Εφημερίδες

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 27 Δεκεμβρίου 2011

Οι ερευνητές του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA) και του Ινστιτούτου Γεωεπιστημών του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, με επικεφαλής τους Τόμας Μπελ και Ντανιέλ Ρόζενφελντ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο περιοδικό της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης “Journal of Geophysical Research”, σύμφωνα με τη βρετανική ”Ντέιλι Μέιλ”, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα περιστατικά ιδιαίτερα κακού καιρού, με καταιγίδες, θύελλες, χαλάζι κλπ., είναι πολύ συχνότερα μεσοβδόμαδα παρά τα Σαββατοκύριακα, ιδιαίτερα κατά τα καλοκαίρια.

Όπως εκτιμούν, υπάρχουν κατά μέσο όρο 20% περισσότερα συμβάντα πολύ άσχημου καιρού κατά τις εργάσιμες μέρες και 20% λιγότερα τα Σαββατοκύριακα. Το φαινόμενο αποδίδεται στις επιπτώσεις που έχουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες -και οι σχετικές απελευθερώσεις χημικών ουσιών στην ατμόσφαιρα- όταν οι άνθρωποι δουλεύουν, ενώ όταν κατά τις αργίες μειώνονται αισθητά οι ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων και άλλων αερομεταφερόμενων σωματιδίων, π.χ. από τις εξατμίσεις των οχημάτων, τότε χαλάει σπανιότερα ο καιρός.

Η έρευνα δείχνει ότι το φαινόμενο δεν εμφανίζεται εξίσου σε όλες τις περιοχές (π.χ. είναι αισθητό στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, αλλά όχι στη δυτική) και οι αμερικανοί ερευνητές εκτιμούν ότι το πρόβλημα του κακού καιρού εντείνεται στο βαθμό που οι τοπικές κλιματολογικές συνθήκες ευνοούν την αύξηση της υγρασίας στην ατμόσφαιρα εξαιτίας της απελευθέρωσης των αερίων και σωματιδίων που ”γεννούν” οι άνθρωποι κατά τις μέρες που εργάζονται.

Η νέα μελέτη έρχεται σε αντίθεση με μια παλαιότερη γερμανική, του 2007, η οποία είχε καταλήξει στο ακριβώς αντίθετο συμπέρασμα. Τότε οι επιστήμονες του Ινστιτούτου Μετεωρολογίας και Κλιματικής Έρευνας της Καρλσρούης είχαν συμπεράνει ότι τα Σαββατοκύριακα είναι γενικά πιο βροχερά λόγω μεγαλύτερης υγρασίας σε σχέση με τις εργάσιμες μέρες της εβδομάδας.

Είχαν διαπιστώσει στατιστικά ότι στις αργίες του έτους μαζεύονται συχνότερα τα σύννεφα και βρέχει περισσότερο, ενώ ο καιρός τείνει να βελτιώνεται από τη Δευτέρα, όταν ο κόσμος επιστρέφει στις δουλειές του. Αναλύοντας 14 έτη μετεωρολογικών δεδομένων, σύμφωνα με τη βρετανική ”Τέλεγκραφ”, είχαν συμπεράνει ότι τα Σαββατοκύριακα, κατά μέσο όρο, ο καιρός είναι πιο κρύος, υγρός και με λιγότερα διαστήματα ηλιοφάνειας. Είχαν ακόμα βρει ότι η Δευτέρα και η Τρίτη είναι οι πιο ηλιόλουστες μέρες, ενώ το Σάββατο ή πιο υγρή και συννεφιασμένη. Επίσης είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα Σαββατοκύριακα η μέση θερμοκρασία είναι κατά 0,2 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερη από ό,τι μεσοβδόμαδα, ενώ τα Σαββατοκύριακα υπάρχουν κατά μέσο όρο 15 λιγότερα λεπτά ηλιοφάνειας σε σχέση με τις εργάσιμες μέρες.

Οι γερμανοί επιστήμονες είχαν ανακαλύψει, με στατιστική ανάλυση, ότι το φαινόμενο ισχύει κυρίως στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες περιοχές και το είχαν αποδώσει και αυτοί, όπως πιο πρόσφατα οι αμερικανοί ερευνητές της NASA, στην ανθρωπογενή εκπομπή στην ατμόσφαιρα των αερίων και των σωματιδίων από τις βιομηχανίες, τα οχήματα κλπ. Η διαφορά με τις αμερικανικές εκτιμήσεις ήταν ότι, κατά τους γερμανούς, τα σωματίδια αυξάνονται σταδιακά κατά τις εργάσιμες μέρες και μέσα στο Σαββατοκύριακο φθάνουν στο αποκορύφωμά τους, διευκολύνοντας τότε τη δημιουργία νεφών και την επιδείνωση του καιρού.

Έτσι, οι δύο έρευνες, με απόσταση τεσσάρων ετών, συμφωνούν ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες επηρεάζουν τον καιρό και μάλιστα το αποδίδουν στην ίδια αιτία (εκπομπή σωματιδίων στην ατμόσφαιρα και αύξηση της υγρασίας και των νεφών), όμως διαφωνούν όσον αφορά ποιές μέρες την εβδομάδα φθάνει η συγκέντρωση των ανθρωπογενών σωματιδίων στο υψηλότερο επίπεδο και άρα ποιες μέρες, τις εργάσιμες ή τις αργίες, χαλάει ευκολότερα ο καιρός.

Aπό το ΕΘΝΟΣ

Το βιβλίο «Δουβλινιάδα» που παρούσιασε ο Ενρίκε Βίλα – Μάτας στο Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας

Ο Ενρίκε Βίλα- Μάτας, με μεγάλη προθυμία και υπομονή, βρισκόταν από πολύ νωρίς στο Ινστιτούτο Θερβάντες προκειμένου να ικανοποιήσει τους πάντες: τους ανθρώπους του ιδρύματος που τον κάλεσαν στην Αθήνα, τους δημοσιογράφους, τους αναγνώστες του.

Ηταν ντυμένος απλά, μ’ ένα σκούρο κοστούμι και δεν μπορούσες να καταλάβεις προς τα που κατευθυνόταν η αδιάφορη αλλά κατά τ’ άλλα δραστήρια ματιά του. Το κεφάλι του είχε μια μόνιμη, ελαφρά κλίση προς τα κάτω και το φως διαχεόταν εντυπωσιακά πάνω στο τεράστιο μέτωπό του. Μοναδική εξαίρεση οι τρεις ευτράπελες περιπτώσεις διακοπής ρεύματος που βύθισαν στο σκοτάδι για λίγο το αμφιθέατρο. Η συγγραφέας Λένα Διβάνη η οποία τον θαυμάζει και συζήτησε μαζί του, είπε ενθουσιασμένη ότι τον χαρακτηρίζει ένα «ύφος παράξενου πουλιού». «Και όμως» εξήγησε αργότερα ο ίδιος «εκείνη την ώρα εργάζομαι». Στην ουσία, εργάζεται η ματιά του καλλιτέχνη.

 

Οποιος έχει διαβάσει τον Βίλα-Μάτας ξέρει ότι η γραφή του είναι ξεχωριστή, ένα μεταιχμιακό εγχείρημα, μια εμμονή υπαρξιακής φύσεως ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία – ή όπως λέει ο ίδιος «μια παράλληλη πραγματικότητα που συνυπάρχει με αυτήν που βιώνω». Το κρύο απόγευμα της Παρασκευής 11 Νοεμβρίου του 2011, ο 63χρονος συγγραφέας από τη Βαρκελώνη βρέθηκε στο Ινστιτούτο Θερβάντες για την παρουσίαση του νέου του βιβλίου με τον τίτλο «Δουβλινιάδα» (μτφρ. Νάννα Παπανικολάου) καλεσμένος των εκδόσεων Καστανιώτη. Σε αυτό το μυθιστόρημα ο Βίλα-Μάτας, ένας στυλίστας της σύγχρονης ισπανόφωνης λογοτεχνίας, μας συμπαρασύρει σ’ ένα μαγικό ταξίδι ακολουθώντας τα βήματα του «Οδυσσέα» του Τζέιμς Τζόις, στο Δουβλίνο.

 

«Μια μέρα περπατούσα στο δρόμο. Από μακριά παρατήρησα μια κοπέλα να μιλάει στο κινητό. Σταμάτησε και κάποια στιγμή άρχισε να κλαίει. Ξαφνικά κοκάλωσα και ενέτεινα το βλέμμα μου. Επρεπε να σταματήσω.Υστερα η κοπέλα διπλώθηκε στα δύο, γονάτισε και έβγαλε μια δυνατή κραυγή. Εκ των υστέρων έμαθα ότι κάποιος την ενημέρωσε για τον θάνατο ενός οικείου προσώπου. Εκείνη την ώρα η κοπέλα είχε το δράμα της και εγώ το δράμα που παρατηρούσα στην παράλληλη ζωή μου, αυτή του συγγραφέα. Τι να πω, όσοι γράφουμε έχουμε διασαλευμένα συναισθήματα» εξήγησε ο Βίλα-Μάτας, τον οποίο παρουσίασαν στο κοινό και του απηύθυναν ερωτήσεις η δημοσιογράφος Μικέλα Χαρτουλάρη και ο διευθυντής της σειράς ξένης λογοτεχνίας των εκδόσεων Καστανιώτη Ανταίος Χρυσοστομίδης.

 

«Και πριν από έξι χρόνια που αρρώστησα (μπορείτε να το χαρακτηρίσετε και τερατώδες) έγραφα για την περιπέτειά μου σαν να επρόκειτο για μυθοπλασία» συνέχισε ο συγγραφέας. «Μια μέρα τσακωνόμασταν με τη γυναίκα μου. Σε κάποια στιγμή της ζήτησα να σταματήσουμε τον καβγά ούτως ώστε να καθίσω να γράψω! Ηθελα οπωσδήποτε να αναλύσω τους λόγους για τους οποίους εκείνη την ώρα κάναμε αυτό που κάναμε. Είχα την ανάγκη να δω τα πράγματα απ’ έξω. Να, γι’ αυτό ήταν μεγάλος ο Φερνάντο Πεσσόα, επειδή έβλεπε τον εαυτό του απ’ έξω».

 

Η λογοτεχνία του Ενρίκε Βίλα-Μάτας ασχολείται με την ίδια τη λογοτεχνία και τις (καλώς ή κακώς εννοούμενες) αρρώστιες της. Ο ίδιος είπε ότι το έργο του θα μπορούσε να είναι «η ιστορία της σιωπής της λογοτεχνίας». Στο βιβλίο «Μπάρτλεμπυ και Σία» (2002) επικεντρώνεται στους συγγραφείς που επέλεξαν τη σιωπή αντί της γραφής μπροστά στον φόβο της αυτοεπανάληψης, στο «Η νόσος του Μοντάνο» (2006) στρέφεται σ’ αυτούς που έγραφαν πολλά με αποτέλεσμα στη συνέχεια να μη μπορούν να γράψουν, ενώ στο «Δόκτωρ Πασαβέντο» (2010) εξασκείται στη φοβερή τέχνη του να μετατρέπεσαι σε τίποτα. «Ολοι σχεδόν οι ήρωές μου είναι σε μια κατάσταση που επιδέχεται, όπως θα έλεγε ο Κάφκα, μονάχα βελτίωση, είναι τόσο χάλια που μπορούν να τους συμβούν μόνο καλύτερα πράγματα» αυτοσαρκάστηκε ο συγγραφέας που έχει τιμηθεί με το σημαντικό Βραβείο Ρόμουλο Γαλιέγος για «Το κάθετο ταξίδι» (2004).

 

Ο Βίλα Μάτας «ενηλικιώθηκε» συγγραφικά στο Παρίσι της δεκαετίας του 1960 υπό την πνευματική καθοδήγηση της Μαργκερίτ Ντυράς απ’ την οποία νοίκιαζε μια σοφίτα με τα λιγοστά του χρήματα. Το πώς προσπάθησε ο ίδιος να μιμηθεί τον Χέμινγκγουεϊ που έγραψα εκεί την «Κινητή γιορτή» μπορείτε να το διαβάσετε στο χρονικό της λογοτεχνικής του μαθητείας «Το Παρίσι δεν τελειώνει ποτέ» (2008).

 

«Εβαζα δυσκολίες στον ίδιο μου τον εαυτό για να συνεχίσω να γράφω βιβλία που έβγαιναν απ’ τα προηγούμενα. Δημιουργώ μέσα σε μια άλλη πραγματικότητα στην οποία όμως δεν ψεύδομαι ποτέ. Υπό μία έννοια όλοι οι συγγραφείς είμαστε ρεαλιστές. Ολοι προσφέρουμε μια πραγματικότητα στον αναγνώστη. Τον ρεαλισμό τον αποδίδω περιφρονητικά σ’ αυτούς που αντιγράφουν απλώς αυτό που συμβαίνει. Σε κάθε περίπτωση χρειάζομαι πάντα κάποιον άλλο για να μου πει τι ακριβώς κάνω εγώ» είπε για τον τρόπο που δουλεύει.

 

Στην πρώτη του νιότη ο Βίλα-Μάτας πέρασε από τη δημοσιογραφία. Επινόησε τη μετάφραση μιας συνέντευξης με τον Μάρλον Μπράντο επειδή τότε δε γνώριζε πολύ καλά αγγλικά ενώ έβγαλε από τη φαντασία του άλλη μία με τον Ρούντολφ Νουρέγιεφ. Ο τελευταίος είχε επισκεφθεί τη Βαρκελώνη και τότε το έντυπο με το οποίο συνεργαζόταν ο συγγραφέας τον είχε επιφορτίσει με αυτή την τιμητική συνομιλία. Ο Βίλα- Μάτας όμως δεν πήγε ποτέ στο ραντεβού. Το προηγούμενο βράδυ είχε πιαστεί στα χέρια με τον διάσημο χορευτή σ’ ένα μπαρ και απέφυγε τη δυσάρεστη συνέχεια το επόμενο πρωί με μια ακόμα φανταστική συνέντευξη! Οταν λίγα χρόνια αργότερα έμαθε ότι κάποιος του είχε κάνει ακριβώς το ίδιο τον συγχώρεσε χωρίς δεύτερη κουβέντα…

 

Στη «Δουβλινιάδα» (2011) που ο Βίλα-Μάτας γίνεται απροσδόκητα εξωστρεφής, ο Σαμουέλ Ρίβα, ένας συνταξιούχος εκδότης βλέπει ένα παράξενο όνειρο που τον πείθει ότι το χαμένο νόημα της ζωής του βρίσκεται στο Δουβλίνο. Μαζί με κάποιους φίλους του αποφασίζουν να ταξιδέψουν στην πόλη που ο Τζόις έπλασε τον «Οδυσσέα» του προκειμένου να κηδέψουν την εποχή της τυπογραφίας τη στιγμή που η ψηφιακή εποχή έχει αρχίσει να καταπίνει τα πάντα.

 

«Νομίζω ότι η λογοτεχνία του μέλλοντος θα είναι πιο κοντά σε κάτι που θα συνταιριάζει την αφήγηση με τη φιλοσοφία» κατέληξε ο Βίλα-Μάτας. «Σήμερα είναι δύσκολο το να είσαι περίπλοκος. Το επίπεδο του αναγνωστικού κοινού έχει πέσει αρκετά. Δεν χρειαζόμαστε μόνο ταλαντούχους συγγραφείς αλλά και ταλαντούχους αναγνώστες». Αυτός ο συγγραφέας είναι απαιτητικός. Οποιος όμως καταδυθεί στον κόσμο του και βρει εκεί ενδιαφέρον δύσκολα τον εγκαταλείπει.

 

«Η ζωή είναι όμορφη, θλιμμένη και ωμή. Σκεφτείτε τον Σωκράτη. Ηθελε να φτάσει τη σοφία στα έσχατα όριά της παρά την αχρηστία της».
Γρηγόρης Μπέκος / ΒΗΜΑ Πολιτισμός / Δημοσιεύτηκε 14/11/11

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Οκτωβρίου 2011
 

Πώς δεν έλεγαν το νερό – νεράκι στην αρχαία Αθήνα
Η διαχείρισή του στην αρχαιότητα γινόταν με τον πλέον ορθολογικό τρόπ
Πώς δεν έλεγαν το νερό - νεράκι στην αρχαία Αθήνα
Αρχαία πηγάδια που ανασκάφηκαν στο κέντρο της Αθήνας στο πλαίσιο της κατασκευής του Μετρό.
Συστήματα δεξαμενών που επικοινωνούσαν μεταξύ τους με υπόγειες σήραγγες, υδραγωγεία που μετέφεραν νερό από τα γύρω βουνά, πολύ μεγάλο αριθμό πηγαδιών, κρήνες και γενικότερα υδραυλικά έργα μάστευσης και μεταφοράς των υδάτων έχει αποκαλύψει η αρχαιολογική σκαπάνη στην πόλη της Αθήνας. Στην Αρχαϊκή και την Κλασική εποχή δεν υπήρχε ελληνική πόλη χωρίς τα στοιχειώδη: υδραγωγείο, δίκτυο διανομής και κρήνη. Ειδικοί νόμοι εξάλλου όριζαν την χρήση όλων αυτών.

Τα ποτάμια της Αττικής αρχικώς, ο Κηφισός και ο Ιλισός που όμως δεν είχαν συνεχή ροή, ο χείμαρρος Ηριδανός που γινόταν ορμητικός μόνον ύστερα από δυνατές βροχοπτώσεις αλλά και πηγές όπως η Κλεψύδρα πάνω στην Ακρόπολη και η Καλλιρρόη δίπλα στον Ιλισό τροφοδοτούσαν με νερό την πόλη της Αθήνας. Τα αποθέματά τους όμως δεν επαρκούσαν, έτσι οι Αθηναίοι προχώρησαν στην συστηματική αξιοποίηση των επιφανειακών πηγών και στην υδρομάστευση των υπογείων υδάτων καθώς και στην μεταφορά τους από απομακρυσμένες πηγές που βρίσκονταν στις πλαγιές των βουνών. Από την εποχή του Σόλωνα εξάλλου κάθε σπίτι της Αθήνας είχε πηγάδι στην αυλή του, μόνον στην Αθηναϊκή Αγορά μάλιστα έχουν ανασκαφεί σήμερα 400 πηγάδια.
«Στην Σολώνεια Νομοθεσία υπήρχαν νόμοι που προέβλεπαν το βάθος της εκσκαφής και την απόσταση που έπρεπε να έχουν τα πηγάδια μεταξύ τους καθώς και τα μέτρα που έπρεπε να λαμβάνονται για την εξασφάλιση και την αποφυγή μολύνσεών του. Ειδική επιτροπή με επικεφαλής τον μοναδικό αιρετό άρχοντα που ονομαζόταν “ο των κρηνών επιμελητής” φρόντιζε εξάλλου για την αυστηρή τήρηση των νόμων», είπε η κυρία Λυγκούρη. Αργότερα η διαχείριση του ύδατος περνάει και στους Νόμους του Πλάτωνα, ο οποίος φαίνεται να έχει ως πρότυπό του τα δίκτυα για την αποχέτευση και περισυλλογή των νερών που έχουν βρεθεί στην περιοχή της Αρχαίας Αγοράς. Στην ίδια νομοθεσία όμως προβλέπεται και ο εξωραϊσμός του περιβάλλοντος μέσω του ύδατος. Οι κρήνες δηλαδή, που τροφοδοτούνται από πηγές, πρέπει να κοσμούνται με φυτά και ωραία οικοδομήματα, τα ιερά πρέπει να τροφοδοτούνται με νερά για να ποτίζονται τα ιερά άλση που τα περιβάλλουν αλλά και οι ναοί το ίδιο για να είναι όμορφοι όλες τις εποχές του έτους.
Η παρατεταμένη ξηρασία της Αττικής που άρχισε από τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. οδήγησε στην δημιουργία υπόγειων δεξαμενών που επικοινωνούσαν μεταξύ τους με αγωγό. Οι δεξαμενές παρείχαν νερό για πλύσιμο αλλά και το πόσιμο, που η άντλησή του γινόταν από ξεχωριστό πηγάδι. «Πολύπλοκα και πολυδαίδαλα τέτοια συστήματα έχουν ανασκαφεί στην Αθήνα αποδεικνύοντας την σημαντική τεχνογνωσία σε υδραυλικά έργα των Αθηναίων ήδη από τον 6ο πΧ. αιώνα», όπως είπε η αρχαιολόγος. Ένα τέτοιο έργο έχει ανασκαφεί στην ανατολική πλαγιά του Αγοραίου Κολωνού, όπου βρίσκεται ο ναός του Ηφαίστου ενώ ένα ακόμη βρέθηκε από τον Ντέρπφελντ το 1892-1898 στη βόρεια πλαγιά του Αρείου Πάγου.
Η κατασκευή των μεγάλων υδραγωγείων υπήρξε ωστόσο έργο τυράννων: Το Ευπαλίνειο όρυγμα ήταν έργο του Πολυκράτη της Σάμου, το υδραγωγείο της Νάξου ήταν έργο πιθανώς του Λύγδαμι, επίσης υπήρχε η κρήνη του Θεαγένη στα Μέγαρα ενώ η Εννεάκρουνος με το αντίστοιχο υδραγωγείο στην Αθήνα δημιουργήθηκε από τους Πεισιστρατίδες. Τμήμα του Πεισιστράτειου υδραγωγείου μάλιστα αποκαλύφθηκε 1995 στην ανασκαφή για το σταθμό του μετρό «Ευαγγελισμός» στην Βασιλίσσης Σοφίας. Ο αγωγός αυτός αποτελεί τη βασική αρτηρία του υδραγωγείου που μετέφερε νερό στην Αθήνα από τις πηγές του Ιλισού στον Υμηττό, οι οποίες τοποθετούνται πάνω από το δήμο Παπάγου κοντά στον Αγιο Ιωάννη τον Θεολόγο.
Παρόμοιου τύπου ήταν ο αγωγός (530-520 π. Χ.) που τροφοδοτούσε με νερό την κρήνη της Αρχαίας Αγοράς, η οποία έχει ταυτισθεί με την Εννεάκρουνο. Την κρήνη κατασκεύασαν οι Πεισιστρατίδες για να εξωραΐσουν την πόλη και από το πλήθος των αρχαίων αναφορών αποδεικνύεται ότι αποτελούσε ένα από τα πλέον φημισμένα οικοδομήματα, που καταλάμβανε κεντρικό τμήμα της Αγοράς. Τμήμα του υδραγωγείου που κατασκεύασε εξάλλου ο Κίμων θεωρείται και ο αγωγός, που έχει ανακαλυφθεί πίσω από την Ποικίλη Στοά ενώ στην εποχή του Κίμωνα χρονολογεί η αρχαιολόγος και τους αγωγούς που βρέθηκαν στην ανασκαφή του μετρό μπροστά στη Βουλή. Στο πλαίσιο των εγγειοβελτιωκών έργων της αρχαία Αθήνας εντάσσεται όμως η αποστράγγιση της ευρύτερης περιοχής του Κεραμεικού αλλά και η διευθέτηση της κοίτης του Ηριδανού.
Ένας από τους λόγους άλλωστε που οι αρχαίοι Αθηναίοι είχαν ιδρύσει τα Γυμνάσιά τους έξω και μακριά από την πόλη φαίνεται ότι ήταν η εξασφάλιση του νερού, που ήταν αναγκαίο για το λούσιμο των νέων που γυμνάζονταν σε αυτά. Έτσι το Γυμνάσιο της Ακαδημίας ιδρύθηκε κοντά στην τότε όχθη του Κηφισού, το Γυμνάσιο του Λυκείου ακριβώς δίπλα στον Ιλισό, όπως και το Γυμνάσιο του Κυνοσάργους.
«Η έλλειψη του νερού στην Αττική οδήγησε τους κατοίκους της να μελετήσουν την ροή των ποταμών και τη διείσδυση της βροχής μέσα στη γη και να ανακαλύψουν που κρύβονται τα νερά ώστε να τα αντλήσουν αποκτώντας έτσι μία ξεχωριστή τεχνογνωσία. Έτσι ανέπτυξαν έναν πολύ μεγάλο υδροτεχνολογικό πολιτισμό, όπως αποδεικνύεται από τα έργα τους. Όμως παρά την αγωνιώδη τους προσπάθεια για την εξεύρεση του άριστου αγαθού κατά τον Πίνδαρο, το διέθεταν απλόχερα για τον εξωραϊσμό της πόλης τους αλλά κυρίως των δημοσίων κτιρίων και των ιερών τους, που ιδρύθηκαν μέσα σε πυκνόφυτα άλση και κοντά σε ποτάμια και πηγές», κατέληξε η κυρία Λυγκούρη
Από ΤΟ ΒΗΜΑ

«Το λεπτόγεω της Αττικής και οι ιδιαίτερα περιορισμένες βροχοπτώσεις είχαν οδηγήσει τους κατοίκους στην εξαντλητική αξιοποίηση όλων των υδάτινων πόρων, αρχικά από τοπικές πηγές και στην συνέχεια, όταν αυτές δεν επαρκούσαν, από τις πιο απομακρυσμένες», είπε η αρχαιολόγος κυρία Εφη Λυγκούρη στην ημερίδα του υπουργείου Πολιτισμού «Νερό – Περιβάλλον – Πολιτισμός». Σε μία εποχή που το νερό, παρότι στον προηγμένο κόσμο παραμένει εύκολα προσβάσιμο, θεωρείται ήδη αγαθό εν ανεπαρκεία η διαχείρισή του στην αρχαιότητα γινόταν με τον πλέον ορθολογικό τρόπο.

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 24 Οκτωβρίου 2011
  ∆ύο καινούργιες αγγλικές µεταφράσεις της Ιλιάδας παρουσιάζονται αυτόν τον καιρό από τα αγγλοσαξονικά µέσα ενηµέρωσης, άλλοτε µε απροϋπόθετο και άλλοτε µε συγκρατηµένο ενθουσιασµό. Είναι η µετάφραση του Αντονι Βέριτι (1939-), θρυλικού µάστερ του Κολεγίου Ντάλγουιτς, που κυκλοφορεί από το Oxford University Press, και η µετάφραση του αµερικανού ποιητή και συγγραφέα Στίβεν Μίτσελ (1943-) που κυκλοφορεί από το Free Press. ∆ίπλα σ’ αυτές τις µεταφράσεις πρέπει να προστεθεί η επανέκδοση, µε νέα εισαγωγή και σηµειώσεις, από το University of Chicago Press, της κλασικής πλέον µετάφρασης του Ρίτσαρντ Λάτιµορ (1906-1984), που είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1951.

Ο Λάτιµορ δεν ήταν µόνο ένας στέρεος φιλόλογος αλλά και ποιητής και η µετάφρασή του αποτελεί ίσως το ισχυρότερο διαβατήριο για το πέρασµα στο οµηρικό έπος, τουλάχιστον για τους χιλιάδες µαθητές και φοιτητές κλασικών προγραµµάτων στις Ηνωµένες Πολιτείες. Μάλιστα η µετάφραση του Λάτιµορ είναι ο κορµός του διαδικτυακού πρότζεκτ The Chicago Homer, όπου είναι αναρτηµένη µαζί µε το ελληνικό κείµενο σε αντιπαραβολή.

Το σηµαντικό σ’ αυτή την «οµηρική επικαιρότητα» είναι ότι κάθε γενιά µεταφράζει το έπος µε τον δικό της ρυθµό, µε τη δική της αναπνοή, µε τη δική της γλώσσα. Ετσι το έπος παραµένει ζωντανό. ∆εν είναι τυχαίο ότι αρκετοί από τους µεταφραστές δεν είναι ελληνιστές. Ο Αµερικανός Στίβεν Μίτσελ, για παράδειγµα, είναι ποιητής και µε τη µετάφρασή του «αναδηµιουργεί την ενέργεια» του οµηρικού έπους, σύµφωνα µε µια κριτική. Ο Μίτσελ είναι πολύ γνωστός στο αµερικανικό κοινό για τα βιβλία αυτοβελτίωσης που συνυπογράφει µε τη γυναίκα του Μπάιρον Κέιτι, και απ’ αυτή την άποψη η δική του µετάφραση της Ιλιάδας µπορεί να «πάει» σε ένα πιο πλατύ κοινό. ∆ίπλα σ’ αυτές τις µεταφράσεις, η αγγλοσαξονική οµηρική επικαιρότητα εµπλουτίζεται µε το βιβλιαράκι Memorial (Faber and Faber) της γνωστής αγγλίδας ποιήτριας Αλις Οσβαλντ (1966-), που αποτελεί ποιητική επίσκεψη σε στίχους της Ιλιάδας  όπου περιγράφονται θάνατοι. Μια λιτανεία νεκρών, που ταρακουνάει τον αναγνώστη του 21ου αιώνα.

Φυσικά οι έλληνες αναγνώστες έχουµε την τύχη να µπορούµε να διαβάσουµε και τις 24 ραψωδίες της Ιλιάδας στη µετάφραση του ∆. Ν. Μαρωνίτη, η έκδοση της οποίας ολοκληρώθηκε προσφάτως από τις εκδόσεις Αγρα. «Ποιητικός λόγος σύγχρονος και όχι αναδροµικός» που δοκιµάστηκε µε συνταρακτική επιτυχία στις αναγνώσεις στο Εθνικό Θέατρο. Θα µεταφέρω µια εικόνα από τη ∆ ραψωδία, τον θάνατο του Ανθεµίωνα, «παλικαράκι ανύπαντρο», που τον σκότωσε ο Αίας ο Τελαµώνιος.

«Καθώς το παλικάρι προπορεύτηκε, τον σηµαδεύει και τον βρίσκει στο δεξί βυζί· χάλκινο το κοντάρι, περνώντας απ’ τον ώµο, βγήκε αντίκρυ.

Κι όπως κυλίστηκε στο σκονισµένο χώµα, έµοιασε µε µια σκούρα λεύκα, πλάι σε µεγάλο βάλτο φυτρωµένη, ψηλόλιγνη, σε υγρό λιβάδι, µε τα κλαδιά να στεφανώνουν µόνον την κορφή της· αµαξοµάστορης την είδε, και µε το µαύρο του πελέκι την τσεκούρωσε, να την λυγίσει σε τροχόγυρο για το περίλαµπρο άρµα του, κι αυτή πεσµένη τώρα στου ποταµού την όχθη αποξηραίνεται».

Από ΤΟ ΒΗΜΑ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Οκτωβρίου 2011

Επειδή στην Μάνη όλοι,μικροί και μεγάλοι,κρατούσαν όπλα,μετριόταν ο πληθυσμός κάθε χωριού όχι σύμφωνα με τους κατοίκους ,αλλά με τα όπλα του.

Ο Ιμπραήμ κατάλαβε ότι δεν θα τους νικούσε  με ορθόδοξο πόλεμο και ότι επιβαλλόταν να επιστρατεύσει την πονηριά του.

Εστειλε τους έμπιστούς του ,μεταμφιεσμένους σε καστανάδες,με την πρόφαση να μοιράσουν δωρεάν κάστανα,αλλά στην πραγματικότητα συγκέντρωναν πληροφορίες για τον στρατό των Μανιατών.

Εγιναν όμως αντιληπτοί και συνελήφθησαν.  Οταν έντρομοι ρώτησαν τι θα απογίνουν,οι Μανιάτες για να τους δώσουν να καταλάβουν ότι μιλάνε σοβαρά και ότι τους  περιμένει τιμωρία,απάντησαν “Εμείς δεν χαρίζουμε κάστανα”

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 9 Οκτωβρίου 2011

Αρχίζει η γιορτή του… κάστανου!

Από τις βουνοπλαγιές του Παϊκου και του Ταΰγετου, μέχρι το όρος Παγγαίο και το Λεσβιακό Όλυμπο, κάθε Οκτώβρη, πολιτιστικοί σύλλογοι, δήμοι και καστανοπαραγωγοί, γιορτάζουν με τους κατοίκους των χωριών και όσους… πιστούς προσέλθουν, τη συγκομιδή του κάστανου

Οι φουφούδες και τα καζάνια στήνονται στην Πλατεία του χωριού και σε λίγη ώρα η μυρωδιά από τα αχνιστά κάστανα, που διαχέεται μέσα στη φθινοπωρινή ατμόσφαιρα, δίνει το έναυσμα να ξεκινήσει το λαϊκό πανηγύρι.

Το σκηνικό είναι λίγο- πολύ το ίδιο στις Γιορτές Κάστανου, που διοργανώνονται κάθε χρόνο σε διάφορες γωνιές της Ελλάδας, οι οποίες παράγουν τον αγαπημένο καρπό.

Από τις βουνοπλαγιές του Παϊκου και του Ταΰγετου, μέχρι το όρος Παγγαίο και το Λεσβιακό Όλυμπο, κάθε Οκτώβρη, πολιτιστικοί σύλλογοι, δήμοι και καστανοπαραγωγοί, γιορτάζουν με τους κατοίκους των χωριών και όσους… πιστούς προσέλθουν, τη συγκομιδή του κάστανου.

Οι εκδηλώσεις συγκεντρώνουν από 3.000 έως 6.000 επισκέπτες η καθεμία. Το γεγονός αυτό προσδίδει, σαφώς, και μία οικονομική διάσταση στο χαρακτήρα των γιορτών, καθώς, με αφορμή την πραγματοποίησή τους, ενισχύονται οι τοπικές οικονομίες. Καταλύματα, εστιατόρια, καφετέριες, τοπικοί συνεταιρισμοί, είναι κάποιοι από τους ωφελημένους.

Παράλληλα οι γιορτές λειτουργούν και ως εργαλεία μάρκετινγκ, για την τουριστική προβολή των περιοχών που τις φιλοξενούν, ενώ συμβάλλουν και στην ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι καστανοπαραγωγοί.

Στην Ελλάδα, στα περίπου 100 καστανοχώρια, παράγονται περί τους 12.000 τόνους κάστανου ετησίως, με τη συνολική καλλιεργούμενη έκταση να υπολογίζεται σε 450.000 στρέμματα.

Σκοπός των καταστανογιορτών, πάνω από όλα, είναι να αναδείξουν ένα προϊόν, με μεγάλη θρεπτική αξία και τεράστιες δυνατότητες εμπορικής εκμετάλλευσης.

Το πρόγραμμα των εορτασμών

  • Αρνα φαριδος Λακωνίας

Στις υψηλότερες κορυφές του Ταΰγετου, στην Άρνα Φάριδος του Νομού Λακωνίας, ο Πολιτιστικός Σύλλογος Άρνας και ο δήμος Φάριδος διοργανώνουν την γιορτή καστάνου από Παρασκευή 24 έως την Κυριακή 26 Οκτωβρίου.

Οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ψητό και βραστό κάστανο, αλλά και ζεστό τσίπουρο, απευθείας από το καζάνι, που θα καίει στην πλατεία. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν, ακόμη, έκθεση φωτογραφίας με τα πουλιά και τα λουλούδια της περιοχής, με θέμα «Το δάσος εμπνέει τους δημιουργούς», ενώ οι μουσικές εκδηλώσεις θα ταξιδεύσουν τους επισκέπτες από το Βέρντι, στον Πιάτσολα, και στα δημοτικά και παραδοσιακά τραγούδια.

Κάτω από τον πλάτανο της Άρνας θα απλώνονται σειρά από πάγκους που θα φιλοξενούν τα ντόπια φθινοπωρινά προϊόντα. Το κάστανο, το ρόδι, το καρύδι, το κυδώνι, το μήλο, η κολοκύθα θα αναμειχθούν με τα αρώματα του μελιού, του κρασιού, του γλυκού κουταλιού και τα αρωματικά φυτά του Ταϋγέτου.

  • Καστανιέτα Αρκαδίας

Στα τέλη του 18ου αιώνα απαντώνται οι ρίζες της Γιορτής Κάστανου στην Καστανίτσα Αρκαδίας. Διοργανώνεται από το Μορφωτικό και Φυσιολατρικό Σύλλογο Καστάνιτσας «ο Άγιος Παντελεήμων» και το Σύλλογο Απανταχού Καστανιτσιωτών «η Μεταμόρφωση του Σωτήρος» σε συνεργασία με το Τοπικό Συμβούλιο και τον Αγροτικό Συνεταιρισμό.

Φέτος η γιορτή θα πραγματοποιηθεί το Σαββατοκύριακο 25-26 Οκτωβρίου.

Το χωριό αντηχεί από το κέφι και τη ζωντάνια των κατοίκων και των φιλοξενούμενών, καθώς η γιορτή εκτός από την προσφορά κάστανων περιλαμβάνει και ένα μεγάλο «τσιμπούσι», με παραδοσιακές συνταγές της περιοχής, όπως τα «παντρεμένα» φασόλια με μακαρόνια, αλλά και σούβλες με αρνιά και γουρουνόπουλα.

Πληροφορίες: τηλ. 210-6843325, 210-6858699

  • Καριτσα Ευρυμενων Λάρισας

Είκοσι πέντε χρόνια μετρά η γιορτή Καστάνου στην Καρίτσα του Δήμου Ευρυμενών, Νομού Λάρισας. Στην πλατεία του χωριού οι παραγωγοί προσφέρουν τα κάστανα, οι οινοπαραγωγοί το τοπικό κρασί και οι γυναίκες τις σπιτικές παραδοσιακές πίτες. Στον ίδιο χώρο εκτίθενται τοπικά προϊόντα.

Η φετινή γιορτή θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 25 Οκτωβρίου και θα πλαισιωθεί από παράλληλες εκδηλώσεις, όπως ομιλίες από επιστήμονες για τα προβλήματα και τις προοπτικές του αγροτικού τομέα της περιοχής, παραδοσιακούς χορούς από το χορευτικό τμήμα του Πολιτιστικού Συλλόγου Πυργετού, λαϊκό γλέντι.

  • Παλαιοχωρι καβάλας

Στο όρος Παγγαίο, στο καστανοδάσος του Παλαιοχωρίου ο τοπικός Πολιτιστικός Σύλλογος και ο Δήμος Παγγαίου διοργανώνουν γιορτή κάστανου το Σαββατοκύριακο 25 και 26 Οκτωβρίου. Οι διήμερες εκδηλώσεις ξεκινούν με παραδοσιακές μουσικές στην πλατεία του χωριού και συνεχίζονται την επόμενη μέρα μέσα στο καστανοδάσος, με χορό και μουσική. Σε όλη τη διάρκεια της γιορτής προσφέρονται ψητά και βραστά κάστανα με συνοδεία κρασιού. Οι επισκέπτες, επιπλέον έχουν την ευκαιρία να μαζέψουν κάστανα από το δάσος απολαμβάνοντας τη φύση του Παγγαίου που προετοιμάζεται να υποδεχθεί το χειμώνα.

  • Ξουριχτι δήμου Μουρεσιου Μαγνησίας

Στο Ξουρίχτι του Δήμου Μουρεσίου Νομού Μαγνησίας, οι τοπικές αρχές διοργανώνουν την 6η Γιορτή Κάστανου, από 25 έως 28 Οκτωβρίου. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν εκτός από την προσφορά κάστανων (ψητών και βραστών), γλέντια με χορούς από παραδοσιακά συγκροτήματα, αλλά και έκθεση στην οποία οι Συνεταιρισμοί και οι παραγωγοί της περιοχής θα πωλούν τα προϊόντα τους.

  • Δήμος Αγιάσου Λέσβου

Ένα ιδιαίτερο γλυκό από κάστανο θα έχουν την ευκαιρία να γευθούν όσοι βρεθούν το πρώτο σαββατοκύριακο του Νοέμβρη στην Αγιάσο του Νομού Λέσβου, όπου ο δήμος διοργανώνει και φέτος γιορτή για τη ολοκλήρωση της συγκομιδής του προϊόντος. Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν, επίσης, περίπατο στο Αγιασώτικο Καστανιώνα, εκθέσεις προϊόντων καστανιάς, μέσων καστανοσυλλογής και ξυλόγλυπτων από ξύλο καστανιάς, ενώ θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις με θέματα που αφορούν τον καστανιώνα της Αγιάσου, τη βιοποικιλότητα των καστάνων κ.α

Από ΤΟ ΕΘΝΟΣ

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 5 Οκτωβρίου 2011
4 Oκτωβρίου – Παγκόσµια Ηµέρα των Ζώων      
 
 

Η 4η Οκτωβρίου ορίστηκε σαν Παγκόσµια Ηµέρα των Ζώων σε ένα οικολογικό συνέδριο στη Φλωρεντία το 1931. Η ηµέρα αυτή επιλέχθηκε τιµώντας παράλληλα τη µνήµη του Αγίου Φραγκίσκου της Ασσίζης, προστάτη των ζώων, µε σκοπό να τονίσει τη δεινή θέση των ειδών υπό εξαφάνιση. Με τον καιρό όµως, στη µέριµνα του οργανισµού της 4ης Οκτωβρίου συµπεριλήφθηκαν όλα τα είδη και σήµερα πλέον γιορτάζεται παγκοσµίως σαν ηµέρα όλων των ζώων.

 

Έτσι, τα ζώα του κόσµου µπορεί να απέκτησαν τη δική τους µέρα, όµως 80 χρόνια αργότερα, δεν κατέκτησαν ακόµα τα βασικά τους δικαιώµατα στη ζωή, την ελευθερία και την ευζωία. Κι αυτό γιατί η ανθρωπότητα συνεχίζει να τα αντιµετωπίζει σα σκλάβους, καταναλωτικά αντικείµενα και παραγωγικές µηχανές.

 

Γιάννα Ανδρεαδάκη στις 22 Ιουνίου 2011

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος σας καλωσορίζει στην ψηφιακή συλλογή e-φημερίς.

Το e-φημερίς αποτελεί ένα μεγαλόπνοο project ψηφιοποίησης των συλλογών των εφημερίδων της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.
Αυτή την στιγμή διαθέτουμε στο Internet μια τεράστια συλλογή αποτελούμενη από 220.006 σελίδες εφημερίδων όπου όλες είναι αναζητήσιμες με βάση τον τίτλο της εφημερίδας και την ημερομηνία έκδοσης. Και οι 220.006 σελίδες είναι αναζητήσιμες και με βάση το περιεχόμενο, ύστερα από διαδικασίες οπτικής αναγνώρισης χαρακτήρων που εφαρμόστηκαν (OCR). Επίσης στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ δίνεται η δυνατότητα αναζήτησης σε άρθρα από ένα σύνολο 944.361 άρθρων της συγκεκριμένης εφημερίδας ενώ στην εφημερίδα ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ έχουν αποδελτιοποιηθεί 33.851 άρθρα τα οποία μπορούν να αναζητηθούν είτε με τον τίτλο του άρθου είτε με τον συγγραφέα.

Οι εφημερίδες παρέχονται σε pdf format και για την ανάγνωση των σελίδων θα πρέπει να έχετε εγκατεστημένο στον υπολογιστή σας το Acrobat Reader της Adobe.

Παρακάτω παρατίθεται πίνακας με τις εφημερίδες που διαθέτουμε αυτή την στιγμή στην ψηφιακή μας συλλογή , την ποσότητα και την μορφή των περιεχομένων καθώς και τα έτη έκδοσης τα οποία καλύπτουμε.

Τίτλος εφημερίδας
Σύνολο ψηφιοποιημένων σελίδων
Σελίδες με δυνατότητα αναζήτησης στο περιεχόμενο Αποδελτίωση
(άρθρα)
Έτος Έκδοσης
..από
..έως
ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
43.832 43.832 944.361
1944
1967
ΕΜΠΡΟΣ
77.793 77.793
1896
1969
ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ
54.203 54.203 33.851
1917
1983
ΣΚΡΙΠ 19.006 19.006 1893 1911
ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (της Αιγύπτου)
25.172 25.172
1958
1977
Σημείωση: Η αποδελτίωση της εφημερίδας “Ριζοσπάστης” καλύπτει το χρονικό διάστημα από 23-7-1917 έως 30-4-1920.

Η πρόσβαση στην ψηφιακή μας συλλογή και η ανάκτηση των εφημερίδων παρέχεται ΔΩΡΕΑΝ σε όλους τους πολίτες.
Για την σύνδεσή σας με την Ψηφιακή Συλλογή Εφημερίδων ακολουθήστε το παρακάτω link