση δεν αποτελεί προϋπόθεση για την ανθρώπινη νόηση» – ή τη δημιουργική φαντασία.

Με στοιχεία από bbc.com

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2024

Νέα αρχαιολογική έρευνα διαπίστωσε ότι η γλώσσα έχει ηλικία οκτώ φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι τώρα. Σύμφωνα με τον Independent, η ανάλυση του Βρετανού αρχαιολόγου Στίβεν Μίθεν, καθηγητή πρώιμης προϊστορίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, υποστηρίζει ότι οι πρώτοι άνθρωποι ανέπτυξαν για πρώτη φορά μια υποτυπώδη γλώσσα πριν από περίπου 1,6 εκατομμύρια χρόνια, κάπου στην ανατολική ή νότια Αφρική.

Μέχρι πρόσφατα, οι περισσότεροι ειδικοί της ανθρώπινης εξέλιξης πίστευαν ότι οι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν μόλις πριν από περίπου 200.000 χρόνια. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα του καθηγητή Μίθεν, η υποτυπώδης ανθρώπινη γλώσσα είναι τουλάχιστον οκτώ φορές παλαιότερη. Η ανάλυσή του βασίζεται σε λεπτομερή μελέτη όλων των διαθέσιμων αρχαιολογικών, παλαιοανατομικών, γενετικών, νευρολογικών και γλωσσολογικών στοιχείων, τα οποία δείχνουν ότι η γέννηση της γλώσσας συνέβη ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού ανθρώπινης εξέλιξης και άλλων παραγόντων μεταξύ δύο και 1,5 εκατομμυρίου ετών πριν.

Οι ενδείξεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι το μέγεθος του ανθρώπινου εγκεφάλου αυξήθηκε ιδιαιτέρως γρήγορα από τα 2 εκατ. χρόνια π.Χ., και κυρίως μετά το 1,5 εκατ. π.Χ.. Μαζί με αυτή την αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου υπήρξε μια αναδιοργάνωση της εσωτερικής δομής του – συμπεριλαμβανομένης της πρώτης εμφάνισης της περιοχής του μετωπιαίου λοβού, που σχετίζεται με την παραγωγή και την κατανόηση της γλώσσας. Γνωστή στους επιστήμονες ως περιοχή Μπροκά, φαίνεται ότι εξελίχθηκε από προηγούμενες δομές που επέτρεπαν στην πρώιμη ανθρωπότητα να επικοινωνεί με χειρονομίες.

Νέες έρευνες δείχνουν ότι η εμφάνιση της περιοχής Μπροκά συνδέθηκε επίσης με βελτιώσεις στη λειτουργική μνήμη – έναν παράγοντα ζωτικής σημασίας για τον σχηματισμό προτάσεων. Αλλά και άλλες εξελίξεις ήταν επίσης καθοριστικές για τη γέννηση της υποτυπώδους γλώσσας. Η εμφάνιση, πριν από περίπου 1,8 εκατομμύρια χρόνια, μιας πιο εξελιγμένης μορφής διποδισμού, σε συνδυασμό με αλλαγές στο σχήμα του ανθρώπινου κρανίου, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ξεκίνησαν τη διαδικασία αλλαγής του σχήματος και της θέσης της φωνητικής οδού, καθιστώντας έτσι δυνατή την ομιλία.

Κυνήγι

Άλλες βασικές ενδείξεις που υποδεικνύουν ότι περίπου το 1,6 εκατ. π.Χ. είναι η κατά προσέγγιση περίοδος κατά την οποία οι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν, προέρχονται από τα αρχαιολογικά αρχεία. Σε σύγκριση με πολλά άλλα ζώα, οι άνθρωποι δεν ήταν ιδιαίτερα δυνατοί. Για να επιβιώσουν και να ευημερήσουν, έπρεπε να αντισταθμίσουν αυτή τη σωματική αδυναμία.

Με εξελικτικούς όρους, η γλώσσα ήταν σχεδόν σίγουρα μέρος αυτής της στρατηγικής αντιστάθμισης της φυσικής δύναμης. Προκειμένου να κυνηγήσουν μεγάλα ζώα (ή να τα απωθήσουν όταν αναζητούσαν τροφή στη φύση), οι πρώτοι άνθρωποι χρειάζονταν μεγαλύτερες ικανότητες ομαδικού σχεδιασμού και συντονισμού – η ανάπτυξη της γλώσσας θα ήταν ζωτικής σημασίας γι’ αυτό. Το κυνήγι ξεκίνησε πριν από περίπου δύο εκατ. χρόνια, αλλά φαίνεται ότι επιταχύνθηκε σημαντικά πριν από 1,5 εκατ. χρόνια. Γύρω στο 1,6 εκατ. π.Χ. παρατηρήθηκε επίσης η γέννηση και η διαγενεακή πολιτιστική μετάδοση της πολύ πιο εξελιγμένης τεχνολογίας των λίθινων εργαλείων. Αυτή η μακροχρόνια μεταφορά πολύπλοκων γνώσεων και δεξιοτήτων από γενιά σε γενιά υποδηλώνει επίσης έντονα την ύπαρξη της ομιλίας

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Μαρτίου 2024
Αν ξεχνάς ονόματα ή που έβαλες τα κλειδιά μην ανησυχείς – Τι εξηγεί ειδικός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν είναι μια μηχανή απομνημόνευσης, αλλά μια μηχανή σκέψης

Φεύγοντας από το σπίτι τους, πολλοί έχουν την υποψία ότι δεν έκλεισαν το μάτι της κουζίνας, ενώ άλλοι δεν θυμούνται που στάθμευσαν το αυτοκίνητό τους. Πρόκειται για περιστατικά απώλειας μνήμης που πολλούς τους ανησυχούν. Μήπως όμως δεν πρέπει να βιαζόμαστε να πηγαίνει ο νους μας στο χειρότερο;

Αναμφίβολα, εάν δινόταν η ευκαιρία στον καθένα θα επέλεγε να είχε μια καλύτερη μνήμη.

Ωστόσο, ο καθηγητής στο Τμήμα Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια Τσάραν Ράγνκανατ ενθαρρύνει τον κόσμο να διατηρήσει μια τέτοια προοπτική.

Στο νέο του βιβλίο Why We Remember: The Science of Memory and How It Shapes Us, ο δρ. Ραγνκάναθ λέει ότι όλοι παλεύουμε με τη μνήμη κάποια στιγμή, αλλά υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ αυτής της απώλειας μνήμης και της πιο εκφυλιστικής απώλειας μνήμης.

Στο βιβλίο του ο Τσάραν Ράγνκανατ διερευνά το γεγονός ότι η λήθη δεν είναι ανησυχητική. «Αντί να πολεμάμε την επιλεκτικότητα της μνήμης σε μια μάταιη προσπάθεια να θυμηθούμε περισσότερα, μπορούμε να αποδεχθούμε ότι είμαστε σχεδιασμένοι να ξεχνάμε και να χρησιμοποιούμε την πρόθεση για να καθοδηγήσουμε την προσοχή μας, ώστε να θυμόμαστε τι έχει σημασία».

«Τις περισσότερες φορές δεν είναι πρόβλημα μνήμης, είναι αυτό που θα έλεγα αποτυχία ανάκτησης. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες όταν τις χρειαζόμαστε. Μερικές φορές χρειαζόμαστε τη σωστή ένδειξη για να το βρούμε, μερικές φορές δεν μπορεί να βρεθεί επειδή οι αναμνήσεις ανταγωνίζονται μεταξύ τους».

«Αν κάποιος με ρωτούσε τι συνιστά μια πολύ ικανή μνήμη, θα έλεγα ότι είναι σε θέση να έχουμε πρόσβαση στις πληροφορίες που είναι σημαντικές»

«Οι άνθρωποι που έχουν πιο σοβαρές διαταραχές μνήμης συχνά αγωνίζονται να αφήσουν νέες αναμνήσεις. Αντί να μην θυμούνται το όνομα κάποιου που μόλις γνώρισαν, μπορεί να μην θυμούνται καθόλου ότι γνώρισαν αυτό το άτομο. Κατά μέσο όρο, τα άτομα με τυπικές αναμνήσεις το βρίσκουν πιο εύκολο να θυμούνται πρόσφατα γεγονότα παρά γεγονότα από παλιά, αλλά τα άτομα με διαταραχές μνήμης έχουν το αντίθετο πρόβλημα».

Και ενώ ο Ράγνκανατ αναγνωρίζει ότι ορισμένοι τύποι μνήμης μπορεί να αποδυναμωθούν λόγω ηλικίας –ιδίως όταν είναι να θυμηθούμε ένα συγκεκριμένο γεγονός- υπάρχουν μερικοί υπερήλικες που έχουν έντονη μνήμη μέχρι τα τελευταία τους χρόνια.

Ένα ξεκάθαρο μήνυμα

Ο Τσάραν Ράγνκανατ συνεχίζει εξηγώντας ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν είναι μια μηχανή απομνημόνευσης, είναι μια μηχανή σκέψης. Μας βοηθά να κατανοήσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε.

«Είναι σχεδιασμένος για οικονομία και για να αναπτύσσει γρήγορα μνήμες για να κατανοήσει το παρόν και να επικεντρωθεί στο μέλλον. Για να επιτύχουμε αυτούς τους στόχους, δεν μπορούμε να κουβαλάμε αναμνήσεις για κάθε στιγμή της ζωής μας. Αν κάποιος με ρωτούσε τι συνιστά μια πολύ ικανή μνήμη, θα έλεγα ότι είναι σε θέση να έχουμε πρόσβαση στις πληροφορίες που είναι σημαντικές για εμάς και να ανακαλούμε γεγονότα της ζωής που έχουν κατά κάποιο τρόπο νόημα.

Η αμνησία (forgetting) δεν είναι αποτυχία της μνήμης υποστηρίζει ο Ράγνκανατ.

«Υπάρχουν ορισμένοι άνθρωποι που έχουν τη λεγόμενη φωτογραφική μνήμη και είναι συνήθως ειδικοί σε έναν συγκεκριμένο τομέα, όπως μεγάλοι σκακιστές ή επαγγελματίες μπασκετμπολίστες, με την ικανότητα να δημιουργούν ζωντανές, λεπτομερείς αναμνήσεις σχετικές με την πείρα τους. Αλλά από ό,τι γνωρίζω, κανείς δεν έχει ποτέ αναφερθεί ότι έχει ολοκληρωμένη φωτογραφική μνήμη για τα πάντα. Και για να είμαι ειλικρινής, δεν θα το ευχόμουν αυτό σε κανέναν».

Το μήνυμα του Ράγνκανατ είναι ξεκάθαρο προτρέποντας μας να μην ανησυχούμε για όσα δεν θυμόμαστε και εστιάζουμε στο παρόν.

«Η ζωή είναι μικρή», λέει. «Η παροδική φύση της μνήμης μπορεί να κάνει τη ζωή να φαίνεται πολύ πιο σύντομη. Τείνουμε να σκεφτόμαστε τη μνήμη ως κάτι που μας επιτρέπει να κρατάμε το παρελθόν, ενώ στην πραγματικότητα ο ανθρώπινος εγκέφαλος σχεδιάστηκε για να είναι πιο απλά ένα αρχείο των εμπειριών μας. Η αμνησία (forgetting) δεν είναι αποτυχία της μνήμης, [αλλά] είναι συνέπεια διαδικασιών που επιτρέπουν στον εγκέφαλό μας να δίνει προτεραιότητα στις πληροφορίες που μας βοηθούν να πλοηγηθούμε και να κατανοήσουμε τον κόσμο» σημειώνει ο ίδιος.

«Μπορούμε να παίξουμε ενεργό ρόλο στη διαχείριση της αμνησίας κάνοντας προσεκτικές επιλογές στο παρόν, προκειμένου να επιμεληθούμε ένα πλούσιο σύνολο αναμνήσεων που θα πάρουμε μαζί μας στο μέλλον».

Από Telegraph

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 18 Μαρτίου 2024

 

Αγόρι μου,
δεν φοβάμαι να πεθάνω.
Ωστόσο, κάθε τόσο,
ενώ δουλεύω
στη μοναξιά της νύχτας,
έχω ένα τράνταγμα στην καρδιά,
να χορτάσεις τη ζωή,
γιε μου,
είναι αδύνατον.
Μη ζεις σε αυτή τη γη σαν ενοικιαστής,
ή σαν εποχικός παραθεριστής
Θυμήσου:
σε αυτόν τον κόσμο πρέπει να ζεις σταθερά,
να ζεις όπως στο πατρικό σπίτι.
Πίστεψε στο στάρι,
στη γη,
στη θάλασσα,
αλλά πρώτα απ’ όλα
στον #άνθρωπο.
Αγάπησε το σύννεφο,
το βιβλίο,
το αυτοκίνητο,
αλλά πρώτα απ’ όλα
τον #άνθρωπο.
Νιώσε στο βάθος
της καρδιάς σου
τον πόνο του κλαδιού
που ξεραίνεται,
του άστρου που σβήνει,
του τραυματισμένου θηρίου,
αλλά πρώτα απ’ όλα
τον #ανθρώπινο πόνο.
Απόλαυσε, όλα τα επίγεια αγαθά,
τον ήλιο,
τη βροχή,
και το χιόνι,
το χειμώνα
και το καλοκαίρι,
το έρεβος
και το φως,
αλλά πρώτα απ’ όλα
απόλαυσε τον #άνθρωπο.
Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 7 Μαρτίου 2024

Οι  μαθητές μουσικού σχολείου Δράμας,  τραγουδούν το κομμάτι «Στην Κοιλάδα των Τεμπών», ενώ περνούν από το σημείο με λεωφορείο, τιμώντας τα νέα παιδιά που έχασαν τη ζωή τους.

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανάρτηση η κίνηση των μαθητών του Μουσικού Σχολείου Δράμας, αποτελεί ένα «ελάχιστο φόρο τιμής στα παιδιά που άδικα χάθηκαν».

Τραγούδι-φόρος τιμής στα παιδιά που χάθηκαν στα Τέμπη

Σημειώνεται ότι το αγαπημένο τραγούδι την σύνθεση και τους στίχους του οποίου υπογράφει ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου, ερμήνευσε ο Σωκράτης Μάλαμας και συμπεριλαμβάνεται στο άλμπουμ «Διάφανος» που κυκλοφόρησε το 2006.

Οι στίχοι του τραγουδιού «Στην Κοιλάδα των Τεμπών»:

Μες την κοιλά όπως τα λέω μες την κοιλάδα των Τεμπών
Φόβος των μηχανοδηγών
Είναι ένας γέρο όπως τα λέω είναι ένας γέρο πλάτανος

Που πίνει από όπως τα λέω που πίνει απ’ το θολό νερό
του ποταμού το ιερό
Πίνει κι απλώ, όπως τα λέω, πίνει κι απλώνει ρίζωμα
βαθιά μέσα στα ανείπωτα

Κι όποτε παά όπως τα λέω κι όποτε παίρνει ανάποδες
γέρνει και πέφτει στις γραμμές
Πιάνει το τρέ όπως τα λέω πιάνει το τρένο από τ’ αυτί
«Μην την περνάς τη Γευγελή»

Μένα μου το, όπως τα λέω, μένα μου το ‘πε ο Πηνειός
το μυστικό ο φλύαρος
Πως ήταν α όπως τα λέω πως ήταν άνθρωπος παλιά
κι είχε παιδιά στην ξενιτιά

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 6 Μαρτίου 2024

Τη δεκαετία του 1960 ο ψυχολόγος Walter Mischel από το Στάνφορντ επινόησε έναν «τρόπο μέτρησης» του αυτοελέγχου σε τετράχρονα παιδιά. Άφηνε τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μόνα τους σε ένα δωμάτιο με ένα πιάτο ζαχαρωτά και μια πρόκληση: μπορούσαν να φάνε ένα ζαχαρωτό αμέσως ή να περιμένουν μέχρι να επιστρέψει ο ενήλικας και να φάνε δύο. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, παρατήρησε κάτι ενδιαφέρον.

«Υπάρχουν χίλιοι άνθρωποι στην άλλη πλευρά της οθόνης σας, των οποίων η δουλειά είναι να καταρρίψουν τον αυτοέλεγχο που έχετε»

Τα τετράχρονα που περίμεναν για τα δύο ζαχαρωτά τα πήγαιναν καλύτερα στο σχολείο, είχαν λιγότερες πιθανότητες να πάρουν άναρκωτικά ή να καταλήξουν στη φυλακή, ήταν πιο ευτυχισμένα και κέρδιζαν περισσότερα. Έφτασε να πιστεύει ότι ο αυτοέλεγχος, η ικανότητα να καθυστερεί κανείς την ικανοποίηση, ήταν το κλειδί της

Έχετε ευθύνη;

Πιο πρόσφατα, ωστόσο, οι ψυχολόγοι αμφισβήτησαν τα πορίσματα του. Οι αρχικές μελέτες του Mischel αφορούσαν λιγότερα από 90 παιδιά, τα οποία ήταν όλα εγγεγραμμένα στον ίδιο παιδικό σταθμό. Μόλις αρχίσετε να μελετάτε μεγαλύτερες και πιο διαφορετικές ομάδες, προκύπτει ένα διαφορετικό μοτίβο: είναι τα πλουσιότερα παιδιά που μπορούν να αντισταθούν καλύτερα στο ζαχαρωτό. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι είναι πιο πιθανό να εμπιστεύονται ότι πραγματικά θα πάρουν δύο ζαχαρωτά αν περιμένουν.

Μια πρόσφατη μελέτη υπέδειξε ότι τα γονίδιά σας παίζουν μεγάλο ρόλο στον καθορισμό του επιπέδου του αυτοελέγχου σας

Είναι επίσης επειδή η ικανότητά μας να αντιστεκόμαστε στον πειρασμό διαμορφώνεται από το περιβάλλον μας με πολύπλοκους και ελάχιστα αναγνωρισμένους τρόπους. Βασικά: δεν έχουμε πλήρη έλεγχο του αυτοελέγχου μας.

Οι περισσότεροι άνθρωποι δέχονται την άποψη ότι η τύχη έπαιξε μεγάλο ρόλο στη ζωή τους. Δεν είχατε λόγο για το πού γεννηθήκατε, αν οι γονείς σας ήταν στοργικοί ή κακοποιητικοί, πλούσιοι ή φτωχοί. Δεν επιλέξατε τα ταλέντα ή τα προσωπικά σας χαρακτηριστικά, τα μουσικά σας χαρίσματα ή τη φυσική σας ελκυστικότητα. Αυτό για το οποίο μπορείτε να αναλάβετε την ευθύνη, ωστόσο, είναι το πώς παίξατε το χαρτί που σας μοιράστηκε, αν σπαταλήσατε τα πρώιμα πλεονεκτήματά σας ή αν ανθίσατε παρά τις αντιξοότητες.

Και όμως, ακόμη και η ικανότητά σας για επιμονή, το σθένος και η θέλησή σας, διαμορφώνονται από δυνάμεις πολύ πέρα από τον έλεγχό σας. Μια πρόσφατη μελέτη υπέδειξε ότι τα γονίδιά σας παίζουν μεγάλο ρόλο στον καθορισμό του επιπέδου του αυτοελέγχου σας. Και αυτό πριν λάβετε υπόψη την επίδραση της κοινωνικής θέσης, της ανατροφής και του εισοδήματος, επειδή οι παιδικές αντιξοότητες, οι διακρίσεις, το άγχος, η εξάντληση και η πείνα επηρεάζουν τη δραστηριότητα στον προμετωπιαίο φλοιό, το τμήμα του εγκεφάλου μας που ενεργοποιείται όταν προσπαθούμε να κάνουμε το σωστό, το πιο δύσκολο πράγμα.

Αν δεν μπορείτε να συγκεντρωθείτε στη δουλειά σας επειδή σπαταλάτε συνεχώς χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σας αποσπούν την προσοχή οι ειδοποιήσεις του WhatsApp, σκεφτείτε ότι το τηλέφωνό σας σχεδιάστηκε για να είναι εθιστικό: δημιουργήθηκε για να αιχμαλωτίζει την προσοχή σας

Αν αυτό ισχύει, ποσο υπεύθυνοι θα πρέπει να αισθανόμαστε για τα λάθη μας;

Τα «συστήματα επιβράβευσης» μας

Η επιρροή του περιβάλλοντος δεν αφορά βέβαια μόνο την παιδική ηλικία. Σκεφτείτε την απώλεια βάρους. Περίπου οι μισοί ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνουν ότι συνεχώς προσπαθούν να χάσουν βάρος, με τις πιθανότητες να κλίνουν υπέρ μιας μάχης που θα χαθεί.

Όμως, η «αύξηση» της περιφέρειας της μέσης σε μεγάλο μέρος του κόσμου δεν αντικατοπτρίζει τόσο τη συλλογική απώλεια πειθαρχίας όσο τις συνέπειες της σύγχρονης δυτικής διατροφής, της καθιστικής ζωής και της αύξησης των εξαιρετικά επεξεργασμένων τροφίμων που έχουν σχεδιαστεί για να σας κόβουν την όρεξη.

Οι εταιρείες γνωρίζουν τα μυστικά για να κάνουν το πρόχειρο φαγητό «υπεργευστικό». Ξέρουν ότι δεν μπορούμε να αντισταθούμε σε τρόφιμα που έχουν παρόμοια αναλογία υδατανθράκων προς λίπος με το μητρικό γάλα, ότι δεν αντιλαμβανόμαστε καν ότι υπερκαταναλώνουμε όταν το φαγητό είναι τόσο μαλακό που μετά βίας χρειάζεται μάσημα. Περιμένετε πολλά από τον εαυτό σας για να αντισταθείτε σε μια παγκόσμια βιομηχανία πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που έχει έννομο συμφέρον να τροφοδοτεί την πείνα σας.

Μεγάλο μέρος του σύγχρονου κόσμου έχει σχεδιαστεί σκόπιμα για να εκμεταλλεύεται τα «συστήματα επιβράβευσης» μας, καθιστώντας τον πειρασμό πανταχού παρόντα και καθιστώντας δυσκολότερο να αντισταθούμε. Αν δεν μπορείτε να συγκεντρωθείτε στη δουλειά σας επειδή σπαταλάτε συνεχώς χρόνο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σας αποσπούν την προσοχή οι ειδοποιήσεις του WhatsApp, σκεφτείτε ότι το τηλέφωνό σας σχεδιάστηκε για να είναι εθιστικό: δημιουργήθηκε για να αιχμαλωτίζει την προσοχή σας.

«Υπάρχουν χίλιοι άνθρωποι στην άλλη πλευρά της οθόνης σας, των οποίων η δουλειά είναι να καταρρίψουν τον αυτοέλεγχο που έχετε», παρατήρησε ο ειδικός σε θέματα ηθικής και τεχνολογίας Tristan Harris.

Αν δεν μπορείτε να τηρήσετε τον προϋπολογισμό σας και συνεχίζετε να αγοράζετε αχρείαστα πράγματα, σκεφτείτε πόσες διαφημίσεις συναντάτε καθημερινά, πόσο συχνά μια νέα θα εμφανιστεί στην οθόνη του υπολογιστή σας, στοχευμένη ειδικά στα γούστα σας.

Αυτοέλεγχος και επιδίωξη στόχων

Τίποτα από όλα αυτά δεν υποδηλώνει ότι πρέπει να εγκαταλείψετε την προσπάθεια να απαλλαγείτε από τις κακές συνήθειες ή να εγκαταλείψετε κάθε προσπάθεια αυτοπειθαρχίας. Θα ήμασταν δυστυχισμένοι, μη υγιείς και ηθικά εκτεθειμένοι αν παραιτούμασταν από το να έχουμε λόγο για το πώς συμπεριφερόμαστε.

Αντίθετα, μπορεί να βοηθήσει να σκεφτούμε τη δύναμη της θέλησης με διαφορετικό τρόπο. Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι που τείνουμε να θαυμάζουμε για τον αυτοέλεγχό τους ουσιαστικά ασκούν λιγότερο έλεγχο. Είναι καλοί στο να επεξεργάζονται το περιβάλλον τους έτσι ώστε να μην χρειάζεται να παλεύουν με τον «πειρασμό»* : ξέρουν, για παράδειγμα, ότι είναι ευκολότερο να μην αγοράσεις ένα πακέτο μπισκότα παρά να σταματήσεις να τρως αφού ανοίξεις το πακέτο.

Επίσης, κατανοούν καλύτερα τα κίνητρα τους. Όταν πιάνετε τον εαυτό σας απαθή στη δουλειά, είναι επειδή δεν είστε σε θέση να αντισταθείτε στους περισπασμούς; Ή μήπως επειδή δεν θέλετε πια να κάνετε τη δουλειά σας; Μια μελέτη συνέδεσε τον αυτοέλεγχο με την επιδίωξη στόχων που εκτιμάτε και απολαμβάνετε – «να θέλετε να το κάνετε» αντί να «πρέπει να το κάνετε».

Με άλλα λόγια, αν θέλετε πραγματικά να διαπρέψετε στην αυτοκυριαρχία, προσπαθήστε να αποφύγετε να καταλήξετε στην ίδια κατάσταση με τα παιδιά προσχολικής ηλικίας του Mischel, να κοιτάτε ένα πιάτο γεμάτο ζαχαρωτά και να αναρωτιέστε γιατί πρέπει να παίξετε αυτό το ηλίθιο παιχνίδι ούτως ή άάλλως.

Από in.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 3 Μαρτίου 2024

«Κάνε ό,τι μπορείς όσο καλύτερα μπορείς, κι αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως περίμενες, δεν πειράζει». Η Φιλοσοφία του ιαπωνικού Γκάνμπατε δημιουργεί έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής.

Όταν λέμε «καλή τύχη να ’χεις», δίνουμε την εντύπωση ότι το αποτέλεσμα βρίσκεται στα χέρια της μοίρας, πέρα από τον δικό μας έλεγχο. Αντίθετα, στα ιαπωνικά, όταν λέμε σε κάποιον Γκάνμπατε, αυτό που υπονοούμε είναι ότι μεγάλο μέρος όσων πρόκειται να αντιμετωπίσει εξαρτάται από τον ίδιο. Είναι σημαντικό επίσης το τμήμα «όσο καλύτερα μπορείς», που εμπεριέχεται στην έννοια του Γκάνμπατε, αφού αφήνει περιθώριο στην πιθανότητα να μην πάνε τα πράγματα και πολύ καλά, δεδομένου ότι κάποιες πλευρές είναι πέρα από τον δικό μας έλεγχο. Γκάνμπατε σημαίνει πως η προσπάθεια είναι πιο σημαντική από την τύχη.

Πρόκειται για το Ουάμπι Σάμπι στοιχείο της πραγματικότητας. Η προσπάθεια είναι πιο σημαντική από την τύχη. Το φιλοσοφικό μήνυμα του Γκάνμπατε είναι: «Κάνε ό,τι μπορείς όσο καλύτερα μπορείς, κι αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως περίμενες, δεν πειράζει, δε χρειάζεται να αισθάνεσαι άσχημα, επειδή ξέρεις πως έκανες ό,τι περνούσε από το χέρι σου». Μαϊνίτσι γκανμπατεμάσου!

Στην Ιαπωνία χρησιμοποιούμε το Γκάνμπατε καθημερινά. Μια από τις πιο συχνές χρήσεις της λέξης είναι όταν αποχαιρετούμε το πρωί την οικογένειά μας για να πάμε στη δουλειά ή στο σχολείο. Χρησιμοποιούμε επίσης το Γκάνμπατε σε αθλητικούς αγώνες, σε οποιοδήποτε είδος κοινωνικής δραστηριότητας, όταν βρισκόμαστε με έναν φίλο και αισθανόμαστε ότι πρέπει να τον εμψυχώσουμε, όταν μια φυσική καταστροφή πλήττει τα νησιά μας.

Αν έχεις κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσες, δεν έχει σημασία αν το αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο, επειδή μέσα σου ξέρεις πως δε χαράμισες την ευκαιρία. Να ζεις τη ζωή σου κάνοντας τα πράγματα όσο καλύτερα μπορείς, αξιοποιώντας τις ικανότητές σου όσο καλύτερα γίνεται, δείξε επιμονή, μείνε σταθερός, συνέχισε να προχωράς, μην κάνεις πίσω. Κι αν δεν καταφέρεις αυτό που επιδίωκες, μη χάσεις το θάρρος σου, μη νιώσεις άσχημα.  Δεν πειράζει, έκανες ό,τι μπορούσες. Γκάνμπατε! Γκάνμπατε.

Αν δεν μπορείς να σταματήσεις το κύμα, γίνε το κύμα!

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 27 Φεβρουαρίου 2024

Οι κάτοικοι των Μελανησίων, που ζουν στις περιοχές Roviana και Gizo των Νησων Σολομώντος είναι από τους φτωχότερους στον κόσμο. Ζουν με έναν τρόπο που τους εξασφαλίζει τα προς το ζην, καλύπτοντας τις βασικές ανάγκες τους με την αλιεία και τη γεωργία. Περιστασιακά, πωλούν τα προϊόντα τους στην τοπική αγορά για να αγοράσουν επεξεργασμένα τρόφιμα ή να πληρώσουν τα δίδακτρα των παιδιών τους στο σχολείο, ενώ οι πολυτέλειες της σύγχρονης ζωής, όπως smartphones, διαδίκτυο, τηλεόραση, είναι δυσεύρετες. Ωστόσο, παρά αυτόν τον απλοϊκό τρόπο ζωής, οι Μελανήσιοι εκφράζουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους από ό,τι οι κάτοικοι της Φινλανδίας και της Δανίας, οι οποίοι γίνονται τακτικά πρωτοσέλιδα ως οι πιο ευτυχισμένες χώρες στον κόσμο – και οι κάτοικοι τους απολαμβάνουν υψηλούς μισθούς.

Η παραπάνω διαπίστωση, δεν ανήκει σε εμάς, αλλά στην έρευνα που διεξήγαγαν επιστήμονες από το πανεπιστήμιο Autònoma de Barcelona στην Ισπανία και το McGill στον Καναδά, οι οποίοι ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο για να ερευνήσουν σχεδόν 3.000 μέλη 19 φτωχών, μικρής κλίμακας κοινωνιών που βρίσκονται σε 18 διαφορετικές χώρες. Από το Kumbungu της Γκνα στο Laprak του Νεπάλ, τη Vavatenina της Μαδαγασκάρης, έως και το Lonquimay της Χιλής, οι ερευνητές αξιολόγησαν το πόσο ικανοποιημένοι ένιωθαν οι κάτοικοι από τη ζωή τους, με τα αποτελέσματα να είναι σίγουρα απρόσμενα για πολλούς.

Πλούτος και ικανοποίηση από τη ζωή
Η μελέτη φαίνεται να διαψεύδει μια κοινή αντίληψη σχετικά με τον ρόλο που παίζει ο πλούτος στην προσωπική μας ευτυχία  και κυριότερα την αφήγηση «όσο περισσότερα χρήματα έχει κάποιος, τόσο πιο ικανοποιημένος τείνει να είναι από τη ζωή του». Αν και η έρευνα ξεκίνησε με στόχο την κλιματική αλλαγή, οι επιστήμονες τελικά παρατήρησαν ότι άνθρωποι – συχνά ιθαγενείς – που ζουν σε μικρές, απομονωμένες κοινότητες τείνουν να είναι το ίδιο ικανοποιημένοι από τη ζωή τους με τους ανθρώπους που ζουν στις πλουσιότερες χώρες. «Ο μέσος όρος της αναφερόμενης ικανοποίησης από τη ζωή μεταξύ των 19 κοινωνιών μικρής κλίμακας που ερευνήσαμε είναι 6,8 στα 10, παρόλο που οι περισσότερες από τις τοποθεσίες έχουν εκτιμώμενο ετήσιο χρηματικό εισόδημα μικρότερο από 1.000 δολάρια ΗΠΑ ανά άτομο» ανέφεραν οι ερευνητές. Τόσο υψηλές τιμές ικανοποίησης από τη ζωή παρατηρούνται συνήθως μόνο σε χώρες όπου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπερβαίνει τα 40.000 δολάρια ετησίως.

Τι εξηγεί λοιπόν αυτό το φαινόμενο; Για πολλές από αυτές τις κοινωνίες, η ευτυχία φαίνεται πως δεν μετριέται με τη συσσώρευση πλούτου ή αγαθών. Αντίθετα, η ικανοποίησή τους έχει τις ρίζες της στην απλότητα τη ζως , με τον πολιτισμό τους να αγκαλιάζει έναν τρόπο ζωής που εκτιμά τις στενά συνδεδεμένες κοινότητες, τη βιώσιμη διαβίωση και την αρμονική σχέση με τη φύση. Αυτές οι κοινωνίες βρίσκουν χαρά στα ουσιώδη: την οικογένεια, την κοινότητα και τον φυσικό κόσμο. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι ο λαός του Μπουτάν, ο οποίος ως γνωστόν δίνει προτεραιότητα στην Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία έναντι του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Παρά το γεγονός ότι το Μπουτάν είναι μια μικρή, απομονωμένη χώρα με περιορισμένους πόρους, κατατάσσεται σταθερά ψηλά στους παγκόσμιους δείκτες ευτυχίας. Η έμφαση που δίνουν οι κάτοικοι του Μπουτάν στην πνευματική ευημερία, την πολιτιστική κληρονομιά τους και τη προστασία του περιβάλλοντος έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό κοινωνικό μοντέλο που αψηφά τις συμβατικές προσδοκίες.

Αντίστοιχα και τα νησιά Φίτζι, το Βανουάτου και η Σαμόα, που παρά τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, κατατάσσονται σταθερά ψηλά στις έρευνες ευτυχίας. Το ωκεάνιο περιβάλλον τους, οι παραδόσεις και ο πιο αργός ρυθμός ζωής φαίνεται να συμβάλλουν στη ευτυχία των κατοίκων τους, ενώ η απομόνωση τους προάγει την αίσθηση της αυτάρκειας και της αλληλεξάρτησης, ενισχύοντας την ιδέα ότι η ευτυχία μπορεί να ανθίσει ακόμη και ελλείψει υλικής αφθονίας.

Σκέψεις για το μέλλον
Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας από την Ισπανία και τον Καναδά, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι η ικανοποίηση από τη ζωή δεν απαιτεί αυξημένα ποσοστά υλικής κατανάλωσης που συνδέονται με το υψηλό χρηματικό εισόδημα. Φαίνεται, πως μόλις ικανοποιηθούν οι βασικές ανάγκες των ανθρώπων, όπως η στέγαση, η τροφή και η ασφάλεια, η χαρά μπορεί να πηγάζει από τους ανθρώπους και τα μέρη γύρω μας.

Τα χρήματα λοιπόν δεν φέρνουν όντως την ευτυχία για κάποιους ανθρώπους και κοινότητες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι νομιμοποιούνται πολιτικές κυβερνήσεων που οδηγούν τον λαό τους στην εξαθλίωση, προάγουν την ανεργία και “καλλιεργούν” τον εγγενή καπιταλισμό. Η έρευνα αυτή άλλωστε, δεν αποτελεί συγχωροχάρτι εκείνων που στερούν την έννοια της αξιοπρεπούς ζωής από τους ανθρώπους, αλλά μια υπενθύμιση του τι πραγματικά μπορεί να κάνει ευτυχισμένους εμάς που ζούμε στις δυτικές κοινωνίες – αφού πρώτα όμως έχουμε εξασφαλίσει με σιγουριά και ηρεμία τις βασικές μας ανάγκες, χωρίς να αγχωνόμαστε κάθε τέλος του μήνα πώς θα αποπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας και το σούπερ μαρκετ.

Από prothema

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Φεβρουαρίου 2024

Αποσπάσματα από τον ” Μικρό πρίγκηπα:

«Τ’ αστέρια ανήκουν σ’ όλους τους ανθρώπους· αλλά για τους ανθρώπους, δεν έχουν όλα τ’ αστέρια την ίδια σημασία. Για κάποιους, που ταξιδεύουν, τ’ αστέρια είναι οδηγοί, σημεία προσανατολισμού. Γι’ άλλους πάλι, δεν είναι τίποτε παραπάνω από αχνά φωτάκια στον ουρανό. Γι’ άλλους, που είναι επιστήμονες, αντιπροσωπεύουν ερωτήσεις και προβλήματα. Για τον επιχειρηματία μου, αντιπροσώπευαν τον πλούτο. Μα όλα αυτά τα αστέρια – εκεί πάνω – μένουν σιωπηλά. Εσύ όμως… εσύ… θα ‘χεις τ’ άστρα όπως κανείς άλλος δεν τα έχει… – «Τι θέλεις να πεις;

– «Όταν θα κοιτάζεις τον ουρανό τη νύχτα, μιας και θα ζω σ’ ένα απ’ τ’ αστέρια, μιας και θα γελάω σ’ ένα απ’ τ’ αστέρια, θα είναι τότε για σένα σαν να γελούν όλα τ’ αστέρια. Εσύ θα έχεις – εσύ μόνο – άστρα που ξέρουν να γελούν!».

Και γέλασε ξανά.

– «Κι’ όταν καταλαγιάσει η λύπη σου (γιατί πάντα καταλαγιάζει η λύπη, τελικά) θα είσαι ευχαριστημένος που με γνώρισες. Θα είσαι για πάντα φίλος μου. Θα θέλεις να γελάμε μαζί. Και μερικές φορές, θ’ ανοίγεις το παράθυρο σου – έτσι – γι’ αυτή τη χαρά… Κι’ οι φίλοι σου θα μένουν πραγματικά κατάπληκτοι να σε βλέπουν να γελάς, κοιτώντας τον ουρανό. Κι’ εσύ λοιπόν θα τους λες: “Ναι, τ’ αστέρια πάντα με κάνουν να γελώ!”. Κι’ εκείνοι θα σε περνάνε για τρελό. Θα σου έχω κάνει την πιο πονηρή φάρσα…».

Και γέλασε ξανά.

– «Θα είναι σαν να σου έχω δώσει – αντί γι’ αστέρια – μυριάδες μικρά κουδουνάκια που ξέρουν να γελούν…».

Έχασε λίγο απ’ το κουράγιο του. Μα έκανε ακόμα μια προσπάθεια:

– «Ξέρεις… θα είναι όμορφο αυτό. Κι’ εγώ θα τα κοιτάζω τ’ άστρα. Όλα τ’ άστρα θα ‘ναι σαν πηγάδια με σκουριασμένο μαγκάνι. Όλα τ’ άστρα θα μου φέρνουν νερό για να πιω…».

– «Θα είναι απόλυτα διασκεδαστικό! Εσύ θα έχεις πεντακόσια εκατομμύρια κουδουνάκια, εγώ θα έχω πεντακόσια εκατομμύρια βρυσούλες…».

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Φεβρουαρίου 2024

Ω αιώνιε εσύ ταξιδευτή, άκου μια ιστορία
γιατί είτε είσαι πρίγκιπας μικρός ειτ΄ ένας Οδυσσέας
η Γη θα είναι πάντα στρογγυλή και πάντα θα γυρίζεις
εκεί όπου πρωτάρχισες, στην πρώτη σου ανάσα
μες της μητέρας Γης μήτρα ζεστή, πριν κι απ’ το πρώτο κλάμα
επάνω στον πλανήτη σου, στο θρόνο της αλήθειας

Γιατί τους παγωμένους τους ωκεανούς, τις πύρινες ερήμους
τ’ απόμερα απογέματα, τις τρελαμένες πόλεις
τις λέξεις τις χαρούμενες, τις πληγωμένες μνήμες
στ’ αλήθεια μια σπιθαμή απόσταση όλα τα χωρίζει
κι άμα εσύ το επιθυμείς, ο χρόνος σε ξεχνάει

Άσε λοιπόν το νου σου να διψά, χιλιόμετρα να τρέχει
να υφαίνει με ψευδαίσθηση το θάνατο ότι κλέβει
με σχέδια, όνειρά, στιγμές σε πέτρινα μνημεία
να ξεγλιστράει σαν ληστής απ’ την ακινησία

Και πριν ταξιδέψεις αδερφέ, βυθίσου στην αγκαλιά σου
ένα απομεσήμερο, στο δάσος μιας ηπείρου
κάτω απ’ τον ήλιο το ζεστό, στο απαλό το χώμα
και αν δεις τις πόρτες ανοιχτές διάπλατα να είναι
κλείσε τα μάτια μια στιγμή και νιώσε την ανάσα
και τι ‘ναι αυτό που λαχταρά να λιώσει μέσα σ’ όλα

Κάνε το νου σου σύμμαχο, και χάσου στις αισθήσεις
παλάτια, χρώματα τρελά, φλεγόμενα αστέρια
και μια στάλα από φως Ελληνικό, να κατεβάζει πνεύμα
να πίνει αγάπη η ψυχή μέχρι να ξεδιψάσει
και δες πιά με κρυστάλληνη ματιά πως μέσα σου αιώνια
όλα τα πλούτη κατοικούν στην απαλή σου φύση

Αίρε λοιπόν τα ξάρτια σου και αέρα στα πανιά σου
κι άμα γυρίσεις να με δεις φέρε μια ιστορία
μια ιστορία απ’ αυτές που όλα είναι ένα
λύπη, χαρά και θάνατος από την ίδια ουσία
που ένα ταξίδι αληθινό συμβαίνει στην καρδιά σου
που από ζωή φλεγόμενη παντού είναι και πάντα
κρατώντας απ’ το χέρι ένα παιδί, την ψυχή όλου του κόσμου
γιατί όλα τα ταξίδια μιας ζωής είναι μονάχα ένα ταξίδι.