Ταξιδέψαμε

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 10 Αυγούστου 2024
Λίγα είναι γνωστά για τους Ντενίσοβαν, τους μυστηριώδεις συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου που έζησαν περίπου την ίδια εποχή με τους Νεάντερταλ στη βόρεια Ευρασία. Νέα ευρήματα από το παγωμένο οροπέδιο του Θιβέτ ανοίγουν τώρα ένα παράθυρο στη ζωή του χαμένου ανθρώπινου είδους.

Ανάμεσα σε χιλιάδες οστά ζώων στο σπήλαιο Μπαΐσια του Θιβέτ (στην εικόνα, η θέα από την είσοδο), όπου είχε βρεθεί πριν από λίγα χρόνια ένα μικρό οστό Ντενίσοβαν,  ηλικίας 160.000 ετών, ταυτοποιήθηκε πρόσφατα ένα ακόμα απολίθωμα, ένα πλευρό ηλικίας 32 έως 48 χιλιάδων ετών –το νεότερο γνωστό απολίθωμα του είδους.

Αυτό σημαίνει ότι οι Ντενίσοβαν έζησαν στο οροπέδιο τουλάχιστον 110.000 χρόνια και πιθανώς περισσότερο, αναφέρει διεθνής ομάδα ερευνητών στο περιοδικό Nature.

Σημαίνει επίσης ότι οι Ντενίσοβαν ίσως βρίσκονταν ακόμα εκεί όταν ο Homo sapiens άρχισε να καταφθάνει σε αυτή την περιοχή του κόσμου, πριν από περίπου 40.000 χρόνια.

Η ευρεία γεωγραφική εξάπλωση μαρτυρά ότι είδος είχε αρκετή ευελιξία ώστε να προσαρμόζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα

Η μελέτη βασίστηκε στην ανάλυση των λιγοστών πρωτεϊνών που διατηρήθηκαν στα οστά χάρη στις ήπιες συνθήκες του σπηλαίου. Σε συνδυασμό με άλλα ευρήματα, η νέα αυτή τεχνική αποκαλύπτει πλούτο πληροφοριών για τον τρόπο ζωής και τη διατροφή των Ντενίσοβαν: κυνηγούσαν μια μεγάλη ποικιλία ζώων, από πρόβατα μέχρι τριχωτούς ρινόκερους και ύαινες, τα τεμάχιζαν με λίθινα μαχαίρια, αποσπούσαν το μεδούλι από τα κόκκαλα και κατεργάζονταν τα δέρματα.

Το σπήλαιο Μπαΐσια στο Θιβέτ είναι μία από τις μόλις τρεις τοποθεσίες όπου έχουν βρεθεί οστά Ντενίσοβαν (Dongju Zhang et al./Lanzhou University)

Σε αντίθεση με τους Νεάντερταλ, οι οποίοι είναι γνωστοί στην επιστήμη από τον 19ο αιώνα, οι Ντενίσοβαν ανακαλύφθηκαν μόλις το 2010 χάρη στο οστό ενός δακτύλου που βρέθηκε στο σπήλαιο Ντενίσοβα της Σιβηρίας.

Έκτοτε, λίγα αποσπασματικά απολιθώματα έχουν έρθει στο φως μόνο σε δύο άλλες τοποθεσίες, το σπήλαιο Μπαΐσια του Θιβέτ και το σπήλαιο Κόμπρα στο Λάος.

Η ευρεία γεωγραφική εξάπλωση από βορρά ως νότο μαρτυρά ότι είδος είχε αρκετή ευελιξία ώστε να προσαρμόζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα, επισήμαναν οι ερευνητές.

Οι Ντενίσοβαν είναι επίσης γνωστό ότι είχαν διασταυρωθεί τόσο με τους Νεάντερταλ όσο και με τους σύγχρονους ανθρώπους, με κάποια γονίδιά τους διατηρούνται και σήμερα στην ανθρώπινη γονιδιακή δεξαμενή.

Ένα από τα αυτά είναι το γονίδιο EPAS1 των κατοίκων του Θιβέτ, το οποίο βελτιώνει τη μεταφορά οξυγόνου από το αίμα και επιτρέπει έτσι τη διαβίωση σε μεγάλα υψόμετρα.

Σε συνδυασμό, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι οι παγωμένες σπηλιές του Θιβέτ ίσως ήταν το μέρος που φιλοξένησε τον απίθανο έρωτα ανάμεσα σε δυο διαφορετικά είδη ανθρώπου.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Αυγούστου 2024

Το πρότζεκτ ονομάζεται ” International Space Station Archaelogical Project

Περισσότεροι από 270 άνθρωποι από 23 χώρες έχουν επισκεφθεί το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) σε πάνω από δύο δεκαετίες.

Με στόχο την καλύτερη κατανόηση του μικρής κλίμακας κοινωνικού συνόλου του ISS, της προσαρμογής των ανθρώπων σε αυτό το γεμάτο προκλήσεις περιβάλλον και της πραγματικής χρήσης των χώρων και του εξοπλισμού του, μια διεθνής ερευνητική ομάδα διεξάγει την πρώτη μεγάλης κλίμακας… αρχαιολογική αποστολή στο Διάστημα και δημοσιεύει τα πρώτα αποτελέσματα στο περιοδικό ανοικτής πρόσβασης «PLOS ONE».

Καθώς η ερευνητική ομάδα εκτίμησε ότι οι συνεντεύξεις των μελών του πληρώματος δεν φτάνουν για να αποτυπωθούν οι συνθήκες διαβίωσής τους στον ISS, χρησιμοποίησε την αρχαιολογική πρακτική της δοκιμαστικής τομής προσαρμοσμένης στο Διάστημα και στο γεγονός ότι οι επιστήμονες δεν μπορούσαν να είναι παρόντες στις εργασίες.

Ο στόχος ήταν να επιλεγούν στη συνέχεια περιοχές για πιο εκτεταμένη «ανασκαφή».

Τα πρώτα ευρήματα

Για την προκαταρκτική έρευνα επιλέχθηκαν έξι τοποθεσίες στον ISS και ζητήθηκε από τους αστροναύτες το 2022 να τραβούν φωτογραφίες από κάθε τοποθεσία καθημερινά για 60 ημέρες, προκειμένου στη συνέχεια οι ερευνητές να μελετήσουν τη χρήση των χώρων και τα αντικείμενα που χρησιμοποιεί το πλήρωμα.

Τα πρώτα ευρήματα από το πρότζεκτ «International Space Station Archaeological Project» και τις δύο πρώτες περιοχές μελέτης παρουσιάζονται στη δημοσίευση. Πρόκειται για έναν χώρο που προορίζεται για τη συντήρηση του εξοπλισμού και έναν άλλον κοντά στις τουαλέτες και τον εξοπλισμό άσκησης

Η ανάλυση των φωτογραφιών σε αυτές τις περιοχές αποκάλυψε 5.438 αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν για διάφορους σκοπούς. Ο χώρος που προορίζεται για τη συντήρηση του εξοπλισμού διαπιστώθηκε ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν χρησιμοποιείται για τον σκοπό που δημιουργήθηκε και αντίθετα έχει γίνει χώρος αποθήκευσης για αντικείμενα όλων των ειδών.

Επίσης,  διαπιστώθηκε  ένας κενός χώρος, που χρησιμοποιούνταν τελικά για αποθήκευση ειδών περιποίησης και άλλων αντικειμένων, χωρίς ωστόσο να έχει προβλεφθεί να έχει χώρους αποθήκευσης.

Όπως επισημαίνεται, τα ευρήματα καταδεικνύουν πώς οι παραδοσιακές αρχαιολογικές τεχνικές μπορούν να προσαρμοστούν για τη μελέτη απομακρυσμένων οικοτόπων ή περιοχών με ακραίες συνθήκες.

Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι «το πείραμα είναι η πρώτη αρχαιολογία που έγινε ποτέ εκτός του πλανήτη Γη. Εφαρμόζοντας μια πολύ παραδοσιακή μέθοδο δειγματοληψίας μιας περιοχής σε ένα εντελώς νέο είδος αρχαιολογικού πλαισίου, δείχνουμε πώς το πλήρωμα του ISS χρησιμοποιεί διάφορες περιοχές του διαστημικού σταθμού με τρόπους που αποκλίνουν από τα σχέδια της αποστολής. Οι αρχιτέκτονες και οι σχεδιαστές μελλοντικών διαστημικών σταθμών μπορούν να αντλήσουν πολύτιμα διδάγματα από αυτό το έργο»

πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 4 Αυγούστου 2024

Η ομορφιά της ατέλειας….Η αποδοχή της αλλαγής….

Στην Ιαπωνία υπάρχει μια αρχαία τέχνη που επισκευάζει με ευλάβεια τα σπασμένα αντικείμενα και προσθέτει χρυσάφι όπου υπάρχουν ρωγμές

Το Kintsugi (ή Kintsukuroi) σημαίνει «χρυσή επισκευή» και είναι η ιαπωνική τέχνη αιώνων που παίρνει κατεστραμμένα κεραμικά και τα επιδιορθώνει με χρυσό, ασήμι ή πλατίνα. Οι ραφές χρυσού, αντί να συγκαλύπτουν τα ραγίσματα και τα κομμάτια που λείπουν, τα τονίζουν. Αυτή η μέθοδος επιδιόρθωσης γιορτάζει τη  μοναδικότητα και την αλλαγή. Το Kintsugi κάνει συχνά το επισκευασμένο κομμάτι ακόμα πιο όμορφο από όσο ήταν πριν, δίνοντάς τους παράταση ζωής. Η τέχνη του Kintsugi χρονολογείται από τα τέλη του 15ου αιώνα. Σύμφωνα με το μύθο, ξεκίνησε όταν ο Ιάπωνας shogun Ashikaga Yoshimasa έστειλε ένα ραγισμένο μπολ για τσάι πίσω στην Κίνα ώστε να το επισκευάσουν. Μετά την επιστροφή του, ο Yoshimasa διαπίστωσε ότι είχε διορθωθεί με άσχημους μεταλλικούς συνδετήρες. Αυτό ώθησε τους τεχνίτες να βρουν μια εναλλακτική -και αισθητικά πιο ευχάριστη- μέθοδο επισκευής, κι έτσι γεννήθηκε το Kintsugi.   Οι ραφές χρυσού, αντί να συγκαλύπτουν τα ραγίσματα και τα κομμάτια που λείπουν, τα τονίζουν

Το Kintsugi έχει επηρεαστεί σε μεγάλο βαθμό από τις διαδεδομένες φιλοσοφικές ιδέες. Συγκεκριμένα, σχετίζεται με την ιαπωνική φιλοσοφία της wabi-sabi, η οποία απαιτεί το να βλέπει κανείς την ομορφιά στην ατέλεια.

Η μέθοδος αυτή απορρέει επίσης από το συναίσθημα που εκφράζει τη λύπη για ότι σπαταλιέται (στα ιαπωνικά ονομάζεται mottainai) αλλά και την λέξη mushin, που σημαίνει αποδοχή της αλλαγής.

Το Kintsugi σχετίζεται με την ιαπωνική φιλοσοφία της wabi-sabi, η οποία απαιτεί να βλέπεις την ομορφιά στην ατέλεια Υπάρχουν τρεις βασικές μέθοδοι Kintsugi: Η πρώτη είναι το γέμισμα των ραγισμάτων. Η δεύτερη είναι η αντικατάσταση ενός ολόκληρου κομματιού που λείπει με χρυσό. Η Τρίτη μέθοδος χρησιμοποιεί τον χρυσό ως συνδετικό υλικό ανάμεσα στο σκεύος και στο νέο κομμάτι (που συνήθως προέρχεται από κάποιο άλλο κατεστραμμένο σκεύος), συνδυάζοντας δύο διαφορετικά έργα σε ένα νέο, μοναδικό αντικείμενο που περιμένει να αγαπηθεί ξανά από την αρχή

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 2 Αυγούστου 2024

Πρόκειται για μία παράδοση που ξεκίνησε μετά τον Β’ Π.

 

Το να είσαι γονιός, χωρίς αμφιβολία, όσο όμορφο, άλλο τόσο κουραστικό είναι. Εάν προσθέσουμε και την εξισορρόπηση καριέρας με την εύρυθμη λειτουργία του νοικοκυριού, τότε η εξουθένωση είναι εγγυημένη.

Πριν το καταλάβετε, θα βρεθείτε άυπνοι για ημέρες, με διάφορους σωματικούς πόνους και στην χειρότερη με κρίσεις πανικού.

Η συνταγή για όλα τα παραπάνω στη Γερμανία είναι πολύ διαφορετική από κρέμες και χάπια.

Συγκεκριμένα η χώρα έχει μακρά παράδοση σε αυτό που ονομάζεται «Kur» και μεταφράζεται κυριολεκτικά ως θεραπεία. Στα πλαίσια αυτής, οι γιατροί συνταγογραφούν διαλείμματα σε σπα ή βουνό για τέσσερις εβδομάδες.

Στη συνταγογράφηση περιλαμβάνονται τα «Heilbad», ή θεραπευτικά λουτρά, σε λουτροπόλεις όπως το Baden-Baden, το Wiesbaden, το Bad Ems όπου η απόδραση σε θεραπευτικές πηγές χρονολογείται από αιώνες.

Οι θεραπείες έρχονται τις περισσότερες φορές όταν ένας γονέας έχει φτάσει σε οριακό σημείο

Η Γερμανία έχει περίπου 350 χαρακτηρισμένες πόλεις-λουτροπόλεις, με πολλές από αυτές να έχουν χαρακτηριστεί από την UNESCO ως μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς. Κατά τη διάρκεια των αιώνων επισκέπτονταν τις λουτροπόλεις βασιλείς και η υψηλή κοινωνία, αλλά και ασθενείς από όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, οι οποίοι ταξίδευαν στη Γερμανία για να χαλαρώσουν και να θεραπευτούν σε αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε θέρετρα ευεξίας.

Με επίκεντρο την προληπτική αλλά και την επανορθωτική φροντίδα, ένα Kur απευθύνεται συχνά σε γονείς που έχουν εξαντληθεί. Οι θεραπείες Mutter-und-kind και vater-und-kind (μητέρα-και-παιδί και πατέρας-και-παιδί) είναι κάτι που όλοι οι Γερμανοί δικαιούνται να εκμεταλλευτούν κάθε τέσσερα χρόνια, με τη συντριπτική πλειοψηφία των διακοπών διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων all-inclusive να πληρώνονται από την ασφάλειά τους.

Αλλά στην πραγματικότητα, οι θεραπείες έρχονται τις περισσότερες φορές όταν ένας γονέας έχει φτάσει σε οριακό σημείο.

Οι θεραπείες μητέρας και παιδιού ξεκίνησαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ιδρύθηκε το Müttergenesungswerk (MGW), το οποίο μεταφράζεται περίπου ως ινστιτούτο για την ευεξία των μητέρων. Ο φιλανθρωπικός οργανισμός ιδρύθηκε για να βοηθήσει τις γυναίκες να αντιμετωπίσουν τη μητρότητα, την εργασία και να βάλουν τη ζωή τους σε τάξη μετά τον πόλεμο, όταν πολλοί πατέρες δεν επέστρεφαν στα σπίτια τους.

Το MGW είναι μοναδικό στη Γερμανία, λέει η Petra Gerstkamp, αναπληρώτρια διευθύντρια του οργανισμού. «Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν υπάρχει τέτοια ειδική υπηρεσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπάρχουν μέτρα αποκατάστασης σε νοσοκομείο, αλλά κυρίως για τη διατήρηση της ικανότητας εργασίας».

Σήμερα, τα θεραπευτικά καταφύγια γονέων-παιδιών προσφέρονται σε κλινικές που λειτουργούν είτε από τους ασφαλιστές υγείας είτε από το MGW και είναι διαθέσιμα σε μητέρες και πατέρες. Η Γερμανία δεν έχει δωρεάν εθνική υγειονομική περίθαλψη, οπότε οι άνθρωποι πληρώνουν μηνιαία ασφάλιστρα που τελικά χρηματοδοτούν κλινικές που λειτουργούν από ασφαλιστικές εταιρείες.

Ενώ η πρόληψη της εξάντλησης και άλλων σωματικών και συναισθηματικών προβλημάτων θα ήταν ιδανική, η θεραπεία συχνά χορηγείται ως απάντηση στην εξουθένωση, όπως έγινε στην περίπτωση της Poirot.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο γονέας πρέπει να εμφανίσει ορισμένα συμπτώματα και να λάβει διάγνωση από γιατρό για να δικαιούται το θεραπευτικό διάλειμμα. Ο γιατρός θέτει σε κίνηση τη διαδικασία και στη συνέχεια ο ασθενής λαμβάνει πιθανές ημερομηνίες για κράτηση. Υπάρχουν επίσης λίστες αναμονής, παρόλο που υπάρχουν περισσότερες από 150 κλινικές διάσπαρτες σε όλη τη χώρα.

Τα συμπτώματα που ψάχνουν οι γιατρό

Η Gerstkamp λέει ότι λαμβάνονται υπόψη τόσο τα ψυχικά όσο και τα σωματικά συμπτώματα.

«Παρατηρούνται συμπτώματα όπως έντονη ευερεθιστότητα, ατονία, συνεχής εξάντληση και κούραση και αϋπνία. Οι πάσχοντες συχνά ‘απλά κλαίνε’ και συνήθως νιώθουν ότι τους καταβάλλουν ακόμη και μικρές, καθημερινές εργασίες.

»Ο κίνδυνος είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν θα μπορούν πλέον να απευθύνονται μόνοι τους σε ένα συμβουλευτικό κέντρο. Επομένως, είναι καθήκον να εντοπίζεται η ανάγκη για μέτρα πρόληψης και αποκατάστασης όσο το δυνατόν νωρίτερα – ειδικά επειδή ο χρόνος αναμονής για μια θέση σε ιαματικά λουτρά μπορεί να είναι πολύ μεγάλος», εξηγεί η ίδια.

Το 2022, υπήρχαν 44.525 μητέρες και 2.320 πατέρες που έλαβαν μέρος σε προληπτική ή αποκαταστατική θεραπεία σε κλινικές του δικτύου MGW, σύμφωνα με τα στοιχεία του MGW.

Οι περισσότερες από τις μητέρες που υποβάλλονται σε θεραπεία στις εγκαταστάσεις της MGW είναι ηλικίας μεταξύ 36 και 45 ετών. Τα στατιστικά στοιχεία της MGW δείχνουν ότι οι μητέρες εργάζονται συνήθως με μερική απασχόληση (20-35 ώρες) και οι πατέρες με πλήρη απασχόληση

 

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Μαΐου 2024

H Tijanniya, 14 ετών, μια αθλητική μαθήτρια από την πόλη Atar στη δυτικοαφρικανική χώρα της Μαυριτανίας, τρώει πρωινό με άλλα πέντε κορίτσια, ηλικίας 7 έως 12 ετών, σε μια στενόχωρη καλύβα από ψαμμίτη βαθιά μέσα στην έρημο Σαχάρα.

Το στομάχι της είναι ήδη φουσκωμένο από τις τεράστιες ποσότητες κατσικίσιου γάλακτος και λιπαρού κουσκούς, αλλά το γεύμα δεν έχει τελειώσει. Το επόμενο πιάτο είναι μια πίντα από κοπανισμένο κεχρί αναμεμειγμένο με νερό. Η Tijanniya καταπίνει τον πηχτό χυλό – δεν έχει άλλη επιλογή. Μια ηλικιωμένη γυναίκα ντυμένη με ροζ ράσα απειλεί να τη χτυπήσει με ένα μακρύ μπαστούνι αν αρνηθεί. Ακόμη χειρότερα, αν ξεράσει, η γυναίκα θα την αναγκάσει να φάει τον εμετό της

Τα στρώματα λίπους είναι το αποκορύφωμα της σεξουαλικότητας

Έξω, ένας δυνατός άνεμος μαστιγώνει την άμμο σε παράξενα, φαντασμαγορικά σχήματα. Τα κορίτσια έχουν σταλεί σε αυτό το ερημικό σημείο κοντά στο Atar για να υπομείνουν την πρακτική του leblouh – εντατική αναγκαστική σίτιση. «Ο στόχος είναι να τα ταΐζουμε μέχρι να φουσκώσουν τα σώματά τους σαν μπαλόνια», λέει η 50χρονη Aminetou Mint Elhacen, η γυναίκα που κρατάει το μπαστούνι.

Το ιδεώδες της γυναικείας ομορφιάς στη Μαυριτανία, μια χώρα μιάμιση φορά μεγαλύτερη από το Τέξας και καλυμμένη από έρημο, είναι σαν την αμερικανική λατρεία της υπερλεπτότητας σε αντίστροφη μορφή. Η παράδοση της Μαυριτανίας υποστηρίζει ότι στις γυναίκες, τα στρώματα λίπους είναι το αποκορύφωμα της σεξουαλικότητας.

Η προτίμηση αυτή προήλθε πριν από αιώνες μεταξύ των Μαυριτανών, νομάδων μουσουλμάνων αραβικής και βερβερικής καταγωγής που αποτελούν τα δύο τρίτα των 3,1 εκατομμυρίων κατοίκων της Μαυριτανίας. Για τους αρχαίους Μαυριτανούς, μια παχιά σύζυγος (όπως και τα παχιά ζώα) ήταν σύμβολο του πλούτου ενός άνδρα, απόδειξη ότι είχε αρκετά πλούτη για να τη θρέψει γενναιόδωρα, ενώ οι υπόλοιποι χάνονταν στην ξηρασία.

Αυτή η πρακτική της αναγκαστικής σίτισης ονομάζεται «leblouh» ή «gavage», ένας γαλλικός όρος που αναφέρεται στη «διαδικασία πάχυνσης των χηνών για την παραγωγή φουά γκρα»

H πρακτική της αναγκαστικής σίτισης ονομάζεται «leblouh» ή «gavage»

Μέχρι πρόσφατα, φαινόταν ότι το βίαιο τάισμα και το ήθος του big is beautiful είχαν αρχίσει να εκλείπουν. Παρόλο που το leblouh* δεν είχε ποτέ τεθεί εκτός νόμου σε αυτή την ισλαμική δημοκρατία, το 2003 η κυβέρνηση ξεκίνησε μια εκστρατεία για την καταπολέμηση της κακοποίησης των παιδιών και την ευαισθητοποίηση για τους κινδύνους της παχυσαρκίας για την υγεία.

(*Αυτή η πρακτική της αναγκαστικής σίτισης ονομάζεται «leblouh» ή «gavage», ένας γαλλικός όρος που αναφέρεται στη «διαδικασία πάχυνσης των χηνών για την παραγωγή φουά γκρα». Αυτή η απανθρωποποίηση των κοριτσιών και των γυναικών εκτείνεται πολύ πέρα από τη σημειολογία).

Επιπλέον, καθώς οι ποικίλες παγκόσμιες επιρροές -από τη δυτική μόδα μέχρι τη νιγηριανή ποπ μουσική και τη γαλλική τηλεόραση- έφτασαν σιγά σιγά στις μάζες, οι νεαρές γυναίκες σε πόλεις όπως η πρωτεύουσα Νουακσότ άρχισαν να αδυνατίζουν κάτω από τα ρούχα μουλάφα. Αλλά τον Δεκέμβριο του 2007, η πρόοδος σταμάτησε όταν ένοπλοι με ύποπτους δεσμούς με τη βορειοαφρικανική πτέρυγα της Αλ Κάιντα δολοφόνησαν τέσσερις Γάλλους παραθεριστές κοντά στην πρωτεύουσα, προκαλώντας την κατακόρυφη πτώση του τουρισμού και των ξένων επενδύσεων.

Mια χούντα που ευνοούσε την «επιστροφή στην παράδοση»

Στη συνέχεια, τον Αύγουστο του 2008, ένα στρατιωτικό πραξικόπημα απομάκρυνε τη δημοκρατική κυβέρνηση και εγκατέστησε μια χούντα που ευνοούσε την «επιστροφή στην παράδοση». Οι εκλογές του επερχόμενου Ιουλίου διατήρησαν τη χούντα* στην εξουσία, παρά τους ισχυρισμούς για μαζική νοθεία των ψήφων.

(*Σήμερα η Μαυριτανία έχει Ισλαμική Ημιπροεδρική Δημοκρατία μετά απόεκελογές που έγιναν το 2019)

Τώρα οι μεγαλόσωμες γυναίκες είναι ξανά στη μόδα και το έθιμο της διοχέτευσης πλούσιου φαγητού σε νεαρά κορίτσια, όπως οι χήνες που εκτρέφονται για φουά γκρα, ευδοκιμεί και πάλι ανεξέλεγκτα.

H Elhacen, μία επαγγελματίας με γουρλωμένα μάτια που ταΐζει με το ζόρι, εκτιμά ότι γύρω από το Atar, ένα εμπορικό κέντρο 250 μίλια από το Nouakchott, το ποσοστό των κοριτσιών που ταΐζονται με το ζόρι έχει ανέλθει σε πάνω από 80%. Κυβερνητικά στοιχεία πριν από το πραξικόπημα του 2008 ανεβάζουν το ποσοστό στο 50-60% στις αγροτικές περιοχές και στο 20-30% στις πόλεις. «Η πρακτική επανεμφανίζεται επειδή οι άνδρες εξακολουθούν να βρίσκουν τα βουνά γυναικείας σάρκας ανακουφιστικά και ερωτικά», εξηγεί ο Seyid Ould Seyid, ένας άνδρας δημοσιογράφος από τη Μαυριτανία. «Η έλξη είναι ριζωμένη από τη γέννηση».

«Το στομάχι μου πονάει»

Η Elhacen, η οποία κερδίζει το ισοδύναμο των 155 δολαρίων για κάθε κορίτσι που ταΐζει με το ζόρι σε διάστημα τριών μηνών, είναι ευχαριστημένη. «Έχω και πάλι πολύ περισσότερες πελάτισσες», σημειώνει. Οι σημερινές «πελάτισσες» της ξαπλώνουν στην καλύβα με γυάλινα μάτια εξαντλημένα, χωνεύοντας το πρωινό.

Η Elhacen αναμειγνύει θρυμματισμένους χουρμάδες και φιστίκια με κουσκούς και λάδι για να φτιάξει το δεύτερο από τα τέσσερα γεύματα της ημέρας – γλυκανάλατες, αυγομεγέθεις μπάλες με περίπου 300 θερμίδες η καθεμία. Κάθε κορίτσι τρώει περίπου 40 την ημέρα, μαζί με 12 λίτρα κατσικίσιο γάλα και χυλό, καθιστώντας την ημερήσια πρόσληψη 14.000 έως 16.000 θερμίδες. Η συνιστώμενη κατανάλωση για ένα υγιές 12χρονο κορίτσι είναι κατά μέσο όρο 1500 θερμίδες- ένας ενήλικος άνδρας bodybuilder τρώει έως και 4000.

«Το στομάχι μου πονάει», βογκάει η Tijanniya. Κόρη κτηνοτρόφων, είναι έξαλλη με τους γονείς της που την έστειλαν εδώ. «Δεν θέλω να γίνω χοντρή. Δεν νομίζω ότι είναι όμορφο. Τώρα καταλαβαίνω γιατί κάποια κορίτσια στο σχολείο επέστρεψαν χοντρά μετά τις διακοπές, ενώ πριν ήταν πολύ πιο όμορφες». Η Tijanniya ρυθμίζει την ηλεκτρικά μπλε μουλάφα της, αποκαλύπτοντας ένα κίτρινο μπλουζάκι και μια μοντέρνα τζιν φούστα από κάτω. «Λατρεύω τα σπορ. Φοβάμαι ότι δεν θα μπορώ να τρέξω γρήγορα όταν θα είμαι χοντρή».

«Χτυπάω τα κορίτσια ή τα βασανίζω πιέζοντας ένα ξύλο ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών τους»

Πώς τρώνε τα μικρά κορίτσια αυτές τις γιγαντιαίες ποσότητες φαγητού; «Είμαι πολύ αυστηρή», υπερηφανεύεται η Elhacen. «Χτυπάω τα κορίτσια ή τα βασανίζω πιέζοντας ένα ξύλο ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών τους. Τα απομονώνω και τους λέω ότι οι αδύνατες γυναίκες είναι κατώτερες».

Οι οικισμοί της ερήμου, όπως αυτή η αγροτική κοινότητα των 1000 ατόμων, χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή τρεχούμενο νερό, είναι δημοφιλείς τόποι για το leblouh, επειδή δεν υπάρχουν περισπασμοί και εύκολοι τρόποι διαφυγής. Αλλά η Elhacen αρνείται ότι η δουλειά της ισοδυναμεί με παιδική κακοποίηση. «Όχι, όχι, είναι για το καλό τους», σχεδόν ουρλιάζει. «Πώς θα βρουν σύζυγο αυτά τα καημένα τα κορίτσια αν είναι κοκαλιάρικα και αηδιαστικά;»

Μια πραγματική ανησυχία, καθώς το leblouh συνδέεται με μια άλλη αποτρόπαια πρακτική: τον παιδικό γάμο. Τα περισσότερα κορίτσια παντρεύονται μεταξύ 12 και 14 ετών. «Η αύξηση του μεγέθους ενός κοριτσιού δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι είναι σωματικά ώριμη, ότι είναι έτοιμη για σύζυγο», σημειώνει η Aminetou Moctar, μια ζωηρή, λεπτή γυναίκα γύρω στα 50, η οποία είναι επικεφαλής της Ένωσης Γυναικών Αρχηγών Νοικοκυριών, μιας οργάνωσης ίσων δικαιωμάτων στο Nouakchott. «Αλλά η αναγκαστική διατροφή μεγαλώνει το σώμα και συρρικνώνει τον εγκέφαλο – το μόνο που κάνουν τα κορίτσια είναι να τρώνε και να κοιμούνται».

Το απόλυτο σημάδι ομορφιάς, ωστόσο, είναι οι ασημένιες ραγάδες στα χέρια. «Οι γονείς θα μου δώσουν μπόνους αν ένα κορίτσι αναπτύξει ραγάδες»8

«Οι γονείς θα μου δώσουν μπόνους αν ένα κορίτσι αναπτύξει ραγάδες»

Η Tijanniya θέλει να γίνει καθηγήτρια γαλλικών, αλλά η Elhacen λέει ότι οι γονείς της έχουν ήδη κανονίσει γάμο γι’ αυτήν. «Η δουλειά της θα είναι να κάνει μωρά και να είναι ένα μαλακό, σαρκώδες κρεβάτι για να ξαπλώνει ο σύζυγός της». Για το σκοπό αυτό, σκοπεύει να επιταχύνει την αύξηση του βάρους της Tijanniya σερβίροντάς της φλιτζάνια με καθαρό ζωικό λίπος.

«Το κοιλιακό λίπος θα πρέπει να πέφτει καταιγιστικά, οι μηροί θα πρέπει να επικαλύπτονται και ο λαιμός θα πρέπει να έχει πυκνούς κυματισμούς λίπους», λέει η Elhacen. Το απόλυτο σημάδι ομορφιάς, ωστόσο, είναι οι ασημένιες ραγάδες στα χέρια. «Οι γονείς θα μου δώσουν μπόνους αν ένα κορίτσι αναπτύξει ραγάδες».

Πίσω στο Atar, μια συλλογή από στενά, αμμώδη δρομάκια και μαγαζιά, η 26χρονη Zeinebou Mint Mohamed προσφέρει μια ματιά στο πιθανό μέλλον των κοριτσιών. Ιδιοκτήτρια παντοπωλείου, με ύψος 1,75 μ. και βάρος πάνω από 200 κιλά, με τα πλεγμένα μαλλιά της βαμμένα ξανθά στις άκρες και ραγάδες στα χέρια της, είναι μια σύγχρονη γυναίκα που έχει μια σχέση αγάπης-μίσους με το μέγεθός της.

«Με τάιζαν με το ζόρι όταν ήμουν παιδί. Έκανα εμετό και υπέφερα από καούρα και διάρροια, αλλά πήρα γρήγορα βάρος», θυμάται η Zeinebou, ξαπλώνοντας στο ετοιμόρροπο σπίτι της με τα δύο δωμάτια.

«Ξαφνικά είδα πόσο πολύ οι άνδρες της Μαυριτανίας λατρεύουν τις πολύ χοντρές γυναίκες»

Στα 13 της παντρεύτηκε έναν πολύ μεγαλύτερό της άνδρα και στα 16 της απέκτησε δύο γιους. Τότε, όπως κάθε φυσιολογική έφηβη, επαναστάτησε, με αποτέλεσμα ο σύζυγός της να τη χωρίσει. Νεοαποκτηθείσα ανύπαντρη, κατακλύστηκε από ρομαντικές προτάσεις.

«Ξαφνικά είδα πόσο πολύ οι άνδρες της Μαυριτανίας λατρεύουν τις πολύ χοντρές γυναίκες. Οι άνδρες μου έλεγαν ότι είχα το πιο όμορφο σώμα στην πόλη και τσακώνονταν για μένα». Με τα τεράστια μάτια της και το χαρισματικό χαμόγελό της, η Zeinebou θα ήταν μια μεγάλη ομορφιά ανεξάρτητα από το μέγεθός της. Αλλά η αντίδραση των ανδρών στο σώμα της μεταμόρφωσε την αυτοεικόνα της.

«Όταν συνειδητοποίησα τη δύναμη που είχα πάνω στους άνδρες, άρχισα να απολαμβάνω το να είμαι χοντρή». Ο σημερινός φίλος της Zeinebou, ο Baba Slama, 29 ετών, ο οποίος είναι, όπως πολλοί άνδρες από τη Μαυριτανία, λεπτός σαν κλαρί, συμφωνεί ότι έχει το πάνω χέρι. «Είναι πανέμορφη, την αγαπώ», λέει.

«Θα ήθελα πολύ να μπορώ να φοράω τζιν και ψηλά τακούνια. Θέλω να κάνω δίαιτα, αλλά φοβάμαι ότι δεν θα αρέσω πια στους άντρες»

«Θα ήθελα πολύ να μπορώ να φοράω τζιν και ψηλά τακούνια»

Ωστόσο, το βάρος της Zeinebou την επιβραδύνει: «Είμαι πάντα κουρασμένη και λαχανιάζω όταν περπατάω. Θέλω να είμαι πιο αδύνατη για να μπορώ να είμαι πιο δυναμική». Θαυμάστρια των τηλεοπτικών σαπουνόπερων που μεταδίδονται από τη Γαλλία και το Μαρόκο, ομολογεί ότι την ελκύει ο τρόπος ζωής των γυναικών πρωταγωνιστριών.

«Φαίνονται τόσο ανεξάρτητες», λέει. «Θα ήθελα πολύ να μπορώ να φοράω τζιν και ψηλά τακούνια. Θέλω να κάνω δίαιτα, αλλά φοβάμαι ότι δεν θα αρέσω πια στους άντρες».

Η Zeinebou ανησυχεί επίσης ότι θα χάσει την ιδιότητα του It-girl ανάμεσα στις φίλες της. «Η πρώτη μου σκέψη όταν γνώρισα τη Zeinebou ήταν: Πού βρήκε αυτό το απίστευτο σώμα;» λέει η καλύτερή της φίλη, η Hawer Sessay, 26 ετών. «Ζήλευα τόσο πολύ». Παρόλο που δεν είναι σκελετωμένη με ύψος 1,80 μ. και 180 κιλά, η Hawer λέει ότι έχει πρόβλημα να συσσωρεύσει βάρος και ότι την πείραζαν τα πιο παχουλά κορίτσια ως έφηβη.

Όταν τα 180 κιλά θεωρούνται λίγα

Πρόσφατα, ο σύζυγός της της είπε ότι «δεν του άρεσε να κοιμάται με μια σακούλα γεμάτη κόκαλα». Απεγνωσμένα να γίνει μεγαλύτερη, η Hawer χρησιμοποιεί φάρμακα για να βοηθήσει στην αύξηση του βάρους.

Καταναλώνει ένα μπουκάλι με χάπια των οποίων το δραστικό συστατικό είναι υδροχλωρική κυπροεπταδίνη, ένα φάρμακο για αλλεργίες με παρενέργεια την αυξημένη όρεξη. Σε κακή χρήση, το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει χαμηλή αρτηριακή πίεση, θολή όραση, νεφρική ανεπάρκεια και άλλα προβλήματα. «Αγόρασα αυτό το φάρμακο επειδή ο φαρμακοποιός μου είπε ότι είναι το λιγότερο επικίνδυνο».

Η Aminetou, η ακτιβίστρια κατά της αναγκαστικής σίτισης, λέει ότι τα φαρμακευτικά προϊόντα είναι «η νέα μορφή leblouh». Πωλούνται κρυφά στις αγορές της πόλης και περιλαμβάνουν ορμόνες που χρησιμοποιούνται για την πάχυνση καμήλων και κοτόπουλων, καθώς και στεροειδή για το άσθμα και τον καρκίνο που προκαλούν φούσκωμα. Μια γειτόνισσα της Aminetou πέθανε τον Μάιο μετά τη λήψη ζωικών ορμονών ενώ ήταν έγκυος. «Ήλπιζε ότι θα της έδιναν ένα παχύ μωρό», αναστενάζει η ακτιβίστρια.

Σοβαρά προβλήματα υγείας

Η Aminetou έχει ζητήσει από τη χούντα να λάβει μέτρα, χωρίς αποτέλεσμα. «Οι αρχές θέλουν οι γυναίκες να επιστρέψουν στους παραδοσιακούς τους ρόλους – να μαγειρεύουν, να μένουν μέσα στο σπίτι και να είναι παχιές για να κρατούν τους άνδρες ευχαριστημένους», λέει.

Ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο Mbarke Mint Mohamed, αρνείται ότι οι αρχές επιδοκιμάζουν το leblouh ή τη γυναικεία παχυσαρκία. «Λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη μας αυτά τα προβλήματα», λέει, αλλά δεν μπορεί να κατονομάσει κανένα μέτρο που θεσπίστηκε για την αντιμετώπισή τους μετά το πραξικόπημα του 2008.

Eν τω μεταξύ, ο Dr. Mohammed Ould Madene, ειδικός στην επείγουσα ιατρική στο σκονισμένο κέντρο του Nouakchott, λέει ότι το ιδεώδες του λίπους είναι «ένα σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας». Τον ανησυχεί ο αριθμός των ασθενών που βλέπει με διαβήτη, υπέρταση, καρδιακές παθήσεις και κατάθλιψη. Αναφέρει την πρόσφατη περίπτωση ενός κοριτσιού που μεταφέρθηκε εσπευσμένα στην κλινική χωρίς τις αισθήσεις του. «Ήταν μόλις 14 ετών, αλλά τόσο τεράστια που η καρδιά της είχε σχεδόν καταρρεύσει από την πίεση».

Το size 0 δεν μένει πια εδώ

Ωστόσο, ορισμένες νεαρές γυναίκες στην πρωτεύουσα αρνούνται να ακολυθήσουν την παράδοση. «Ήμουν πάντα αδύνατη και μου αρέσει το μέγεθός μου», λέει η Kane, 28 ετών, μια κοινωνική λειτουργός με λαμπερά μάτια. «Μπορώ να δουλεύω, να χορεύω, να περπατάω τρία μίλια μέχρι την παραλία».

Πολλές από τις φίλες της, μορφωμένες γυναίκες καριέρας όπως η ίδια, προτιμούν επίσης να είναι πιο αδύνατες, προσθέτει. Ένα άλλο ενθαρρυντικό σημάδι είναι η επιτυχία του πρώτου γυμναστηρίου μόνο για γυναίκες στο Νουακσότ, όπου περίπου 300 γυναίκες ανταλλάσσουν τις ρόμπες μουλάφα με φόρμες. «Τα μέλη είναι ακόμη ελάχιστα, αλλά ελπίζω ότι θα επεκταθεί», λέει η ιδιοκτήτρια, Zahoura Kajouane. «Ορισμένες γυναίκες μπαίνουν με εντολή γιατρού, αλλά άλλες είναι συνειδητοποιημένες ως προς την εικόνα τους. Μια γυναίκα ελπίζει να γίνει η Σακίρα της Μαυριτανίας».

Τούτου λεχθέντος, οι γυναίκες εδώ είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν θα προσπαθήσουν ποτέ να είναι κοκαλιάρες στο μέγεθος 0. Στο σπίτι της Zeinebou, αυτή και η Hawer επιθεωρούν τη φωτογραφία ενός μοντέλου με μπικίνι σε ένα γυαλιστερό περιοδικό από το γειτονικό Μαρόκο. Η καλλίγραμμη γυναίκα έχει – για τα δυτικά μάτια – τέλεια σιλουέτα, αλλά οι δύο γυναίκες νιώθουν πραγματικά αηδία. «Φαίνεται άρρωστη», συμφωνούν, δείχνοντας τους προεξέχοντες γοφούς και τις κλείδες της. Στη συνέχεια γυρίζουν σε ένα άρθρο για τη λιποαναρρόφηση και γελούν τόσο δυνατά που οι τοίχοι φαίνεται να τρέμουν.

*Με στοιχεία από marieclaire.com και hir.harvard.edu

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 13 Μαΐου 2024
Έχετε παρατηρήσει πώς τα πιο.λαμπρά μυαλά  στην ιστορία φοράνε τα ίδια ρούχα (σχεδόν) κάθε μέρα; Από το εμβληματικό μαύρο ζιβάγκο του Steve Jobs μέχρι το γκρι φούτερ ττουMarc Zuckerberg υπάρχει μια επιστημονική εξήγηση πίσω από αυτή τη φαινομενικά επαναλαμβανόμενη ενδυματολογική επιλογή.

Κι όμως η επιλογή ενός ρούχου δεν είναι τόσο ασήμαντη όσο φαίνεται, αφού σύμφωνα με την επιστήμη απαιτεί φόρο στις πνευματικές μας ικανότητες. Ο Bob Pozen, λέκτορας στο MIT και συγγραφέας του βιβλίου «Extreme Productivity», τονίζει ότι ο μέσος άνθρωπος λαμβάνει από 10.000 έως 40.000 αποφάσεις την ημέρα. Οι αποφάσεις αυτές κυμαίνονται από καθημερινές εργασίες έως κρίσιμες εκτιμήσεις και κάθε μία απορροφά ένα μέρος της νοητικής μας ενέργειας.

Αυτός ο καταιγισμός επιλογών μπορεί να οδηγήσει σε ένα φαινόμενο γνωστό ως «κόπωση από αποφάσεις», μια κατάσταση ψυχικής εξάντλησης που προκύπτει από τη συνεχή λήψη αποφάσεων. Ο ψυχολόγος Roy F. Baumeister πρωτοστάτησε στην έρευνα στον τομέα αυτό, προτείνοντας ότι οι γνωστικοί μας πόροι μειώνονται καθώς κάνουμε διαδοχικές επιλογές. Όπως ένας μυς που κουράζεται από την υπερβολική χρήση, έτσι και η ικανότητα του εγκεφάλου μας για λήψη αποφάσεων μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Κόπωση από αποφάσεις

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών το 2016 επιβεβαιώνει αυτή την άποψη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η παρατεταμένη λήψη αποφάσεων είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της δραστηριότητας στον πλευρικό προμετωπιαίο φλοιό, μια περιοχή ζωτικής σημασίας για εκτελεστικές λειτουργίες όπως η λήψη αποφάσεων. Αυτή η μείωση της εγκεφαλικής δραστηριότητας υπογραμμίζει την επιβαρυντική φύση της κόπωσης από την λήψη αποφάσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η έννοια του ομοιόμορφου ντυσίματος αναδύεται ως μια στρατηγική απάντηση για τον μετριασμό της κόπωσης των αποφάσεων. Υιοθετώντας μια συνεπή γκαρνταρόμπα, τα άτομα απελευθερώνουν νοητικό εύρος ζώνης που διαφορετικά θα καταναλωνόταν από τη διαβούλευση για τις επιλογές ρούχων. Το φαινόμενο αυτό παραδειγματίζεται από εμβληματικές προσωπικότητες σε όλη την ιστορία.

Οι ευφυείς άνθρωποι με τα ίδια ρούχα

Ο Jobs φορούσε ως γνωστόν ένα μαύρο ζιβάγκο, τζιν Levi’s και αθλητικά παπούτσια ως την καθημερινή του στολή. Στην εγκεκριμένη βιογραφία του από τον Walter Isaacson, ο Jobs διατύπωσε το σκεπτικό του, δηλώνοντας: «Δεν θέλω να παίρνω αποφάσεις για το τι φοράω ή τι τρώω. Γιατί έχω πάρα πολλές άλλες αποφάσεις να πάρω».

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, γνωστός για τις πρωτοποριακές συνεισφορές του στη φυσική, ακολουθούσε μια παρόμοια απλή γκαρνταρόμπα. Η χαρακτηριστική ενδυμασία του Αϊνστάιν αποτελούνταν από ένα γκρίζο κοστούμι, ένα λευκό πουκάμισο, μια συνειδητή επιλογή που αποσκοπούσε στον εξορθολογισμό της καθημερινής του ρουτίνας και στη διατήρηση της πνευματικής του ενέργειας για πιο σημαντικές ασχολίες.

Παρομοίως, σύγχρονες προσωπικότητες όπως ο διευθύνων σύμβουλος του Facebook Mark Zuckerberg και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα έχουν υιοθετήσει την έννοια του ομοιόμορφου ντυσίματος

Από in.gr

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Απριλίου 2024

Οι μπλε ζώνες είναι μέρη που έχουν 10 φορές περισσότερους αιωνόβιους κατά κεφαλήν σε σύγκριση με τις ΗΠΑ.Οι πέντε αρχικές μπλε ζώνες είναι: η Ικαρία (Ελλάδα), η Οκινάουα (Ιαπωνία), η Νικόγια (Κόστα Ρίκα), η Σαρδηνία (Ιταλία) και η Λόμα Λίντα (Ηνωμένες Πολιτείες) – αλλά η Σιγκαπούρη βρίσκεται σε μια νέα λίστα, που ονομάζεται «μπλε ζώνη 2.0».

«Η Σιγκαπούρη έχει… το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής προσαρμοσμένο στην παγκόσμια υγεία. Έτσι, ό,τι κι αν έκανε η Σιγκαπούρη, λειτούργησε για την παραγωγή της μεγαλύτερης σε διάρκεια, υγιέστερης ζωής στον πλανήτη», δήλωσε στο CNBC ο Νταν Μπούτνερ, ο οποίος επινόησε τον όρο «μπλε ζώνες».

Ενώ οι αρχικές μπλε ζώνες προέκυψαν από φυσικές συνθήκες, οι μπλε ζώνες 2.0 είναι ανθρωπογενείς.

«Οι παλιές μπλε ζώνες εξαφανίζονται επειδή αμερικανοποιούνται», είπε ο Μπούτνερ. «Η μηχανοποίηση αντικαθιστά τη φυσική δραστηριότητα και η τεχνολογία αποσυνδέει τους ανθρώπους από τις διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις».

Το 2004, ο Μπούτνερ ένωσε τις δυνάμεις του με το National Geographic και το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης για να προσπαθήσει να «αντιγράψει δια αντιστροφής» τη μακροζωία. Η ομάδα εντόπισε μέρη του κόσμου όπου οι άνθρωποι ζούσαν περισσότερο και στη συνέχεια εργάστηκε για να ανακαλύψει γιατί οι άνθρωποι σε τέτοιες κοινότητες ζούσαν παραπάνω.

Εννέα βασικοί παράγοντες

Ο Buettner και η ομάδα του εντόπισαν τους «Power 9» – βασικούς παράγοντες που αντιπροσωπεύουν τις συνήθειες των πιο υγιών και μακροβιότερων ανθρώπων στον κόσμο.

Αυτές οι εννέα αρχές είναι: η φυσική κίνηση στην καθημερινή ζωή, η ύπαρξη σκοπού, η τήρηση ρουτίνας για την καταπολέμηση του στρες, η μετριοπαθής κατανάλωση τροφής, η κατανάλωση περισσοτέρων τροφών φυτικής προέλευσης, μέτρια και τακτική κατανάλωση αλκοόλ, η ένταξη σε κοινότητας με συνύπαρξη αγαπημένων προσώπων και ένα περιβάλλον με ανθρώπους με υγιεινές συνήθειες.

Η Σιγκαπούρη είναι ένα «μηχανολογικό hotspot μακροζωίας», είπε ο Μπούντνερ.

Ακολουθούν μερικοί παράγοντες ευεξίας ενσωματωμένοι στον ιστό της πολιτικής της Σιγκαπούρης:

Περπατάτε, μην οδηγείτε

Ενώ οι άνθρωποι σε πολλά μέρη του κόσμου οδηγούν, οι περισσότεροι κάτοικοι της Σιγκαπούρης περπατούν – αλλά αυτό είναι συνήθως από ανάγκη και όχι για λόγους άσκησης.

Η φορολογία όλων των σχετικών με τα αυτοκίνητα παραγόντων και η τεράστια επένδυση στη δυνατότητα πεζοπορίας και ποδηλασίας και στις δημόσιες συγκοινωνίες κατέστησαν αυτό δυνατό, είπε ο Μπούτνερ στο CNBC.

«Αυτό δεν είναι τυχαίο, είναι πολύ καλός σχεδιασμός», πρόσθεσε.

Ξεκινά με τη συνειδητοποίηση ότι οι πολίτες είναι ο πιο πολύτιμος πόρος. Είναι ένα ήθος που δημιουργεί έναν πρίσμα μέσα από τον οποίο βλέπουν την πολιτική.

Κρατήστε τους αγαπημένους σας κοντά

Η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι στις μπλε ζώνες τείνουν να δίνουν προτεραιότητα στα αγαπημένα τους πρόσωπα και να τα κρατούν κοντά.

Αυτό φαίνεται στην πολιτική της Σιγκαπούρης γνωστή ως το Proximity Housing Grant που παρέχει οικονομικά κίνητρα στους ανθρώπους να ζουν με ή κοντά στους γονείς και τα παιδιά τους.

Έτσι πιο συχνά, λαμβάνουν καλύτερη φροντίδα από την οικογένεια, και όλο αυτό ευνοεί το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων, τόνισε ο Μπούτνερ.

Αίσθηση του ανήκειν

Το να ανήκεις σε μια κοινότητα που βασίζεται στη θρησκεία μπορεί να συσχετιστεί με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, σύμφωνα με την έρευνα.

«Όλοι, εκτός από πέντε, από τους 263 αιωνόβιους που πήραμε συνέντευξη ανήκαν σε κάποια θρησκευτική κοινότητα», σύμφωνα με τον Μπούτνερ. «Η έρευνα δείχνει ότι η παρακολούθηση θρησκευτικών τελετών τέσσερις φορές το μήνα θα προσθέσει 4-14 χρόνια προσδόκιμο ζωής».

Σχεδόν το 80% των ενηλίκων Σιγκαπούρης είναι θρησκευτικά ενεργοί, σύμφωνα με το Pew Research Center. Επίσης, μια μελέτη της Pew Research του 2014 κατέταξε την πόλη-κράτος ως την πιο θρησκευτικά ποικιλόμορφη χώρα στον κόσμο.

Υγιεινές συνήθειες

Η Σιγκαπούρη τα κατάφερε καλά κάνοντας «το υγιεινό φαγητό φθηνότερο και πιο προσιτό από το πρόχειρο φαγητό», είπε ο Μπούτνερ. Η χώρα έχει δημιουργήσει κίνητρα για τα καταστήματα τροφίμων να παρέχουν πιο υγιεινές επιλογές.

Πιο υγιεινές επιλογές όπως το καστανό ρύζι και τα δημητριακά ολικής αλέσεως προωθούνται από το Συμβούλιο Προαγωγής της Υγείας. Το υπουργείο Υγείας δημιούργησε επίσης ένα σύστημα επισήμανσης που δείχνει στους κατοίκους ποιοι πάγκοι τροφίμων έχουν πιο υγιεινές επιλογές.

Το κάπνισμα έχει γίνει «δύσκολο, μη ελκυστικό και ακριβό», είπε ο Μπούτνερ.

Προσβάσιμη υγειονομική περίθαλψη
Οι κάτοικοι της Σιγκαπούρης απολαμβάνουν καθολική υγειονομική περίθαλψη που σημαίνει ότι οι κάτοικοι έχουν πρόσβαση σε ποιοτική ιατρική περίθαλψη, όπως η πρόληψη, η θεραπεία, η αποκατάσταση και η παρηγορητική φροντίδα. Η κυβέρνηση έχει εργαστεί για να δημιουργήσει πολιτικές που επιδοτούν το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης.

Αυστηροί νόμοι

Η Σιγκαπούρη είναι γνωστή για τους αυστηρούς νόμους της. Η απαγόρευση της τσίχλας ή τα βαριά πρόστιμα για φαγητό στα μέσα μαζικής μεταφοράς είναι δημοφιλή παραδείγματα.

Ωστόσο, η χώρα είναι επίσης γνωστή για το ότι είναι πολύ αυστηρή με όπλα και ναρκωτικά. Ένα αδίκημα και των δύο θα μπορούσε να οδηγήσει σε φυλάκιση, ποινικό ξυλοδαρμό ή θανατική ποινή.

Πηγή: ΟΤ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 25 Μαρτίου 2024

Νέα αρχαιολογική έρευνα διαπίστωσε ότι η γλώσσα έχει ηλικία οκτώ φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι πιστεύαμε μέχρι τώρα. Σύμφωνα με τον Independent, η ανάλυση του Βρετανού αρχαιολόγου Στίβεν Μίθεν, καθηγητή πρώιμης προϊστορίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, υποστηρίζει ότι οι πρώτοι άνθρωποι ανέπτυξαν για πρώτη φορά μια υποτυπώδη γλώσσα πριν από περίπου 1,6 εκατομμύρια χρόνια, κάπου στην ανατολική ή νότια Αφρική.

Μέχρι πρόσφατα, οι περισσότεροι ειδικοί της ανθρώπινης εξέλιξης πίστευαν ότι οι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν μόλις πριν από περίπου 200.000 χρόνια. Σύμφωνα με τη νέα έρευνα του καθηγητή Μίθεν, η υποτυπώδης ανθρώπινη γλώσσα είναι τουλάχιστον οκτώ φορές παλαιότερη. Η ανάλυσή του βασίζεται σε λεπτομερή μελέτη όλων των διαθέσιμων αρχαιολογικών, παλαιοανατομικών, γενετικών, νευρολογικών και γλωσσολογικών στοιχείων, τα οποία δείχνουν ότι η γέννηση της γλώσσας συνέβη ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού ανθρώπινης εξέλιξης και άλλων παραγόντων μεταξύ δύο και 1,5 εκατομμυρίου ετών πριν.

Οι ενδείξεις

Είναι χαρακτηριστικό ότι το μέγεθος του ανθρώπινου εγκεφάλου αυξήθηκε ιδιαιτέρως γρήγορα από τα 2 εκατ. χρόνια π.Χ., και κυρίως μετά το 1,5 εκατ. π.Χ.. Μαζί με αυτή την αύξηση του μεγέθους του εγκεφάλου υπήρξε μια αναδιοργάνωση της εσωτερικής δομής του – συμπεριλαμβανομένης της πρώτης εμφάνισης της περιοχής του μετωπιαίου λοβού, που σχετίζεται με την παραγωγή και την κατανόηση της γλώσσας. Γνωστή στους επιστήμονες ως περιοχή Μπροκά, φαίνεται ότι εξελίχθηκε από προηγούμενες δομές που επέτρεπαν στην πρώιμη ανθρωπότητα να επικοινωνεί με χειρονομίες.

Νέες έρευνες δείχνουν ότι η εμφάνιση της περιοχής Μπροκά συνδέθηκε επίσης με βελτιώσεις στη λειτουργική μνήμη – έναν παράγοντα ζωτικής σημασίας για τον σχηματισμό προτάσεων. Αλλά και άλλες εξελίξεις ήταν επίσης καθοριστικές για τη γέννηση της υποτυπώδους γλώσσας. Η εμφάνιση, πριν από περίπου 1,8 εκατομμύρια χρόνια, μιας πιο εξελιγμένης μορφής διποδισμού, σε συνδυασμό με αλλαγές στο σχήμα του ανθρώπινου κρανίου, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ξεκίνησαν τη διαδικασία αλλαγής του σχήματος και της θέσης της φωνητικής οδού, καθιστώντας έτσι δυνατή την ομιλία.

Κυνήγι

Άλλες βασικές ενδείξεις που υποδεικνύουν ότι περίπου το 1,6 εκατ. π.Χ. είναι η κατά προσέγγιση περίοδος κατά την οποία οι άνθρωποι άρχισαν να μιλούν, προέρχονται από τα αρχαιολογικά αρχεία. Σε σύγκριση με πολλά άλλα ζώα, οι άνθρωποι δεν ήταν ιδιαίτερα δυνατοί. Για να επιβιώσουν και να ευημερήσουν, έπρεπε να αντισταθμίσουν αυτή τη σωματική αδυναμία.

Με εξελικτικούς όρους, η γλώσσα ήταν σχεδόν σίγουρα μέρος αυτής της στρατηγικής αντιστάθμισης της φυσικής δύναμης. Προκειμένου να κυνηγήσουν μεγάλα ζώα (ή να τα απωθήσουν όταν αναζητούσαν τροφή στη φύση), οι πρώτοι άνθρωποι χρειάζονταν μεγαλύτερες ικανότητες ομαδικού σχεδιασμού και συντονισμού – η ανάπτυξη της γλώσσας θα ήταν ζωτικής σημασίας γι’ αυτό. Το κυνήγι ξεκίνησε πριν από περίπου δύο εκατ. χρόνια, αλλά φαίνεται ότι επιταχύνθηκε σημαντικά πριν από 1,5 εκατ. χρόνια. Γύρω στο 1,6 εκατ. π.Χ. παρατηρήθηκε επίσης η γέννηση και η διαγενεακή πολιτιστική μετάδοση της πολύ πιο εξελιγμένης τεχνολογίας των λίθινων εργαλείων. Αυτή η μακροχρόνια μεταφορά πολύπλοκων γνώσεων και δεξιοτήτων από γενιά σε γενιά υποδηλώνει επίσης έντονα την ύπαρξη της ομιλίας

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 3 Μαρτίου 2024

«Κάνε ό,τι μπορείς όσο καλύτερα μπορείς, κι αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως περίμενες, δεν πειράζει». Η Φιλοσοφία του ιαπωνικού Γκάνμπατε δημιουργεί έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής.

Όταν λέμε «καλή τύχη να ’χεις», δίνουμε την εντύπωση ότι το αποτέλεσμα βρίσκεται στα χέρια της μοίρας, πέρα από τον δικό μας έλεγχο. Αντίθετα, στα ιαπωνικά, όταν λέμε σε κάποιον Γκάνμπατε, αυτό που υπονοούμε είναι ότι μεγάλο μέρος όσων πρόκειται να αντιμετωπίσει εξαρτάται από τον ίδιο. Είναι σημαντικό επίσης το τμήμα «όσο καλύτερα μπορείς», που εμπεριέχεται στην έννοια του Γκάνμπατε, αφού αφήνει περιθώριο στην πιθανότητα να μην πάνε τα πράγματα και πολύ καλά, δεδομένου ότι κάποιες πλευρές είναι πέρα από τον δικό μας έλεγχο. Γκάνμπατε σημαίνει πως η προσπάθεια είναι πιο σημαντική από την τύχη.

Πρόκειται για το Ουάμπι Σάμπι στοιχείο της πραγματικότητας. Η προσπάθεια είναι πιο σημαντική από την τύχη. Το φιλοσοφικό μήνυμα του Γκάνμπατε είναι: «Κάνε ό,τι μπορείς όσο καλύτερα μπορείς, κι αν τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως περίμενες, δεν πειράζει, δε χρειάζεται να αισθάνεσαι άσχημα, επειδή ξέρεις πως έκανες ό,τι περνούσε από το χέρι σου». Μαϊνίτσι γκανμπατεμάσου!

Στην Ιαπωνία χρησιμοποιούμε το Γκάνμπατε καθημερινά. Μια από τις πιο συχνές χρήσεις της λέξης είναι όταν αποχαιρετούμε το πρωί την οικογένειά μας για να πάμε στη δουλειά ή στο σχολείο. Χρησιμοποιούμε επίσης το Γκάνμπατε σε αθλητικούς αγώνες, σε οποιοδήποτε είδος κοινωνικής δραστηριότητας, όταν βρισκόμαστε με έναν φίλο και αισθανόμαστε ότι πρέπει να τον εμψυχώσουμε, όταν μια φυσική καταστροφή πλήττει τα νησιά μας.

Αν έχεις κάνει ό,τι καλύτερο μπορούσες, δεν έχει σημασία αν το αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο, επειδή μέσα σου ξέρεις πως δε χαράμισες την ευκαιρία. Να ζεις τη ζωή σου κάνοντας τα πράγματα όσο καλύτερα μπορείς, αξιοποιώντας τις ικανότητές σου όσο καλύτερα γίνεται, δείξε επιμονή, μείνε σταθερός, συνέχισε να προχωράς, μην κάνεις πίσω. Κι αν δεν καταφέρεις αυτό που επιδίωκες, μη χάσεις το θάρρος σου, μη νιώσεις άσχημα.  Δεν πειράζει, έκανες ό,τι μπορούσες. Γκάνμπατε! Γκάνμπατε.

Αν δεν μπορείς να σταματήσεις το κύμα, γίνε το κύμα!

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 27 Φεβρουαρίου 2024

Οι κάτοικοι των Μελανησίων, που ζουν στις περιοχές Roviana και Gizo των Νησων Σολομώντος είναι από τους φτωχότερους στον κόσμο. Ζουν με έναν τρόπο που τους εξασφαλίζει τα προς το ζην, καλύπτοντας τις βασικές ανάγκες τους με την αλιεία και τη γεωργία. Περιστασιακά, πωλούν τα προϊόντα τους στην τοπική αγορά για να αγοράσουν επεξεργασμένα τρόφιμα ή να πληρώσουν τα δίδακτρα των παιδιών τους στο σχολείο, ενώ οι πολυτέλειες της σύγχρονης ζωής, όπως smartphones, διαδίκτυο, τηλεόραση, είναι δυσεύρετες. Ωστόσο, παρά αυτόν τον απλοϊκό τρόπο ζωής, οι Μελανήσιοι εκφράζουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους από ό,τι οι κάτοικοι της Φινλανδίας και της Δανίας, οι οποίοι γίνονται τακτικά πρωτοσέλιδα ως οι πιο ευτυχισμένες χώρες στον κόσμο – και οι κάτοικοι τους απολαμβάνουν υψηλούς μισθούς.

Η παραπάνω διαπίστωση, δεν ανήκει σε εμάς, αλλά στην έρευνα που διεξήγαγαν επιστήμονες από το πανεπιστήμιο Autònoma de Barcelona στην Ισπανία και το McGill στον Καναδά, οι οποίοι ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο για να ερευνήσουν σχεδόν 3.000 μέλη 19 φτωχών, μικρής κλίμακας κοινωνιών που βρίσκονται σε 18 διαφορετικές χώρες. Από το Kumbungu της Γκνα στο Laprak του Νεπάλ, τη Vavatenina της Μαδαγασκάρης, έως και το Lonquimay της Χιλής, οι ερευνητές αξιολόγησαν το πόσο ικανοποιημένοι ένιωθαν οι κάτοικοι από τη ζωή τους, με τα αποτελέσματα να είναι σίγουρα απρόσμενα για πολλούς.

Πλούτος και ικανοποίηση από τη ζωή
Η μελέτη φαίνεται να διαψεύδει μια κοινή αντίληψη σχετικά με τον ρόλο που παίζει ο πλούτος στην προσωπική μας ευτυχία  και κυριότερα την αφήγηση «όσο περισσότερα χρήματα έχει κάποιος, τόσο πιο ικανοποιημένος τείνει να είναι από τη ζωή του». Αν και η έρευνα ξεκίνησε με στόχο την κλιματική αλλαγή, οι επιστήμονες τελικά παρατήρησαν ότι άνθρωποι – συχνά ιθαγενείς – που ζουν σε μικρές, απομονωμένες κοινότητες τείνουν να είναι το ίδιο ικανοποιημένοι από τη ζωή τους με τους ανθρώπους που ζουν στις πλουσιότερες χώρες. «Ο μέσος όρος της αναφερόμενης ικανοποίησης από τη ζωή μεταξύ των 19 κοινωνιών μικρής κλίμακας που ερευνήσαμε είναι 6,8 στα 10, παρόλο που οι περισσότερες από τις τοποθεσίες έχουν εκτιμώμενο ετήσιο χρηματικό εισόδημα μικρότερο από 1.000 δολάρια ΗΠΑ ανά άτομο» ανέφεραν οι ερευνητές. Τόσο υψηλές τιμές ικανοποίησης από τη ζωή παρατηρούνται συνήθως μόνο σε χώρες όπου το κατά κεφαλήν ΑΕΠ υπερβαίνει τα 40.000 δολάρια ετησίως.

Τι εξηγεί λοιπόν αυτό το φαινόμενο; Για πολλές από αυτές τις κοινωνίες, η ευτυχία φαίνεται πως δεν μετριέται με τη συσσώρευση πλούτου ή αγαθών. Αντίθετα, η ικανοποίησή τους έχει τις ρίζες της στην απλότητα τη ζως , με τον πολιτισμό τους να αγκαλιάζει έναν τρόπο ζωής που εκτιμά τις στενά συνδεδεμένες κοινότητες, τη βιώσιμη διαβίωση και την αρμονική σχέση με τη φύση. Αυτές οι κοινωνίες βρίσκουν χαρά στα ουσιώδη: την οικογένεια, την κοινότητα και τον φυσικό κόσμο. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι ο λαός του Μπουτάν, ο οποίος ως γνωστόν δίνει προτεραιότητα στην Ακαθάριστη Εθνική Ευτυχία έναντι του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Παρά το γεγονός ότι το Μπουτάν είναι μια μικρή, απομονωμένη χώρα με περιορισμένους πόρους, κατατάσσεται σταθερά ψηλά στους παγκόσμιους δείκτες ευτυχίας. Η έμφαση που δίνουν οι κάτοικοι του Μπουτάν στην πνευματική ευημερία, την πολιτιστική κληρονομιά τους και τη προστασία του περιβάλλοντος έχει δημιουργήσει ένα μοναδικό κοινωνικό μοντέλο που αψηφά τις συμβατικές προσδοκίες.

Αντίστοιχα και τα νησιά Φίτζι, το Βανουάτου και η Σαμόα, που παρά τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, κατατάσσονται σταθερά ψηλά στις έρευνες ευτυχίας. Το ωκεάνιο περιβάλλον τους, οι παραδόσεις και ο πιο αργός ρυθμός ζωής φαίνεται να συμβάλλουν στη ευτυχία των κατοίκων τους, ενώ η απομόνωση τους προάγει την αίσθηση της αυτάρκειας και της αλληλεξάρτησης, ενισχύοντας την ιδέα ότι η ευτυχία μπορεί να ανθίσει ακόμη και ελλείψει υλικής αφθονίας.

Σκέψεις για το μέλλον
Το κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας από την Ισπανία και τον Καναδά, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι η ικανοποίηση από τη ζωή δεν απαιτεί αυξημένα ποσοστά υλικής κατανάλωσης που συνδέονται με το υψηλό χρηματικό εισόδημα. Φαίνεται, πως μόλις ικανοποιηθούν οι βασικές ανάγκες των ανθρώπων, όπως η στέγαση, η τροφή και η ασφάλεια, η χαρά μπορεί να πηγάζει από τους ανθρώπους και τα μέρη γύρω μας.

Τα χρήματα λοιπόν δεν φέρνουν όντως την ευτυχία για κάποιους ανθρώπους και κοινότητες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι νομιμοποιούνται πολιτικές κυβερνήσεων που οδηγούν τον λαό τους στην εξαθλίωση, προάγουν την ανεργία και “καλλιεργούν” τον εγγενή καπιταλισμό. Η έρευνα αυτή άλλωστε, δεν αποτελεί συγχωροχάρτι εκείνων που στερούν την έννοια της αξιοπρεπούς ζωής από τους ανθρώπους, αλλά μια υπενθύμιση του τι πραγματικά μπορεί να κάνει ευτυχισμένους εμάς που ζούμε στις δυτικές κοινωνίες – αφού πρώτα όμως έχουμε εξασφαλίσει με σιγουριά και ηρεμία τις βασικές μας ανάγκες, χωρίς να αγχωνόμαστε κάθε τέλος του μήνα πώς θα αποπληρώσουμε τις υποχρεώσεις μας και το σούπερ μαρκετ.

Από prothema

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 23 Φεβρουαρίου 2024
Με ένταση ήχου που πλησιάζει τα 200 decibel, η φωνή της μεγάπτερης φάλαινας μπορεί να τραντάξει τα σωθικά όποιου δύτη τύχει να πλησιάσει.

Τα απόκοσμα τραγούδια του μεγαλειώδους κήτους ακούγονται σστον ωκεανό από αποστάσεις εκατοντάδων ή και χιλιάδων χιλιομέτρων.

Το ίδιο ισχύει και για τα υπόλοιπα μυστακοκύτη, όπως ονομάζονται επίσημα οι φάλαινες, θαλάσσια θηλαστικά που αντί για δόντια φέρουν μπαλένες, κεράτινα χτένια με τα οποία φιλτράρουν μικρά ψάρια και πλαγκτόν.

Παρόλο που οι πρώτες ηχογραφήσεις με υδρόφωνα χρονολογούνται στη δεκαετία του 1970, ο μηχανισμός με τον οποίο αυτά τα κήτη παράγουν τόσο δυνατούς ήχους παρέμενε εν πολλοίς μυστηριώδης.H γαλάζια φάλαινα είναι το μεγαλύτερο μυστακοκήτος και το βαρύτερο ζώο που έζησε ποτέ στη Γη (Christian Loader/IFAW)

Τώρα, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει τις ανατομικές προσαρμογές του λάρυγγα που επιτρέπουν στις φάλαινες να τραγουδούν τόσο δυνατά και χωρίς να πνίγονται: ο αέρας που περνά από τον τροποποιημένο λάρυγγα προκαλεί δονήσεις μιας εξειδικευμένης δομής από λίπος και μύες.

Στη συνέχεια ο αέρας επιστρέφει στους πνεύμονες και «ανακυκλώνεται», χωρίς να απαιτείται εκπνοή όπως στους ανθρώπους όταν τραγουδούν ή μιλούν.

«Τα πειράματά μας έδειξαν για πρώτη φορά πώς οι φάλαινες παράγουν ήχους πολύ χαμηλής συχνότητας» αναφέρει ο Κόεν Έλεμανς του Πανεπιστημίου της Νότιας Δανίας, επικεφαλής της δημοσίευσης στο έγκριτο περιοδικό Nature.

Παράλληλα, όμως, η μελέτη αποκαλύπτει ότι η φωνή των φαλαινών περιορίζεται σε ένα μικρό εύρος συχνοτήτων που επικαλύπτεται με τους ανθρωπογενείς θορύβους –κάτι που σημαίνει ότι τα πλοία και οι κρότοι των σεισμικών ερευνών εμποδίζουν αυτά τα ζώα να επικοινωνήσουν.

Δονήσεις

Ο Έλεμανς και οι συνεργάτες του πειραματίστηκαν με λάρυγγες που αφαιρέθηκαν από τρεις φάλαινες –μια μεγάπτερη, μια πτεροφάλαινα και μια ρυγχοφάλαινα- που είχαν εκβραστεί νεκρές σε Δανία και Σκωτία.

Η ανθρώπινη φωνή παράγεται στον λάρυγγα από ένα ζευγάρι κάθετων πτυχώσεων, τις φωνητικές χορδές, οι οποίες στηρίζονται σε ένα ζευγάρι μικρών κινούμενων χόνδρων, τα αρυταινοειδή.

Οι φάλαινες δεν έχουν φωνητικές χορδές και οι αρυταινοειδείς χόνδροι «μετασχηματίστηκαν σε μεγάλους, μακρείς κυλίνδρους που συγχωνεύτηκαν στη βάση και σχημάτισαν μια μεγάλη, άκαμπτη δομή σε σχήμα U, η οποία καταλαμβάνει σχεδόν όλο το μήκος του λάρυγγα» εξηγεί ο Έλεμανς.

Το σχήμα U επιτρέπει στις φάλαινες να ανακυκλώνουν τον αέρα. «Διαπιστώσαμε ότι αυτή η δομή σε σχήμα Y πιέζει ένα μεγάλο μαξιλάρι από λίπος στο εσωτερικό του λάρυγγα. Όταν η φάλαινα φυσά αέρα από τους πνεύμονες στο μαξιλάρι, αυτό αρχίζει να δονείται και να παράγει ήχους πολύ χαμηλής συχνότητας», αναφέρει ο ερευνητής.

Τα ευρήματα επιβεβαιώθηκαν με ένα τρισδιάστατο υπολογιστικό μοντέλο του λάρυγγα που προσομοίωσε την επίδραση των μυϊκών συσπάσεων στον ήχο.

Απεικόνιση των χόνδρων του λάρυγγα της μεγάπτερης φάλαινας (Patricia Jaqueline Matic)

Στα περισσότερα είδη, η συχνότητα των ήχων γίνεται μετά βίας αντιληπτή από την ανθρώπινη ακοή. Μόνο λίγα ήδη, όπως η μεγάπτερη φάλαινα και η φάλαινα της Γροιλανδίας, παράγουν τους υψίσυχνους ήχους που συνήθως αναγνωρίζουμε ως τραγούδια φαλαινών.

Εκτός όμως από την παραγωγή ήχων, οι ανατομικές προσαρμογές που βρέθηκαν στις φάλαινες προσφέρουν και δομική προστασία στον λάρυγγα κατά τη βίαιη εκπομπή του αέρα όταν το ζώο βγαίνει στην επιφάνεια για να αναπνεύσει.

Ο λάρυγγας εξελίχθηκε όταν τα σπονδυλόζωα βγήκαν στην ξηρά και άρχισαν να αναπνέουν αέρα, οπότε χρειάζονταν έναν δεύτερο σωλήνα για να απομονώνουν την τροφή και να αποφεύγουν τον πνιγμό.

Ο μηχανισμός με τον οποίο οι φάλαινες παράγουν ήχο διαφέρει σε σχέση με τα οδοντοκήτη, θαλάσσια θηλαστικά που φέρουν δόντια, όπως τα δελφίνια, η όρκα και ο φυσητήρας. Σε αυτή την περίπτωση, οι δονήσεις προέρχονται από ένα εξειδικευμένο όργανο, μια μεγάλη μάζα λίπους που βρίσκεται στο ρύγχος.

Η νέα μελέτη έδειξε επίσης ότι οι φωνές των φαλαινών βρίσκονται στο ίδιο εύρος συχνοτήτων με την ηχορύπανση των πλοίων και των σεισμικών ερευνών.

«Δυστυχώς», σχολίασε ο Έλεμανς, «οι φάλαινες έχουν φυσιολογικούς περιορισμούς και δεν μπορούν να τραγουδήσουν ψηλότερα ή χαμηλότερα για να αποφύγουν τους ανθρώπινους θορύβους»

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 10 Φεβρουαρίου 2024

Η υπερανάλυση των προβλημάτων σου, και γενικότερα καταστάσεων που δεν είσαι σε θέση να ελέγξεις, όχι μόνο δεν θα σε οδηγήσει στη λύση τους, αλλά ενδεχομένως να σου δημιουργήσει νέα αδιέξοδα.

Πρόκειται για το λεγόμενο overthinking που εμπεριστατωμένα οδηγεί σε καταστροφή της ψυχικής ηρεμίας σου, της παραγωγικότητας σου και σε αύξηση του στρες.

Προτού πανικοβληθείς περισσότερο, οι φίλοι μας οι Ιάπωνες είναι εδώ για να μας προτείνουν ορισμένες τεχνικές που μπορεί να μειώσουν έως και να εξαφανίσουν το άγχος μας.

Οι 7 τεχνικές

  • Kaizen

Αυτή η φιλοσοφία έχει στο επίκεντρό της την ιδέα της συνεχούς βελτίωσης των ανθρώπων μέσω μικρών και σταδιακών αλλαγών. Η ουσία της φιλοσοφίας «Kaizen» σχετίζεται με τη σταδιακή πρόοδο, η οποία είτε άμεσα είτε έμμεσα σε απομακρύνει από την πίεση της τελειομανίας, η οποία προφανώς οδηγεί στο overthinking.

  • Ikigai

Συχνά περιγράφεται ως ο «λόγος ύπαρξης» ενός ατόμου. Είναι ένας συνδυασμός αυτού που αγαπάει κάποιος, αυτού στο οποίο είναι καλός και αυτού που χρειάζεται. Εάν προσδιορίσεις και ευθυγραμμιστείς με το Ikigai σου, θα απελευθερώσεις τον εαυτό σου από την υπερβολική σκέψη.

  • Kintsugi

Το Kintsugi είναι η ιαπωνική τεχνική που σου διδάσκει πώς να «αγκαλιάζεις» τις ατέλειές σου, αντί να κυνηγάς συνεχώς το απόλυτα ιδανικό. Μαθαίνοντας από τα μικρά λάθη, μπορείς να ξεπεράσεις τον φόβο της αποτυχίας και να καλλιεργήσεις τη νοοτροπία της αποδοχής.

  • Shirin-Yoku

Η πρακτική αυτή έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι μειώνει τα επίπεδα του στρες, την αρτηριακή πίεση, ενώ ενισχύει την ψυχική ευημερία. Η πρακτική του Shirin-Yoku περιλαμβάνει τη «βύθιση» στη φύση και την εναρμόνιση με τους ήχους και τις αισθήσεις. Η παραμονή στη φύση εξάλλου, είναι γνωστό ότι βελτιώνει την ψυχική υγεία.

  • Zazen

Το Zazen αποτελεί μια διαλογιστική πειθαρχία που αποτελεί συνήθως την πρωταρχική πρακτική της βουδιστικής φιλοσοφίας Ζεν. Ουσιαστικά, περιλαμβάνει το να κάθεσαι ήσυχα και να παρατηρείς τις σκέψεις που σου έρχονται στο μυαλό. Έτσι, μπορείς να μάθεις να αντιδράς λιγότερο στις αρνητικές σκέψεις, επιτρέποντας στον εαυτό σου να αποδεσμευτεί από το overthinking.

  • Wabi-sabi

Σύμφωνα με τη φιλοσοφία Wabi-sabi η ομορφιά βρίσκεται στην παροδικότητα, την ατέλεια και την απλότητα. Με την υιοθέτηση της συγκεκριμένης νοοτροπίας θα ξεφύγεις από τα μη ρεαλιστικά πρότυπα και θα βρεις την ικανοποίηση στη φυσική ροή της ζωής.

  • Shoganai

Δεν μπορείς να ελέγξεις τις καταστάσεις στη ζωή; Πρέπει απλώς να τις αποδεχτείς. Και αυτό δηλώνει το Shoganai. Αγκαλιάζοντας αυτή την αρχή, μπορείς να αφήσεις τις συνεχείς ανησυχίες και τους προβληματισμού για μερικά πράγματα που δεν μπορούν να αλλάξουν, βρίσκοντας γαλήνη στη φυσική ροή των πραγμάτων.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Ιανουαρίου 2024

Oι γλωσσολόγοι έχουν την τάση να ισχυρίζονται ότι όλες οι γλώσσες είναι αξιόλογες, εκφραστικές και πολύπλοκες. Αποδίδουν συνήθως τις αρνητικές τοποθετήσεις στην προκατάληψη και την πολιτική. Ίσως γι’ αυτό κανείς δεν έχει εξετάσει ενδελεχώς το ακανθώδες ζήτημα του ποιες θεωρούνται όμορφες ή άσχημες.

Οι Κινέζοι βαθμολογητές, για παράδειγμα, προτιμούσαν σαφώς τις γλώσσες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την Αμερική ή την Ευρώπη και αξιολογούσαν χαμηλότερα εκείνες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την υποσαχάρια Αφρική

Αυτό ίσχυε έως ότου τρεις μελετητές -ο Andrey Anikin, ο Nikolay Aseyev και ο Niklas Erben Johansson- δημοσίευσαν πέρυσι τη μελέτη τους για 228 γλώσσες. Υλοποίησαν αυτή την ιδέα – της αξιολόγησης των γλωσσών –  αξιοποιώντας μια διαδικτυακή ταινία για τη ζωή του Ιησού την οποία οι διαχειριστές της έχουν μεταφράσει σε εκατοντάδες γλώσσες.

«Νίκησε» η Tok Pisin;

Το σημαντικότερο είναι ότι οι περισσότερες ηχογραφήσεις είχαν τουλάχιστον πέντε διαφορετικούς ομιλητές, καθώς η ταινία έχει τόσο μονόλογο όσο και διάλογο. Η ομάδα προσέλαβε 820 άτομα από τρεις διαφορετικές γλωσσικές ομάδες -κινέζικα, αγγλικά και σημιτικά (ομιλητές αραβικών, εβραϊκών και μαλτέζικων γλωσσών)- για να ακούσουν τα αποσπάσματα και να εκτιμήσουν την ελκυστικότητα των γλωσσών.

Αυτό που ανακάλυψαν ήταν ότι σχεδόν όλες οι 228 γλώσσες είχαν εκπληκτικά παρόμοια βαθμολογία – εφόσον ελέγχθηκαν ορισμένοι παράγοντες. Σε μια κλίμακα από το 1 έως το 100, όλες κυμαίνονταν μεταξύ 37 και 43, και οι περισσότερες βρίσκονταν στην «περιοχή» μεταξύ 39 και 42.

Η ελκυστικότητα μιας γλώσσας θα μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα στην κουλτούρα των ομιλητών της και όχι στην γλώσσα καθαυτή

Η υψηλότερη βαθμολογία; Παρά την υποτιθέμενη γοητεία (τουλάχιστον μεταξύ των αγγλόφωνων) των γαλλικών και των ιταλικών, ήταν η Tok Pisin, μια αγγλική κρεόλη που ομιλείται στην Παπούα Νέα Γουινέα. Η χαμηλότερη; Η Τσετσενική. Οι τρεις γλωσσικές ομάδες συνέκλιναν σε γενικές γραμμές στις προτιμήσεις τους.

Όμως οι αποκλίσεις μεταξύ των γλωσσών με την καλύτερη και τη χειρότερη βαθμολογία ήταν τόσο μικρές -και η διαφοροποίηση μεταξύ των επιμέρους βαθμολογητών τόσο μεγάλη- ώστε κανείς δεν πρέπει να μπει στον πειρασμό να χαρακτηρίσει την Tok Pisin ως την ομορφότερη γλώσσα του κόσμου.

Ποιοι εξωγενείς παράγοντες επηρέασαν τους βαθμολογητές;

Ορισμένοι παράγοντες οδήγησαν τους κριτές στο να δηλώσουν ότι τους άρεσαν πολύ οι γλώσσες που άκουσαν. Αλλά αυτοί δεν φαίνεται να έχουν σχέση με τις εγγενείς ιδιότητες. Πρώτον, η εξοικείωση με μια γλώσσα – ή ακόμη και η σκέψη ότι την γνώριζαν – έκανε τους βαθμολογητές να δώσουν σε μια γλώσσα 12% περισσότερες ποσοστιαίες μονάδες κατά μέσο όρο. Επιπλέον, φάνηκε να υπάρχουν κάποιες επιμέρους περιφερειακές προκαταλήψεις.

Εάν ένας βαθμολογητής έλεγε ότι μια γλώσσα ήταν οικεία, του ζητήθηκε να πει από ποια περιοχή προερχόταν. Οι Κινέζοι βαθμολογητές, για παράδειγμα, προτιμούσαν σαφώς τις γλώσσες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την Αμερική ή την Ευρώπη και αξιολογούσαν χαμηλότερα εκείνες που θεωρούσαν ότι προέρχονταν από την υποσαχάρια Αφρική.

Οι άλλοι εξωγενείς παράγοντες που επηρέασαν τις βαθμολογίες ήταν μια ισχυρή προτίμηση στις γυναικείες φωνές και μια ασθενέστερη προτίμηση στις βαθύτερες και πιο λαχανιασμένες φωνές.

Όμως, όσο κι αν προσπάθησαν, οι ερευνητές δεν μπόρεσαν να βρουν ένα εγγενές φωνητικό χαρακτηριστικό -όπως η παρουσία ρινικών φωνηέντων (όπως στο γαλλικό bon vin blanc) ή φθογγικών συμφώνων (όπως οι ήχοι sh και zh που είναι συνηθισμένοι στα πολωνικά)- που να βαθμολογείται σταθερά ως όμορφη. Στατιστικά σημαντική ήταν μόνον η ελαφριά αντιπάθεια για τις τονικές γλώσσες.

Οι τονικές γλώσσες είναι εκείνες που αξιοποιούν το τονικό ύψος για να ξεχωρίσουν τις κατά τα άλλα ομόφωνες λέξεις. Ακόμη και οι Κινέζοι αντιπαθούσαν ελαφρώς τέτοιες γλώσσες, αν και τα ίδια τα κινέζικα είναι τονικά.

Κουλτούρα ή γλώσσα;

Τέλος, το ηχητικό υλικό ήταν προμελετημένο. Αυτό ήταν καλό από μια άποψη, επειδή οι βαθμολογητές άκουσαν το ίδιο μέρος της ταινίας (με τα ίδια νοήματα) σε κάθε γλώσσα.

Αλλά η αυθόρμητη, φυσική ομιλία θα μπορούσε να προκαλέσει μια εντελώς διαφορετική αίσθηση. Ίσως στους ανθρώπους να αρέσει ή να μην αρέσει η ηχητική απογραφή μιας γλώσσας, αλλά ο τρόπος με τον οποίο οι ομιλητές της τείνουν να την μιλούν.

Αν είναι έτσι, η ελκυστικότητα μιας γλώσσας θα μπορούσε να αποδοθεί καλύτερα στην κουλτούρα των ομιλητών της και όχι στην γλώσσα καθαυτή.

Τα αρνητικά αποτελέσματα στα πειράματα συνήθως δεν προκαλούν «θόρυβο», αλλά αυτό εδώ είναι τόσο ενδιαφέρον -αφού είναι τόσο έντονα αντίθετο με τα πρωτόγνωρα ένστικτα των ανθρώπων- όσο και χαρμόσυνο.

Ο κόσμος είναι αρκετά διχασμένος. Όπως καταλήγουν οι ερευνητές: «Τονίσαμε τη θεμελιώδη φωνητική και αισθητική ενότητα των παγκόσμιων γλωσσών».

*Με πληροφορίες από Economist | Κεντρική φωτογραφία θέματος: freepik

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 13 Ιανουαρίου 2024

Είτε εγκαινιάζετε το νέο έτος με ένα φιλί τα μεσάνυχτα, είτε παρακολουθείτε πυροτεχνήματα, είτε γράφετε μια λίστα με αποφάσεις για τη ζωή σας, όταν το ρολόι χτυπάει μεσάνυχτα, είναι μια στιγμή μετάβασης από το παλιό στο νέο – και όταν έχουμε δείκτες μετάβασης όπως η παραμονή της Πρωτοχρονιάς, λένε οι παλαιότεροι, συχνά συνοδεύεται από τελετουργίες, προλήψεις και δεισιδαιμονίες.

«Οι άνθρωποι αισθάνονται ότι μπορείς να κάνεις κάτι κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου που θα έχει αντίκτυπο στο μέλλον, σε αυτό που έρχεται», λέει ο Τζακ Σαντίνο, συγγραφέας πολλών βιβλίων για τις γιορτές και τις τελετουργίες ανά τον κόσμο και πρώην πρόεδρος της Αμερικανικής Λαογραφικής Εταιρείας.

Είτε έχετε ένα δικό σας τελετουργικό που πιστεύετε ολόψυχα, είτε συμμετέχετε απλώς για πλάκα, αυτές οι προλήψεις έχουν να κάνουν με το να βεβαιωθείτε ότι ανοίξατε συμβολικά τον εαυτό σας σε νέες και πιο θετικές εμπειρίες τη νέα χρονιά που μόλις ξεκίνησε.

Ιδού εννέα προλήψεις ανά τον κόσμο, οι οποίες πιστεύεται ότι μας εξασφάλισαν τύχη για όλο το 2024 – εάν βεβαίως εφαρμόσαμε τουλάχιστον μία από αυτές…

Φάγατε 12 ρώγες σταφύλι πριν από τα μεσάνυχτα;

Στην Ισπανία, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς τα ζευγάρια ταΐζουν 12 ρώγες σταφύλι τον/την σύντροφό τους.

Στην πραγματικότητα, τοποθετούν 12 ρώγες σταφύλι στο στόμα του συντρόφου τους για τις 12 καμπάνες που χτυπούν μεσάνυχτα.

Αξίζει να σημειωθεί, μάλιστα, ότι η μακρόχρονη παράδοση έχει εμπορευματοποιηθεί πλέον σε τέτοιο βαθμό, που τα σούπερ μάρκετ πωλούν πλέον κονσέρβες με 12 ρώγες σταφύλι στην Ισπανία!

Αυτή η ισπανική παράδοση, που εφαρμόζεται σε διάφορες μορφές και σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική, υποτίθεται ότι σας εξασφαλίζει ένα χρόνο καλής τύχης… αν είστε αρκετά γρήγοροι. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι μπορεί να σας φέρει κακή τύχη αν δεν τελειώσετε και τις 12 εγκαίρως.

Τα κυκλικά ή ημικυκλικά τρόφιμα και αντικείμενα αντιπροσωπεύουν νομίσματα και χρήματα, και σε αυτή την περίπτωση ο αριθμός των σταφυλιών συμβολίζει μια καλή ευχή, κάτι καλό που καταναλώνεται για κάθε μήνα.

Τρώγοντας μαυρομάτικα φασόλια και χόρτα

Ένα κοινό παραδοσιακό φαγητό για πολλούς Αφροαμερικανούς και για τις νότιες ΗΠΑ, τα φασόλια και τα χόρτα πιστεύεται ότι φέρνουν καλή τύχη και χρήματα.

Ιστορικά, τα μαυρομάτικα φασόλια εισήχθησαν στον αμερικανικό Νότο από τη Δυτική Αφρική και οι σκλάβοι στο Νότο συχνά έφτιαχναν πιάτα που τους θύμιζαν την πατρίδα τους – συνήθως ρύζι και φασόλια. Λένε, επίσης, ότι τα χόρτα συνδέονται με το χρώμα του χαρτονομίσματος (δολάριο) και της ευημερίας.

Τα μαυρομάτικα φασόλια μαγειρεύονται με χοιρινό κρέας, συνήθως μπέικον. Το χοιρινό κρέας είναι συνηθισμένο σε πολλές παραδόσεις της Πρωτοχρονιάς σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων πολλών ευρωπαϊκών πολιτισμών, επειδή είναι ένα λιπαρό κρέας, και αυτό αντιπροσωπεύει τον πλούτο του νέου έτους, ότι οι άνθρωποι θα είναι καλοταϊσμένοι και θα έχουν ευημερία.

Ξινολάχανο και χοιρινό κρέας την Πρωτοχρονιά

Στις γερμανικές, πολωνικές και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, το ξινολάχανο και το χοιρινό κρέας τρώγονται συνήθως την Πρωτοχρονιά.

Η παράδοση αυτή εξακολουθεί να εφαρμόζεται σε αρκετά μέρη της Ευρώπης, ενώ η επιρροή της έχει φτάσει και στην Αμερική.

Το χοιρινό κρέας λέγεται ότι είναι τυχερό επειδή τα γουρούνια «ριζώνουν» (γέρνουν) προς τα εμπρός όταν ψάχνουν για τροφή και το λάχανο τουρσί θεωρείται τυχερό λόγω των πλεονεκτημάτων του για την υγεία.

ΔΥΟ ΠΟΡΤΕΣ…

Το άνοιγμα της πίσω και της μπροστινής πόρτας τα μεσάνυχτα – εάν διαθέτετε δύο πόρτες στο σπίτι σας, φυσικά – φέρνει επίσης τύχη.

Τουλάχιστον αυτό πιστεύουν στην Ιρλανδία, όπου η ψύχρα του βορρά δεν τους πτοεί και εφαρμόζουν αυτή την κοινή πρακτική για να βγει ο παλιός χρόνος και να μπει ο καινούργιος.

Το «ποδαρικό»

Πρακτική συνήθης στη χώρα μας, όπως και σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό νότο κι όχι μόνο.

Το ποιον/α θα αφήσουμε να μπει στο σπίτι μας πρώτος/η τη νέα χρονιά, για πολλούς, έχει μεγάλη σημασία.

Πέρα από την Ελλάδα και άλλες χώρες της νότιας Ευρώπης, στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία, το πρώτο άτομο που περνάει το κατώφλι του σπιτιού το νέο έτος είναι σημαντικό και μπορεί να φέρει καλή τύχη.

Σε κάποιες περιοχές, μάλιστα, αν πρόκειται για μελαχρινό άτομο που φέρνει δώρα, τότε το 2024 μπήκε σίγουρα με «το δεξί».

Κρεμάστε ένα κρεμμύδι στην πόρτα σας

Αν εύχεστε να αποκτήσετε ένα μωρό ή κάτι άλλο σημαντικό, κατεβάστε το στεφάνι των γιορτών σας και κρεμάστε αντ’ αυτού ένα… κρεμμύδι!

Το γούρι της «κρεμμύδας» είναι μια κοινή πρακτική στην Ελλάδα και έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα.

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι τους προστάτευε από κάθε κακό, από καταστροφές, αρρώστιες ή βασκανίες. Τον 6ο π.Χ. αιώνα, ο Πυθαγόρας κρέμμαγε την κρεμμύδα πάνω από την πόρτα του ως σύμβολο καλής υγείας και αναγέννησης.

Η Χρυσοβασιλίτσα, όπως αλλιώς τη λένε, ακόμα και αν βρίσκεται σε κάποια γωνιά του σπιτιού, βγάζει φύλλα τέτοια εποχή και ξαναρχίζει τον κύκλο της ζωής της.

Ο λαός πιστεύει ότι αυτή τη μεγάλη ζωτική της δύναμη μπορεί να τη μεταδώσει σε έμψυχα και άψυχα. Λογικά, λοιπόν, συνδέθηκε με την Πρωτοχρονιά και το ξεκίνημα μιας καινούργιας χρονιάς, γεμάτης ελπίδες και προσδοκίες.

Στις μέρες μας, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας τοποθετείται η κρεμμύδα έξω από το σπίτι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς, ο πατέρας ή η μητέρα της οικογένειας την παίρνει στα χέρια και χτυπώντας ελαφρά με την κρεμμύδια τα κεφάλια, ξυπνά τα μέλη της οικογένειας για να πάνε στην εκκλησία.

Στη συνέχεια, η κρεμμύδα κρεμιέται σε κάποιο σημείο του σπιτιού για να φέρει υγεία και τύχη στην οικογένεια.

Ετοιμάστε τις βαλίτσες σας… ή όχι

Σε όλη τη Λατινική Αμερική, κάποιοι θα σας πουν να ετοιμάσετε τις αποσκευές σας, γεμίζοντάς την με ό,τι σας είναι απαραίτητο για το ταξίδι που επιθυμείτε να κάνετε το νέο έτος.

Άλλοι, όμως, ιδίως στην Κολομβία, θα σας πουν να κάνετε με μια άδεια βαλίτσα το… γύρο του τετραγώνου μερικές φορές, για να είναι η νέα χρονιά γεμάτη ταξίδια.

Σπάστε ένα πιάτο στην εξώπορτα

Στη Δανία, το να σπάτε πιάτα στα κατώφλια των αγαπημένων σας προσώπων γίνεται με χαρά την Πρωτοχρονιά και αυτό γιατί έτσι συμβάλλετε στην τύχη τους.

Λένε ότι όσο περισσότερα σπασμένα πιάτα έχετε έξω από το σπίτι σας, τόσο περισσότερη τύχη θα έχετε το νέο έτος.

Η παράδοση αυτή στη Δανία εντάσσεται στην περίοδο του νέου έτους, όπου επιτρέπεται επισήμως από τις αρχές να κάνουν υπερβολές, ακόμα και να παραβιάζουν κάθε είδους κανόνες – είτε πρόκειται για θόρυβο, είτε για καταστροφή πραγμάτων.

Το φιλί της Πρωτοχρονιάς

Αυτή η πλέον κλασσική παράδοση, που τηρείται σχεδόν σε όλο τον δυτικό κόσμο, υποτίθεται ότι εξασφαλίζει καλή τύχη και στα δύο πρόσωπα, ενώ αντίθετα, το να μην έχεις κάποιον να φιλήσεις μπορεί να σημαίνει μια χρονιά μοναξιάς…

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 14 Δεκεμβρίου 2023

Ένας Δανός Βίκινγκ βασιλιάς, ο Χάραλντ Γκόρμσον, του οποίου το παρατσούκλι Γαλαζοδόντης ή Κυανόδους (Bluetooth) δόθηκε στην ευρέως χρησιμοποιούμενη ασύρματη τηλεπικοινωνιακή τεχνολογία μικρών αποστάσεων που εφευρέθηκε από τη σουηδική εταιρεία Εricsson και στη συνέχεια έγινε παγκόσμιο πρότυπο, βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας διένεξης που έχει να κάνει με τον τόπο της ταφής του.

Ο βασιλιάς πέθανε το 985 μ.Χ. και το επίμαχο ζήτημα είναι αν έχει ταφεί στη Δανία ή στην Πολωνία (και πού ακριβώς στην τελευταία). Μεσαιωνικά χρονικά αναφέρουν ότι ο Χάραλντ είχε ένα δόντι γαλαζωπό (πιθανώς επειδή ήταν χαλασμένο), εξ ου και πήρε το ανάλογο προσωνύμιο. Ένα χρονικό τοποθετεί την ταφή του στο Ροσκίλντε της Δανίας, αλλά δύο νέες ανεξάρτητες δημοσιεύσεις ενός Σουηδού και ενός Πολωνού ερευνητή, σύμφωνα με το Associated Press, υποστηρίζουν ότι έχει ταφεί πιθανότατα στο χωριό Βιέκοβο της σημερινής βορειοδυτικής Πολωνίας, που είχε στενούς δεσμούς με τους Βίνγκ εκείνης της εποχής.

Η έμπνευση για την ασύρματη τεχνολογία

Η εταιρεία Ericsson επέλεξε το παρατσούκλι Bluetooth για τη νέα τεχνολογία της στα τέλη της δεκαετίας του 1990, θέλοντας να σηματοδοτήσει την ικανότητά της να συνδέει ασύρματα διάφορες συσκευές, με το σκεπτικό ότι ο συγκεκριμένος «Γαλαζοδόντης» βασιλιάς είχε ενώσει μεγάλο μέρος της Σκανδιναβίας. Μάλιστα το λογότυπο του Bluetooth σχεδιάστηκε με βάση τα σκανδιναβικά ρουνικά γράμματα για τα αρχικά ΗΒ του βασιλιά.

Ο Μάρεκ Κρίντα, συγγραφέας του φετινού βιβλίου «Πολωνία των Βίκινγκ», υποστηρίζει ότι τα λείψανα του βασιλιά βρίσκονται κάτω από μια ρωμαιοκαθολική εκκλησία του 19ου αιώνα στο πολωνικό χωρίο Βιέκοβο. Βασίζει την πεποίθησή του στο ότι δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν έναν αφανή στρογγυλό ταφικό τύμβο που παραπέμπει σε ταφικά έθιμα των Βίκινγκ.

Τα έργα και οι ημέρες του Bluetooth

Όμως ο Σουηδός αρχαιολόγος Σβεν Ρόσμπορν σε δικό του βιβλίο, που εκδόθηκε το 2021 («Ο χρυσός θησαυρός του Βίκινγκ βασιλιά Χάραλντ»), θεωρεί ότι ο Χάραλντ, ο οποίος είχε μεταστραφεί από τον παγανισμό στον Χριστιανισμό και ίδρυσε στη συνέχεια εκκλησίες στην Πολωνία, έχει ταφεί σε κανονικό χριστιανικό τάφο κάπου αλλού στην περιοχή, πιθανότατα στο προαύλιο κάποιας εκκλησίας αφιερωμένης στην Παναγία. Από την πλευρά τους, οι ιστορικοί του Δανικού Εθνικού Μουσείου στην Κοπεγχάγη μάλλον προτιμούν την εκδοχή ότι ο βασιλιάς αναπαύθηκε οριστικά στο δικό τους έδαφος.

Ο Χάραλντ ήταν ένας από τους τελευταίους Βίκινγκ βασιλιάδες που κυβέρνησε τη σημερινή Δανία, τη βόρεια Γερμανία και τμήματα της Σουηδίας και της Νορβηγίας, παίζοντας σημαντικό ρόλο στην εξάπλωση του Χριστιανισμού στην επικράτειά του. Ασφαλώς δεν θα μπορούσε να διανοηθεί ότι έμελλε να δώσει το όνομά του σε μια καινοτόμα ασύρματη τεχνολογία!

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ